← Polska

II AKa 6/20

Sygn. akt II AKa 6/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2021 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia SSA Dorota Rostankowska (spr.) Sędziowie: SA Dorota Wróblewska SA Jerzy Sałata SA Krzysztof Ciemnoczołowski SA Marta Urbańska Protokolant: sekretarz sądowy Iwona Sidorko przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. A. R. po rozpoznaniu w dniach 28 maja 2020r., 4 grudnia 2020r., 20 stycznia 2021r., 23 lutego 2021r., 7 kwietnia 2021r. i 17 maja 2021 r. sprawy M. S. s. A., ur. (...) w G. oskarżonego z art. 189 § 1 k.k. w zb. z art. 148 § 2 pkt. 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 12 k.k.; art. 18 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 12 k.k.; art. 276 k.k.; art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k.; art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k.; art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. K. M. s. S., ur. (...) w G. oskarżonego z art. 189 § 1 k.k. w zb. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 12 k.k. A. K. s. J., ur. (...) w G. oskarżonego z art. 284 § 1 k.k.; art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. T. M. s. H., ur. (...) w T. oskarżonego z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 275 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i w zw. art. 11 § 2 k.k. W. W. s. J., ur. (...) w K. oskarżonego z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z 12 k.k. i w zw. 11 § 2 k.k. M. K. s. P., ur.(...) w G. oskarżonego z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z 12 k.k. i w zw. z art. 11 § 2 k.k. M. G. s. J., ur. (...) w L. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. na skutek apelacji wniesionych przez: prokuratora odnośnie M. G., pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej G. O. odnośnie M. S., K. M., A. K., T. M., W. W., M. K. i obrońców oskarżonych M. S., K. M., A. K., T. M., W. W., M. G. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV K 254/16 I. Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

  1. w ramach czynu przypisanego oskarżonemu M. S. w pkt. I uznaje go za winnego tego, że w dniu 19 sierpnia 2014r. w P. gmina (...) działając ze szczególnym okrucieństwem, w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życia Z. O., wspólnie i w porozumieniu z K. M. wywieźli Z. O. do miejscowości P., gdzie zadawali mu ciosy metalową rurką oraz rękami i nogami w głowę, klatkę piersiową, powodując obrażenia w postaci uszkodzenia w obrębie kości twarzoczaszki w postaci złamania Le Fort I obu kości szczękowych ze złamaniem wyrostka zębodołowego żuchwy, pojedynczej szczeliny złamania w kościach podstawy dołu tylnego czaszki po stronie prawej oraz dwumiejscowego złamania w odcinku przednim żebra II po stronie lewej, a następnie nieprzytomnego złożyli w dole, gdzie Z. O. zmarł w wyniku uduszenia na skutek zakopania go żywcem , czyn ten kwalifikuje z art.148 § 2 pkt 1 kk i za to na mocy art.148 § 2 pkt 1 kk wymierza mu na karę dożywotniego pozbawienia wolności;
  2. w ramach czynu przypisanego oskarżonemu M. S. w pkt. II uznaje go za winnego tego, że w okresie od nieustalonego dnia w sierpniu 2014r. do dnia 14 sierpnia 2014r. w T. i w G., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, kierując działaniami T. M. i działając wspólnie i w porozumieniu z M. K. oraz nakłaniając W. W. do popełnienia przestępstwa doprowadził do zawarcia z ustaloną osobą umowy pożyczki w wysokości 443.800 zł, której zabezpieczeniem było przeniesienie własności, w przypadku niespłacenia pożyczki do dnia 14 grudnia 2014r., nieruchomości należących do Z. O. położonych w miejscowości K., wymienionych w treści aktu notarialnego z dnia 14 sierpnia 2014r., Repertorium A Nr (...), stanowiących łącznie mienie wartości 985.529 zł. w ten sposób, że uzyskał w Urzędzie Gminy T. dokumenty w postaci: ⚫ zaświadczenia nr (...) wydanego z upoważnienia Wójta Gminy T. z dnia 14 sierpnia 2014r., zaświadczającego o tym, iż wskazane w nim nieruchomości, należące do Z. O. wpisane są do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ⚫ dwóch wypisów z rejestru gruntów, wydanych z upoważnienia Wójta Gminy T. z dnia 13 sierpnia 2014r., służących za podstawę wpisu w księdze wieczystej, wskazanych w nim nieruchomości, należących do Z. O., ⚫ wypisu z kartotek budynków, wydanego z upoważnienia Starosty G. z dnia 13 sierpnia 2014r., dla budynków gospodarstw rolnych, położonych na działce należącej do Z. O., służącego za podstawę wpisu w księdze wieczystej, nakłonił W. W. aby podrobił w celu użycia za autentyczny dokument w postaci dowodu osobistego Z. O. o nr (...) i nakłonił T. M., aby podał się za Z. O., posługując się podrobionym dowodem osobistym i podpisał jako Z. O., w kancelarii notarialnej, na dokumentach w postaci: ⚫ oświadczenia o przedmiocie zabezpieczenia, ⚫ oświadczenia o braku innych zobowiązań i odpowiedzialności w związku z zawartą umową pożyczki , ⚫ oświadczenia o pełnej zdolności do czynności prawnych i braku przeszkód do zawarcia umowy pożyczki oraz umowy przeniesienia własności nieruchomości na zabezpieczenie, ⚫ pokwitowania odbioru gotówki, ⚫ umowy pożyczki nr (...) z dnia 14 sierpnia 2014r., ⚫ w Księdze Rejestru Wydanych Dokumentów Kancelarii Notarialnej Notariusza K. A. w G. - pozycja 2384, celem zawarcia wskazanej wyżej umowy pożyczki, a następnie uczestniczył w podpisaniu w/w dokumentów i aktu notarialnego z podającym się za Z. O. T. M., wyłudzając w ten sposób poświadczenie nieprawdy w akcie notarialnym co do tożsamości Z. O. od notariusza i późniejsze przeniesienie prawa własności nieruchomości na rzecz ustalonej osoby w obecności M. K. podającego się za M. M., będącego świadkiem rzekomego odbioru gotówki przez T. M. podającego się za Z. O., a następnie przyjął od ustalonej osoby nie mniej niż 220.000 zł i wypłacił poszczególnym osobom wynagrodzenia za pełnione przez nich role i wykonane czynności, tj. o czyn z art.18 § 1 i 2 kk w zw. z art.270 § 1 kk w zb. z art.272 kk w zw. z art.11 § 2 kk i za to przy zastosowaniu art.11 § 3 kk na mocy art.270 § 1 kk wymierza mu karę roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,
  3. w ramach czynu przypisanego oskarżonemu M. S. w pkt. VI uznaje go za winnego tego, że w dniu 17 kwietnia 2014r. w G. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził J. T. (obecnie S.) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci nieruchomości położonej w miejscowości Ł. przy ul. (...) gmina (...) poprzez zawarcie w drodze aktu notarialnego Repertorium A numer (...) z J. T. (obecnie S.) umowy sprzedaży wymienionej nieruchomości za kwotę 180.000 zł., wprowadzając J. T. (obecnie S.) w błąd co do dokonania zapłaty, czym działał na szkodę J. T.(obecnie S.), tj. o czyn z art.286 § 1 kk i za to na mocy art.286 § 1 kk wymierza mu karę roku i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności,
  4. uchyla orzeczenie o karze łącznej zawarte w pkt VII wyroku,
  5. w ramach czynu przypisanego oskarżonemu K. M. w pkt. VIII uznaje go za winnego tego, że w dniu 19 sierpnia 2014r. w P. gmina (...), w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życia Z. O. wspólnie i w porozumieniu z M. S. wywieźli Z. O. do miejscowości P., gdzie zadawali mu ciosy metalową rurką oraz rękami i nogami w głowę, klatkę piersiową, powodując obrażenia w postaci uszkodzenia w obrębie kości twarzoczaszki w postaci złamania Le Fort I obu kości szczękowych ze złamaniem wyrostka zębodołowego żuchwy, pojedynczej szczeliny złamania w kościach podstawy dołu tylnego czaszki po stronie prawej oraz dwumiejscowego złamania w odcinku przednim żebra II po stronie lewej, a następnie nieprzytomnego złożyli w dole, gdzie Z. O. zmarł w wyniku uduszenia na skutek zakopania go żywcem, czyn ten kwalifikuje z art.148 § 1 kk i za to na mocy art.148 § 1 kk wymierza mu na karę dożywotniego pozbawienia wolności;
  6. uniewinnia oskarżonego A. K. od popełnienia czynów przypisanych mu w pkt. IX i X a na mocy art.632 pkt 2 kpk w zw. z art.634 kpk w tym zakresie kosztami procesu za obie instancje obciąża Skarb Państwa,
  7. uchyla orzeczenie o karach łącznych zawarte w pkt XI,
  8. w ramach czynu przypisanego oskarżonemu T. M. w pkt. XII uznaje go za winnego tego, że w dniu 14 sierpnia 2014r. w G., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w kwocie 5.000 zł., będąc kierowanym przez M. S. doprowadził do zawarcia z ustaloną osobą umowy pożyczki w wysokości 443.800 zł, której zabezpieczeniem było przeniesienie własności, w przypadku niespłacenia pożyczki do dnia 14 grudnia 2014r., nieruchomości należących do Z. O. położonych w miejscowości K., wymienionych w treści aktu notarialnego z dnia 14 sierpnia 2014r., Repertorium A Nr (...), stanowiących łącznie mienie wartości 985.529 zł. w ten sposób, że stawił się w Kancelarii Notarialnej, gdzie posługując się podrobionym przez W. W. dowodem osobistym Z. O., o nr. (...), podpisał się jako Z. O. na dokumentach w postaci: ⚫ oświadczenia o przedmiocie zabezpieczenia, ⚫ oświadczenia o braku innych zobowiązań i odpowiedzialności w związku z zawartą umową pożyczki , ⚫ oświadczenia o pełnej zdolności do czynności prawnych i braku przeszkód do zawarcia umowy pożyczki oraz umowy przeniesienia własności nieruchomości na zabezpieczenie, ⚫ pokwitowania odbioru gotówki, ⚫ umowy pożyczki nr (...) z dnia 14 sierpnia 2014 roku, ⚫ w Księdze Rejestru Wydanych Dokumentów Kancelarii Notarialnej Notariusza K. A. w G. - pozycja 2384, celem zawarcia wskazanej wyżej umowy pożyczki, co spowodowało wyłudzenie poświadczenia nieprawdy od notariusza w akcie notarialnym co do jego tożsamości i późniejsze przeniesienie prawa własności wymienionych gruntów na rzecz ustalonej osoby, a następnie pokwitował, przy udziale M. K. podającego się za M. M., odbiór gotówki we wskazanej kwocie, gdzie w rzeczywistości ustalona osoba przekazała im nie mniej niż 200.000 zł, tj. o czyn z art.270 § 1 kk w zb. art.272 kk w zw. art. 11 § 2 kk i za to przy zastosowaniu art.11 § 3 kk na mocy art.270 § 1 kk w zw. z art.33 § 1, 2 i 3 kk wymierza mu karę roku pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 100 (sto) stawek dziennych po 20 (dwadzieścia) złotych jedna stawka.
  9. w ramach czynu przypisanego oskarżonemu W. W. w pkt. XIII uznaje go za winnego tego, że w okresie od nieustalonego dnia sierpnia 2014r. do dnia 14 sierpnia 2014r. w S. będąc nakłanianym przez M. S., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w kwocie 1.600 zł., w celu użycia za autentyczny podrobił dowód osobisty Z. O. o nr (...), który posłużył do wyłudzenia poświadczenia nieprawdy co do tożsamości Z. O. od notariusza i którym następnie posłużył się T. M. w Kancelarii Notarialnej, tj. o czyn z art.270 § 1 kk w zb. z art.272 kk w zw. z art.11 § 2 kk i za to przy zastosowaniu art.11 § 3 kk na mocy art.270 § 1 kk w zw. z art.33 § 1, 2 i 3 kk wymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 100 (sto) stawek dziennych po 20 (dwadzieścia) złotych jedna stawka.
  10. przy zastosowaniu art.435 kpk, w ramach czynu przypisanego oskarżonemu M. K. w pkt. XIV uznaje go za winnego tego, że w dniu 14 sierpnia 2014r. w G., działając wspólnie i w porozumieniu z M. S., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w kwocie 10.000 zł. doprowadził do zawarcia z ustaloną osobą umowy pożyczki w wysokości 443.800 zł, której zabezpieczeniem było przeniesienie własności, w przypadku niespłacenia pożyczki do dnia 14 grudnia 2014r., nieruchomości należących do Z. O. położonych w miejscowości K., wymienionych w treści aktu notarialnego z dnia 14 sierpnia 2014r., Repertorium A Nr (...), stanowiących łącznie mienie wartości 985.529 zł. w ten sposób, że wziął udział w podpisaniu przez T. M. podającego się za Z. O., który posługiwał się podrobionym przez W. W. dowodem osobistym Z. O., w kancelarii notarialnej dokumentów w postaci: ⚫ oświadczenia o przedmiocie zabezpieczenia, ⚫ oświadczenia o braku innych zobowiązań i odpowiedzialności w związku z zawartą umową pożyczki , ⚫ oświadczenia o pełnej zdolności do czynności prawnych i braku przeszkód do zawarcia umowy pożyczki oraz umowy przeniesienia własności nieruchomości na zabezpieczenie, ⚫ pokwitowania odbioru gotówki, ⚫ umowy pożyczki nr (...) z dnia 14 sierpnia 2014 roku, ⚫ w Księdze Rejestru Wydanych Dokumentów Kancelarii Notarialnej Notariusza K. A. w G. - pozycja 2384 niezbędnych do zawarcia wskazanej umowy pożyczki, co spowodowało wyłudzenie poświadczenia nieprawdy w akcie notarialnym co do tożsamości Z. O. od notariusza i późniejsze przeniesienie prawa własności na ustaloną osobę i pokwitował odbiór gotówki od ustalonej osoby przez rzekomego Z. O., podając się za M. M. poprzez podpisanie się tym nazwiskiem na umowie pożyczki, tj. o czyn z art.270 § 1 kk w zb. z art.272 kk w zw. z art.11 § 2 kk, i za to przy zastosowaniu art.11 § 3 kk na mocy art.270 § 1 kk w zw. z art.33 § 1, 2 i 3 kk wymierza mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności i grzywny w wysokości 100 (sto) stawek dziennych po 30 (trzydzieści) złotych jedna stawka,
  11. w pkt. XV okres próby związany z warunkowym zawieszeniem orzeczonej wobec oskarżonego M. K. kary pozbawienia wolności skraca do 3 (trzech) lat;
  12. uniewinnia oskarżonego M. G. od popełnienia przypisanego mu w pkt. XVI czynu a na mocy art.632 pkt 2 kpk w zw. z art.634 kpk w tym zakresie kosztami procesu za obie instancje obciąża Skarb Państwa;
  13. uchyla rozstrzygnięcie w pkt. XVII dotyczące oskarżonego A. K.;
  14. w pkt. XXI eliminuje oskarżonych A. K. i M. G. jako zobowiązanych do naprawienia szkody wobec J. S. oraz eliminuje określenie „solidarnie”;
  15. uchyla rozstrzygnięcie w pkt XXII dotyczące oskarżonych: -A. K. i M. G. – w całości, - T. M., W. W. i M. K. - w zakresie wymierzonych im opłat; II. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części; III. na mocy art.85 § 1 kk, art.88 kk i art.91 § 2 kk i art.77 § 2 kk orzeczone wobec oskarżonego M. S. jednostkowe kary pozbawienia wolności łączy i wymierza karę łączną dożywotniego pozbawienia wolności, zastrzegając, że będzie mógł ubiegać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie po odbyciu 40 (czterdziestu) lat pozbawienia wolności; IV. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz: adw. M. S.

(1), adw. E. K., I. C. - Kancelarie Adwokackie w G. kwoty po 1476 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych brutto tytułem zwrotu kosztów obrony z urzędu udzielonej odpowiednio oskarżonym: M. S., T. M. i M. G. w postępowaniu odwoławczym, V. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. Ż. - Kancelaria Adwokacka w G. kwotę 1328,40 (jeden tysiąc trzysta dwadzieścia osiem 40/100) złotych brutto tytułem zwrotu kosztów reprezentowania z urzędu oskarżycielki posiłkowej G. O. w postępowaniu odwoławczym; VI. zasądza na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonych: T. M., W. W. i M. K. kwoty po 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem opłat za obie instancje oraz obciąża ich wydatkami postępowania odwoławczego w częściach związanych z ich udziałem; VII. zasądza od oskarżonego M. S. na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania odwoławczego w części związanej z jego udziałem; VIII. zwalnia oskarżonego K. M. od wydatków postępowania odwoławczego związanych z jego udziałem, którymi obciąża Skarb Państwa. IX. zwalnia oskarżycielkę posiłkową G. O. od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze a jego wydatkami obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 6/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 3 1CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.
  1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z 8 kwietnia 2019r. w sprawie IV K 254/16 0.11.
  2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.
  3. Granice zaskarżenia 0.11.3.
  4. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.
  5. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.
  6. Wnioski ☒ uchylenie ☒ Zmiana 1Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.
  7. Ustalenie faktów 0.12.1.
  8. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty I. II. M. S. K. M. I.
  9. Współudział w zabójstwie Z. O. I.
  10. Dokonanie oszustwa na szkodę J. S. I.
  11. Przywłaszczenie mienia na szkodę A. C. II. stan zdrowia psychicznego oskarżonego K. M.
  12. zeznania świadków: a) B. P. b) M. D. c) A. M. d) M. C. e) R. F.
  13. zeznania świadków: a) J. S.
(1)
  1. b)J. S. 3. zeznania świadków:
  2. a)A. C.
  3. b)B. Ś. II. opinia sądowo - psychiatryczna 1a) k.11645 1b) 11645-11646 1c) 11770v-11771 1d) 12074-12075 1e) 12078-12079 2a) 11641-11644 2b) 11649 3
  4. a)12075-12077 3b) 12077-12078 k.11393-11403v 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. 2. M. S. A. G. 1. Brak współudziału w zabójstwie Z. O. 2. współudział w oszustwie na szkodę J. S. Zeznania świadków: 1.
  5. a)A. S. 1.
  6. b)J. S.
(2)1. c) M. S.
(2)2. J. S.
(1)1.
  1. a)11646-11647 1.
  2. b)11647-11648 1.
  3. c)11769v-11770 2. 11641-11644 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Świadkowie:. 1. J. S.
(1)
  1. B. P. 3.M. D. 4.J. S.
  2. A. M.
  3. M. C.
  4. A. C.
  5. B. Ś.
  6. R. F.
  7. Oskarżony K. M. Ad.1 W ocenie Sądu Apelacyjnego zeznania świadka J. S.
(1)są wiarygodne jedynie częściowo. Wiarygodne są zeznania świadka, w których podaje, że przebywał w zakładzie karnym z oskarżonymi: M. S. i M. G.; znajduje to bowiem potwierdzenie w ich wyjaśnieniach (odpowiednio k.3780-3785 i k.7712 akt sprawy) oraz w karcie karnej, z której wynika, że 15 stycznia 2014r. oskarżony zakończył odbywanie zastępczej kary pozbawienia wolności za grzywnę (k.8366 akt sprawy). Wiarygodne są również, w ocenie Sądu Apelacyjnego zeznania świadka, że zna oskarżonego K. M.; znalazły bowiem potwierdzenie w jego wyjaśnieniach (k.4012-4019 akt sprawy). Wiarygodne, zgodne z wyjaśnieniami M. S. i zasadami logicznego rozumowania są zeznania świadka, że oskarżony kontaktował się z J. S. po opuszczeniu zakładu karnego, co ostatecznie skutkowało zawarciem umowy sprzedaży nieruchomości J. S. oraz te, w których podaje, że za umową tą stoi faktycznie M. S. nie zaś wymieniony w akcie notarialnym – M. G.; jest to bowiem okoliczność niesporna. Na walor wiarygodności zasługuje ta ich część, w której wskazuje, że cena za sprzedaną przez J. S. nieruchomość nie została zapłacona przez oskarżonego M. S.. Znajduje to bowiem potwierdzenie w wiarygodnych i konsekwentnych zeznaniach J. S. ale również w wyjaśnieniach M. S., w których podał, że „chodziło o to aby oszukać S.” (k.3526-3530 akt sprawy). Wiarygodne są zeznania, w których świadek podaje, że oskarżony M. S. oceniał świadka M. G. jako osobę, którą można wykorzystać dla swoich celów, gdyż można go do wszystkiego przekonać. Potwierdzają to bowiem wyjaśnienia oskarżonego M. S., który podał (k.3780-3785akt sprawy), że M. G. można kierować. Wiarygodne są zeznania świadka, w których podał, że chcąc odzyskać nieruchomość kontaktował się z A. K.; znalazło to potwierdzenie w wiarygodnych wyjaśnieniach tego oskarżonego. Zeznania świadka co do tego, że już po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie oskarżony M. S. kontaktował się telefonicznie z J. S., znalazły natomiast potwierdzenie w uznanych za wiarygodne zeznaniach J. S. (k.11649 akt sprawy). Ad. 2. Zeznania świadka B. P. Sąd uznał za wiarygodne. Świadek zaprzeczył aby na kserokopii dołączonej przez oskarżonego M. S. do akt sprawy (k.11170) znajdowały się pieczątki firmy świadka, jego adnotacje i podpis. Zaprzeczył również aby znał oskarżonych, w szczególności aby miał wiedzę na temat co robił oskarżony M. S. 19 sierpnia 2014r. Ad. 3 Zeznania świadka M. D. są wiarygodne. Świadek nie zaprzeczył, że zna oskarżonego M. S. i wykonywał u niego prace remontowe. Potwierdził swój podpis na oświadczeniu dołączonym przez oskarżonego M. S. do akt sprawy (k.10772). Nie potwierdził jednak twierdzeń oskarżonego, że odebranie zapłaty o jakiej mowa w oświadczeniu nastąpiło 19 sierpnia 2014r. w godzinach na nim wskazanych. Świadek wiarygodnie, w ocenie Sądu odwoławczego, podał, że wykonywał wiele tego rodzaju prac na rzecz oskarżonego a płatności były nieregularne. Ad. 4 Sąd uznał zeznania świadka J. S. złożone w postępowaniu przez Sądem II instancji za wiarygodne. Dotyczyły one jedynie tego, że oskarżony dzwonił do świadka po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji namawiając ją do zmiany zeznań. Zeznania te (którym obecny przy ich składaniu oskarżonyM. S. nie zaprzeczał) znalazły potwierdzenie w zeznaniach świadka J. S.
(1)(k.11644 akt sprawy). Ad. 5 Sąd nie zakwestionował wiarygodności zeznań świadka A. M. , że oskarżony M. S. był jego pacjentem. Świadek potwierdził wypełnienie karty medycznej przedłożonej przez oskarżonego M. S. do akt sprawy (k.11770v) ale nie był w stanie powiedzieć kiedy, komu i gdzie wizyta ta była udzielana. Podkreślenia zatem wymaga, że do autorstwa adnotacji na owej karcie wskazujących na dzień i godzinę porady przyznał się oskarżony M. S.(k.11770v akt sprawy). Z oczywistych zatem względów zeznania świadka A. M. nie mogą stanowić potwierdzenia linii obrony oskarżonego M. S., że w czasie kiedy doszło do zabójstwa Z. O., był w domu rodziców, był diagnozowany przez lekarza – świadka A. M.. Na marginesie zatem jedynie podnieść należy, że świadek A. S. podał, że w owym czasie oskarżony był w stanie po pobiciu, podczas gdy oskarżony powołując się na omawianą kartę medyczną twierdził, że miał zapalenie płuc. Wskazać również ponownie należy na wyjaśnienia oskarżonego M. S., w których podał, że wprawdzie nie był sprawcą zabójstwa Z. O. ale był bezpośrednim świadkiem zbrodni. Ad.
  1. Sąd Apelacyjny uznał zeznania świadka M. C. za wiarygodne. Świadek podał, że wprawdzie zna oskarżonego M. S. ale nie wie co oskarżony robił 19 sierpnia 2014r. Z uwagi na upływ czasu (ponad 6 lat) nie sposób odmówić wiarygodności tym zeznaniom. Świadek zaprzeczył również aby wykonywał prace na terenie posesji rodziców oskarżonego wskazując, że pracowali razem na jakimś zamku w K.. Zaprzeczył również aby podpis znajdujący się na oświadczeniu o wykonywaniu prac na terenie posesji rodziców oskarżonego (k.11168 akt sprawy) był jego podpisem. Brak jest racjonalnych podstaw aby kwestionować wiarygodność tych zeznań. Ad.
  2. Sąd Apelacyjny za wiarygodne uznał zeznania świadka A. C. . Zarówno te potwierdzające złożenie podpisu pod umową znajdującą się na k.8278 akt sprawy, jak i te, w których opisał okoliczności złożenia tego podpisu i inne związane z przestępstwem popełnionym przez oskarżonego M. S. na jego szkodę. Zeznania świadka są zbieżne z tymi złożonym uprzednio, zarówno w toku postępowania przygotowawczego, jak i jurysdykcyjnego (k.3644-3645, k.3678-3679, k.5264-5265 k.7794v-7795v akt sprawy), co również wzmacnia ich wiarygodność. Szerzej do nich Sąd odwoławczy odniesie się w dalszej części niniejszego uzasadnienia, przy omawianiu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego M. S.. W tym miejscu wskazać natomiast należy, że potwierdzeniem wiarygodności zeznań świadka zaprzeczającego jakoby oskarżony M. S. kupił od niego opisany w zarzucie sprzęt elektroniczny są zeznania świadka B. Ś., który nie potwierdził tezy dowodowej M. S. jakoby transakcja miała miejsce w jego obecności (k.12078 akt sprawy). Ad.
  3. Sąd odwoławczy uznał zeznania świadka B. Ś. za w pełni wiarygodne. Świadek zaprzeczył aby znał świadka A. C., w szczególności aby był obecny przy przekazywaniu pieniędzy świadkowi przez oskarżonego M. S.. Brak jest podstaw do kwestionowania ich wiarygodności; zostały on bowiem potwierdzone we zeznaniach świadka A. C.. Podkreślenia wymaga, że świadek miał okazję zobaczyć A. C. na sali rozpraw (k.12078 akt sprawy). Ad.
  4. Sąd odwoławczy za wiarygodne uznał zeznania świadka R. F. , który podał, że wprawdzie zna oskarżonego M. S. ale nie pamięta czy widział go 19 sierpnia 2014r. w hurtowni części samochodowych, w której pracuje. Brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności tych depozycji, tak z uwagi na upływ czasu, jak i na brak podstaw do uznania aby świadek celowo zeznawał sprzecznie ze stanowiskiem oskarżonego, który dowodem tym pragnął wykazać, że w czasie dokonywania zabójstwa Z. O. robił zakupy w hurtowni samochodowej. Wskazać w tym miejscu należy (odniesie się do tego Sąd odwoławczy w dalszej części niniejszego uzasadnienia), że zgodnie z omówionym wyżej zeznaniami rodziców oskarżonego, w inkryminowanym czasie miał on być w domu, gdzie nadzorował prace remontowe, składał życzenia 80- letniej cioci będąc osłabiony chorobą (zapaleniem płuc – jak sam utrzymywał albo skutkami pobicia – jak zeznał jego ojciec – świadek A. S.). Ponownie również wskazać należy na wyjaśnienia oskarżonego, w których przyznał się do obecności na miejscu zabójstwa w czasie jego popełniania, choć zaprzeczał swojemu sprawstwu. Ad.
  5. Sąd Apelacyjny za wiarygodne uznał oświadczenie oskarżonego K. M. o podtrzymaniu wyjaśnień złożonych w toku postępowania przygotowawczego a odczytanych mu w toku rozprawy odwoławczej (k.12073 akt sprawy). Brak jest bowiem podstaw do kwestionowania wiarygodności owego oświadczenia. Co do zasady za wiarygodne uznał również odczytane wyjaśnienia kwestionując jednak ich wiarygodność co do forsowanemu przez oskarżonego stanowisku o roli jaką odegrał w zabójstwie (pomocnictwo a nie współsprawstwo) oraz tego, że to oskarżony M. S. uderzał pokrzywdzonego metalową rurką w głowę (sąd posłużył się określeniem „uderzano” nie precyzując który ze sprawców to robił). Szczegółowo do treści tych wyjaśnień Sąd II instancji odwoła się w dalszej części niniejszego uzasadnienia przy omawianiu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych: M. S. i K. M.. 0.12.2.
  6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
  7. J. S.
(1)
  1. A. S.
  2. J. S.
(2)4. M. S.
(2)
  1. oskarżony M. S. Ad.
  2. Bez znaczenia dla istoty zarzutu popełnienia przestępstwa na szkodę J. S. miały zeznania świadka, w których podał, że oskarżony M. S. dokonywał oszustw w związku z wywozem samochodów za granicę. Za niewiarygodne Sąd Apelacyjny uznał zeznania świadka J. S.
(1), w których podał, że zostali z żoną (J. S.) oszukani również przez M. G.. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że oskarżony ów wiedział, że oskarżony M. S. nie uiścił ceny za zakupioną od J. S. nieruchomość. Szerzej Sąd odwoławczy odniesie się w dalszej części niniejszego uzasadnienia, przy omawianiu apelacji obrońcy oskarżonego M. G.. Potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym nie znalazły twierdzenia świadka, że za oszustwem na szkodę J. S. stoi oskarżony A. K.. Szerzej do tego odniesie się Sąd odwoławczy w dalszej części niniejszego uzasadnienia, przy omawianiu apelacji wywiedzionej na korzyść tego oskarżonego. Podkreślenia jedynie w tym miejscu wymaga, że wiedzę na ten temat świadek – jak podał (k.11643 akt sprawy) – pozyskał od oskarżonego M. S., które w tym zakresie nie zostały uznane za wiarygodne, złożone bowiem w czasie kiedy M. S. obciążał A. K. winą za kierowanie zarówno zabójstwem Z. O., jak i za przywłaszczenie jego mienia i oszustwo na szkodę J. S.. Ad. 2 Zeznania świadka A. S. w zasadniczej dla rozstrzygnięcia sprawy części nie są wiarygodne. Pozostają bowiem w sprzeczności choćby z wyjaśnieniami samego oskarżonego M. S., co do tego, że w czasie opisywanym przez świadka (dzień 19 sierpnia 2014r.) oskarżony przebywał w domu swoich rodziców, nadzorował prowadzone tam prace remontowe i składał życzenia urodzinowe chrzestnej matce swojej matki. W części bowiem swoich wyjaśnień oskarżony M. S. podał, że był na miejscu zabójstwa a nawet był jego naocznym świadkiem, choć nie brał w nim udziału. Szerzej do tych depozycji Sąd odwoławczy odniesie się w dalszej części niniejszego uzasadnienia. W sprzeczności z zeznaniami świadka co do tego, że 19 sierpnia 2014r. oskarżony był w stanie po pobiciu i był bardzo osłabiony po wyjściu ze szpitala pozostają również wyjaśnienia samego oskarżonego, który wnioskując o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A. M. twierdził, że miał wówczas zapalenie płuc. Nie bez znaczenia dla oceny wiarygodności zeznań świadka jest również to, że ich złożenie polegało w zasadzie na odczytaniu oświadczenia tożsamej treści jak to, które wcześniej do akt sprawy nadesłał oskarżony M. S. (k.11485, k.11647 akt sprawy). Brak jest podstaw do kwestionowania opinii świadka o oskarżonym jako ojcu i synu ale pozostaje to bez wpływu na odpowiedzialność karną M. S. w przedmiotowej sprawie. Ad. 3. Zeznania świadka J. S.
(2)w zasadniczej dla rozstrzygnięcia sprawy części nie są wiarygodne. Pozostają bowiem w sprzeczności choćby z wyjaśnieniami samego oskarżonego M. S., co do tego, że w czasie opisywanym przez świadka (dzień 19 sierpnia 2014r.) oskarżony przebywał w domu swoich rodziców, nadzorował prowadzone tam prace remontowe i składał życzenia urodzinowe chrzestnej matce swojej matki. W części bowiem swoich wyjaśnień oskarżony M. S. podał, że był na miejscu zabójstwa a nawet był jego naocznym świadkiem, choć nie brał w nim udziału. Szerzej do tych depozycji Sąd odwoławczy odniesie się w dalszej części niniejszego uzasadnienia. Niewiarygodne jest również to aby świadek po upływie ponad 6 lat dokładnie pamiętała czynności podejmowane przez oskarżonego oraz ich czas (dźwięk domofonu, to, gdzie dokładnie przebywał wówczas oskarżony, wymianę zdań między nimi, opłacenie poczty kwiatowej i dokładne wskazanie z konta w którym banku dokonywana była płatność za kwiaty, dokładna godzina, o której zadzwoniła do niej matka chrzestna, reakcja oskarżonego na ten telefon) Nie bez znaczenia dla oceny wiarygodności zeznań świadka jest również to, że ich treść jest w zasadzie tożsama z oświadczeniem, które wcześniej do akt sprawy nadesłał oskarżony M. S. (k.11483, k.11648 akt sprawy). Wskazać nadto należy, że świadek w toku postępowania odwoławczego korzystała z zezwoleń na kontakt z oskarżonym oraz w charakterze publiczności uczestniczyła w rozprawie odwoławczej. Brak jest podstaw do kwestionowania opinii świadka o oskarżonym jako ojcu i synu ale pozostaje to bez wpływu na odpowiedzialność karną M. S. w przedmiotowej sprawie. Ad. 4 Zeznania świadka M. S.
(2)w ocenie Sądu odwoławczego nie potwierdziły w sposób wiarygodny tezy dowodowej M. S., że 19 sierpnia 2014r. oskarżony nie mógł dokonać zabójstwa Z. O., gdyż przebywał wówczas w domu. Wątpliwości budzi pewność świadka, że znajdujące się na k.10934 akt sprawy oświadczenie świadek napisał 19 sierpnia 2014r. między godz. 10.30 a 12. W ocenie Sądu Apelacyjnego całkowicie niewiarygodna jest taka precyzja w zeznaniach po ponad 6 latach od zdarzenia. O tendencyjnym, nastawionym na oczekiwania oskarżonego składaniem zeznań świadczy również to, że świadek ograniczał się do potwierdzenia pytań zadawanych przez oskarżonego, które ewidentnie nie były pytaniami otwartymi a sugerowały odpowiedź (k.11770 akt sprawy). Na pytanie oskarżonego czy świadek przyjechał na budowę białym p. z M. D., świadek odpowiada „tak przyjechałem”. Na pytanie: czy świadek opuszczał posesję z M. D. świadek odpowiada: „oczywiście”. Na pytanie oskarżonego czy te płotki robił świadek z M. D. świadek zeznaje: „oczywiście”; świadek M. D. nie potwierdził tych okoliczności (k.11646 akt sprawy). Ad. 5 Za niewiarygodne Sąd odwoławczy uznał oświadczenia oskarżonego M. S. złożone w toku rozprawy odwoławczej. Brak śladów DNA oskarżonego na miejscu zbrodni, wypożyczenie przez K. M. samochodu którym przewieziono Z. O., uniewinnienie oskarżonego od zarzutu zniszczenia dowodu osobistego pokrzywdzonego nie może w realiach rozpoznawanej sprawy skutkować uniewinnieniem oskarżonego od zarzutu zabójstwa Z. O.; szczegółowo Sąd Apelacyjny odniesie się do tego w dalszej części niniejszego uzasadnienia. Waloru wiarygodności Sąd odwoławczy odmówił również oświadczeniu oskarżonego, w którym podał (k.12081 akt sprawy), że w czasie składania jednych z wyjaśnień w toku postępowania przygotowawczego (k.5284-5285 akt sprawy) zmanipulowany był przez policję. Przeczy bowiem temu fakt, że był on wówczas przesłuchiwany przez prokuratora, w obecności swojego obrońcy. Wskazać nadto należy, że w owych wyjaśnieniach oskarżony nie przyznał się do popełnienia czynów zarzucanych mu w pkt. 4-6 aktu oskarżenia. Nie podtrzymanie zatem tych wyjaśnień nakazywało by uznać, że jednak przyznaje się do ich popełnienia. 1STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp Zarzuty Apelacja prokuratora obraza przepisów prawa materialnego, tj. art. 45 § 1 k.k., polegająca na nieorzeczeniu obligatoryjnego przepadku korzyści pochodzących z przestępstwa wobec oskarżonego M. G. w kwocie 3000 zł (trzech tysięcy złotych), w szczególności zważywszy na fakt, iż przepadek korzyści pochodzących z przestępstwa, w trybie art. 45 § 1 k.k., został orzeczony wobec pozostałych oskarżonych. Apelacja obrońcy oskarżonego W. W. 1) mająca wpływ na treść orzeczenia obraza przepisów postępowania, tj. art. 4 k.p.k., i art. 7 k.p.k. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i ich wybiórczą, jednostronną, dowolną i powierzchowną analizę, sprowadzoną do pominięcia wyjaśnień oskarżonego W. W. złożonych w toku postępowania sądowego i oparciu ustaleń na tendencyjnie dobranym materiale dowodowym: wyjaśnieniach złożonych przez M. K., pierwszych wyjaśnieniach oskarżonego W. W. złożonych w postępowaniu przygotowawczym jeszcze bez udziału obrońcy oraz pierwszych wyjaśnieniach oskarżonego M. S., co skutkowało błędnym ustaleniem udziału oskarżonego W. W. w przestępstwie na szkodę Z. O. - co miało wpływ na treść orzeczenia, doprowadziło bowiem do uznania W. W. za winnego popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu; 2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść polegający na nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd I instancji, że:
  1. a)oskarżony działał w celu umożliwienia A. K. przywłaszczenia praw majątkowych należących do Z. O. i miał świadomość co do wszystkich elementów tego przedsięwzięcia, w tym co do roli pozostałych uczestniczących w nim osób,
  2. b)oskarżony W. W. pomógł oskarżonemu M. S. w znalezieniu T. M. podstawionego przy zawieraniu aktu notarialnego za Z. O. oraz polecił T. M. nauczenie się danych osobowych Z. O.,
  3. c)oskarżony W. W. w celu użycia za autentyczny podrobił dowód osobisty Z. O. o nr (...), który posłużył do wyłudzenia poświadczenia nieprawdy co do tożsamości Z. O., i uczynił to osobiście,
  4. d)oskarżony W. W. zawiózł T. M. do S. dnia 14 sierpnia 2014 r. oraz tego samego dnia odwiózł go z S. z powrotem do T.,
  5. e)oskarżony W. W. działał z rozmysłem i w celu osiągnięcia zysku cudzym kosztem, oraz że taki zysk w postaci pieniędzy w kwocie 1.600 zł osiągnął, podczas gdy w aktach sprawy brak jest jednoznacznych i obiektywnych dowodów pozwalających na poczynienie takich ustaleń, nadto część z nich sprzeczna jest z zasadami i doświadczenia życiowego; 3) obraza przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. poprzez całkowite pominięcie zeznań świadka W. P. złożonych na rozprawie dnia 28 lutego 2018 r., czego wyrazem jest brak jakiegokolwiek odniesienia do tego dowodu w uzasadnieniu wyroku, podczas gdy z zeznań tych wynika, iż W. W. nie mógł dopuścić się zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu, w tym czasie bowiem przebywał poza granicami kraju; 4) rażąca niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu W. W., wyrażająca się w wymierzeniu oskarżonemu kary bezwzględnej 2 lat pozbawienia wolności, tj. kary przekraczającej dwukrotnie dolną granicę ustawowego zagrożenia za czyn zarzucany oskarżonemu, niedostosowanej do dyrektyw wymiaru kary, o których mowa w art. 53 k.k., w szczególności do stopnia zawinienia. Apelacja obrońcy oskarżonego T. M. rażąca niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz kary 100 stawek dziennych grzywny po 20 zł każda, jak w treści punktu XII. wyroku, a także niesłuszne obciążenie kosztami sądowymi oskarżonego, co wynikało z niedoszacowania wagi okoliczności łagodzących i możliwości majątkowych po stronie oskarżonego. Apelacja obrońcy oskarżonego K. M. I. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na: (
  6. a)dopuszczeniu i przeprowadzeniu dowodu z opinii wariograficznej co do zadanych K. M. pytań II i III grupy o treści „czy to pan uderzał rurką Z. O.?”, „czy to pan dokonał zabójstwa Z. O.?”, „czy to pan zadawał ciosy Z. O.? ”, „czy to pan zakopał ciało Z. O.? ”, „czy to pan zasypywał ciało Z. O.? ”, „czy zakopał pan ciało Z. O.?” pomimo braku zgody K. M. na zadanie mu tych pytań przy badaniu (art. 199a kpk); (
  7. b)niezasadnym zaniechaniu dopuszczenia dowodu z uzupełniającej opinii wariograficznej pomimo istnienia wewnętrznej sprzeczności opinii istniejącej w zakresie obliczenia ilości punktów osiągniętych w badaniu co do pytań II grupy (art. 201 kpk, sprzeczność wewnętrzna). II. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na niezasadnym zaniechaniu dopuszczenia dowodu z uzupełniającej opinii sądowo-psychiatrycznej, w sytuacji, w której opinię istniejącą wydano pomimo nieprzeprowadzenia obserwacji, a dotychczasowy materiał dowodowy oraz wnioski płynące z opinii psychologicznej wskazują na konieczność postulatu obserwacji przez biegłych (art. 201 w zw. z art. 203 §1 i §2 kpk, sprzeczność wewnętrzna i zewnętrzna opinii). III. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na: (
  8. a)zaniechaniu ujawnienia w toku rozprawy wyjaśnień złożonych przez oskarżonego w toku posiedzenia w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania pomimo odmowy składania wyjaśnień na rozprawie (art.410 w zw. z art. 389 §1 kpk) (
  9. b)zaniechaniu sporządzenia przekładu zapisu dźwięku jako załącznika do protokołu przesłuchania z 22 grudnia 2015 pomimo stwierdzonych niezgodności tego protokołu z nagraniem dokonanym podczas składania wyjaśnień, które to niezgodności stanowiły skutek równoważny wobec ograniczenia protokołu do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń, i w konsekwencji zaniechanie uzyskania stanowiska oskarżonego pomimo odmowy składania wyjaśnień (art.389 §1 i §2 oraz art. 147 §3 w zw z 147 §3a kpk) (
  10. c)poczynieniu dowolnej oceny dowodów z wyjaśnień oskarżonego K. M. poprzez fragmentację wiarygodności tego dowodu pomimo nieistnienia takiego dowodu wiarygodnego, z którego mogłaby wynikać owa częściowa niewiarygodność (art. 7 kpk, sprzeczność z zasadami prawidłowego rozumowania); (
  11. d)poczynieniu dowolnej oceny dowodów z wyjaśnień oskarżonego K. M. co do przebiegu zdarzenia pomimo, że treść wyjaśnień koresponduje z treścią opinii sądowo-lekarskiej na temat mechanizmu śmierci, która to opinia została uznana za wiarygodną (art.7 kpk, sprzeczność z zasadami doświadczenia życiowego); (
  12. e)poczynieniu dowolnej oceny dowodów z wyjaśnień oskarżonego K. M. poprzez uznanie ich za niewiarygodne w odniesieniu do zamiaru, pomimo zgodności tych wyjaśnień z wnioskiem nr 1 opinii wariograficznej, która to opinia została uznana en bloc za wiarygodną (art. 7 kpk, sprzeczność z zasadami doświadczenia życiowego); (
  13. f)zaniechanie uwzględnienia przy ocenie dowodu z wyjaśnień oskarżonego K. M. wskazań opinii sądowo-psychiatrycznej i opinii psychologicznej (art.7 kpk, sprzeczność z zasadami doświadczenia życiowego). IV. rażąca surowość kary polegająca na orzeczeniu wobec K. M. kary eliminacyjnej w sytuacji, w której: (
  14. a)wadliwie ujawniono wyjaśnienia oskarżonego oraz zaniechano pozyskania dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej poprzedzonej obserwacją, poprawnej opinii wariograficznej, przez co Sąd nie dysponował należycie zgromadzonym materiałem dowodowym potrzebnym do orzekania w przedmiocie kary; (
  15. b)nie wykorzystano przy analizie dyrektyw wymiaru kary dowodów z istniejącej opinii sądowo-psychiatrycznej i opinii psychologicznej na temat K. M., przez co pominięto przy orzekaniu kary stwierdzone zaburzenia wbrew zakazowi wymierzania kary o dolegliwości przekraczającej stopień winy; (
  16. c)stwierdzono po stronie K. M. okoliczność łagodzącą w postaci przyznania się do czynu i złożenie wyjaśnień, które finalnie przyczyniły się do rekonstrukcji stanu faktycznego, co wskazuje na zasadność odwołania się do względów prewencji szczególnej, a nie eliminacji. Apelacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej G. O. 1) w odniesieniu do wymiaru orzeczonego wobec oskarżonych: M. S. oraz K. M. środka kompensacyjnego w postaci zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (zawartego w pkt XVIII sentencji wyroku) - rażącą niewspółmierność w zakresie wymiaru tego środka kompensacyjnego orzeczonego wobec tych oskarżonych w pkt XVIII sentencji wyroku, który to wymiar pozostaje rażąco niewspółmiernie niski w odniesieniu do rozmiaru krzywdy, jakiej doznała oskarżycielka posiłkowa w następstwie działania oskarżonych, zestawiając ten rozmiar z okolicznościami popełnienia czynu (przypisanego tym oskarżonym w pkt I i VIII sentencji zaskarżonego wyroku) oraz sposobem działania sprawców i stopniem ich zawinienia, z najwyższym stopniem społecznej szkodliwości czynu przez nich popełnionego, jak również ogromnym rozmiarem cierpień, jakie w związku ze śmiercią najbliższej osoby oraz okolicznościami, w jakich śmierć ta nastąpiła, poniosła oskarżycielka posiłkowa G. O.; 2) niesłusznie niezastosowanie oraz brak rozstrzygnięcia w sentencji zaskarżonego wyroku co do środka w postaci zwrotu od oskarżonego A. K. na rzecz oskarżycielki posiłkowej (jako osoby wstępującej w prawa zmarłego pokrzywdzonego - Z. O., zgodnie z przepisem art. 52 § 1 k.p.k.) przywłaszczonych praw majątkowych w postaci prawa własności nieruchomości o łącznej wartości 985.529,00 zł, wskazanych w treści opisu czynu przypisanego temu oskarżonemu, w sytuacji gdy orzeczenie takiego zwrotu, biorąc pod uwagę okoliczności popełnienia czynu oraz uznanie sprawstwa tego oskarżonego, jawiło się jako zasadne z punktu widzenia względów sprawiedliwościowych. Apelacja oskarżycielki posiłkowej G. O. 1) w odniesieniu do wymiaru kar jednostkowych oraz kar łącznych, orzeczonych wobec oskarżonych: A. K., T. M., W. W. oraz M. K. (zawartych w pkt od IX do XV sentencji wyroku) - rażąca niewspółmierność kar jednostkowych oraz łącznych orzeczonych wobec tych oskarżonych w pkt od IX do XV sentencji wyroku, które to kary nie pozostają adekwatne do okoliczności popełnienia czynów na szkodę pokrzywdzonego Z. O., oraz stopnia ich społecznej szkodliwości, a także do sposobu działania sprawców i stopnia ich zawinienia (działających z niskich pobudek oraz nastawionych na chęć szybkiego zysku, kosztem osoby i życia pokrzywdzonego), jak również uprzednią karalnością wszystkich oskarżonych za przestępstwa umyślne (poza osobą oskarżonego M. K.). 2) w odniesieniu do wymiaru kar oraz rozstrzygnięć dodatkowych, orzeczonych wobec oskarżonych: M. S. (zawartych w pkt I i VII sentencji wyroku) oraz K. M. (zawartego w pkt VIII sentencji wyroku) - błąd w ustaleniach faktycznych, wyrażający się w zaniechaniu ustalenia oraz przyjęcia, że wobec tych oskarżonych nie zachodzą „szczególnie i uzasadnione wypadki", wskazujące (zgodnie z przepisem art. 77 § 2 k.k.) na surowsze ograniczenie do skorzystania przez tych oskarżonych z warunkowego przedterminowego zwolnienia - niż przewidziany w art. 78 k.k. okres 25 lat po wykonaniu kary, podczas gdy takie rozstrzygnięcie (orzeczenie surowszego niż 25 lat ograniczenia w zakresie możliwości skorzystania przez nich z warunkowego przedterminowego zwolnienia) uzasadnione jest okolicznościami popełnienia czynu, sposobem (planowanym) działania sprawców, w tym stopniem ich zawinienia, oraz skrajnie wysokim stopniem społecznej szkodliwości czynu. Apelacja obrońcy oskarżonego M. S. I. obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia poprzez obrazę art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k., art. 410 k.p.k., tj. dowolna a nie swobodna ocena dowodów zgromadzonych w sprawie, nierzetelną i nieuwzględniającą zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego ocenie materiału dowodowego, przejawiająca się poprzez: - odmowę przyjęcia za wiarygodne wyjaśnień oskarżonego z postępowania sądowego złożonych w warunkach swobody wypowiedzi i przy obecności obrońcy, z uwagi, iż w opinii Sądu ich całokształt wskazuje jednoznacznie na to, iż wszelkie słowa oskarżonego nakierowane były na uniknięcie odpowiedzialności karnej, jej umniejszenie, ewentualnie przerzucenie winy na inne osoby; - pominięcie, że wyjaśnienia oskarżonego złożone w postępowaniu przygotowawczym, w sytuacji, gdy okoliczności poprzedzające ich złożenie podawane w postępowaniu sądowym przez oskarżonego, przemawiają za uznaniem, że zostały złożone w warunkach wyłączających swobodę wypowiedzi, a tym samym, że nie są wiarygodne, czego szczególnym wyrazem jest okoliczność treść jego wyjaśnień była ustalona z funkcjonariuszami Policji, a sam oskarżony nie był nawet wskazać dokładnie miejsca gdzie znajdowało się ciało; - oparcie w znacznej mierze ustaleń faktycznych na dowodzie z wyjaśnień współoskarżonego K. M., złożonych w postępowaniu przygotowawczym, mimo ich niewiarygodności. II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który to miał wpływ na treść orzeczenia, polegający na przyjęciu, że oskarżony M. S. dopuścił się zarzucanych mu czynów w sytuacji gdy dowody zgromadzone w toku postępowania nie prowadzą do takiego wniosku. Apelacja osobista oskarżonego M. S. Zaistnienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w: 1) art.439 § 1 pkt 2 kpk 2) art.439 § 1 pkt 10 kpk Apelacja obrońcy oskarżonego A. K. 1) obraza przepisów postępowania, mająca wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 7 k.p.k. polegająca na dowolnej, a nie na swobodnej opartej o wskazania doświadczenia życiowego i zasady prawidłowego rozumowania ocenie dowodów, w szczególności wyjaśnień oskarżonych, zeznań świadków zawarcia przez A. K. z oskarżonym M. G. i T. M. aktów notarialnych oraz zachowania A. K. oraz innych oskarżonych po podpisaniu aktów notarialnych, pominięciu obowiązującego stanu prawnego regulującego zawieranie notarialnych umów przeniesienia własności nieruchomości jako zabezpieczenia pożyczki pieniężnej w datach zawarcia w/w umów. 2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że A. K. w dniu 11.07.2014r. przy zawieraniu notarialnej umowy przeniesienia własności nieruchomości na zabezpieczenie z oskarżonym M. G. dopuścił się przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. na szkodę J. S. oraz w dniu 14.08.2014r. przy zawieraniu umowy notarialnej przeniesienia własności nieruchomości z oskarżonym T. M. dopuścił się przestępstwa z art. 284 § 1 w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art 11 § 2 k.k. na szkodę Z. O., podczas gdy dowody zgromadzone w sprawie wykluczają możliwość przypisania A. K. świadomości, że: a/ oskarżony M. G. nie jest właścicielem nieruchomości będącej przedmiotem aktu notarialnego, b/ że oskarżony T. M. nie jest Z. O., c/ że w obu przypadkach udzielone pożyczki nie będą spłacone. Apelacja obrońcy oskarżonego A. G. I. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia i mających wpływ na jego treść, poprzez nieuzasadnione zebranym materiałem dowodowym przyjęcie, że oskarżony M. G. swoim zachowaniem wyczerpał znamiona czynu z art. 286 § 1 kk, a w szczególności : 1. błędne uznanie, że oskarżony M. G. będąc kierowanym przez M. S., świadomie wprowadził w błąd J. T. co do dokonania zapłaty ceny za nieruchomość i okazał jej nieautentyczne potwierdzenie dokonania przelewu na jej konto, pomimo że z wyjaśnień oskarżonego M. G. i z zeznań samej pokrzywdzonej wynika, że faktyczną stroną umowy sprzedaży nieruchomości był M. S., któremu pokrzywdzona dzień wcześniej podała swój numer rachunku bankowego i to on okazał u notariusza dowód wpłaty kwoty 180.000,- zł na jej konto; 2. błędne uznanie, że zawierając umowę sprzedaży z dnia 17.04.2014 r. z J. T. działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podczas gdy korzyść majątkową w kwocie, jak ustalił Sąd, nie mniejszej niż 3.000,- zł uzyskał on dopiero po zawarciu z A. K. umowy pożyczki i przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie tej umowy z dnia 11 lipca 2014 r. i nie miało to żadnego związku z umową zawartą z J. T.; 3. błędne uznanie, że oskarżony M. G. zawierając umowę z J. T. obejmował swoją świadomością i zamiarem doprowadzenie jej w ten sposób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że działał on w przekonaniu, że M. S., który był faktycznym nabywcą nieruchomości, dokonał zapłaty ceny nabycia, a oskarżony figuruje w akcie notarialnym za zgodą J. T., jako nabywca, gdyż M. S. nie może dokonać zakupu tej nieruchomości „na siebie” ze względów podatkowych. II. obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie 1. art. 5 § 2 kpk i art. 7 kpk polegające na rozstrzygnięciu niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez ich dowolną i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania i zasadami doświadczenia życiowego ocenę jednoznacznie ukierunkowaną na poniesienie odpowiedzialności karnej przez oskarżonego M. G.. 2. art. 4 kpk i art. 410 kpk poprzez fragmentaryczną ocenę dowodów oraz art. 424 § 1 kpk poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia wyroku, w którym brak jest przedstawienia w odniesieniu do poszczególnych ustaleń stanu faktycznego, na jakich dowodach Sąd oparł dokonane konkretne ustalenia dotyczące przebiegu transakcji z dnia 17.04.2014 r. oraz sprzeczność przyjętych ustaleń Sądu w części ustalającej stan faktyczny w uzasadnieniu wyroku z ustaleniami tegoż Sądu wskazanymi jako podstawa przyjętej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu. Ponadto, z daleko idącej ostrożności procesowej, rażąca niewspółmierność orzeczonej kary pozbawienia wolności i kary grzywny oraz obowiązku naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę kwoty 180.000,- zł solidarnie z oskarżonym M. S. i A. K.. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutów za zasadne, częściowo zasadne albo niezasadne Apelacja prokuratora Zarzut ten jest niezasadny wobec uniewinnienia oskarżonego M. G. od zarzucanego mu czynu. Szczegółowo motywy swojego orzeczenia Sąd Apelacyjny przedstawi w dalszej części niniejszego uzasadnienia, rozważając zarzuty podniesione w apelacji obrońcy tego oskarżonego. Na marginesie zatem jedynie wskazać należy, że sformułowane: zarzut aktu oskarżenia i wynikający z niego zarzut apelacyjny nie są wewnętrznie spójne. Owe 3.000 zł. M. G. otrzymał bowiem od oskarżonego M. S. po zawarciu z A. K. w dniu 11 lipca 2014r. umowy pożyczki pod zastaw nieruchomości należącej wcześniej do J. S., co pozostaje w całkowitym oderwaniu od opisanej w zarzucie umowy sprzedaży nieruchomości, która miała miejsce w dniu 17 kwietnia 2014r. Nadto wskazać należy, że podniesiony zarzut obrazy art.45 § 1 kk winien mieć swoją podstawę w art.438 pkt 1a kpk, nie zaś w art.438 pkt 1 kpk, gdyż nie dotyczy kwalifikacji prawnej czynu. Apelacja obrońcy oskarżonego W. W. Przed przystąpieniem do omawiania zarzutów apelacyjnych Sąd odwoławczy pragnie wyrazić swą aprobatę dla konstrukcji wniesionej apelacji. Skarżąca kwestionując winę swojego mandanta podniosła bowiem również zarzut ewentualny dotyczący orzeczonej wobec niego kary. Stawianie zarzutów ewentualnych w środku odwoławczym jest zasadne; świadczy bowiem o pełnej dbałości procesowego reprezentanta o interesy prawne strony, którą reprezentuje. Jeżeli bowiem Sąd odwoławczy nie podzieli argumentacji skarżącego dotyczącej zarzutów dalej idących, to zarzuty ewentualne – w razie uznania ich zasadności - mogą skutkować zmianą orzeczenia w kierunku korzystnym dla strony, którą skarżący reprezentuje. Podkreślenia bowiem wymaga, że Sąd odwoławczy jedynie w bardzo ograniczonym zakresie (wynikającym z przepisów art. 435 kpk, art.439 kpk, art.440 kpk i art.455 kpk) może wychodzić poza zakres zaskarżenia i podniesione zarzuty i w ten sposób ingerować w treść orzeczenia Sądu I instancji. Ad. 1) Zarzut obrazy art.4 kpk i art.7 kpk nie zyskał aprobaty Sądu odwoławczego. Na wstępie podkreślenia wymaga, że skarżąca podnosząc zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy zasady obiektywizmu unormowanej w przepisie art. 4 kpk w żaden sposób go nie uargumentowała. Podkreślenia tymczasem wymaga, że bezstronność to kierowanie się przez sędziego obiektywizmem, nie stwarzając korzystniejszej sytuacji dla żadnej ze stron czy żadnemu z uczestników postępowania, w trakcie zarówno toczącej się przed sądem sprawy, jak i orzekania. Traktuje on zatem uczestników postępowania równorzędnie (bezstronność subiektywna). Bezstronność obiektywna natomiast to działanie sędziego wyłącznie na podstawie prawa, zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem. Elementem zasady obiektywizmu jest też zakaz przyjmowania przez organ procesowy kierunkowego nastawienia do sprawy, dopasowywanie czynności procesowych do z góry przyjętego na wstępie wyniku lub oddalanie wniosków dowodowych jednej tylko strony, gdy dążą one do ustaleń sprzecznych z przyjętym na wstępie założeniem. Ale ocena materiału dowodowego z daniem wiary jednym z dowodów, nie stanowi naruszenia tej zasady (tak też: Sąd Najwyższy w postanowieniu z 9 sierpnia 2017r. w sprawie II KK 206/17). Sąd odwoławczy nie stwierdza aby doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia zasady obiektywizmu przez sąd orzekający. Skutecznym nie okazał się również podniesiony w tej części apelacji zarzut obrazy art.7 kpk związany z dokonaną przez Sąd I instancji oceną wiarygodności wyjaśnień oskarżonych: W. W., M. K. i M. S.. To co skarżąca nazywa „tendencyjnie dobranym materiałem dowodowym” (str.2 apelacji), w ocenie Sądu II instancji stanowi wyraz swobodnej, zgodnej z dyrektywami określonymi w art.7 kpk, dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny tych dowodów w zakresie odpowiedzialności oskarżonego W. W.. Jedyne w czym należy przyznać rację skarżącej w omawianej części apelacji jest to, że w istocie nie sposób przypisać oskarżonemu działania na szkodę Z. O.. Przyczyna takiego stanowiska Sądu odwoławczego, co znalazło odzwierciedlenie w treści zarzutu przypisanego oskarżonemu W. W. w wyroku Sądu Apelacyjnego, nie znajduje jednak oparcia w argumentacji skarżącej. Szczegółowo Sąd II instancji odniesienie się do tego w dalszej części niniejszego uzasadnienia. Odnosząc się do poglądu skarżącej co do tego jakie dowody świadczą o winie oskarżonego W. W. (str.5 apelacji), na wstępie podkreślenia wymaga, że nie sposób zgodzić się z apelującą, że jedynym dowodem obciążającym W. W. w przedmiotowej sprawie były wyjaśnienia oskarżonego M. S.. Już bowiem sama skarżąca we wcześniejszej części apelacji wskazała, że obciążające są również wyjaśnienia samego oskarżonego W. W. oraz wyjaśnienia oskarżonego M. K.. Na marginesie zatem jedynie wskazać należy, że o wiarygodności określonego dowodu (tutaj wyjaśnień oskarżonego M. S.) nie świadczy sam w sobie etap postępowania, na którym zostały złożone. „Kodeks postępowania karnego nie daje prymatu dowodom z postępowania sądowego nad dowodami pochodzącymi z postępowania przygotowawczego i odwrotnie - pozostawiając ich ocenę sądowi w ramach uprawnień określonych treścią art.4 § 1 kpk (obecnie art.7 kpk – uwaga SA) - IV KR 122/84, OSNPG 1984/11/101, „O wartości dowodowej wyjaśnień oskarżonego czy zeznań świadka decyduje nie to w jakim stadium postępowania zostały one złożone lecz ich treść w konfrontacji z innymi dowodami sprawy” (OSNKW 1978/12/147). Z tego powodu podkreślanie, że depozycje obciążające oskarżonego W. W. zawarte zostały w pierwszych wyjaśnieniach oskarżonego M. S. (k.3065-3068 akt sprawy) nie może przynieść skutku oczekiwanego przez skarżącą. Wskazać należy, że M. S. przesłuchiwany był wówczas w obecności adwokata a zatem nie sposób uznać aby przesłuchanie to przebiegało w sposób sprzeczny z prawem. Sąd Apelacyjny w pełni podziela poglądy orzecznictwa zacytowane i wskazane przez skarżącą a dotyczące dowodu z pomówienia (str.6 apelacji). Przenosząc je jednak na realia rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że: 1. Nie ma racji skarżąca twierdząc, że informacje uzyskane od wymienionych oskarżonych były jedynymi obciążającymi oskarżonego W. W.. Sama apelująca wskazuje na wyjaśnienia tego oskarżonego, które były z nimi tożsame. To, że uznaje je za nie mogące stanowić podstawy ustaleń faktycznych nie może skutkować uznaniem ich za niewiarygodne. Opinia sądowo - psychiatryczna nie wskazuje na osłabiające wiarygodność dysfunkcje psychiczne tego oskarżonego a prowadzenie przesłuchania pod nieobecność obrońcy, który wówczas jeszcze nie został ustanowiony jest zgodne z przepisami prawa. Oskarżony nie podtrzymał tych wyjaśnień ale sam nie potrafił wskazać której z ich części (k.7597/38 akt sprawy). Nadto w kolejnych wyjaśnieniach (k.5977-5979 akt sprawy), które podtrzymał (k.7597 akt sprawy) również w zasadzie przyznał okoliczności o jakich mówił w pierwszym przesłuchaniu wskazując jedynie, że był tylko pośrednikiem w przekazywaniu koperty od oskarżonego M. S.. Obecność obrońcy na przesłuchaniu nie jest przesądzającym o tym, że wyjaśnienia oskarżonego są wiarygodne. Mogą one bowiem wynikać z przyjętej linii obrony, do czego oskarżony ma prawo i kształtując ją nie ma obowiązku mówienia prawdy i dostarczania dowodów swej winy. Wyjaśnienia te podlegają swobodnej ocenie sądu jak każdy inny dowód. Oskarżony zastosował proste zaprzeczenie w żaden logiczny sposób nie podważając wiarygodności dowodów obciążających. Na marginesie zatem jedynie wskazać należy, że gdyby informacje były potwierdzone przez pomówionego, nie byłoby potrzeby odnoszenia się do konstrukcji pomówienia, gdyż sąd oparłby swoje ustalenia o wyjaśnienia pomawianego oskarżonego przyznającego się do winy. 2. Wyjaśnienia M. K. i M. S. znajdują poparcie również w innych dowodach a zatem brak sfałszowanego dowodu osobistego nie może skutkować uniewinnieniem oskarżonego W. W.; podobnie jak brak urządzeń służących do fałszowania dokumentów, zwłaszcza w świetle ustaleń poczynionych w tym zakresie przez Sąd II instancji, do czego odniesie się w dalszej części niniejszego uzasadnienia. 3. Kara wymierzona wobec M. K. jest konsekwencją jego niezmiennych co do istoty sprawy wyjaśnień. Skoro, jak wskazała sama skarżąca, jedną z form pomówienia jest złożenie wyjaśnień przez współoskarżonych to nie sposób uznać, że dyskredytuje to wiarygodność takich wyjaśnień. Na marginesie zatem jedynie wskazać należy, że W. W. obciążają również wyjaśnienia M. S. i T. M., którym wymierzono kary bezwzględnego pozbawienia wolności. 4. Konsekwentne są zarówno wyjaśnienia M. K., T. M. jak i w pewnym zakresie również wyjaśnienia M. S.. Oczywiste dla Sądu Apelacyjnego jest, że przy skupianiu się w dalszych wyjaśnieniach na najsurowszym z postawionych mu zarzutów oskarżony M. S. mniej uwagi poświęcał roli oskarżonego W. W., co nie oznacza, że diametralnie zmienił swoje stanowisko w tym zakresie. 5. Oczywiste jest, że o ile oskarżony ma prawo nie przyznawać się do winy i nie może to zostać poczytane jako okoliczność obciążająca przy wymiarze kary, o tyle - jeżeli się przyzna i złoży wyjaśnienia uznane przez sąd za wiarygodne i konsekwentnie je podtrzymuje - stanowi to okoliczność łagodzącą przy wymiarze kary. Oczekiwanie zatem przez oskarżonego w związku z tym łagodniejszej kary samo w sobie nie może świadczyć o niewiarygodności takich wyjaśnień, zwłaszcza, że są one potwierdzone innymi dowodami. Brak jest podstaw do uznania, że M. K. miał powód aby bezpodstawnie obciążać W. W.. Konkubina (obecnie żona) W. W. zeznała nawet, że wspierał ich i im pomagał (k.949-952 akt sprawy). W świetle innych dowodów zatem, nawet gdyby oskarżony M. K. w ogóle nie podzielił się swoją wiedzą co do roli oskarżonego W. W., w żaden sposób nie pogorszyłoby to jego sytuacji procesowej. Skarżąca nie odniosła się do pozostałych kryteriów, które wskazała w apelacji jako przemawiających za wiarygodnością dowodu z pomówienia. Wskazać zatem należy, że: 6. wyjaśnienia oskarżonego M. K. są konsekwentne w toku kolejnych przesłuchań, 7. pochodzą od osoby niekaranej a zatem – zgodnie ze wskazanymi kryteriami – nie od przestępcy – osoby obeznanej z mechanizmami procesu karnego, 8. kryterium obciążania samego siebie zostało spełnione w odniesieniu do oskarżonego M. K.. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że obciążające oskarżonego W. W. wyjaśnienia oskarżonych M. K. i M. S. znalazły zarówno wzajemne potwierdzenie, jak i potwierdził je w swoich wyjaśnieniach sam oskarżony W. W.(na co wskazuje sama skarżąca – str. 2 apelacji). Sąd Apelacyjny nie podziela poglądu apelującej, że fakt, iż oskarżony W. W. wyjaśnienia, w których opisał swoją rolę w fałszowaniu dowodu osobistego Z. O. oraz okoliczności podejmowanych w tym zakresie czynności złożył bez udziału obrońcy sam w sobie winien skutkować zakwestionowaniem ich wiarygodności. W tym zakresie Sąd II instancji w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w postanowieniu z 5 kwietnia 2013r. w sprawie III KK 327/12, że wykorzystanie takich wyjaśnień może zostać zakwestionowane jedynie wówczas, gdy występowała „obiektywnie istniejąca podatność podejrzanego na pokrzywdzenie”. W ocenie Sądu Apelacyjnego za całkowicie dowolne, nie poparte bowiem żadnym obiektywnym dowodem uznać należy twierdzenia skarżącej jakoby w czasie składania pierwszych wyjaśnień oskarżony W. W. znajdował się z złym stanie zdrowia, pod wpływem leków a treść wyjaśnień została mu zasugerowana (str.7 apelacji). Wobec powyższego skutku oczekiwanego przez skarżącą nie może przynieść powoływanie się na stanowisko biegłych psychiatrów, że zażywanie leku Tramal może skutkować zaburzeniami w sferze pamięci i skutkować podatnością na sugestie. Rzecz bowiem w tym, że brak jest wiarygodnych dowodów na ustalenie jakoby oskarżony W. W. będąc słuchanym po raz pierwszy w charakterze podejrzanego znajdował się pod wpływem tego leku. Ogólne zatem stwierdzenie biegłych o jego wpływie na percepcję człowieka nie może być uznane za mające przełożenie na realia rozpoznawanej sprawy. Zażywanie tego leku w czasie zatrzymania nie wynika w szczególności z protokołu zatrzymania oskarżonego (k.3430 akt sprawy), ani również z protokołu kwestionowanego przez skarżącą przesłuchania (k.3488 akt sprawy). Całkowicie dowolne (sama skarżąca używa określenia „możliwe było więc” – str.8 apelacji) jest stanowisko jakoby kwestionowane przez nią co do swej wiarygodności wyjaśnienia oskarżonego W. W. były sugestią przesłuchującego. Marginalnie zatem jedynie wskazać należy, że oskarżony również i wówczas formalnie nie przyznał się do zarzucanego mu czynu, choć jego wyjaśnienia zawierają szczegółowy opis czynności jakie podjął na polecenie oskarżonego M. S.. Co istotne, takich szczegółowych treści odnoszących się do określonych działań oskarżonego w swych depozycjach nie podawali ani oskarżony M. S. (podał jedynie, że przekazał W. W. kserokopię dowodu osobistego Z. O. z poleceniem pozyskania dokumentu o tej treści ale ze zdjęciem innej osoby – k.3065-3068 akt sprawy), ani oskarżony M. K. (podał, że W. W. w czasie jednego ze spotkań obiecał, że dowód będzie gotowy następnego dnia – k.2696-2700 akt sprawy). Podkreślenia wymaga, że w szczególności sam W. W. w swoich dalszych wyjaśnieniach nie wskazywał na wyłączające swobodę wypowiedzi warunki przeprowadzania tej czynności procesowej (k.5977-5979, k.7596v akt sprawy). Podkreślenia również wymaga, że W. W. został pouczony o swoich uprawnieniach jako podejrzany, w tym o prawie do żądania udziału obrońcy w czynnościach procesowych (k.3431 akt sprawy). Na marginesie zatem jedynie wskazać należy, że zgodnie z treścią art.249 § 3 kpk niestawiennictwo obrońcy (nawet jeżeli podejrzany go ustanowi – uwaga SA) nie tamuje przesłuchania podejrzanego. Oskarżony W. nie skorzystał z tego uprawnienia ustanawiając obrońcę dopiero na późniejszym etapie postępowania (k.3578 akt sprawy). Nie sposób zatem uznać aby skarżąca skutecznie zakwestionowała wiarygodność złożonych wówczas przez oskarżonego wyjaśnień. Brak jest bowiem podstaw do uznania aby w czasie tego przesłuchania był w stanie wyłączającym lub zakłócającym złożenie wiarygodnych wyjaśnień. Wskazać również w tym miejscu godzi się, że także biegli nie stwierdzili u niego żadnych dysfunkcji psychicznych i nie zachodziły przesłanki do obrony obligatoryjnej w oparciu o przepis art.79 § 1 pkt 3 i 4 lub § 2 kpk (k.4834-4838 akt sprawy – opinia psychologiczna, k.5555-5560 akt sprawy - opinia sądowo – psychiatryczna). Podnieść również należy, że oskarżony w pierwszych swoich wyjaśnieniach, mimo że nie przyznał się do postawionego mu zarzutu, opisał jednak przedsiębrane przez siebie czynności, w szczególności swój udział w fałszowaniu dowodu osobistego Z. O. i towarzyszące mu okoliczności (k.3489-3491 akt sprawy). Podnoszenie zatem, że w toku kolejnego przesłuchania (już z udziałem obrońcy) zmienił swoje wyjaśnienia nie może przynieść oczekiwanego przez skarżącą rezultatu. Nie wykazała ona bowiem jak brak udziału obrońcy w czynności przesłuchania W. W. mógł wpłynąć na wiarygodność jego wyjaśnień a Sąd odwoławczy takiego związku nie dostrzega. Wskazać również godzi się, że oskarżony W. W. będąc słuchanym w toku postępowania jurysdykcyjnego podał, że nie podtrzymuje w całości swoich pierwszych wyjaśnień ale nie podał w jakiej części podtrzymuje a w jakiej nie (k.7597 akt sprawy). Nie sposób zatem podzielić stanowiska apelującej, że dokonana przez Sąd Okręgowy ich ocena jest dowolna. Nie ma również racji skarżąca wskazując (str.8 apelacji), że Sąd Okręgowy pominął część wyjaśnień oskarżonego W. W.. Przeczy temu bowiem treść uzasadnienia wyroku, w którym Sąd I instancji zarówno wskazał na ich treść (str.72-73 uzasadnienia), jak i dokonał ich oceny (str.83-84 uzasadnienia). Oczywistym jest, że ustalenia faktyczne oparł na tych, które uznał za wiarygodne; dokonał jednak oceny wszystkich. Wprawdzie ocena ta nie jest zbyt pogłębiona ale w omawianym zakresie spełnia wymogi stawiane uzasadnieniu wyroku w przepisie art.424 § 1 pkt 1 kpk. Nadto Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że rolą Sądu odwoławczego nie jest li tylko zapoznanie się z wyrokiem i jego uzasadnieniem ale również sąd ten ma obowiązek zapoznać się z pozostałą częścią akt sprawy i na podstawie oceny ich całokształtu, w ramach podniesionych zarzutów i ustawowych uprawnień dokonać oceny prawidłowości zaskarżonego orzeczenia. Skarżąca kwestionując wiarygodność wyjaśnień oskarżonego M. K. i podnosząc argument interesu procesowego tego oskarżonego w pomówieniu W. W. nie wskazała jak złożenie obciążających tego oskarżonego wyjaśnień miałoby wpłynąć korzystnie na sytuację procesową M. K. a Sąd Apelacyjny takiej zależności nie dostrzega. Rola obu oskarżonych bowiem była odmienna, w żaden sposób na siebie nie wpływały. Przeciwko tezie o interesie M. K. w bezpodstawnym obciążaniu W. W. świadczą również – w ocenie Sądu Apelacyjnego – niekwestionowane przez skarżącą co do swej wiarygodności zeznania konkubiny (obecnie żony) oskarżonego Ż. D., która konsekwentnie (k.949-952, k.7727 akt sprawy) zeznawała, że mieli trudną sytuację finansową, M. K. oceniała jako bardzo miłego; zarówno on jak i M. S. czasami pożyczali im pieniądze. Skutku oczekiwanego przez skarżącą nie może również przynieść odwoływanie się do dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny wyjaśnień oskarżonego M. S.. Sąd orzekający ma pełne prawo, w ramach swobodnej oceny dowodów, odmiennie oceniać wiarygodność poszczególnych elementów wyjaśnień oskarżonego. Okoliczność zatem, że w zasadniczej – jak wskazała skarżąca (str.7 apelacji) - części Sąd I instancji nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego M. S. nie skutkuje uznaniem, że te obciążające oskarżonego W. W. również winny zostać uznane za niewiarygodne. Odwołując się do poczynionych już w niniejszym uzasadnieniu rozważań dotyczących zasady obiektywizmu, wskazać należy, że żadną miarą naruszenia tej zasady nie może stanowić dokonanie w ramach swobodnej oceny dowodów określonej oceny wyjaśnień oskarżonego M. S.. Tym bardziej, że skarżąca nie odmawia wiarygodności tej części wyjaśnień oskarżonego, w których zaprzeczył udziałowi oskarżonego W. W. w przypisanym mu ostatecznie przestępstwie. Wskazać w tym miejscu należy również, że nie ma racji apelująca twierdząc, że przez większą część procesu oskarżony M. S. „kategorycznie zaprzeczał” wcześniejszym wyjaśnieniom obciążającym oskarżonego W. W.. Obciążające zeznania złożył bowiem również w toku kolejnego przesłuchania (k.3526-3530 akt sprawy). W dalszych swoich wyjaśnieniach w zasadzie nie odnosił się do roli oskarżonego W. W. koncentrując się na najpoważniejszym ze stawianych mu zarzutów, tj. zarzucie zabójstwa Z. O.. Wobec przytoczonych powyżej dowodów, fakt, że nie zabezpieczono dowodu osobistego na dane Z. O. ale ze zdjęciem oskarżonego T. M. nie może doprowadzić do uznania, że przypisanie winy oskarżonemu W. W. nie znajduje podstaw prawnych. Całkowicie chybionym jest również odwoływanie się do braku rozpoznania oskarżonego przez A. K.. Nie budzi bowiem wątpliwości, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, że nie mieli oni ze sobą kontaktu w ramach zdarzenia historycznego objętego niniejszym postępowaniem. Oskarżony T. M. natomiast w swoich wyjaśnieniach koncentrował się na zdarzeniach, w których nie brał już bezpośrednio udziału oskarżony W. W., tj. spotkaniem z A. K. i wizycie u notariusza (k.3073 akt sprawy) i opisywał towarzyszących mu tam mężczyzn (k.3537 akt sprawy). Wskazał jednak, że „starszy facet”, który był u niego jest z S. i dał mu kartkę z danym Z. O. do nauczenia się i był z nim u fotografa (k.3537 akt sprawy). W świetle wskazanych wyżej dowodów za całkowicie dowolne uznać należy przypuszczenie skarżącej, że do sfałszowania dowodu osobistego w ogóle nie doszło (str.8 apelacji). Wskazać również w tym miejscu należy na zeznania świadka K. A. – notariusza, który podał, że widział ów dokument (k.1971-1977 akt sprawy). Dywagacje apelującej o współdziałaniu notariusza w popełnieniu omawianego przestępstwa są o tyle bezprzedmiotowe, że K. A. nie został objęty aktem oskarżenia w tej sprawie. Reasumując zatem tę część rozważań Sądu odwoławczego wskazać należy, że nie sposób podzielić poglądu skarżącej jakoby w aktach sprawy brak było dowodów winy oskarżonego W. W.. Ad. 2.
  17. a)Zarzut ten jest częściowo zasadny. Przede wszystkim wobec uniewinnienia oskarżonego A. K. od zarzutu przywłaszczenia praw majątkowych na szkodę Z. O., rację należy przyznać skarżącej, że w takim zamiarze oskarżony W. W. nie mógł działać. Rację ma również skarżąca twierdząc, że nie sposób przypisać oskarżonemu W. W. świadomości co do wszystkich elementów opisanych w czynie zarzucanym mu aktem oskarżenia, a w pełni zaaprobowanym przez Sąd I instancji. Skutkowało to zmianą opisu czynu przypisanego oskarżonemu ale nie mogło prowadzić do jego uniewinnienia. Brak jest podstaw do uznania (takich ustaleń nie poczynił również Sąd Okręgowy mimo że zaakceptował zarzut sformułowany w akcie oskarżenia), że oskarżony W. W. miał świadomość tego, że sfałszowany przez niego dowód osobisty posłuży dokładnie do sporządzenia opisanej szczegółowo w zarzucie umowy w formie aktu notarialnego oraz jakie dokładnie dokumenty podpisane zostaną w Kancelarii Notarialnej. Trafnie ustalony przez Sąd Okręgowy stan faktyczny pozwolił jednak w pełni na uznanie, że oskarżony W. W. miał świadomość tego, że oskarżony T. M. miał się posłużyć sfałszowanym dowodem osobistym Z. O. w Kancelarii Notarialnej. Oskarżony M. K. w swoich wyjaśnieniach podał, że poprzez transakcję dotyczącą działek Z. O. oskarżony M. S. chciał „przekręcić na kasę” A. K.. Podał jednocześnie, że W. W. zapewniał, że T. M. nie wycofa się z przekrętu (k.2696-2700 akt sprawy). W ocenie Sądu Apelacyjnego przemawia to za słusznością uznania, że oskarżony W. W. miał pełną świadomość tego, że dojdzie do posłużenia się sfałszowanym dowodem przed notariuszem. Powszechnie bowiem wiadomym jest, że transakcje związane z nieruchomościami realizowane są w Kancelariach Notarialnych. W ramach kontroli instancyjnej Sąd Apelacyjny dokonał również korekty czasu popełnienia przestępstwa. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie wykazał dlaczego za trafny przyjął określony w akcie oskarżenia początek czasu popełnienia przestępstw, tj. lipiec 2014r. Tymczasem nawet z ustaleń Sądu I instancji wynika, że w wakacje 2014r. oskarżony M. S. dopiero nawiązał kontakt z pokrzywdzonym ale nie od początku tej znajomości podejmował zachowania opisane w tym zarzucie (str.6-7 uzasadnienia wyroku). Analizując wyjaśnienia oskarżonych: W. W., T. M. i M. K. uznać należy, że działania te miały miejsce w sierpniu 2014r., choć nie sposób ustalić dziennej daty początkowej . T. M. podał, że do wizyty u notariusza (miała miejsce 14 sierpnia 2014r. – uwaga SA) doszło po paru dniach od zaproponowania mu podawania się za Z. O. (k.3073 akt sprawy). M. K. wyjaśnił, że do osoby podającej się w Kancelarii Notarialnej za Z. O. (do oskarżonego T. M. – uwaga SA) pojechał z M. S. na początku sierpnia 2014. (k.2696 akt sprawy). Oskarżony W. W. wyjaśnił natomiast, że od złożenia przez M. S. propozycji sfałszowania dowodu dał sobie kilka dni na zastanowienie a następnego dnia po wyrażeniu na to zgody – dostarczył sfałszowany dokument (k.3489-3491 akt sprawy). Niewątpliwie działania w tym zakresie zakończyły się 14 sierpnia 2014r. – podpisaniem aktu notarialnego. Żadnego uzasadnienia, również Sąd Okręgowy nie przedstawił argumentów za tym przemawiających, nie znajduje ustalenie, że do popełnienia tego przestępstwa doszło w T., stąd Sąd Apelacyjny wyeliminował to miejsce jako miejsce popełnienia przestępstwa Podkreślenia bowiem wymaga, że oskarżony W. W. mieszkał w S. i tam przyjechał do niego oskarżony M. S. w celu pozyskania sfałszowanego dowodu osobistego. Oskarżony W. W. nie wskazał gdzie doszło do dokonania fałszerstwa a brak jest innych podstaw do uznania, że miało to miejsce w T.. W T. natomiast mieszkał oskarżony T. M. i być może tam oskarżony W. W. uczył go danych Z. O. lub poszedł z nim do fotografa. Z uwagi jednak na wskazany wyżej brak związku tych okoliczności ze znamionami przypisanego oskarżonemu przestępstwa, brak jest podstaw aby ustalać, że T. był miejscem popełnienia przestępstwa przez oskarżonego W. W.. Nadto, dla spójności zarzutu i jego przejrzystości opis czynu Sąd Odwoławczy uzupełnił o „działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej”, skoro wprost taką korzyść wymieniono w końcowej części opisywanego zarzutu, a co za tym idzie punktu wyroku a w sposób niebudzący wątpliwości wynika to z ustalonego stanu faktycznego. Sąd Apelacyjny działając w tym zakresie za urzędu stwierdził, że polecenie nauczenia się danych, czy też znalezienie T. M. jako osoby, która ma się podać za Z. O., choć istotnie miało miejsce i odgrywało dużą rolę w całym przestępczym przedsięwzięciu co miało znaczenie przy orzekaniu kary za to przestępstwo, nie stanowi jednak znamion ani przypisanego oskarżonemu czynu w wyroku Sądu I instancji, ani czynu jaki przypisał mu w jego ramach Sąd Apelacyjny. Z tego powodu Sąd odwoławczy wyeliminował te zapisy z opisu czynu. Z uwagi na zmianę kwalifikacji prawnej czynu i wyeliminowanie z niej art.284 § 1 kk w zw. z art.294 § 1 kk, brak było podstaw do uznania, że pokrzywdzonym tym przestępstwem był Z. O.. Przyjęta kwalifikacja prawna czynu (przeciwko dokumentom) nie pozwala natomiast na ustalenie, że został on popełniony na szkodę Z. O.. Przestępstwo z art.270 § 1 kk jest bowiem przestępstwem przeciwko dokumentom a dobrem chronionym przez ten przepis jest wiarygodność dokumentów. Sąd Apelacyjny w pełni aprobuje pogląd Sądu Najwyższego zaprezentowany w postanowieniu z 26 czerwca 2019r. w sprawie IV KK 338/18: „Przedmiotem ochrony w wypadku czynu z art. 270 § 1 k.k. jest dobro natury ogólnej, jakim jest wiarygodność dokumentów, nie zaś indywidualne interesy i prawa z tymi dokumentami związane”. Powyższe skutkowało zmianą przez instancję odwoławczą zarówno opisu jak i kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu W. W.. Żadnego uzasadnienia ani w stanie faktycznym ani w opisie czynu przyjętego przez oskarżyciela publicznego a zaakceptowanego w pełni przez Sąd I instancji nie znajduje kwalifikacja z art.271 § 1 kk. Notariuszowi bowiem, który sporządził opisany w zarzucie akt oskarżenia nie postawiono zarzutu fałszerstwa intelektualnego. Natomiast zarówno stan faktyczny, jak i opis czynu w zakresie w jakim należy uznać go za trafny, uzasadnia przyjęcie kwalifikacji prawnej z art.272 kk, tj. wyłudzenie poświadczenia nieprawdy od owego notariusza. Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie w pełni podziela linię orzeczniczą Sądu Najwyższego, która wskazuje, że: „Wprowadzenie do treści aktu notarialnego nieprawdziwych elementów, i to w części decydującej o skuteczności zawieranej umowy, prowadzi nie tylko do uzyskania potwierdzenia tych okoliczności, ale wywołuje dalej idący rezultat w postaci potwierdzenia jako ważnej (a nawet wprowadzenia do obrotu prawnego) umowy, która w istocie nie została skutecznie zawarta. W ten sposób akt notarialny, który zawiera nieprawdziwe oświadczenia stron co do okoliczności mających istotne znaczenie z punktu widzenia przeprowadzanej czynności, stanowi wyłudzenie potwierdzenia nieprawdy - co najmniej w odniesieniu do sytuacji, gdy ważność czynności zależy od zachowania formy notarialnej.” (postanowienie Sądu Najwyższego z 4 stycznia 2005 r. w sprawie III KK 286/04; podobnie Uchwała Sądu Najwyższego z 12 czerwca 1975r. w sprawie VI KZP 8/75). Reasumując zatem – Sąd Apelacyjny w ramach czynu przypisanego oskarżonemu W. W. w pkt. XIII wyroku zmienił jego opis w sposób wskazany w pkt. I.9 swojego orzeczenia kwalifikując go z art.270 § 1 kk w zb. z art.272 kk w zw. z art.11 § 2 kk. Jak bowiem wyżej wskazano, zachowaniem swoim oskarżony W. W. wypełnił znamiona tych przestępstw. Ad. 2.
  18. b)Zarzut ten nie zyskał aprobaty Sądu odwoławczego. Ze słusznie uznanych za wiarygodne wyjaśnień współoskarżonych: M. S. (k.3065-3068, k.3526-3530 akt sprawy) i M. K. (k.2696-2700, k.7597-7599 akt sprawy) wynika bowiem jednoznacznie, że to oskarżony W. W. wskazał T. M. jako osobę, która może zostać „podstawiona” za Z. O. przy zawieraniu aktu notarialnego oraz polecił mu nauczenie się jego danych osobowych, co sprawdzał potem, ale przed wyjazdem na podpisanie aktu notarialnego, M. S.. Nadto podkreślenia wymaga, że ustalenia owe znajdują potwierdzenie w wyjaśnieniach T. M. (k.3072-3073 akt sprawy). Podał on bowiem, że na działki gdzie mieszkał przyjechało do niego dwóch oferujących mu zarobek mężczyzn, z których jednego znał z widzenia a drugiego nie znał. Wyjaśnienia oskarżonego M. K., który podał, że drogę do T. M. wskazywał W. W. wskazują na to, że osobą, którą T. M. znał był właśnie W. W., drugim zaś, którego nie znał był M. S.. Po kilku dniach i po wizycie u fotografa, dokąd zawiózł go mężczyzna znany mu z widzenia (k.3537 akt sprawy, a więc W. W. – uwaga SA), ten sam mężczyzna dał mu kartkę z danymi Z. O. do nauczenia, potem obaj (W. W. i M. S.) go sprawdzali a po paru dniach został zawieziony do S. a stamtąd z „radcą” (tak, jak wynika z akt sprawy, kazał na siebie mówić M. S. – uwaga SA) i młodym w okularach (M. K. – uwaga SA) pojechał do G. gdzie w (...) spotkali kolejnego mężczyznę (A. K. – uwaga SA). Po podpisaniu aktu notarialnego wrócili do S. skąd do T. odwiózł go mężczyzna znany mu z widzenia (W. W. – uwaga SA). Oskarżony M. K. podał nadto, że W. W. zapewniał M. S., że T. M. nie wycofa się z przekrętu (k.2696-2700 akt sprawy). Ad. 2.
  19. c)Zarzut ten jest częściowo zasadny. Istotnie bowiem brak jest – w ocenie Sądu Apelacyjnego – podstaw do uznania, że oskarżony W. W. osobiście podrobił dowód osobisty Z. O.. Wskazać należy, że wprawdzie takie ustalenie jako ewentualność („miał osobiście wykonać”) Sąd Okręgowy poczynił w uzasadnieniu wyroku (str.9), to w wyroku posłużył się bardziej ogólnym sformułowaniem „podrobił”. Przede wszystkim jednak swoje stanowisko co do braku wpływu omawianej okoliczności na odpowiedzialność karną oskarżonego Sąd Apelacyjny oparł na uznaniu, że sprawcą fałszowania dokumentu jest nie tylko ten, kto osobiście go podrabia ale również ten, kto obejmując swoim zamiarem sfałszowanie dokumentu, dostarcza dane celem dokonania owego fałszerstwa (tak też Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 22 lutego 2001r. w sprawie II AKa 10/01). Kwestionowanie zatem zawartego w uzasadnieniu wyroku stwierdzenia, że W. W. miał osobiście sfałszować dowód osobisty Z. O. nie może przynieść oczekiwanego przez skarżącą rezultatu, tj. uniewinnienia oskarżonego. Ad. 2.
  20. d)Zarzut ten nie zyskał aprobaty Sądu odwoławczego. Ustalenie to bowiem Sąd Okręgowy poczynił w oparciu o słusznie uznane za wiarygodne wyjaśnienia współoskarżonych: M. S. i M. K.. Ustalenia Sądu Okręgowego znajdują również potwierdzenie w opisanych wyżej (przy pkt.
  21. b)wyjaśnieniach oskarżonego T. M., do których w tym miejscu Sąd II instancji odwołuje się nie widząc konieczności ponownego ich przytaczania. Ad. 2
  22. e)O pełnej świadomości oskarżonego W. W. co do celu w jakim podejmował inkryminowane działania świadczą wskazane wyżej dowody, do których Sąd Apelacyjny odwołuje się nie widząc konieczności ponownego przytaczania ich w tym miejscu. Nie budzi również wątpliwości Sądu odwoławczego prawidłowość poczynionego przez Sąd I instancji ustalenia, że za swój udział w przestępstwie oskarżony W. W. otrzymał od oskarżonego M. S. wynagrodzenie. Mówił o tym (choć podawał kwotę 2.000 zł.) w swoich wyjaśniał oskarżony M. S. (k.3065-3068 akt sprawy). Potwierdził to również sam W. W. podając przyjętą w zaskarżonym orzeczeniu kwotę 1.600 zł. (k.3489-3491 akt sprawy). Również i w kolejnych (niekwestionowanych przez skarżącą wyjaśnieniach) podał tę kwotę jako przyjętą od M. S. twierdząc jedynie wówczas, że była przeznaczona dla jego znajomego M. S.
(3), który w czasie składania wyjaśnień przez oskarżonego, już nie żył (k.5977-5979 akt sprawy). Znamiennym jest, że również w swoich pierwszych wyjaśnieniach oskarżony W. W. podał, że zlecenie sfałszowania dowodu osobistego Z. O. przekazał nieżyjącemu już wówczas swojemu znajomemu (k.3489-3491 akt sprawy). Wskazać w tym miejscu godzi się, że zgodnie z treścią art.115 § 4 kk, korzyścią majątkową jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego. Niezależnie zatem od tego, czy kwotę tą zachował dla siebie (w całości lub części), czy też przekazał ją osobie, która sfałszowała dokument, odpowiada za działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Reasumując zatem tę część rozważań związanych z zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych wskazać należy, że ustalenia poczynione przez Sąd Apelacyjny skutkujące zmianą opisu i kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu W. W. zostały oparte o przeprowadzone i ocenione jako wiarygodne dowody w sprawie. Odnosząc się do zarzutu sprzeczności poczynionych ustaleń faktycznych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wskazać należy, że w zakresie uznanym przez Sąd odwoławczy za prawidłowy skarżąca nie wykazała aby do takich sprzeczności doszło. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie bez znaczenia pozostaje, że w toku przeszukania mieszkania oskarżonego W. W. zabezpieczono dokumenty wielu osób (zeznania świadka: Ż. D. – konkubiny (obecnie żony) oskarżonego - k.949-952 akt sprawy), w tym P. L., który utracił w 2010r. paszport na swoje nazwisko rodowe R. ale nie zna oskarżonego (k.3190-3191 akt sprawy) czy L. Ł., który również nie zna oskarżonego (k.3610v akt sprawy). Wskazać również należy na zeznania świadka W. W.
(1), których wiarygodności skarżąca nie kwestionuje, a który podał, iż słyszał, że W. W. zajmował się podrabianiem dokumentów (k.7780 akt sprawy). Również i oskarżony K. M. podał w jednych ze swoich wyjaśnień (których wiarygodności skarżąca nie kwestionuje), że W. W. powiedział mu, że pomógł M. S.w „zrobieniu dokumentów” (k.3916-3918 akt sprawy). Zarówno zatem swobodnie ocenione dowody, logika i doświadczenie życiowe nakazują przyjąć, że poczynione przez sąd ustalenia co do tego, że oskarżony W. W. popełnił czyn z art.270 § 1 kk są prawidłowe. Ad. 3) Na wstępie podkreślenia wymaga, że dla skuteczności zarzutu obrazy przepisów postępowania skarżący winien wykazać, po pierwsze, że doszło do naruszenia określonego przepisu procesowego a po wtóre, że miało to wpływ na treść orzeczenia. Przenosząc to na grunt rozpoznawanej sprawy i omawianej apelacji przyznać należy rację skarżącej, że Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie dokonał oceny zeznań świadka W. P.. Brak ten jednak, w ocenie Sądu odwoławczego, mimo że nie powinien mieć miejsca, pozostaje bez wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia. Nawet bowiem jeżeli przyjąć (gdyż może to budzić wątpliwości, do czego Sąd Apelacyjny również się odniesie), że zgodnie z zeznaniami świadka W. W. przyjechał do domu z Belgii w nocy z 13/14 sierpnia 2014r. (k.8715 akt sprawy), to nie sposób uznać aby skutkować to miało jego uniewinnieniem skoro do spotkania oskarżonych (M. S., M. K. oraz T. M., którego przywiózł W. W.) i wyjazdu wszystkich poza W. W. do G. celem podpisania aktu notarialnego doszło 14 sierpnia 2014r. Nie sposób jednak pominąć w tym miejscu zeznań świadka W. P.
(1)(ich wiarygodności skarżąca nie kwestionuje), który po pierwsze, zaprzeczył depozycjom żony aby w nocy z 13/14 sierpnia 2014r. nad ranem obudził ich bus W. W.; po wtóre wskazał, że jeżeli oskarżony wyjeżdżał to na dzień – dwa (k.8716 akt sprawy). Nawet zatem jeżeli wyjeżdżał i wrócił w nocy z 13/14 sierpnia 2014r. (co jest wątpliwe w świetle zeznań W. P.
(1)), to krótkie okresy nieobecności w domu żadną miarą nie uniemożliwiały podjęcia przypisanych mu zachowań, zwłaszcza w świetle omówionych wyżej dowodów. Ad. 4) Zarzut podniesiony jako ewentualny a dotyczący orzeczonej kary okazał się o tyle skuteczny, że kara pozbawienia wolności orzeczona wobec oskarżonego W. W. została obniżona. Nie miało to jednak źródła w podniesionym zarzucie rażącej niewspółmierności kary a było konsekwencją zmiany przez Sąd odwoławczy opisu i kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu, w szczególności przyjęcia za podstawę wymiaru kary przestępstwa zagrożonego karą łagodniejszą niż przestępstwo, które było podstawą wymiaru kary w wyroku Sądu I instancji. W pierwszej kolejności Sąd II instancji odniesie się do argumentacji apelującej. Nie sposób podzielić jej stanowiska, że rola oskarżonego W. W. w inkryminowanym zdarzeniu była poślednia. Wszystkie opisane w apelacji jego zachowania, tj. dostarczenie sfałszowanego dowodu, bez którego nie udałoby się podpisać aktu notarialnego i popełnić przestępstwa z art.272 kk, znalezienie tzw. słupa, bez którego też nie doszłoby do przestępstwa odgrywały bardzo istotną rolę w inkryminowanym zdarzeniu. Nadto wskazać należy na zaangażowanie oskarżonego w zawiezienie T. M. do fotografa i czuwanie nad tym aby nauczył się danych Z. O. w celu wiarygodnego podawania się za niego. Okoliczności łagodzącej przy wymiarze kary nie może zatem stanowić, że nie był u notariusza i nie był pomysłodawcą całego przestępczego przedsięwzięcia. Nie jest również prawdą, że nie wzbogacił się kosztem Z. O., za swój udział w przestępstwie otrzymał bowiem kwotę 1.600 zł. Udział M. K. nie był natomiast tak istotny jak na to wskazuje apelująca. Polegał w zasadzie na towarzyszeniu pozostałym sprawcom z pełną świadomością celu i zamiaru oraz sposobu realizacji czynu. Nie ulega jednak wątpliwości, że taką rolę mógłby odgrywać każdy inny człowiek, nie wymagała ona bowiem posiadania szczególnych umiejętności lub źródeł informacji. Bez oskarżonego W. W. natomiast, który sfałszował (w rozumieniu art.270 § 1
  1. kk)dowód osobisty Z. O., popełnienie przestępstwa byłoby niemożliwe lub co najmniej znacznie utrudnione, gdyż wymagałoby szukania innej osoby, która podjęłaby się sfałszowania dokumentu tożsamości Z. O.. Wobec uniewinnienia oskarżonego A. K., brak jest powodów aby odnosić się do rozważań apelującej porównującej kary orzeczone wobec A. K. i W. W. Trafnie najwyższą w zakresie tego zarzutu karę orzeczono wobec oskarżonego M. S. jako inicjatora całego przestępczego działania i głównego jego beneficjenta. Mając jednak na uwadze zmianę na łagodniejszą kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu W. W., Sąd Apelacyjny obniżył orzeczoną wobec niego karę pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy częściowo trafnie wskazał okoliczności łagodzące i obciążające (str.113 uzasadnienia wyroku). Istotnie Sąd nie wykazał w czym upatruje nieustabilizowanego trybu życia tego oskarżonego ale wyeliminowanie tej okoliczności jako obciążającej przy wymiarze kary samo w sobie nie może skutkować jej obniżeniem do poziomu postulowanego przez skarżącą. Wskazać również należy, że w dacie wydania wyroku przez instancję odwoławczą oskarżony odpowiada jako sprawca niekarany (karta karna – k.11692 akt sprawy). Biorąc pod uwagę owe okoliczności oraz pozostałe dyrektywy wymiaru kary określone w art.53 § 1 i 2 kk, Sąd Apelacyjny uznał, że karą je spełniającą będzie kara 10 miesięcy pozbawienia wolności. Z uwagi na fakt, że zastosowanie w przedmiotowej sprawie miały przepisy obowiązujące w dacie popełnienia przestępstwa, Sąd Apelacyjny rozważał czy oskarżony zasługuje na dobrodziejstwo warunkowego zawieszenia jej wykonania i podobnie jak Sąd I instancji, doszedł do przekonania, że w odniesieniu do oskarżonego W. W. nie zachodzą przesłanki z art.69 § 1 i 2 kk w brzmieniu obowiązującym do 1 lipca 2015r. Instytucja warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności ma na celu poddanie sprawcy próbie a podstawową przesłanką jej zastosowania jest przekonanie sądu, że takie orzeczenie jest wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa, co jest zadaniem niewątpliwie podstawowym, jak również takie oddziaływanie na postawę oskarżonego aby przyjęte w porządku prawnym normy postępowania uznawał za takie, którymi będzie kierować się odnośnie własnego postępowania. Pozytywna prognoza kryminologiczna wobec osoby sprawcy przestępstwa powinna być oparta przede wszystkim na jego postawie, właściwościach i warunkach osobistych, dotychczasowym sposobie życia i zachowaniu się po popełnieniu przestępstwa. Wymienione okoliczności wykluczają zastosowanie dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności wobec sprawców, co do których brak jest podstaw do ukształtowania pozytywnej prognozy. W stosunku do oskarżonego W. W. nie można przyjąć pozytywnej prognozy kryminologicznej, w szczególności z powodu braku jakiejkolwiek gwarancji, że oskarżony w przyszłości nie popełni przestępstwa. Wynika to przede wszystkim z wysokiego stopnia społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu i skutków jego popełnienia dla pewności zawierania umów cywilnoprawnych. W ocenie Sądu odwoławczego jedynie bezwzględna kara pozbawienia wolności jest w stanie spełnić cele prewencji ogólnej i szczególnej. Na powyższe wskazuje zatem motywacja i sposób zachowania się oskarżonego oraz ujemne następstwa czynu. Zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności nie powinno rodzić w opinii społecznej przekonania, że sprawca przestępstwa pozostał w zasadzie bezkarny. Warunkowego zawieszenia orzeczonej kary nie należy traktować jako jedynie decyzji sądowej, co do wykonania orzeczonej kary danego rodzaju i danej wysokości. Decyzja o warunkowym zawieszeniu wykonania kary jest integralną częścią orzeczenia o karze i należy tę instytucję traktować jako szczególną formę wymiaru kary, jako specyficzną karnoprawną reakcję na popełnione przestępstwo. Na taką szczególną formę wymiaru kary oskarżony swoją osobą i swoim postępowaniem w ocenie Sądu Apelacyjnego nie zasłużył. Wobec powyższego, brak jest podstaw do rozważania czy uzasadnienie znajduje proponowana przez skarżącą kara mieszana o jakiej mowa w art.37b kk. Nie spełniłaby ona bowiem – w ocenie Sądu odwoławczego - celów kary, tak w zakresie prewencji ogólnej, jak i szczególnej. Wysokość grzywny nie była kwestionowana przez skarżącą, jak również Sąd Apelacyjny nie stwierdza zaistnienia podstaw do jej obniżenia. Apelacja obrońcy oskarżonego T. M. Wywiedziona przez obrońcę oskarżonego T. M. apelacja skutkowała obniżeniem orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności, jednakże nie miało to źródła w podniesionym zarzucie rażącej niewspółmierności kary a było konsekwencją zmiany opisu i kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu, w szczególności przyjęcia za podstawę wymiaru kary przestępstwa zagrożonego karą łagodniejszą niż przestępstwo, które było podstawą wymiaru kary w wyroku Sądu I instancji. Z uwagi na fakt, że apelacja obrońcy oskarżonego zakresem swym obejmuje jedynie karę, Sąd Apelacyjny w pierwszej kolejności odniesie się do wziętych pod uwagę z urzędu okoliczności, które skutkowały zmianą przez instancję odwoławczą opisu czynu i jego kwalifikacji prawnej. Pełną aktualność zachowują poczynione wyżej, przy omawianiu apelacji wywiedzionej na korzyść oskarżonego W. W., rozważania na temat wpływu uniewinnieniaA. K. na opis czynu przypisanego również oskarżonemu T. M.; Sąd odwoławczy do nich się zatem odwołuje w tym miejscu nie widząc potrzeby ponownego przytaczania przedstawionej tam argumentacji. Nadto, biorąc pod uwagę brak podstaw do przyjęcia, że oskarżony A. K. dopuścił się przestępstwa przypisanego mu w pkt. IX zaskarżonego wyroku, z opisu czynu przypisanego oskarżonemu T. M. Sąd Apelacyjny wyeliminował dane A. K. zastępując je określeniem „ustalonej osoby”. Zmiany również wymagał opis czynu, skoro doszło do uniewinnienia oskarżonego A. K.. Dla spójności zarzutu i jego przejrzystości opis czynu Sąd odwoławczy uzupełnił o „działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej”, skoro wprost taką korzyść wymieniono w końcowej części opisywanego zarzutu, a co za tym idzie punktu wyroku, a w sposób niebudzący wątpliwości wynika to z ustalonego stanu faktycznego. Niezależnie od tego, że oskarżony A. K. został uniewinniony od popełnienia przestępstwa na szkodę Z. O., zbędnym było zawieranie w opisie czynu informacji kto wskazał Kancelarię Notarialną, w której doszło do podpisania umowy, stąd zapis ten został wyeliminowany z opisu czynu. Aktualność zachowują również rozważania poczynione powyżej a związane z brakiem podstaw do zakwalifikowania czynu przypisanego oskarżonemu T. M. z art.284 § 1 kk w zw. z art.294 § 1 kk, do uznania, że pokrzywdzonym tym przestępstwem był Z. O., biorąc pod uwagę skazanie z art.270 § 1 kk. Z tożsamych względów żadnego uzasadnienia ani w stanie faktycznym ani w opisie czynu przyjętego przez oskarżyciela publicznego a zaakceptowanego w pełni przez Sąd I instancji nie znajduje kwalifikacja z art.271 § 1 kk, uzasadnionym natomiast jest przyjęcie kwalifikacji prawnej z art.272 kk. Korekty w ramach czynu przypisanego oskarżonemu T. M. w pkt. XII zaskarżonego wyroku wymagała data jego popełnienia. Istotą bowiem jego były zdarzenia z 14 sierpnia 2014r., nie zaś czynności je poprzedzające, w szczególności uczenie się danych Z. O.. Niezależnie od tego, z powodów wskazanych przy omawianiu apelacji obrońcy oskarżonego W. W. brak jest podstaw do uznania, że czasem popełnienia przestępstwa powinien być również objęty lipiec 2014r. Niezależnie od braku podstaw do przypisania oskarżonemu popełnienia przestępstwa z art.284 § 1 kk w zw. z art.294 § 1 kk oraz z art.271 § 1 kk, brak jest również podstaw do przypisania mu popełnienia przestępstwa za art.275 § 1 kk. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem akceptowanym przez Sąd Apelacyjny, sfałszowany dowód osobisty nie jest „cudzym dokumentem” w rozumieniu art.275 § 1 kk. „Przedmiotem odpowiedzialności za przestępstwo z art. 275 § 1 k.k. jest posłużenie się cudzym dokumentem, czyli wykorzystanie go jako własnego, przy czym chodzi oczywiście o dokument z oryginalnymi wpisami stwierdzającymi tożsamość jego właściciela, a nie dokument podrobiony. Oskarżony dokonywał wyłudzeń na szkodę banku wprowadzając do obrotu fałszywe czeki, posługując się wyłącznie przerobionym dowodem osobistym - dlatego też jego zachowanie wyczerpuje m.in. znamiona przestępstwa z art. 270 § 1 k.k., a w żadnym wypadku z art. 275 § 1 k.k.” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 26 listopada 2003r. w sprawie II AKa 370/03). Niezależnie od poczynionych wyżej rozważań dotyczących braku podstaw do przypisania oskarżonemu popełnienia przestępstwa z art.275 § 1 kk, skutku oczekiwanego przez skarżącą nie mogło przynieść odwoływanie się do kar możliwych do orzeczenia w oparciu o ten przepis, skoro nie stanowił on – z uwagi na treść art.11 § 3 kk - podstawy wymiaru kary wymierzonej oskarżonemu T. M.. Nie sposób podzielić stanowiska skarżącej, że rola jaką T. M. odgrywał w popełnieniu przestępstwa była poboczna (str.3 apelacji). Żadną miarą nie sposób uznać aby była ona okolicznością łagodzącą przy wymiarze kary. Wprawdzie oskarżony nie był inspiratorem inkryminowanych zdarzeń ale jego rola była znaczna. Godząc się na udział w nim oskarżony stwarzał pozory, że umowa zawierana jest z rzeczywistym właścicielem nieruchomości. Nie tylko podał się za Z. O. ale uczył się jego danych aby uwiarygodnić się w odgrywanej roli. Skarżąca nie wykazała również w czym upatruje podstaw do uznania za okoliczność łagodzącą przy wymiarze kary braku wiedzy oskarżonego o całym zdarzeniu (str.2 apelacji). Podkreślenia zatem wymaga, że oskarżonemu nie zarzucono zarówno bezpośredniego związku z zabójstwem Z. O., za którego podawał się w Kancelarii Notarialnej, jak i wiedzy o tym jaki zamysł związany z jego nieruchomością posiada M. S.. Skutku oczekiwanego przez skarżącą nie może zatem przynieść podkreślanie, że oskarżony nie miał żadnej wiedzy na temat Z. O. i nie wiedział o jego zaginięciu. Apelująca nie rozwinęła również argumentu łagodzącego wpływu na wymiar kary zachowania oskarżonego po popełnieniu przestępstwa, a Sąd Apelacyjny takiego wpływu nie dostrzega. Wręcz przeciwnie, wskazać należy, że po popełnieniu przestępstwa oskarżony przyjął wynagrodzenie za udział w nim, co nie może stanowić okoliczności łagodzącej przy wymiarze kary. Wprawdzie Sąd I instancji nie dostrzegł żadnych okoliczności łagodzących (str.112 uzasadnienia wyroku) ale podnoszone przez apelującą: przyznanie się do winy, złożenie wyjaśnień, choć istotnie za łagodzące uznane zostać powinny, to jednak w realiach rozpoznawanej sprawy nie należy przeceniać ich wagi. Podkreślenia bowiem wymaga, że nie sposób przydawać nadmiernej wagi jako okoliczności łagodzącej przy wymiarze kary przyznania się oskarżonego do winy w złożonych wyjaśnieniach, skoro jego sprawstwo (podpisy na dokumentach sporządzonych w Kancelarii Notarialnej) zostało potwierdzone również w opinii biegłego z zakresu pisma ręcznego (k.2874-2916 akt sprawy). Zarzut rażącej niewspółmierności nie jest zatem zasadny. Kara pozbawienia wolności orzeczona wobec oskarżonego T. M. została natomiast obniżona przez instancję odwoławczą z uwagi na wyeliminowanie zarzutu z art.284 § 1 kk w zw. z art.294 § 1 kk. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności łagodzące oraz trafnie dostrzeżone przez Sąd Okręgowy okoliczności obciążające: działanie z chęci zysku, nieustabilizowany tryb życia, uprzednią karalność (str.112 uzasadnienia wyroku) oraz pozostałe dyrektywy wymiaru kary określone w art.53 § 1 i 2 kk, Sąd Apelacyjny uznał, że karą je spełniającą będzie kara roku pozbawienia wolności. Z uwagi na wymiar kary, Sąd odwoławczy rozważał, czy oskarżony zasługuje na dobrodziejstwo warunkowego zawieszenia jej wykonania i doszedł do przekonania, że nie zachodzą przesłanki z art.69 § 1 i 2 kk w brzmieniu obowiązującym do 1 lipca 2015r. Odwołując się do poczynionych już w niniejszym uzasadnieniu rozważań natury ogólnej związanych z instytucją warunkowego zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności, w ocenie Sądu Apelacyjnego wymienione okoliczności mające wpływ na intensywność kary wykluczają zastosowanie dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia jej wykonania wobec oskarżonego T. M., gdyż brak jest podstaw do ukształtowania pozytywnej prognozy kryminologicznej. Wynika to przede wszystkim z faktu uprzedniej karalności za przestępstwo z art.297 § 1 kk w zb. z art.286 § 1 kk w zw. z art.11 § 2 kk w sprawie II K 827/14 (karta karna – k.11892 akt sprawy). Skazany wówczas skorzystał z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, co nie okazało się wystarczającą przestrogą. Aktualnie jedynie zatem bezwzględna kara pozbawienia wolności – w ocenie Sądu II instancji - jest w stanie spełnić cele prewencji ogólnej i szczególnej. Wskazać w tym miejscu należy, że okoliczności dotyczące stanu zdrowia oskarżonego, podnoszone przez jego obrońcę w toku rozprawy odwoławczej (k.11639 akt sprawy) mogą okazać się skuteczne na etapie postępowania wykonawczego, przy wnioskowaniu o odroczenie wykonania kary lub przerwę w karze. Brak jest natomiast podstaw do ingerowania przez instancję odwoławczą w orzeczoną karę grzywny, tak co do zasady, jak i wysokości. Argumentacja przedstawiona przez apelującą nie zyskała bowiem aprobaty Sądu II instancji. Co do zasady orzeczenie grzywny znalazło podstawę prawną w art.33 § 2 kk; oskarżony bowiem z przypisanego mu przestępstwa osiągnął korzyść majątkową. Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie w pełni aprobuje pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 27 listopada 2013r. w sprawie II AKa 389/13, że: „Dopuszczenie się czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz osiągnięcie przez sprawcę tej korzyści może, lecz nie musi, stanowić znamienia czynu zabronionego. Do orzeczenia grzywny na mocy art. 33 § 2 k.k. konieczne jest jednak nie tylko wystąpienia tych okoliczności w materiale dowodowym sprawy, ale i ich ustalenie, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w zawartym w wyroku opisie czynu przypisanego sprawcy.” Akcentowany przez skarżącą stan majątkowy oskarżonego ma wpływ na wysokość jednej stawki dziennej, a ta orzeczona jest w dolnych granicach ustawowych (20 zł przy „widełkach” od 10 zł do 2.000 zł.– art.33 § 3 kk). Ilość stawek dziennych grzywny ma odzwierciedlać natomiast stopień społecznej szkodliwości czynu. Orzeczenie grzywny w wysokości 100 stawek dziennych (przy 540 jako maksimum ustawowe) odpowiada – w ocenie Sądu Apelacyjnego - stopniowi społecznej szkodliwości czynu i nie jest rażąco surowe. Wskazywany również w apelacji stan zdrowia oskarżonego pozostaje bez wpływu na wysokość orzeczonej grzywny. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku podstaw do obciążenia oskarżonego kosztami postępowania wskazać należy, że zasadą jest obciążanie oskarżonego nimi w wypadku skazania. Skarżąca nie wykazała aby w odniesieniu do oskarżonego T. M. istniały szczególne okoliczności przemawiające za koniecznością zwolnienia go od obowiązku ich ponoszenia. Apelacja obrońcy oskarżonego K. M. Apelacja wywiedziona przez obrońcę oskarżonego K. M. okazała się częściowo zasadna, co skutkowało zmianą zaskarżonego orzeczenia tak w zakresie opisu czynu, jak i jego kwalifikacji prawnej. Poczynione przez instancję odwoławczą zmiany częściowo wynikają również z okoliczności uwzględnionych przez Sąd Apelacyjny z urzędu. Ad. I.
  2. a)Co do zasady aprobaty Sądu II instancji nie zyskały zarzuty związane z przeprowadzeniem dowodu z badania poligraficznego (zwanego przez skarżącego opinią wariograficzną). Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w tej części apelacji podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią art.199a kpk, zgoda badanego dotyczy przeprowadzenia badania poligraficznego z jego udziałem, nie obejmuje natomiast zadawanych mu w jego toku pytań, które formułuje przeprowadzający badanie. Cytowanie zatem pytań jakie zostały zadane oskarżonemu w czasie badania nie może przynieść oczekiwanych przez skarżącego rezultatów. Podkreślenia wymaga, że przeprowadzający badanie uwzględniał stanowisko oskarżonego co do chęci w nim udziału. I tak odstąpił od jej przeprowadzenia w sytuacji gdy oskarżony zgłosił ból głowy (k.4952-4960 akt sprawy). Przy kolejnej próbie badania oskarżony K. M. wyraził zgodę, ale z uwagi na zgłaszane delikatne bóle głowy odstąpiono od badania (k.5316 akt sprawy). Przy kolejnej próbie badania oskarżony K. M. wyraził zgodę na jego przeprowadzenie (k.6625 akt sprawy), wyrażając również (choć nie było to konieczne do przeprowadzenia badania), po rozmowie z prokuratorem (k.6625v akt sprawy) zgodę na zadanie pytania związanego z uderzeniem rurką. Po badaniu nie zgłaszał uwag co do jego przeprowadzenia (k.6625v akt sprawy). Nie sposób - w ocenie Sądu II instancji – uznać zatem, że skoro początkowo oskarżony nie zgodził się na zadawanie określonych pytań a potem po rozmowie z prokurator – wyraził na to zgodę, jest to czynność przeprowadzona wadliwie. Sam oskarżony nie wskazuje aby uczynił to pod naciskiem prokuratora. Prokurator zaś wskazuje, że nie była to „porada” dla oskarżonego a wskazanie jak będzie przebiegała czynność procesowa w postaci badania wariograficznego (k.10066v akt sprawy). Wyrażenie zatem przez oskarżonego co do zasady zgody na przeprowadzenie badania (czego skarżący zdaje się nie kwestionować), chybionym czyni odwoływanie się do treści art.171 § 5 pkt 2 kpk oraz powoływanie orzecznictwa Sądu Najwyższego na okoliczność konieczności pozyskania owej zgody (str.6 apelacji). We wskazanej bowiem uchwale w sprawie I KZP 25/14 nie ma odniesienia do zgody na zadawanie określonych pytań jako warunkującej legalność przeprowadzonego badania. Warunki formalne pozwalające na uznanie tego badania za dowód w sprawie, określone we wskazanej uchwale to: zgoda osoby badanej, brak bezpośredniego związku badania z czynnością przesłuchania badanej osoby (zakaz określony w art. 171 § 5 pkt 2 k.p.k.) i pouczenie badanej osoby o tym, że złożone wobec biegłego oświadczenia mogą stanowić dowód. Warunki te zostały – w ocenie Sądu II instancji spełnione w kwestionowanym przez skarżącego badaniu. Cytowanie znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń oskarżonego i depozycji biegłego (str.6-7 apelacji) jest zbędne, skoro znajdują się one w aktach sprawy (k.6625, k.8317-8318). Brak jest dowodów aby działaniem prokuratora została przełamana wola oskarżonego, po prostu zmienił on zdanie, co wymaga podkreślenia – po uprzednim wyrażeniu zgody na badanie, na co wskazał sam skarżący (str.6 apelacji). Na marginesie zatem jedynie wskazać należy, że powodem pierwotnej odmowy udzielenia odpowiedzi na pytanie odnośnie zadawania ciosów i zakopywania ciała było przekonanie oskarżonego, że kwestie te zostały już wyjaśnione (str.7 apelacji). Ad. I.
  3. b)Rację ma skarżący podnosząc w tej części apelacji, że doszło do omyłki przy obliczaniu ilości punktów osiągniętych w badaniu co do jednej z grupy pytań (grupa testów II). Omyłka ta jednak – w ocenie Sądu Apelacyjnego – ma charakter wyłącznie rachunkowy i pozostaje bez wpływu na wynik badania. Przeprowadzający badanie bowiem wskazał, że wynik punktowy to „-14”, podczas gdy prawidłowo winien wynosić „-6” (po zsumowaniu wartości „-5”, „-5” i „+4” – k.6622 akt sprawy). Pozostaje to jednak bez wpływu na ocenę prawda – fałsz, gdyż ustalenie kłamstwa w odpowiedzi możliwe jest już przy wartości „-4” (k.6620 akt sprawy) Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia zarzutu obrazy art.201 kpk mającej polegać na niedopuszczeniu dowodu z uzupełniającej opinii wariograficznej. Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd zaprezentowany przez Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 22 marca 1995r. w sprawie II AKz 121/95, że wykonanie kilku działań arytmetycznych, nie wymaga wiedzy specjalnej. W przedmiotowej sprawie zadanie polegało na prawidłowym dodaniu trzech wartości: „-5”, „-5” i „+4”, co mógł wykonać Sąd bez konieczności zasięgania opinii uzupełniającej. Podkreślenia wymaga, że badanie poligraficzne nie ma na celu oceny wiarygodności depozycji osoby badanej a jego celem jest ustalenie reakcji organicznych badanego na określone zadawane pytania, które to reakcje odzwierciedlają stosunek emocjonalny badanego do danych zdarzeń (tak: Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 17 grudnia 2014r. w sprawie II AKa 274/14). Badanie wariografem jest jednym z dowodów i podlega swobodnej ocenie. Nie ma prostego przełożenia na sytuację procesową oskarżonego K. M. sposób postawienia zarzutów współoskarżonemu A. K.. Poza badaniem poligraficznym sąd dysponował również innymi dowodami, które ocenił swobodnie i we wzajemnym powiązaniu. Nie ma podstaw aby wykluczyć sprawstwo K. M. w zabójstwie Z. O. tylko dlatego, że obrona kwestionuje wiarygodność jednego z dowodów (zarzucając błędne jego przeprowadzenie) nie dostrzegając zdaje się innych dowodów, w tym częściowo wyjaśnień samego oskarżonego K. M. i wniosków wypływających z zasad logicznego rozumowania. Ad. II. Zarzut związany z opinią sądowo – psychiatryczną wydaną w odniesieniu do oskarżonego K. M. okazał się częściowo zasadny, choć ostatecznie nie przyniósł oczekiwanego przez skarżącego rezultatu. Wskazane na str.8-9 apelacji dolegliwości oskarżonego związane z jego zdrowiem psychicznym zostały dostrzeżone przez biegłe wydające opinię sądowo – psychiatryczną (k.7923v akt sprawy). W zakresie ustalenia zdrowia psychicznego oskarżonego w inkryminowanym czasie skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może przynieść cytowanie (str.9-11 apelacji) opisów jednostek chorobowych, których objawy apelujący dostrzega u oskarżonego K. M., gdyż ani sąd ani obrońca takich ustaleń nie są władni poczynić; jest to bowiem sfera wymagająca wiedzy specjalnej. Biegłe dostrzegły również akcentowaną przez skarżącego płaczliwość oskarżonego przy przeprowadzaniu z jego udziałem czynności procesowych (k.7924 akt sprawy). Zamysłem apelującego w omawianym zakresie – w ocenie Sądu odwoławczego – jest zdyskredytowanie opinii biegłych psychiatrów jako wiarygodnego dowodu w sprawie. Tego skutku nie może przynieść podnoszenie, że oskarżony K. M. nie został poddany obserwacji sądowo - psychiatrycznej. Podkreślenia na wstępie wymaga, że zgodnie z jednoznaczną treścią art.203 § 1 kpk in principio, sąd nie jest władny zarządzić z urzędu obserwacji sądowo – psychiatrycznej oskarżonego; dostrzega to również skarżący (str.12 apelacji). Należy to bowiem do wyłącznej oceny biegłych. Nie budzi to również wątpliwości w orzecznictwie, które w pełni podziela Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie, że „Wydanie przez Sąd postanowienia o przeprowadzeniu badania psychiatrycznego połączonego z obserwacją w zakładzie leczniczym bez zgłoszenia takiej konieczności przez biegłych jest niedopuszczalne. Decyzja w omawianym zakresie, jak i o potrzebie zgromadzenia dodatkowych dowodów dotyczących stanu zdrowia osoby badanej a zwłaszcza potrzebie analizy dokumentacji medycznej dotyczącej leczenia badanego w przeszłości należy do biegłych lekarzy psychiatrów.” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 29 maja 2017r. w sprawie II AKa 114/17). Skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może zatem przynieść odwoływanie się do przepisu art.9 § 2 kk w zw. z art.2 § 1 pkt 1 i 2 kpk (str.12 apelacji), wniosek oskarżonego o przeprowadzenie obserwacji sądowo – psychiatrycznej jest bowiem bezskuteczny przy braku zgłoszenia takiej konieczności przez biegłych psychiatrów. Na etapie postępowania przed Sądem I instancji zostały wydane: opinia psychologiczna (k.7816-7822 akt sprawy) oraz dwie opinie o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego K. M. (k.5225-5228 i k.8083-8086v akt sprawy); nadto biegłe były przesłuchiwane w toku postępowania jurysdykcyjnego (k.7923v-7924v akt sprawy), podtrzymały opinię nie wnosząc o przeprowadzenie obserwacji sądowo - psychiatrycznej. Żadna z pozostałych opinii również nie stanowiła asumptu do wnioskowania przez biegłe o przeprowadzenie obserwacji oskarżonego w trybie art.203 § 1 kpk. Doświadczenie orzecznicze Sądu Apelacyjnego pozwala na stwierdzenie, że biegli zgłaszają konieczność przeprowadzenia obserwacji wówczas, gdy po badaniu bez przeprowadzenia takowej nie są w stanie wydać jednoznacznej opinii o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego w inkryminowanym czasie. Skoro zatem biegłe w przedmiotowej sprawie taką opinię o stanie zdrowia oskarżonego K. M. wydały, oznacza to, że nie było – w ich ocenie – konieczności przeprowadzania obserwacji oskarżonego. Podkreślenia wymaga, że – jak wyżej wskazano - nie była to jedna opinia; sąd w tym zakresie uwzględniał dołączane do akt sprawy kolejne informacje o stanie zdrowia oskarżonego, które mogły mieć wpływ na ocenę tego stanu w sferze psychicznej. Opinia uzupełniająca została wydana po opisywanym na str.10 incydencie na sali rozpraw a zatem biegłe miały również na względzie i to zachowanie oskarżonego. Na marginesie zatem jedynie wskazać należy, że stan psychiczny oskarżonego miał również na uwadze Sąd Apelacyjny oddalający zażalenie na postanowienie Sądu I instancji o ukaraniu oskarżonego karą porządkową, w związku z tym zachowaniem (k.7910 akt sprawy). Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko skarżącego co do potrzeby uwzględnienia przez biegłych psychiatrów leczenia psychiatrycznego oskarżonego w czasie po wydaniu ostatniej opinii sądowo psychiatrycznej w toku postępowania przed Sądem Okręgowym. Skutkiem tego było dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłych w toku postępowania odwoławczego. W wydanej opinii biegłe stwierdziły, że K. M. niej jest chory psychicznie ani upośledzony umysłowo, cechuje go osobowość dyssocjalna ale brak jest podstaw do kwestionowania jego poczytalności (k.111397-11403 akt sprawy). Nadal biegłe nie dostrzegały konieczności przeprowadzenia obserwacji psychiatrycznej oskarżonego K. M., wskazując jednocześnie na jego jedynie bierny udział w badaniu (k.11402 akt sprawy). Powody, dla których oskarżony M. S. współsprawstwo w zabójstwie Z. O. zaproponował oskarżonemu K. M. pozostaje – w ocenie Sądu Apelacyjnego - bez wpływu na odpowiedzialność karną K. M.. Wobec powyższego jedynie marginalnie wskazać należy, że twierdzenie skarżącego, iż M. S. po pierwsze - znał stan zdrowia psychicznego K. M., po wtóre – wiedza ta była motywacją włączenia K. M. w swoje zbrodnicze zamiary jest całkowicie dowolna, nie poparta żadną argumentacją, a wręcz przez skarżącego określana jako jedynie prawdopodobna (str.11 apelacji). Wskazać również należy, że opinii sądowo psychologicznej (k.7816-7822 akt sprawy), nie wynika aby oskarżony K. M. był podatny na manipulacje. Ad. III
  4. a)Rację ma skarżący twierdząc, że Sąd Okręgowy dopuścił się wskazanej w tym zarzucie obrazy przepisów prawa procesowego nie ujawniając w toku rozprawy wyjaśnień złożonych przez K. M. w toku posiedzenia w przedmiocie tymczasowego aresztowania. Uchybienie to sanował Sąd Apelacyjny na etapie postępowania odwoławczego (k.12073 akt sprawy). Wbrew twierdzeniom skarżącego (str.12 apelacji), Sąd Okręgowy w części motywacyjnej zaskarżonego orzeczenia wskazał powody, dla których części wyjaśnień oskarżonego K. M. odmówił waloru wiarygodności; odmówił jej w zakresie, w jakim oskarżony przedstawiał siebie jako pomocnika a nie współsprawcę śmierci Z. O. (str.79 uzasadnienia wyroku). Nie uznał również za wiarygodne tych wyjaśnień oskarżonego, w których nie przyznał się do popełnienia zarzucanej mu zbrodni (str.81 uzasadnienia wyroku). Prawidłowości – w ocenie Sądu II instancji - dokonanego przez Sąd Okręgowy ustalenia, że oskarżony K. M. jest współsprawcą (nie zaś jedynie pomocnikiem) zabójstwa Z. O. i w tym zakresie działał z zamiarem bezpośrednim nie zmieniają wyjaśnienia oskarżonego ujawnione w toku postępowania odwoławczego, a ocenione przez Sąd odwoławczy (rubryka 2.2.1 niniejszego uzasadnienia). Ad. III.
  5. b)Skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może przynieść wskazywanie na kwestionowanie przez oskarżonego na rozprawie 24 marca 2017r. (k.7692 akt sprawy) prawidłowości protokolarnego zapisu wyjaśnień złożonych przez niego 22 grudnia 2015r. (k.4010-4022 akt sprawy). Na wstępie podkreślenia wymaga, że oskarżony nie sprecyzował które z odczytanych fragmentów wyjaśnień nie są jego wypowiedziami, które z nich są niewiarygodne. Stwierdził, że nie czytał swoich zeznań, mimo że z protokołu przesłuchania wynika, że potwierdził zgodność protokołu z treścią swoich wyjaśnień (k.4020 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do zarzutu obrazy art.147 § 3 i 3a kpk stwierdzić należy, że jest on chybiony, gdyż przepisy te nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie. Dotyczą one bowiem sytuacji, w której nie ma pełnego protokołu czynności procesowej utrwalanej za pomocą urządzenia rejestrującego a jedynie protokół ograniczający się do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń uczestników. Wówczas zapis z urządzenia rejestrującego staje się załącznikiem do protokołu. Tymczasem w przedmiotowej sprawie z przesłuchania oskarżonego, której to czynności dotyczy zarzut, został sporządzony pełny zapis protokolarny (czego skarżący w istocie nie kwestionuje – str.14 apelacji). Okoliczność, że w 18 (jak wskazał apelujący) miejscach odbiegał on od zapisu, nie może skutkować uznaniem, że ma on charakter skrócony, o jakim mowa w przepisie art.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.