- w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie, stronami są ubezpieczony, inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, organ rentowy i zainteresowany. Zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli osoba taka nie została wezwana do udziału w sprawie przed organem rentowym, sąd wezwie ją do udziału w postępowaniu bądź z urzędu, bądź na jej wniosek lub na wniosek jednej ze stron (§ 2). Nie ulega wątpliwości, iż status zainteresowanej przysługiwał K. S.. Brak jednak podstaw do stwierdzenia, iż taki status winni posiadać również (...) Sp. z o.o. w O. oraz (...) Sp. z o.o. we W., kontrahenci odwołującej, z którymi K. S. w spornym okresie była związana umowami o pracę i którzy dokonali zgłoszenia jej do ubezpieczenia, chyba że K. S. byłaby jednocześnie zleceniobiorcą spółki (...) i zachodziłaby sytuacja przewidziana w art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2016r., poz. 963 ze zm.), co w niniejszej sprawie nie miało jednak miejsca. Nie można także zasadnie twierdzić, że brak udziału w postępowaniu tychże spółek skutkował pozbawieniem ich możności obrony swych praw, co w konsekwencji miałoby prowadzić do nieważności postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Dopiero w sytuacji, gdy konkretna osoba posiada status zainteresowanego ze względu na przedmiot określonego postępowania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, wskazujący, że w określonym wypadku spełniona została ustawowa przesłanka prawna polegająca na tym, iż prawa i obowiązki tej osoby ”zależą” od rozstrzygnięcia w tej sprawie, to niewezwanie jej przez sąd do udziału w postępowaniu w charakterze strony (art.
w związku z art.
zdanie drugie k.p.c.) powoduje nieważność postępowania polegającą na pozbawieniu możności obrony praw - art. 379 pkt 5 w związku z art.
(por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2014r., II UK 539/13, LEX nr 1511199 oraz z dnia 24 czerwca 2015r., I UK 373/14, LEX nr 1771398). Wypada przy tym podzielić stanowisko odwołującej prezentowane w odpowiedzi na apelację, iż nawet zakładając, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art.
k.p.c., naruszenie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 lutego 2004r. (III CK 290/02) - pozbawienie strony możności obrony należy oceniać przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy i nie należy go wiązać wyłącznie z sytuacją całkowitego wyłączenia strony od udziału w postępowaniu. Przy analizie, czy doszło do pozbawienia strony możności działania, należy najpierw rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, a w drugiej kolejności trzeba sprawdzić, czy uchybienie to wpłynęło na możność strony do działania w postępowaniu, w końcu należy zbadać, czy pomimo realizacji tych przesłanek strona mogła bronić swych praw. Tylko w razie kumulatywnego spełnienia wszystkich tych trzech przesłanek można odpowiedzieć twierdząco, że strona została pozbawiona możności działania. Nie ma znaczenia natomiast, z jakich powodów to pozbawienie możności obrony nastąpiło, tj. czy było efektem działania sądu, strony przeciwnej, czy też osoby trzeciej. Tymczasem w ocenianym sporze brak jest jakichkolwiek praw (...) Sp. z o.o. oraz (...) Sp. z o.o., które wymagałyby obrony, skoro podmioty te nigdy nie kwestionowały istnienia oraz skuteczności umów zleceń zawartych z zainteresowaną, jak również faktu bycia płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za zainteresowaną z tytułu stosunku zlecenia. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, iż w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych płatnikiem składek jest pracodawca, jednostka organizacyjna, osoba fizyczna lub jednostka wypłacająca świadczenia, zobowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy do obliczenia, potrącenia z dochodów ubezpieczonych, rozliczenia oraz przekazania co miesiąc składki ze środków ubezpieczonego oraz własnych lub będących w jego dyspozycji do Zakładu (art. 46 ust. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 4 pkt 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, pojęcie ”płatnik składek” oznacza pracodawcę w stosunku do pracowników i poborowych odbywających służbę zastępczą oraz osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną, pozostającą z osobą fizyczną w stosunku prawnym, uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi. W rozpoznawanej sprawie zadaniem Sądu było rozstrzygnięcie, czy organ rentowy prawidłowo uznał, iż (...) Sp. z o.o. jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za zainteresowaną K. S. i czy zainteresowana podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od dnia 1 lipca 2012r. z tytułu świadczenia pracy na podstawie umowy zlecenia na rzecz odwołującej. A zatem, zweryfikowaniu podlegało, czy w spornym okresie istniał stosunek prawny łączący zainteresowaną i (...) Sp. z o.o., który stanowiłby tytuł do objęcia zainteresowanej ubezpieczeniem społecznym. Bowiem tylko w takim wypadku odwołująca mogłaby być uznana za płatnika składek za zainteresowaną. Z prawidłowych ustaleń Sądu I instancji jednoznacznie wynika, że tego rodzaju stosunek prawny między zainteresowaną a odwołującą nie istniał. Podkreślić bowiem należy za Sądem Okręgowym, iż w dniu przekazania przez odwołującą części pracowników w trybie art. 23 1 k.p. na rzecz (...) Sp. z o.o., zainteresowana K. S. nie znajdowała się w ich gronie. Nie była w tej dacie też zleceniobiorcą (...) Sp. z o.o. Zasadnie zatem Sąd I instancji uznał, iż zaskarżona decyzja była wadliwa. Wobec kategorycznego ustalenia, że w spornym okresie między (...) Sp. z o.o. a zainteresowaną K. S. nie istniał żaden stosunek prawny, bezprzedmiotowym stało się prowadzenie dalszych rozważań przez Sąd II instancji w zakresie pozostałych zarzutów podniesionych w apelacji. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na mocy art. 385 k.p.c. oddalił apelację organu rentowego, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym orzeczono po myśli art. 98 k.p.c. oraz § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 490 ze zm.) - biorąc dodatkowo pod uwagę regulację przewidzianą w § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1804). /-/SSA G. Pietrzyk - Cyrbus /-/SSA A. Grymel /-/SSA L. Jachimowska Sędzia Przewodniczący Sędzia MP
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.