Sygn. akt II Ka 636/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 listopada 2021r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: st.sekr

§ 4kk na karę 5 (pięć) miesięcy pozbawienia wolności; 3.

świadczenie pieniężne orzeczone wobec oskarżonego podwyższa do kwoty 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych;

1. na podstawie art. 42 § 3 kk orzeka środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio; II. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; III. zwalnia oskarżonego od opłaty za obie instancje i wydatków postępowania odwoławczego stwierdzając, że ponosi je Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 636/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
2. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
3. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 27 maja 2021 r., sygn. II K 1723/19 1.
4. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
5. Granice zaskarżenia 1.3.
6. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
7. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
8. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
9. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
10. Ustalenie faktów 2.1.
11. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- -------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.
12. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------- --------------------- -------------------------------------------------------------- ------------- ------------- 2.
13. Ocena dowodów 2.2.
14. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ---------------- ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.
15. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
16. Zaświadczenie wydane przez specjalistę psychoterapii uzależnień, k. 145 Podjęta przez oskarżonego psychoterapia uzależnień nie mogła mieć wpływu na właściwą kwalifikację prawną czynu oskarżonego, jako przestępstwa z art.

§ 4

kk, ze wszystkimi tego skutkami, w tym ferowaniem rozstrzygnięcia o karze w przewidzianych w tym przepisie granicach. Wniosek obrońcy z rozprawy odwoławczej o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy był niemożliwy do przyjęcia. Oczywiście, że podjęte przez oskarżonego leczenie było okolicznością łagodzącą. Nie mogło mieć ono tak dalece idących skutków w rozstrzygnięciu o karze w najniższym możliwym wymiarze określonym w przepisie art.

§ 1kk, tj.

3 miesięcy pozbawienia wolności. Przewaga okoliczności obciążających, które Sąd Okręgowy omówi w dalszej części niniejszego uzasadnienia, była tutaj decydująca.

1. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut
2. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść wyroku, poprzez błędne uznanie, że oskarżony T. Z. znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 2,48 ‰ alkoholu etylowego we krwi, kierował w ruchu lądowym pojazdem mechanicznym marki V. (...) o nr rej. (...) i dopuścił się przestępstwa z art.

§ 1kk, podczas gdy z informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego wynika, iż T.

Z. był już karany za przestępstwa z art.

§ 1

kk, zatem winien ponieść odpowiedzialność z art.

§ 4kk.

☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Przeszkodą do przyjęcia wobec sprawcy, któremu zarzucono prowadzenie w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, surowszej odpowiedzialności karnej z art.

§ 4

kk, jest fakt zatarcia z mocy prawa wcześniejszego skazania za przestępstwo określone w art.

§ 1

kk lub wymienione w art.

§ 4kk, zaistniały w dacie wyrokowania.

W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy ferując wyrok co prawda dysponował Kartą Karną dotyczącą oskarżonego T. Z. (k.73-74), niemniej jednak poczynił nieprawidłowe ustalenia faktyczne co do zatarcia skazań o sygn. VII K 223/04 i II K 870/11 Sądu Rejonowego w Siedlcach. Z chwilą zatarcia skazania uważa się je w świetle prawa za niebyłe (art. 106 kk), a więc nie może być ono w ogóle brane pod uwagę przy analizie okoliczności wpływających na wymiar kary, jako że oskarżonego uznaje się wówczas za osobę niekaraną. W sprawach VII K 223/04 i II K 870/11 wymierzono oskarżonemu najłagodniejsze rodzajowo kary grzywny. Zgodnie z art. 76 § 1 kk skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, aczkolwiek przesłanki zatarcia skazania i stosowanie tegoż przepisu nierozerwanie odczytywać należy w powiązaniu z art. 76 § 4 kk. Przepis ów stanowi, iż jeżeli orzeczono środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania. W sprawach o sygn. VII K 223/04 i II K 870/11 Sądu Rejonowego w Siedlcach orzeczono wobec oskarżonego środki karne w postaci świadczeń pieniężnych, które nie zostały wykonane, a zatem nie mogło być mowy o zatarciu powyższych skazań, które Sąd I instancji winien uwzględnić ferując wyrok w części dotyczącej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego jako wyczerpującego znamiona art.

§ 4

kk, właśnie z uwagi na wcześniejszą karalność oskarżonego za czyny z art.

§ 1kk.

Surowsza kwalifikacja prawna czynu oskarżonego warunkowała surowsze rozstrzygnięcie o karze, które Sąd Okręgowy zaostrzył w stosunku do zaskarżonego wyroku, zgodnie z kierunkiem apelacji prokuratorskiej „na niekorzyść oskarżonego”. O surowości kary świadczy wszak nie tylko jej rodzaj, ale i stopień wykorzystania sankcji przewidzianej za konkretne przestępstwo penalizowane przez Kodeks Karny. Dolną granicą zagrożenia ustawowego za czyn z art. 178 § 4 kk jest kara 3 miesięcy pozbawienia wolności, górną zaś - 5 lat pozbawienia wolności. T. Z. kierował samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości 2,48 ‰ alkoholu etylowego we krwi. Prawie czterokrotnie przekroczył zatem wartość progową, przewidzianą przez ustawodawcę z art. 115 § 16 kk – 0,5 ‰ lub 0,25 mg/l - decydującą o stanie nietrzeźwości i zarazem o uznaniu czynu za przestępstwo. Brak wyciągnięcia przez niego wniosków z poprzednich skazań za czyny z art.

§ 1

kk pozostaje bezdyskusyjny - tym bardziej przy uwzględnieniu dolegliwości orzeczonej uprzednio kary, skoro karę grzywny ze sprawy II K 870/11 zamieniono na zastępczą karę pozbawienia wolności. Oskarżony swoim czynem poruszając się po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości stworzył poważne niebezpieczeństwo nie tylko dla siebie, ale również dla innych uczestników ruchu drogowego. Z zeznań świadków wynikało jednoznacznie, że kręcił samochodem tzw. „bączki”, co prowadzi do wnioskowania o prowadzeniu samochodu w stanie nietrzeźwości dla zabawy bez zważania na konsekwencje i to, że jego działanie miało miejsce w miejscu publicznym, w pobliżu dyskoteki, będąc widocznym dla nieokreślonego, aczkolwiek dużego grona odbiorców. Rozmiary szkody grożącej życiu i zdrowiu tych osób były ogromne. Bezsprzecznie stan nietrzeźwości niejednokrotnie sprzyja zniesieniu krytycyzmu kierowcy, sprzyjając brawurze podczas prowadzenia pojazdu. Cele prewencji indywidulanej i generalnej doprowadziły Sąd Okręgowy do przekonania, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzi konieczność orzeczenia wobec oskarżonego izolacyjnej kary 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności, albowiem łagodniejszy rodzaj kary stanowiłby nadmierną pobłażliwość, doprowadzając oskarżonego, ale również społeczeństwo, do przekonania o praktycznej bezkarności T. Z.. Kara 5 miesięcy pozbawienia wolności uwzględnia także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa oraz stworzy realne możliwości osiągnięcia korzystnych efektów poprawczych. Przede wszystkim, powinna ona wdrożyć oskarżonego w przestrzeganie porządku prawnego i wyrobić w nim poczucie nieuchronności poniesienia konsekwencji za kierowanie pojazdami mechanicznymi w stanie nietrzeźwości, jak również odstraszyć innych nietrzeźwych kierowców, którzy bezrefleksyjnie gotowi byliby pójść w ślady oskarżonego. Wymiar orzeczonej przez Sąd Okręgowy kary pozwala na złożenie przez T. Z. wniosku o odbycie jej w systemie dozoru elektronicznego. Orzeczenie świadczenia pieniężnego w wysokości 10.000 zł było obligatoryjne i Sąd Okręgowy w sytuacji skazania za czyn z art.

§ 4kk nie mógł odstąpić od orzeczenia tego rozstrzygnięcia.

W świetle art. 43a § 2 kk obligatoryjne było również orzeczenie dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Co prawda zgodnie z dyspozycją tego przepisu, zakazu tego nie orzeka się, gdy zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami (w doktrynie odnośnie wykładni tego przepisu mówi się o tzw. względnej obligatoryjności). Niemniej jednak, w ocenie Sądu Okręgowego, ów wyjątkowy wypadek nie zachodził w przedmiotowej sprawie. Rezygnacja z takiego rozstrzygnięcia winna być wyjątkiem. Przedmiotowa sprawa jest dosyć przeciętna i konwencjonalna, jedna z wielu tego typu spraw i brak jest zasadniczych przesłanek, aby akurat tego oskarżonego premiować. Co prawda, do każdej sprawy należy pochodzić in concreto, aczkolwiek nie może to pociągać za sobą dowolności w ferowaniu wyroków w sprawach o bardzo podobnym stanie faktycznym i prawnym, gdzie sprawców łączą podobne właściwości i warunki osobiste. W przedmiotowej sprawie nie zachodziła żadna anormalna sytuacja motywacyjna oskarżonego, która skłoniła go do poruszania się samochodem w stanie nietrzeźwości w dniu 13 października 2019 r. – wręcz przeciwnie oskarżony prowadził auto w stanie nietrzeźwości dla rozrywki. Wniosek - o zmianę wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach sygn. akt II K 1723/19 i skazanie oskarżonego T. Z. na podstawie art.

§ 4

kk i wymierzenie mu za ten czyn kary 10 miesięcy pozbawienia wolności, środka karnego w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 10.000 zł. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku.

1. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
2. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
3. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
4. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
5. Przedmiot utrzymania w mocy Te elementy zaskarżonego wyroku, których Sąd Okręgowy nie zmienił. Jak już wskazano - zmiana co do surowszej kwalifikacji prawnej popełnionego przez oskarżonego czynu na art.

§ 4

kk uwarunkowana była przoczeniem i brakiem uwzględnienia przez Sąd I instancji dotychczasowej karalności oskarżonego, która warunkowała odpowiedzialność za kwalifikowany typ przestępstwa art.

kk, dokładnie z § 4 tego przepisu. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Obecnie reguła ne peius z art. 454 § 2 kpk nie obowiązuje w polskim porządku prawnym. Przepis art. 454 § 2 kpk, zgodnie z którym sąd odwoławczy może orzec surowszą karę pozbawienia wolności tylko wtedy, gdy nie zmienia ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, został uchylony z dniem 1 lipca 2015 r. Wydanie wyroku reformatoryjnego przez Sąd Okręgowy było zatem możliwe. 5.

1. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
2. Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok zmienił w ten sposób, że:
3. opis czynu przypisanego oskarżonemu uzupełnił o ustalenie, iż w dacie czynu T. Z. był wcześniej skazany wyrokami Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 4 listopada 2004 r., sygn. akt VII K 223/04 oraz z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt II K 870/11 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości;
4. przyjął, że czyn T. Z. wyczerpuje dyspozycję art.

§ 4

kk i za to skazał go za ten czyn z mocy art.

§ 4kk na karę 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności; 3.

świadczenie pieniężne orzeczone wobec oskarżonego podwyższył do kwoty 10.000 (dziesięciu tysięcy) złotych;

1. na podstawie art. 42 § 3 kk orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio. Zwięźle o powodach zmiany Omówiono w rubryce 3.
2. 5.
3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
4. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
5. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.
6. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.
7. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.
8. -------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.
9. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.
10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------
11. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 624 § 1 kpk Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych za II instancję, stwierdzając, że wydatki tego postępowania poniesie Skarb Państwa. Za rozstrzygnięciem tej treści przemawiały względy słuszności związane z uwzględnieniem apelacji prokuratorskiej „na niekorzyść oskarżonego” przy jednoczesnym braku zainicjowania kontroli odwoławczej zaskarżonego wyroku ze strony oskarżonego i jego obrońcy oraz w następstwie zmian reformatoryjnych – wprowadzenie oskarżonemu do wykonania kary bezwzględnej pozbawienia wolności.
12. PODPIS 1.
13. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.
14. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary – za czyn z pkt I a/o ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
15. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
16. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana