pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Z kolei zasądzone na tej samej zasadzie koszty postępowania odwoławczego obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej (450 zł) odpowiedniej do wartości przedmiotu zaskarżenia sprawy,
z §10 ust 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych, powiększone o uiszczoną opłatę od apelacji (200 zł). Co się natomiast tyczy apelacji pozwanego Skarbu Państwa – Wojewody (...), to przede wszystkim nie był zasadny zarzut naruszenia art. 207§6 k.p.c. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, skoro powódka wniosek dowodowy na okoliczność źródła szkody złożyła w pierwszym piśmie procesowym po zakwestionowaniu tej spornej okoliczności przez pozwany Skarb Państwa, a nadto jeszcze przed rozpoczęciem pierwszego posiedzenia rozprawy. Nie wymaga natomiast szerszego uzasadniania to, że powódka nie była zobowiązana do antycypowania sposobu obrony pozwanego, a co za tym idzie przedstawiania w pozwie wszystkich możliwych dowodów na wszystkie okoliczności, które potencjalnie mogą zostać w sprawie zakwestionowane. Jak bowiem wynika z art. 228 – 231 k.p.c. pewne fakty mogą być wykazane bezdowodowo, co oznacza, że obowiązek inicjatywy dowodowej celem ich wykazania w okolicznościach konkretnej sprawy aktualizować się może dopiero po ich zakwestionowaniu przez przeciwnika. Tak też było w sprawie niniejszej gdzie pozwany Skarb Państwa zakwestionował źródło szkody w odpowiedzi na pozew, a powódka w bezpośredniej reakcji na to złożyła wniosek o dowód z opinii biegłego. Skoro kwestionowany wniosek dowodowy nie był spóźniony, to poczynionych na jego podstawie ustaleń nie sposób było pomijać w postępowaniu odwoławczym. Tym samym Sąd Okręgowy podzielił ustalenia Sądu Rejonowego co do faktu uszkodzenia przez dziki będącego we władaniu powódki terenu zielonego, to jest trawiastej nawierzchni boiska i placu zabaw. Nie było też sporne, że za przywrócenie tego terenu do stanu sprzed szkody powódka zapłaciła 3.588,87 zł. Podobnie poza sporem pozostawało, że w okresie w którym doszło do szkody fakt żerowania dzików w okolicy skupisk ludzkich był powszechnie znany, w tym opisywany przez prasę. Dodatkowo, na podstawie uchwały nr IV/30/9/2013 Sejmiku Województwa (...) z dnia 21 stycznia 2013 r. (Dz. Urz. Woj. (...) z 2013 r., poz. . (...)), w sprawie podziału województwa (...) na obwody łowieckie, Sąd Okręgowy ustalił, że Osiedle (...) w R. znajduje się w obszarze okręgu łowieckiego numer (...). Co się tyczy zasady odpowiedzialności, to w orzecznictwie wskazuje się, że Skarb Państwa reprezentowany przez wojewodę odpowiada na podstawie art. 417 k.c za szkodę na osobie wyrządzoną przez zwierzynę łowną, w razie wykazania zaniedbań w zakresie kontroli nad dzikimi zwierzętami, sprawowanej przez Państwową Straż Łowiecką, podległą wojewodzie (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 lutego 2017 roku, III CSK 41/16, Lex 2210411). Pogląd ten miał względzie Sąd Rejonowy a i Sąd Okręgowy rozpoznający apelację w całości go podziela. U podstaw opisanego wnioskowania leży stwierdzenie, że zgodnie z art. 36 ust 1, 37 i 39 ust 1 ustawy z 13 października 1995 roku Prawo łowieckie (Dz. U. z 2020 r., poz. 1683) do zadań podległej wojewodzie Państwowej Straży Łowieckiej, leży ochrona zwierzyny na terenach obwodów łowieckich. Jak natomiast wynika z art. 9 tej ustawy, ochrona zwierzyny obejmuje tworzenie warunków bezpiecznego bytowania zwierzyny. Warunkom takim nie odpowiada sytuacja, w której wolno żyjąca zwierzyna łowna grasuje po ulicach miasta. Sprzeczność takiego stanu rzeczy z założeniami ochrony zwierząt jest oczywista. Zapewnienie warunków bezpiecznego bytowania zwierzyny obejmuje zatem zapewnienie warunków, w których zwierzyna z jednej strony sama jest bezpieczna, z drugiej zaś nie stwarza zagrożenia dla ludzi. Co też istotne, prawidłowe wykonywanie obowiązków w zakresie ochrony dzikich zwierząt w miejscu ich naturalnego bytowania powinno obejmować także podjęcie takich działań, które uniemożliwiają ich masowe przemieszczenie się do skupisk ludzkich. Wreszcie, przy ocenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez dzikie zwierzęta łowne w stanie wolnym, nie można pomijać, że zgodnie z art. 2 cytowanej ustawy prawo łowieckie, zwierzęta te stanowią własność Skarbu Państwa. Odnosząc te założenia do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać należało, że jak wynikało z poczynionych w sprawie ustaleń sytuacje, w których dochodziło do przenikania dzików żerujących następnie w skupiskach ludzkich, nie miały charakteru incydentalnego, a powszechność występowania tego problemu opisywana była w prasie. Pozwany Skarb Państwa – Wojewoda (...) nie wykazał natomiast podjęcia jakichkolwiek działań w celu zapobieżenia negatywnym konsekwencjom istniejącego stanu. W tym nie wykazał aby podległe mu jednostki dokonywały sygnalizacji czy współpracowały z organami gminy celem wydania decyzji co do dokonania odłowu lub odstrzału redukcyjnego na podstawie art. 45 ust 3 prawa łowieckiego. Zaznaczenia wymaga nadto, że orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśniło, iż wydawanie decyzji na podstawie art. 45 ust 3 prawa łowieckiego jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej i nie podważa ogólnej reguły z 6 i 7 tej ustawy, że administracja w zakresie łowiectwa stanowi zadanie z zakresu administracji rządowej, którą sprawuje samorząd województwa (por. postanowienie NSA z 20 listopada 2020 roku, II OW 90/20, LEX 3089516). W związku z tym realizacja zadań z art. 45 ust 3 ustawy prawo łowieckie jest finansowana z dotacji celowej z budżetu państwa (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2016 r. , (...), Lex 2207289). Powyższe orzecznictwo sądów administracyjnych koreluje zatem z wyrażonym w uzasadnieniu cytowanego wyroku w sprawie III CSK 41/16, poglądem zgodnie z którym wystarczającą przesłankę uznania odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 417 k.c., za szkodę wyrządzoną przez dziką zwierzynę łowną, stanowi zaniechanie przez wojewodę obowiązku kontroli rzetelności wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej powierzonych organom samorządu terytorialnego z mocy ustawy. Obowiązek ten wynika z art. 3 ust 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1464 ze zm.). Sąd Rejonowy przyjmując zasadę odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa – Wojewody (...) nie naruszył zatem przepisów prawa, a apelacja tego pozwanego opisanej zasady nie mogła skutecznie podważyć. W zakresie podnoszonego w apelacji zarzutu przyczynienia, to w Sąd Okręgowy miał na względzie, że apelujący Skarb Państwa nie wskazał jakie przepisy prawa nakładałyby na powódkę obowiązek zabezpieczania ogólnodostępnych terenów rekreacyjnych w osiedlu mieszkaniowym przed dziką zwierzyną. Także w świetle zasad doświadczenia życiowego trudno, w ocenie Sadu Okręgowego, było nakładać taki obowiązek na powódkę zwłaszcza, że żerowanie dzików na obszarach osiedla mieszkaniowego jest zjawiskiem co do zasady wyjątkowym. Nie sposób było także czynić powódce zarzutu z tej przyczyny, że dopiero po kilku interwencjach u różnych podmiotów, zgłosiła problem podmiotowi właściwemu. To bowiem nie do powódki należało ustalenie jednostki uprawnionej do rozwiązania problemu, lecz do właściwych podmiotów, których zadaniem jest ochrona ogólnie ujmowanego porządku publicznego, podjęcie działań zapobiegawczych w granicach własnych kompetencji i to zasadniczo niezależnie od bezpośredniej sygnalizacji ze strony poszkodowanego. Co też istotne, przyjęcie przyczynienia na gruncie art. 362 k.c. nie mogłoby niweczyć odpowiedzialności sprawcy szkody, a jedynie ograniczyć wysokość wypłaconego odszkodowania, a i to niekoniecznie (por. wyroki Sądu Najwyższego z 19 listopada 2009 r., IV CSK 241/09, z 14 lipca 2017 r., II CSK 820/16, z 7 marca 2017 r., II CSK 438/16). Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy uznał apelację Skarbu Państwa za niezasadną i oddalił ja na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego między powódką i pozwanym Skarbem Państwa orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Zasądzone na rzecz powódki koszty obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej (450 zł) odpowiedniej do wartości przedmiotu zaskarżenia,
z §10 ust 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych. SSO Marcin Rak
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.