XVII AmE 49/18

Sygn. akt XVII AmE 49/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2020 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodnicząca – Sędzia Sądu Okręgowego Ewa Malinowska Protokolant – sekretarz sądowy Joanna Nande po rozpoznaniu 10 marca 2020 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzenie kary pieniężnej na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 11 grudnia 2017 r. znak: (...) 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od pozwanego Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. kwotę 837 (osiemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. SSO Ewa Malinowska Sygn. akt XVII AmE 49/18 UZASADNIENIE Decyzją z 11 grudnia 2017 r. (znak: (...)) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, działając w oparciu o przepisy art. 56 ust. 2 i art. 56 ust. 1 pkt 3a, w związku z art. 11 i art. 11d ust. 3 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (dalej: PE) w związku z § 5 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. kary pieniężnej za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r., orzekł, że ww. Spółka w dniu 10 sierpnia 2015 r. w odniesieniu do obiektu zlokalizowanego w C. przy ul. (...), naruszyła obowiązek stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający z art. 11 i art. 11d ust. 3 PE, co podlega karze pieniężnej określonej w art. 56 ust. 1 pkt 3a tej ustawy. Za opisane wyżej działalnie wymierzono odbiorcy karę pieniężną w wysokości 1.000 zł. ( decyzja, k. 4-12). Odwołanie od tej decyzji wniosła Spółka (...), zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez obniżenie wymierzonej kary pieniężnej do kwoty 324,15 zł. Strona wniosła również o zasądzenie od Prezesa URE na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Wobec decyzji Prezesa URE podniesiono zarzut naruszenia:

1. a)prawa materialnego, tj. art. 56 ust. 1 pkt 3a oraz art. 11d ust. 3 PE, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy zgodnie z literalną treścią przedmiotowego art. 56 ust. 1 pkt 3a, nie ma on zastosowania do art. 11c ust. 2 pkt 2 PE, który to artykuł był podstawą wprowadzenia ograniczeń w poborze energii (a nie art. 11d ust. 3), które naruszył odwołujący, a z ostrożności procesowej, na wypadek nie uwzględnienia powyższego zarzutu
2. b)naruszenie prawa materialnego, tj. art. 56 ust. 6a PE, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy zostały spełnione przesłanki wymienione w tym przepisie. ( odwołanie, k. 13-16). Po dokonaniu ponownej analizy akt sprawy oraz zarzutów odwołania, Prezes URE stwierdził brak podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji, wobec czego podtrzymał stanowisko zawarte w tej decyzji, wnosząc o oddalenie odwołania. ( odpowiedź na odwołanie, k. 37-43). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. (dalej: Spółka (...)) zawarła 2 kwietnia 2012 r. z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. ( (...)) umowę kompleksową dostarczania energii elektrycznej (o Nr (...)) do obiektu zlokalizowanego w C. przy ul. (...). Zgodnie z § 4 ust. 6 umowy, w przypadku wprowadzenia, na mocy przepisów Prawa energetycznego i aktów wykonawczych do Prawa energetycznego, ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii. Klient jest zobowiązany do dostosowania maksymalnego poboru mocy i dobowego poboru energii do planu ograniczeń stosownie do komunikatów, przekazywanych Klientowi na zasadach określonych w obowiązujących przepisach. Natomiast stosownie do § 4 ust. 7 umowy, maksymalne ograniczenie w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej ustala się przy 20 stopniu zasilania na poziomie określonym w załącznikach do umowy. Klient oświadcza, że ograniczenia takie nie spowodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi oraz uszkodzenia lub zniszczenia obiektów technologicznych. Zaś w załączniku nr 05-1101 do umowy, maksymalne ograniczenie w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej ustalono na poziomie mocy 0,00 kW przy 20 stopniu zasilania. Moc umowną określono na poziomie 540 kW. dowód: okoliczności bezsporne; umowa o Nr (...) wraz z załącznikami, k. 42-48 akt admin. W piśmie z 15 lipca 2014 r., wysłanym listem poleconym 31 lipca 2014 r., (...) poinformował Spółkę (...) o planie wprowadzenia ograniczeń w poborze energii elektrycznej obowiązującego w okresie od 1 września 2014 r. do 31 sierpnia 2015 dla obiektu odbiorcy usytuowanego w C. przy ul. (...). Według przedstawionej w tym piśmie tabeli dopuszczalnego poboru mocy elektrycznej w razie wprowadzenia takich ograniczeń – moc umowną odbiorcy określono na poziomie 0,54 MW, a moc bezpieczną dla 20 stopnia zasilania na poziomie 0 MW. W pozostałych stopniach zasilania wartości te przedstawiały się następująco: dla 12 stopnia – 0,48 MW, dla 13 stopnia – 0,42 MW, dla 14 stopnia – 0,36 MW, dla 15 stopnia – 0,30 MW, dla 16 stopnia – 0,24 MW, dla 17 stopnia – 0,18 MW, dla 18 stopnia – 0,12 MW, dla 19 stopnia – 0,06 MW. dowód: okoliczności bezsporne; pismo z 15 lipca 2014 r., k. 38 akt admin.; oświadczenie pełnomocnika (...) S.A. z 15 września 2016 r., k. 40 akt admin.; printscreen systemu kontroli obiegu kancelaryjnego, k. 41 akt admin. (...) S.A. z siedzibą w K. (dalej: (...)), pełniące funkcję Operatora Systemu Przesyłowego (dalej: OSP), w związku z obniżeniem dostępnych rezerw zdolności wytwórczych poniżej niezbędnych wielkości określonych w Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowych (IRiESP), spowodowanych m. in. sytuacją pogodową i hydrologiczną (wyjątkowo wysokimi temperaturami i niskimi stanami wód w zbiornikach wodnych i rzekach) oraz wynikającego z niej ograniczenia w pracy części elektrowni, stwierdziły wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniu art. 3 pkt 16d PE i wprowadziły - na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 PE - od godz. 10.00 dnia 10 sierpnia 2015 r. ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, które obowiązywały do godziny 24:00 dnia 11 sierpnia 2015 r. Dnia 10 sierpnia 2015 r., działając w oparciu o art. 11c ust. 3 PE, (...) zgłosiły konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawie art. 11 ust. 7 PE, tj. w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, przewidującego na czas oznaczony, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części, ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej i ciepła. Rada Ministrów 11 sierpnia 2015 r. wydała rozporządzenie w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, które przewidywało te ograniczenia w okresie od 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla odbiorców energii elektrycznej o mocy umownej powyżej 300 kW. Komunikaty operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego o obowiązujących stopniach zasilania były ogłaszane w radiowych komunikatach energetycznych w programie I (...) S.A. o godz. 7.55 i o godz. 19.55. dowód: fakty powszechnie znane, bezsporne. (...) Spółka z o.o. z siedzibą w C. nie dostosowała się do wprowadzonych 10 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w obiekcie zlokalizowanym w C. przy ul. (...). Wartość przekroczenia dopuszczalnego poboru mocy wyniosła łącznie 0,2161 MW w godzinie. dowód: okoliczności bezsporne; Załącznik nr 1 do zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego – „Pobór mocy i ustalony poziom ograniczeń Odbiorcy w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. (…)”, k. 4-5 akt admin. Pismem z 24 czerwca 2016 r. Prezes URE zawiadomił (...) Spółkę z o.o. z siedzibą w C. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia przedsiębiorcy kary pieniężnej w związku z powzięciem – na podstawie dokumentów przekazanych Prezesowi URE przez (...), do którego sieci Odbiorca jest przyłączony – uzasadnionego podejrzenia naruszenia przez Odbiorcę obowiązku stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, co zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 3a ustawy – Prawo energetyczne, podlega karze pieniężnej. dowód: zawiadomienie o wszczęciu postępowania, k. 1-2 akt admin. W roku 2016 (...) Spółka z o.o. z siedzibą w C. uzyskała przychód netto (obejmujący przychody netto z podstawowej działalności operacyjnej, pozostałych przychodów operacyjnych oraz przychodów finansowych) w wysokości (...) dowód: rachunek zysków i strat, k. 64 akt admin. W dniu 11 grudnia 2017 r. Prezes URE wydał decyzję, na mocy której wymierzył (...) Spółce z o.o. z siedzibą w C. karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej 10 sierpnia 2015 r. w odniesieniu do obiektu zlokalizowanego w C. przy ul. (...). Decyzja ta została zaskarżona w ramach niniejszego postępowania sądowego. Powyżej opisany stan faktyczny nie był sporny między stronami, a Sąd ustalił go w oparciu o wyżej wskazane dowody, zgromadzone w toku postępowania administracyjnego, jak i w oparciu o twierdzenia stron, oraz fakty powszechnie znane. Sąd przyznał moc dowodową wszystkim zebranym w sprawie dokumentom, które nie były kwestionowane przez strony, a i Sąd nie znalazł podstaw, aby odmówić im mocy dowodowej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art. 11 ust. 1 PE, w przypadku zagrożenia: 1) bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej polegającego na długookresowym braku równowagi na rynku paliwowo - energetycznym, 2) bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, 3) bezpieczeństwa osób, 4) wystąpieniem znacznych strat materialnych - na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części mogą być wprowadzone na czas oznaczony ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła. Ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła polegają na: 1) ograniczeniu maksymalnego poboru mocy elektrycznej oraz dobowego poboru energii elektrycznej; 2) zmniejszeniu lub przerwaniu dostaw ciepła (art. 11 ust. 3 PE). Według art. 11 ust. 7 PE, Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw energii (poprzednio: ministra gospodarki), w drodze rozporządzenia, może wprowadzić na czas oznaczony, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części, ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej i ciepła, w przypadku wystąpienia zagrożeń, o których mowa w ust. 1. W myśl art. 11c ust. 2 PE, w przypadku powstania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego: 1) podejmuje we współpracy z użytkownikami systemu elektroenergetycznego, w tym z odbiorcami energii elektrycznej, wszelkie możliwe działania przy wykorzystaniu dostępnych środków mających na celu usunięcie tego zagrożenia i zapobieżenie jego negatywnym skutkom; 2) może wprowadzić ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części do czasu wejścia w życie przepisów wydanych na podstawie art. 11 ust. 7, lecz nie dłużej niż na okres 72 godzin. Natomiast zgodnie z art. 11c ust. 3 PE, operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego niezwłocznie powiadamia ministra właściwego do spraw energii (poprzednio: ministra gospodarki) oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wystąpieniu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, podjętych działaniach i środkach w celu usunięcia tego zagrożenia i zapobieżenia jego negatywnym skutkom oraz zgłasza konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawie art. 11 ust. 7. W art. 11d ust. 3 PE przewidziano z kolei, że w okresie występowania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej operatorzy systemu elektroenergetycznego mogą wprowadzać ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w zakresie niezbędnym do usunięcia tego zagrożenia. Szczegółowe zasady i tryb wprowadzania ograniczeń w dostawach i poborze energii elektrycznej określa rozporządzenie Rady Ministrów z 23 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła. Zgodnie z § 5 pkt 1 rozporządzenia, ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub w dostarczaniu ciepła dotyczą każdego z odbiorców energii elektrycznej - dla których wielkość mocy umownej określonej w umowach ustalona została powyżej 300 kW i którzy nie podlegają ochronie przed wprowadzonymi ograniczeniami na podstawie § 6 ust. 1 rozporządzenia. Zaś w świetle tego ostatniego przepisu, ochronie przed wprowadzanymi ograniczeniami podlegają odbiorcy energii elektrycznej w ciągu całego roku, dla których wielkość mocy umownej określonej w zawartej umowie sprzedaży, umowie o świadczenie usług przesyłania albo dystrybucji lub umowie kompleksowej ustalona została poniżej 300 kW oraz: 1) szpitale i inne obiekty ratownictwa medycznego; 2) obiekty wykorzystywane do obsługi środków masowego przekazu o zasięgu krajowym; 3) porty lotnicze; 4) obiekty międzynarodowej komunikacji kolejowej; 5) obiekty wojskowe, energetyczne oraz inne o strategicznym znaczeniu dla funkcjonowania gospodarki lub państwa, określone w przepisach odrębnych; 6) obiekty dysponujące środkami technicznymi służącymi zapobieganiu lub ograniczaniu emisji, negatywnie oddziaływujących na środowisko. Stosownie do § 8 ust. 1 i 2 i 6 rozporządzenia, wielkości określające poziomy wprowadzanych ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej poprzez ograniczenie poboru mocy ujęte są w planach wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, które podlegają corocznej aktualizacji. Plan taki opracowywany jest przez operatorów systemów przesyłowych uzgadnianych z Prezesem URE na podstawie planów wprowadzania ograniczeń opracowywanych przez operatorów systemów dystrybucyjnych. Zaś na mocy § 10 rozporządzenia, umowy zawarte przez przedsiębiorstwa energetyczne z odbiorcami zawierają maksymalne ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej ujęte w planach ograniczeń i określają sposób powiadamiania o obowiązujących stopniach zasilania. Rozporządzenie Rady Ministrów z 23 lipca 2007 r. w § 11 i § 12 określa sposób informowania odbiorców z planami ograniczeń i ograniczeniami w poborze energii elektrycznej. I tak, według pierwszego z wymienionych przepisów, operatorzy oraz przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie zaopatrzenia w ciepło zapoznają odbiorców z planami ograniczeń przez ogłoszenia zamieszczane w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości lub w formie elektronicznej na swojej stronie internetowej albo w formie ustalonej w umowach, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy, co najmniej na 30 dni przed dniem obowiązywania ograniczeń. Natomiast zgodnie z § 12: 1. Ograniczenia w poborze energii elektrycznej są realizowane przez odbiorców stosownie do komunikatów operatorów o obowiązujących stopniach zasilania. 2. Komunikaty operatorów o obowiązujących stopniach zasilania, o których mowa w § 9, wprowadzanych jako obowiązujące w najbliższych 12 godzinach i przewidywanych na następne 12 godzin, są ogłaszane w radiowych komunikatach energetycznych w programie (...) o godzinie 7