Taryfy składek za ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów w kraju i za granicą (OC) wysokość składki ubezpieczeniowej uzależniona jest m.in. od szkodowego/bezszkodowego przebiegu ubezpieczenia.
Ogólnych warunków ubezpieczenia składka za ubezpieczenie Autocasco Standard uzależniona jest od szkodowego/bezszkodowego przebiegu ubezpieczenia AC. W oświadczeniu klienta o przebiegu ubezpieczenia zastrzeżono, że informacje zawarte w niniejszym oświadczeniu podlegać będą weryfikacji ich zgodności z bazą danych WARTY oraz danymi zawartymi w rejestrze umów i szkód Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. W przypadku, gdy w wyniku weryfikacji, podane w niniejszym oświadczeniu informacje nie zostaną potwierdzone i będzie to miało wpływ na wysokość należnej składki i/lub ustalenie wysokości odszkodowania AC, WARTA obciąży ubezpieczającego powstałą różnicą składki wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od daty udzielenia ochrony ubezpieczeniowej (w ubezpieczeniu OC i AC) i/lub dokona potrąceń udziału własnego ustalonego w umowie (...)/A. z godnie z zasadami określonymi w OWU AC. Ponadto w oświadczeniu ubezpieczający I. K. zobowiązał się na każde wezwanie WARTY do zapłaty ustalonej w wyniku powyższego powstałej różnicy składki wraz z odsetkami. (...) S.A. zwróciła się do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z zapytaniem o szkody w celu oceny ryzyka ubezpieczeniowego i weryfikacji danych podanych przez I. K.. Z odpowiedzi od UFG z dnia 18 lipca 2012 roku wynika, iż w dniu 29 października 2010 roku I. K. był sprawcą zdarzenia mającego miejsce przy Al. (...) w S., w wyniku którego powstała szkoda. Pismami z dnia 25 maja 2012 roku (...) S.A. zwróciła się do I. K. o zapłatę kwot 2337 zł oraz 1853 zł tytułem dokonania korekty należnej składki OC i AC w związku z faktem złożenia nieprawdziwego oświadczenia przez ubezpieczającego. Do dnia wniesienia pozwu I. K. nie zapłacił żądanej należności. Po dokonaniu powyższych ustaleń faktycznych Sąd Rejonowy, odwołując się do treści art. 805 § 1, 809 § 1 i 815 § 1 kc uznał wniesione powództwo za zasadne. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że pozwany przyznał, iż zawarł z powódką umowę ubezpieczenia pojazdu. Strona pozwana zarzuciła powódce brak wykazania zasadności dochodzonego roszczenia oraz podniosła wątpliwości co do wiarygodności załączonego przez nią wydruku z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Pozwany z ostrożności procesowej zakwestionował również wysokość żądania. Przede wszystkim Sąd nie odmówił mocy dowodowej wyciągowi z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wskazując, że instytucja ta działa na podstawie ustawy i podlega nadzorowi ministerialnemu. Powód nie przedstawił żadnych dowodów ani nie wykazał racjonalnych przesłanek ku temu. aby dane gromadzone i udostępniane przez UFG można uznać za niewiarygodne. Fakt przekazywania danych do Funduszu przez firmy ubezpieczeniowe z pewnością taką przesłanką nie jest. W ocenie Sądu pierwszej instancji pozwany złożył świadomie oświadczenie niezgodne z prawdą bądź wykazał się rażącym niedbalstwem i nie zapoznał się z treścią podpisywanych przez siebie dokumentów. W zaistniałym stanie faktycznym nieistotne jest to, czy agent ubezpieczeniowy w momencie sporządzania umowy zweryfikował informację dotyczącą szkodowości powziętą od pozwanego. Weryfikacja ta mogła nastąpić w każdym czasie. Istotna jest sama treść pisemnego oświadczenia, która okazała się niezgodna ze stanem rzeczywistym w wyniku czego naliczona została składka w niewłaściwej wysokości. Na podstawie przedłożonej dokumentacji z całą pewnością można stwierdzić, iż wobec oświadczenia pozwanego o bezszkodowości w okresie 36 miesięcy poprzedzającym zawarcie umowy zastosowano zniżkę w wysokości 60 % od kwoty bazowej w stosunku do ubezpieczenia OC oraz zniżkę w wysokości 40 % od kwoty bazowej w stosunku do ubezpieczenia AC. Wyliczenia przedstawione przez powódkę w odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty są przejrzyste i pozwalają na zweryfikowanie żądanej w pozwie należności. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany i zaskarżając wyrok w całości, wniósł o jego zmianę w całości, poprzez oddalenie powództwa, zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji:
kolei § 3 Taryfy składek za ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów w kraju i za granicą (OC) wysokość składki ubezpieczeniowej uzależniona jest m.in. od szkodowego/bezszkodowego przebiegu ubezpieczenia.
Ogólnych warunków ubezpieczenia składka za ubezpieczenie Autocasco Standard uzależniona jest od szkodowego/bezszkodowego przebiegu ubezpieczenia AC. Z powyższego wynika zatem, iż podwyższenie składki po zawarciu umowy ubezpieczenia warunkowane jest wykazaniem przez powodowy zakład ubezpieczeń, iż w wyniku weryfikacji ustalił on, iż ubezpieczający podał nieprawdziwe informacje mające wpływ na wysokość należnej składki. W niniejszej sprawie powódka zakwestionowała oświadczenie pozwanego o bezszkodowej jeździe w ostatnich 36 miesiącach przed zawarciem umowy, przedkładając wydruk informacji uzyskanej z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego dotyczący szkód obciążających pozwanego w okresie 36 miesięcy (k.21- 23).
zasadą wynikającą z art. 6 kc i art. 232 kpc, to na powódce ciążył jako tzw. „dowód główny” (spoczywający na stronie obciążonej ciężarem dowodu) obowiązek wykazania istnienia podstaw do podwyższenia składki i obciążania nią pozwanego. Zdaniem Sądu Okręgowego, przedłożenie wymienionego powyżej wydruku nie może skutkować przyjęciem, że powódka wykazała nieprawdziwość informacji podanych przez pozwanego, a wpływających na wysokość należnego od tego ostatniego świadczenia, w postaci składki. Przede wszystkim, w myśl art. 244 § 1 kpc dokumenty, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organu władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Dokumenty urzędowe, o których mowa zarówno w art. 244 § 1, jak i w § 2, pochodzić muszą - mówiąc najogólniej - od podmiotów prawa publicznego. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wykazuje zarówno cechy publiczno – jak i prywatnoprawne. Nie można go jednakże uznać za organ władzy publicznej. Za jego prywatnoprawnym charakterem przemawia w szczególności to, że działalność Funduszu opiera się na członkostwie prywatnych podmiotów - ubezpieczycieli. Jest on instytucją quasi-ubezpieczeniową, wypłacającą świadczenia ubezpieczeniowe. W art. 104 ustawy, Fundusz wyposażony został w uprawnienie do udostępniania zgromadzonych danych m.in. zakładom ubezpieczeń. W treści przepisu nie zostało w sposób wyraźnie wskazane, jakoby niepodpisane wydruki z systemu Funduszu miały charakter dokumentu urzędowego. W braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę niepodpisany wydruk trudno w ogóle uznać za dokument (por. np. art. 36 4 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece, tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 707), a tym bardziej za dokument urzędowy. Podkreślić natomiast należy, iż dokument prywatny stanowi dowód jedynie tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie, a więc korzysta z domniemania autentyczności oraz z domniemania, iż zawarte w nim oświadczenie złożyła osoba, która go podpisała. Dokument prywatny nie korzysta natomiast z domniemania zgodności z prawdą oświadczeń w nim zawartych. Nawet zresztą, dokument prywatny – w braku wyraźnego wskazania przez ustawę - nie może istnieć bez podpisu. Wskazać należy także, iż strona pozwana w sposób wyraźny zarzucała, iż przedstawiony przez powódkę wydruk nie może stanowić dowodu na okoliczność, od której zależy istnienie roszczenia. Przy zaprzeczeniu temu aby ów dokumenty mógł korzystać z przymiotu prawdziwości oświadczeń w nim zawartych a także przy zaprzeczeniu przez pozwaną temu aby w ogóle mógł być uznany za dokument, powódka winna była podjąć inicjatywę dowodową w celu wykazania twierdzeń objętych treścią przedłożonego wydruku w inny sposób np. poprzez zobowiązanie do przedstawienia stosownych akt szkody i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w nim znajdujących się. Obowiązkowi temu powódka nie sprostała. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 386 § 1 kpc, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo jako bezzasadne. Konsekwencją powyższej zmiany była również zmiana w zakresie kosztów postępowania. Skoro pozwany wygrał spór w całości należało zasądzić od powódki na jego rzecz koszty postępowania – na podstawie art. 98 § 1 i 3, 99 i art. 108 § 1 kpc, w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 490), a które to koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. W punkcie 2 Sąd orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 99 i art. 108 § 1 kpc –
zasadą odpowiedzialnością za wynik postępowania. Pozwany, który wygrał postępowanie apelacyjne poniósł koszty w postaci wynagrodzenia pełnomocnika w stawce minimalnej obliczonej na podstawie § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku, a także opłatę sądową od apelacji w kwocie 100 zł.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.