Kc postanowienia umowy zawartej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta - art.
Niedozwolonymi postanowieniami (klauzulami) umownymi są takie zapisy, które w sposób nieuczciwy kształtują prawa i obowiązki stron umowy, prowadzą do naruszenia stanu równowagi kontraktowej pomiędzy stronami. W postępowaniu sądowym sąd zobowiązany jest do badania czy postanowienia umowy zawartej przez konsumenta z przedsiębiorcą - profesjonalistą w danej dziedzinie kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a przy stwierdzeniu takiego przypadku uwzględnienia z urzędu sankcji bezskuteczności, bez konieczności podniesienia takiego zarzutu przez konsumenta. Przyjęcie za prawdziwe twierdzeń powoda dotyczy wyłącznie okoliczności faktycznych i nie zwalnia sądu orzekającego od obowiązku rozważenia, czy oświadczenia te uzasadniają należycie i w całości żądania pozwu i czy uwzględnienie tych żądań nie narusza obowiązujących przepisów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1996 r., I CRN 26/96, OSNC 1996, nr 7 -8, poz. 108). Zgodnie z art. 36 a ustawy o kredycie konsumenckim w brzmieniu obowiązującym w chwili zawarcia umowy pożyczki maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu ( (...)) oblicza się według wzoru: (...) ≤ (K x 25 %) + (K x n/R x 30 %), gdzie K oznacza całkowitą kwotę kredytu, n – okres spłaty wyrażony w dniach, zaś R – liczbę dni w roku. Jednocześnie zgodnie z tym przepisem pozaodsetkowe koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mogą być wyższe od całkowitej kwoty kredytu. Na gruncie przedmiotowej sprawy naliczone przez powoda łącznie wszystkie opłaty formalnie mieszczą się w granicach zakreślonych przez treść art. 36 a ustawy. Są jednak równe górnemu limitowi. Tymczasem podkreślenia wymaga okoliczność, że wskazana przez ustawodawcę wysokość kosztów to wysokość maksymalna. Nie są to koszty, które automatycznie należą się każdemu pożyczkodawcy. Nie mogą być też naliczane w sposób dowolny, oderwany od konkretnej sytuacji. Ustalenie w umowie maksymalnej (albo zbliżonej do maksymalnej) wysokości pozaodsetkowych kosztów pożyczki musi mieć obiektywne uzasadnienie. Aby je naliczyć w tej wysokości pożyczkodawca musi wskazać przyczyny takiego rozwiązania, w szczególności, że faktycznie je poniósł. Przyjęcie, że przedsiębiorca w stosunkach z konsumentem może w każdej sytuacji naliczyć, niezależnie od własnych kosztów, maksymalną (albo zbliżoną do maksymalnej) wysokość pozaodsetkowych kosztów pożyczki jest niczym innym jak akceptacją możliwości jednostronnego narzucenia warunków umowy przez podmiot gospodarczy w sposób, który nie zostałby zaakceptowany przez strony w toku uczciwie prowadzonych negocjacji. Byłoby to sprzeczne z dobrymi obyczajami obowiązującymi i rażąco naruszałoby interesy konsumenta – pozwanego w tej sprawie. Zdaniem sądu zapisy umowy pożyczki dotyczące pozaodsetkowych kosztów udzielonej pożyczki, w szczególności prowizji za udzielenie pożyczki w kwocie 3.225 zł zgodnie z treścią art.
Prowizja za udzielenie pożyczki, przez swoją wysokość oraz wskazane wyżej argumenty, kształtuje obowiązki pozwanego w sposób, przynajmniej w części, sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Należy je zatem ocenić jako niedozwolone postanowienia umowne. Wysokość kosztów udzielonej pożyczki tj. prowizji powinno szacować się co najwyżej na sumę nieprzekraczającą 20 % kwoty pożyczki tj. 2.355 zł. Kwota taka zdaniem sądu jest wystarczająca na obsługę przedmiotowej pożyczki. Mając na uwadze powyższe, należało przyjąć iż zapisy umowy pożyczki dotyczące prowizji ponad tą kwotę, zgodnie z art.
Z tego względu pozwany nie jest zobowiązany do zapłaty należności z tytułu prowizji w kwocie 870 złotych dochodzonej w niniejszym postępowaniu. Tym samym powództwo jest zasadne co do kwoty 4.325,04 zł. W pozostałym zakresie należało je oddalić. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 kc. O obowiązku zwrotu kosztów procesu sąd orzekł zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów, na podstawie art. 100 Kpc. Powód wygrał sprawę w 83,3 %. Powód poniósł łącznie 2.217 zł tytułem kosztów procesu, które obejmowały: koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1.800 zł - § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (tj. Dz.U. 2018, poz. 265), opłatę od pozwu w kwocie 400 zł i opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Pozwana nie poniosła kosztów procesu. W tym stanie rzeczy powodowi należał się zwrot części tych kosztów od pozwanego w wysokości 1.846,76 zł. sędzia W. B. ZARZĄDZENIE 1. odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczyć: - pełn. Powoda 2. z wpływem lub za 14 dni. 3. projekt sporządzony przez asystenta sędziego.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.