Powołując się na powyższe uczestnik wniósł o uchylenie kwestionowanego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ewentualnie o jego zmianę i ustalenie kontaktów zgodnie z jego stanowiskiem. Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja skutkowała koniecznością uchylenia zaskrżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z uwagi na nierozpoznania istoty sprawy (art. 386 § 4 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc). Oddalenie wniosku o uregulowanie kontaktów z dzieckiem (przy spełnieniu przesłanek z art.
kro w postaci stałego jego przebywania u jednego z rodziców i braku ich porozumienia odnośnie sposobu ich utrzymywania) oznacza, że ich wykonywanie uzależnione jest wyłącznie od dobrej woli rodzica sprawującego bieżącą pieczę nad małoletnim. Drugi bowiem z rodziców nie dysponuje żadnym instrumentem prawnym mogącym zmusić osobę odmawiającą wykonywania kontaktów do zmiany takiego zachowania. W szczególności wobec braku stosownego orzeczenia lub ugody zawartej przed Sądem lub mediatorem niemożliwe jest sięgnięcie do instrumentów przewidzianych w art. 598 15 i 598 16 kpc. Inaczej mówiąc w skrajnym przypadku rodzic, pod którego pieczą dziecko pozostaje może w takiej sytuacji całkowicie bezkarnie odmówić drugiemu możliwości jakichkolwiek kontaktów z dzieckiem pozbawiając w ten sposób przysługującego mu prawa (art. 113 § 1 kro) i to – na co trzeba zwrócić szczególną uwagę - bez jakiegokolwiek orzeczenia Sądu w tym przedmiecie. Jest to – czego nie trzeba szerzej uzasadniać – sytuacja całkowicie niedopuszczalna. Tylko bowiem orzeczenie wydane na podstawie art. 113 3 kro może doprowadzić do takiego skutku. Nawet przyjmując wyrażone w doktrynie zapatrywanie („Władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem. Komentarz”, praca zbiorowa, C.H.Beck Warszawa 2019 s. 214 i 241), zgodnie z którym przy rozstrzyganiu na podstawie art.
113 3 kro uwzględniając wniosek wzajemny czy to z urzędu (choć w ocenie Sądu rozpoznającego apelację równie dobrze można bronić poglądu, że widząc potrzebę w sprawie o uregulowanie kontaktów orzeczenia ich zakazu Sąd ten powinien wszcząć z urzędu ze względu na brak tożsamości obu tych spraw i dla jasności procesowej odrębne postępowanie o zakaz kontaktów, a następnie – po połączeniu ich na podstawie art. 219 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc – w razie orzeczenia zakazu umorzyć postępowanie o ustalenie kontaktów na podstawie art. 355 § 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc) to musi orzec zakaz kontaktów, a nie oddalić wniosek. Oddalenie wniosku o uregulowanie kontaktów w praktyce może nastąpić nader rzadko (np. w razie braku przesłanki stałego przebywania dziecka u jednego z rodziców), ale nie z uwagi na dobro dziecka. Naturalnie kryterium to jest podstawowe w tego rodzaju sprawach, ale może ono rzutować na przyjęty przez Sąd sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem, a nie prowadzić – o czym była wcześniej mowa – do skutku w postaci de facto zakazania kontaktów bez niezbędnego orzeczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy we Włocławku na podstawie art. 386 § 4 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc orzekł jak na wstępie. Do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi także wówczas, gdy Sąd w taki sposób wyłoży mający zastosowanie w sprawie przepis, że zniweczy roszczenie a limine (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2020 roku I CZ 62/20, nie publ., LEX nr 3103879) nie ustalając jego ustawowych przesłanek. W zaistniałej sytuacji procesowej zbędne było ustosunkowanie się przez Sąd odwoławczy do zgłoszonego w apelacji dowodu. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy rozważy konieczność jego przeprowadzenia i wyda rozstrzygnięcie uwzględniając przedstawione wyżej uwagi Sądu Okręgowego. SSO Mariusz Nazdrowicz
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.