I C 158/21

Sygn. akt I C 158/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 6 października 2021 roku Sąd Rejonowy w Łęczycy, I Wydział Cywilny, w składzie: Przewodniczący: S.S.R. Wojciech Wysoczyński Protokolant: st. sek. sąd. Katarzyna Retkowska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2021 roku, w Ł., na rozprawie, sprawy z powództwa (...) z siedzibą we W. przeciwko A. W. o zapłatę zasądza od pozwanej A. W. na rzecz (...) z siedzibą we W. kwotę 9.580,02 zł (dziewięć tysięcy pięćset osiemdziesiąt złotych 02/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczanymi od dnia 22 września 2020 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 2.317 zł (dwa tysiące trzysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia uprawomocnienia się nakazu zapłaty do dnia zapłaty. sygn. akt I C 158/21 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 21 kwietnia 2021 r. powód (...) reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniósł o zasądzenie od pozwanej A. W. kwoty 9 580, 02 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, 17 zł tytułem opłaty skarbowej oraz 500 zł tytułem opłaty od pozwu. W uzasadnieniu pozwu wskazano m.in. że powód nabył na podstawie umowy cesji zawartej z (...) sp. z o.o. wierzytelność przysługującą wskazanej spółce wobec pozwanej A. W. z tytułu umowy pożyczki. /pozew, k. 3 – 4/ Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 7 czerwca 2021 r. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Ł.nakazał aby pozwana zapłaciła na rzecz powoda kwotę 9580, 02 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 22 września 2020 r. oraz kwotę 1717 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia uprawomocnienia się nakazu do dnia zapłaty. /nakaz zapłaty, k. 25/ W sprzeciwie od nakazu zapłaty z dnia 21 czerwca 2021 r. pozwana, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu pozwana podniosła szereg zarzutów, w tym: - braku legitymacji procesowej czynnej powoda, - zarzut oparcia roszczenia na niepodpisanym wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu, - nierzetelności przedstawionej dokumentacji, - niezawarcia przez pozwaną umowy, - niewykazania przez powoda zawarcia umowy, - niewykazania akceptacji przez pozwaną warunków umowy pożyczki, - nieotrzymania przez pozwaną jakichkolwiek kwot z tytułu wskazanej umowy pożyczki, - stosowania klauzul niedozwolonych, - niewykazania roszczenia odsetkowego. /sprzeciw od nakazu zapłaty, k. 31 – 38/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: dnia 2 października 2019 r. pozwana A. W. zawarła z (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. umowę pożyczki na kwotę 7500 zł na okres 30 dni. Termin spłaty ustalono na 1 listopada 2019 r. Całkowita kwota do zapłaty wynosiła 9000 zł. Umowę zawarto za pośrednictwem strony internetowej (...).PL w formie dokumentowej. Na umowie widnienie numer (...). /umowa pożyczki, k. 17 – 19/ Dnia 2 października 2019 r. (...) sp. z o.o. dokonało przelewu środków pieniężnych w kwocie 7500 zł na rachunek bankowy pozwanej, tytułem „V..pl umowa pożyczki (...)”. Rachunek na który zostały przelane wskazane środki został zweryfikowany w ten sposób, iż w dniu 13 lutego 2017 r. pozwana ze wskazanego rachunku bankowego wpłaciła na rachunek (...) sp. z o.o. kwotę 0,01 zł wpisując w tytule „Potwierdzam rejestrację nr (...) i zgadzam się na umowę pożyczki V..pl”. Taki sposób rejestracji konta w serwisie (...).pl jest zgodny z § 4 ust. 5 umowy pożyczki. /potwierdzenie wykonania operacji, k. 56; potwierdzenie wykonania transakcji płatniczej, k. 57; umowa pożyczki, k. 18/ Dnia 25 lutego 2020 r. w (...) sp. z o.o. (zbywca) zawarła z (...) z siedzibą we W. (nabywcą), reprezentowanym przez (...) S.A. z siedzibą we W., ramową umowę przelewu wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji. Mocą wskazanej umowy strony podjęły współpracę polegającą na cyklicznym nabywaniu przez nabywcę od zbywcy pakietu wierzytelności, każdorazowo określanym w poszczególnych umowach cesji. /umowa, k. 9 - 13/ Dnia 16 kwietnia 2020 r. w (...) sp. z o.o. (zbywca) zawarła z (...) z siedzibą we W. (nabywcą), reprezentowanym przez (...) S.A. z siedzibą we W. umowę przelewu wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji „poszczególna umowa”. Mocą wskazanej umowy zbywca przeniósł na nabywcę wierzytelności wymienione w Załączniku nr 4 do umowy. Zgodnie z § 4 tej umowy wskazane wierzytelności przechodzą na nabywcę pod warunkiem uiszczenia przez nabywcę całości ceny nabycia wierzytelności. W załączniku nr 4 do wskazanej umowy pod pozycją nr (...) wyszczególniono pożyczkę nr (...) wraz z informacją, że dłużnikiem jest A. W.. Ponadto znajdują się tam informacje m.in. o tym, że kwota należności wynosi 9394, 84 zł, z czego kapitał to 7500 zł, zaś data wymagalności to 1 listopada 2019 r. /umowa, k. 14 – 15; załącznik nr 4, k. 16/ Dnia 21 kwietnia 2020 powódka wpłaciła na rachunek (...) sp. z o.o. całość ceny z tytułu cesji wierzytelności dokonanej umową z dnia 16 kwietnia 2020 r. /oświadczenie, k. 15v; potwierdzenie przelewu, k. 85/ Pomimo upływu wskazanego terminu zapłaty określonego w umowie pożyczki, pozwana nie spełniła świadczenia. Wobec tego została wezwana do zapłaty w piśmie z dnia 7 września 2020 r., skierowanym do niej przez (...) S.A. /pismo, k. 22/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wymienionych wyżej dowodów. Sąd uznał za wiarygodne przywołane dowody z dokumentów, albowiem brak było okoliczności i jakichkolwiek dowodów przeciwnych, które podważałyby ich moc dowodową. Pozwana została wezwana na rozprawę celem przesłuchania, jednakże nie stawiła się i nie usprawiedliwiła swojej nieobecności. Sąd zważył, co następuje: powództwo należało uwzględnić. Zawarta przez pozwaną oraz pierwotnego wierzyciela – (...) sp. z o.o. umowa była umową pożyczki (regulowaną w tytule XIX księgi trzeciej kc), którą zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1083) uważa się za umowę o kredyt konsumencki. Była to ponadto umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość w rozumieniu art. 5 pkt. 13 wskazanej ustawy. Zgodnie ze wskazanym przepisem umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość to umowa o kredyt konsumencki zawierana z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, o której mowa w ustawie z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2012 r. poz. 1225). Pozwanej bez wątpienia przysługiwał status konsumenta w rozumieniu art. 221 kc. Była bowiem osobą fizyczną, a dokonana czynność prawna niezwiązana bezpośrednio z jego działalnością gospodarczą lub zawodową została dokonana z przedsiębiorcą. Umowa została zawarta bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość. Taka forma zawarcia umowy była zgodna z art. 2 ust. 4 Ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 344) stanowiącym, iż świadczenie usługi drogą elektroniczną to wykonanie usługi świadczonej bez jednoczesnej obecności stron (na odległość), poprzez przekaz danych na indywidualne żądanie usługobiorcy, przesyłanej i otrzymywanej za pomocą urządzeń do elektronicznego przetwarzania, włącznie z kompresją cyfrową, i przechowywania danych, która jest w całości nadawana, odbierana lub transmitowana za pomocą sieci telekomunikacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne. Pozaodsetkowe koszty kredytu nie przekroczyły kwoty wyliczonej według art. 36a ust 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. W zawartej umowie pożyczki pozwana zobowiązała się do spłaty kwoty 9000 zł do dnia 1 listopada 2019 r. Zgodnie z umową od dnia następującego po wskazanym dniu wierzyciel miał prawo naliczania odsetek za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonych w art. 481 § 2 1 kc, tj. dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (§ 9 ust 1 umowy). Zgodnie z art. 353 § 1 kc zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Ponadto zgodnie z art. 354 § 1 kc dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. Pozwany ciążącego na nim obowiązku nie spełnił, w związku z czym powództwo było zasadne. Na zasądzoną sumę złożyły się: kwota 7500 zł tytułem zwrotu udzielonej pożyczki, odsetki kapitałowe w kwocie 61, 60 zł, prowizja w kwocie 1438, 40 zł oraz skapitalizowane odsetki za opóźnienie w kwocie 580, 02 zł – łącznie 9 580, 02 zł. Kwota odsetek kapitałowych została przy tym określona wprost w umowie, a roszczenie w tym zakresie nie budziło wątpliwości. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie, zgodnie z którym pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego, które mieszczą się w limicie wyznaczonym w ustawie o kredycie konsumenckim, nie podlegają badaniu pod kątem abuzywności. Powyższe stanowisko wynika z ogólnej reguły wykładni prawa, zakładającej racjonalność ustawodawcy, a zgodnie z którą działanie w ramach przepisów prawa nie powinno zostać uznane za kształtujące obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami (zob. też Wyrok SO w Łodzi z 27.04.2018 r., III Ca 243/18, LEX nr 2544272). Skoro ustawodawca przewidział możliwość naliczania pozaodsetkowych kosztów kredytu w wysokości oznaczonej w art. 36a ustawy, a jednocześnie brak jest przepisów prawa, które zabraniałyby stronom stosunku zobowiązaniowego umawiania się na prowizję, nie sposób przyjąć, aby zastrzegając prowizję pożyczkodawca działał w sposób sprzeczny z ustawą, bądź też dążył do jej obejścia. Jak wyjaśnił Sąd Okręgowy w Łodzi w wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r. w sprawie III Ca 686/18, z woli ustawodawcy, takie działanie powoda, które przejawia się naliczeniem pozaodsetkowych kosztów kredytu w wysokości przewidzianej art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim, jest w pełni dopuszczalne. Nie można zatem stwierdzić, że tego rodzaju zastrzeżenia umowne w istocie mają na celu obejście przepisów o odsetkach maksymalnych, skutkując nieważnością umowy w tej części czy też bezskutecznością tego zastrzeżenia z uwagi na jego abuzywny charakter (tak też m.in. Sąd Okręgowy w Kielcach w wyroku z dnia 5 czerwca 2018 r., II Ca 340/18, L.; Sąd Okręgowy w Lublinie w wyroku z dnia 26 lipca 2018 r., II Ca 171/18, L.; Sąd Okręgowy w Kielcach w wyroku z dnia 20 maja 2019 r., II Ca 576/19, LEX; Sąd Okręgowy w Świdnicy w wyroku z dnia 30 maja 2019 r., II Ca 453/19, LEX; Sąd Okręgowy w Gliwicach w wyroku z dnia 13 sierpnia 2019 r., III Ca 188/19, LEX). Pozostałe zarzuty pełnomocnika pozwanej podnoszone w toku procesu okazały się chybione. W pierwszej kolejności należy wskazać, że powód w sposób niebudzący wątpliwości wykazał swoją legitymację czynną. Wbrew twierdzeniom zawartym w sprzeciwie od nakazu zapłaty, do pozwu dołączono umowy cesji wierzytelności zawarte między powodem a pierwotnym wierzycielem. Umowy te dotyczą szeregu wierzytelności skonkretyzowanych w załącznikach. Powód złożył do akt załącznik numer 4 do umowy z 16 kwietnia 2020 r. we fragmencie, który dotyczy wierzytelności pozwanej. Z § 1 ust 2 umowy wynika zaś, że jej przedmiotem są wierzytelności wymienione w rzeczonym załączniku nr 4. Na dolnej części strony stanowiącej wskazany załącznik widoczne są parafy, takie same jak złożone na każdej ze stron umowy z 16 kwietnia 2020 r. Dokument ten został poświadczony przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem. Tym samym zostały złożone dowody na fakt cesji skonkretyzowanej wierzytelności, a cytowane w sprzeciwie orzecznictwo dotyczące zakazu domniemywania nabycia wierzytelności w drodze cesji nie pasuje do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Roszczenie nie było oparte, jak zarzucał pełnomocnik pozwanej, na niepodpisanym wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu sekukarytyzacyjnego. Powód przedłożył do akt umowę oraz potwierdzenie przelania środków finansowych na rachunek bankowy pozwanej. Wyciąg z ksiąg nie mógł zatem zostać uznany za główny dowód w sprawie, a więc jego moc dowodowa czy też jej brak, nie miała zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Chybione są także zarzuty niezawarcia umowy, niewykazania tego faktu oraz nierzetelności dokumentacji. W tym zakresie wyjść należy od stwierdzenia, że czym innym jest forma dokumentowa czynności prawnej, czym innym samo pojęcie dokumentu, a jeszcze czym innym dokument prywatny w rozumieniu procesowym. Zgodnie z art. 772 kc do zachowania dokumentowej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci dokumentu, w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie. Zgodnie zaś z art. 773 kc dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią. Z kolei art. 245 kpc dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej albo elektronicznej stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Umowa zawarta przez pozwaną została zawarta na odległość, w formie dokumentowej. Wykorzystanie takiej formy tłumaczy brak podpisów stron pod zawartą umową. W umowie wskazano natomiast szczegółowo dane osobowe stron, w tym adres, nr PESEL oraz nr dowodu osobistego pozwanej. Spełnione zostały więc warunki z art. 772 kc, który reguluje zawarcie czynności prawnej w formie dokumentowej. Jak wskazuje się w literaturze: „przesłanka identyfikacji osoby składającej oświadczenie w formie dokumentowej jest spełniona wówczas, gdy treść dokumentu lub okoliczności związane z jego wystawieniem wskazują na osobę jego wystawcy. Chodzi tu o potencjalną możliwość identyfikacji, możliwość przypisania złożonego oświadczenia woli do danej osoby, a nie taki stopień pewności ustaleń, jaki wynika ze złożenia własnoręcznego podpisu na dokumencie pisemnym, czy kwalifikowanego podpisu elektronicznego oświadczenia woli złożonego w formie elektronicznej” ( J. Sadomski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 2 (art. 56–125), red. J. Gudowski, Warszawa 2021, art. 77