Jeśli ustalenie to będzie miało charakter negatywny, wówczas będzie to równoznaczne z możliwością przypisania sprawcy jedynie działania w stanie „po użyciu” tego środka, w rozumieniu art. 87 § 1 kw. Nie sposób więc nie odnieść się więc do powołanych przez obrońcę opracowań naukowych tym bardziej, że w polskim prawodawstwie nie zostały zdefiniowane i określone granice stężenia środków odurzających czy substancji psychotropowych we krwi osoby prowadzącej pojazd, które pozwalałaby – jak to uczynił ustawodawca w przypadku alkoholu – na automatyczne przyjęcie, że dana osoba znajduje się w stanie „pod wpływem” środka odurzającego. Rację ma w tym zakresie obrońca oskarżonego podnosząc i podpierając się przy tym szeregiem judykatów, dorobkiem poglądów doktryny oraz opinii prywatnych toksykologicznych, że sąd rozpoznając sprawę o przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione pod wpływem środka odurzającego, a więc także o przestępstwo z art.
kk, każdorazowo musi ustalić, czy środek ten miał realny wpływ na sprawność psychomotoryczną kierującego pojazdem w stopniu podobnym, jak w sytuacji znajdowania się pod wpływem alkoholu. W przypadku stwierdzenia tego środka w organizmie kierującego pojazdem mechanicznym, konieczne będzie dokonywanie ustaleń dowodowych w zakresie zachowania się osoby badanej w chwili zdarzenia (tak też wyrok SN z dnia 3.XII.2014 r., II KK 219/14). Istotnie w aktach sprawy znajduje się protokół pobrania krwi ( k.46 ), z którego treści wynika, że wygląd oskarżonego ustalony przez lekarza w drodze obserwacji i wywiadu ( skóra twarzy normlana, mowa - wyraźna, źrenice – normalne) i jego sprawność psychofizyczna ( tętno – miarowe, chód – pewny orientacja – zorientowany) nie budziły zastrzeżeń i nie wskazywały na jakiekolwiek zakłócenia zdolności psychomotorycznych oskarżonego w czasie jazdy. Brak jest przy tym innych przekonujących dowodów, które świadczyłyby o tym, iż zachowanie oskarżonego odbiegało od normy. Jakichkolwiek zastrzeżeń i uwag w zakresie tak wyglądu oskarżonego, jak też jego zachowania, w tym zaburzeń sprawności psychosomatycznofizycznych nie zgłaszał interweniujący patrol Policji podczas zatrzymania i kontroli oskarżonego. W zeznaniach funkcjonariuszy Policji nie pojawiły się żadne stwierdzenia świadczące o tym, iż oskarżony nie tylko miał, co mógł mieć zaburzone zdolności psychomotoryczne. Na nic takiego nie wskazywało również badanie lekarskie przeprowadzone przy pobieraniu krwi od oskarżonego, o czym była mowa powyżej. Sąd meriti ustalając powyższe w głównej mierze bazował na treści sporządzonej przez biegłą toksykolog opinii, jak też poglądach wyrażonych przez uczestników m.in.: konferencji „Środki podobnie działające do alkoholu. Interpretacja wyników badań krwi kierowców dla potrzeb sądowych”, którzy opowiedzieli się za możliwością określenia wartości progowych stanów dla niektórych środków odurzających, które pojęcia zostały utrwalone w części powołanych przez sąd meriti judykatów. I tak, wartość stężenia (...) - (...) dla stanu „pod wpływem” określono na powyżej 2,5 ng/ml. Głównie z tego względu sąd rejonowy „nie znalazł racjonalnych podstaw pozwalających na zakwestionowanie wniosków biegłej E. K. w zakresie wpływu związku (...) - (...) na organizm człowieka, a szerzone przez obrońcę wątpliwości uznał za spekulacje wyprzedzającą empiryczne osiągnięcia nauki” ( …) i tym samym uznał, że dowód ten jednoznacznie wskazuje na znajdowanie się przez oskarżonego w chwili czynu pod wpływem środka odurzającego. Tymczasem biegła, kierując się wspomnianym progiem 2,5 ng/ml (...), jako świadczącym o występowaniu stanu pod wpływem tej substancji, w opinii uzupełniającej wskazała, że próg ten nie świadczy o całkowitej pewności występowania takiego stanu u każdej osoby, u której takie stężenie zostało ujawnione. Przesłuchiwana na rozprawie dnia 15 kwietnia 2021 roku biegła wskazała, że ocena stanu psychomotorycznego danej osoby musi mieć charakter indywidualny i że znane są jej prace naukowe w przedmiocie braku możliwości ustalenia stopnia wpływu (...) na zdolność prowadzenia pojazdu na podstawie stężenia tej substancji we krwi. Zasadniczy dowód na niekorzyść oskarżonego w istocie nie mówi o pewności zajścia stanu pod wpływem środka odurzającego, lecz o prawdopodobieństwie — prawdopodobieństwie, którego zdaniem samej biegłej nie można konkretnie wyliczyć w odniesieniu do osoby oskarżonego - co do którego możliwym jest, iż zażywał narkotyk w calach leczniczych systematycznie od dłuższego czasu. Biegła wskazała, że analogicznie alkohol w stężeniu 0,5 promila nie oddziałuje jednakowo na każdego kierowcę i w tym zakresie także występuje zróżnicowanie. Wskazać jednak należy, że próg 0,5 promila ma charakter definicji legalnej stanu nietrzeźwości i ustawa nie pozwala na indywidualizację odpowiedzialności karnej w tym zakresie. W przypadku środków odurzających w rozumieniu art
k.k., w sytuacji braku takiego progu, konieczna jest indywidualna ocena ewentualnych zaburzeń psychomotorycznych występujących u kierowcy. Zdaniem sądu odwoławczego, wymowa opinii uzupełniającej biegłej toksykolog nie może być w zakresie poparcia wniosków końcowych opinii głównej tak jednoznaczna, jak to ustalił sąd meriti. W jej świetle nie można bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że łączne stężenie (...) - (...) u oskarżonego miało realny wpływ na jego sprawność psychomotoryczną w stopniu podobnym, jak w sytuacji znajdowania się w stanie nietrzeźwości, w chwili kierowania pojazdem. Poza tym, samo znajdowanie się środka odurzającego w organizmie nie oznacza jeszcze realnego wpływu zażytego środka na zdolności psychomotoryczne kierowcy i prowadząc ocenę zaburzeń zdolności psychomotorycznych przy dysponowaniu badaniem krwi wykazującym stan stężenia środka odurzającego należy także odwołać się do dowodów opisujących wygląd sprawcy, funkcjonowania określonych jego organów oraz pozwalających na ustalenie sposobu jego zachowania. W tym kontekście zgromadzone w sprawie dowody także nie wskazują na tego rodzaju zachowanie oskarżonego, które pozwoliłoby na przyjęcie, że jego zdolności psychomotoryczne były zakłócone w stopniu odpowiadającym stanowi nietrzeźwości alkoholowej. Sam fakt, że oskarżony, skręcając w ulicę podporządkowaną, zrobił to „z piskiem opon” w porze nocnej nie może automatycznie rzutować na przyjęcie, że to zachowanie w jego taktyce i technice jazdy spowodowane było występowaniem zaburzenia spowodowanego przyjęciem substancji odurzającej, psychoaktywnej. Pojazd kierowany przez oskarżonego obserwowany był na odcinku drogi do kolejnego skrzyżowania, a więc na dystansie kilkunastu metrów i na odcinku tej trasy nie stwierdzono, aby w technika jazdy skazanego wykazywała jakiekolwiek nieprawidłowości. Sam natomiast fakt skrętu z piskiem opon wskazywać może (co jest wysoce prawdopodobne) na sytuację, w której oskarżony ujrzał pojazd funkcjonariuszy policji, a jego reakcja spowodowana była świadomością posiadania jutowych worków z pozostałościami zabronionej substancji psychoaktywnej. Wnioski płynące z powyższych wywodów są więc tego rodzaju, iż oskarżony tempore criminis mógł się znajdować albo w stanie pod wpływem środka odurzającego, bądź jedynie w stanie po jego użyciu. Z wyjaśnień oskarżonego wynika, że prowadząc samochód czuł się dobrze i nie podejrzewał, że w jego organizmie może znajdować się aktywne (...). Oskarżony nadto wsparł tą okoliczność wyjaśnieniem, że od ok. 2-3 , miesięcy przed zdarzeniem zaczął w częstotliwością raz dziennie zażywać medyczną marihuanę, bez przepisu lekarza, natomiast zażywa ten środek z przepisu lekarza od grudnia 2020 roku. Wyjaśnił, że ten okres stosowania środka i jego dawkowanie pozwalają mu na stwierdzenie, kiedy jest pod wpływem działania marihuany, a kiedy nie, toteż ma już doświadczenie w tym zakresie. Jak przyłoży się te wyjaśnienia do faktu, że w zachowaniu oskarżonego nie zaobserwowano (nie uczynili tego ani interweniujący policjanci, ani lekarz badający oskarżonego) żadnych atypowych zachowań, stopnia stężenia aktywnego (...), jak też wiedzy specjalistycznej ((...) - (...) wywołuje u kierowców obniżenie zdolności koncentracji przejawiające się w zwolnionych reakcjach i wydłużeniem czasu reakcji, upośledzenie koordynacji ruchów i precyzji manewrowania kierownicą, podwyższoną wrażliwość na bodźce muzyczne i hałas, zmieniającą odbiór przestrzenny i czasowy rzeczywistość, co powoduje ograniczenie orientacji odnośnie czasu, miejsca i otoczenia, urojenia, uczucie senności, krótkotrwałe okresy lęku, zmieszania lub psychozy – k. 49-49v), z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy ogólnej z zakresu metabolizmu organizmu ludzkiego i psychologii, nadto wskazań doświadczenia życiowego, nie można wykluczyć, że oskarżony nie znajdował się w stanie „pod wpływem środka odurzającego” w rozumieniu art.
Oskarżony wyjaśnił, że palił marihuanę poprzedniego dnia przed zatrzymaniem. Po upływie 24 godzin mgły ustać skutki psychoaktywne takiego zażycia - biegła E. K. mówiła tu o przedziale 4-6 godzin. Brak jest dowodów wykluczających wersję zdarzenia przyjętą w depozycji oskarżonego — biegła toksykolog wskazała, że możliwe jest wystąpienie ujawnionego stężenia (...) we krwi po upływie doby od zażycia, natomiast będący według zeznań S. S. przyczyną interwencji Policji obecny zapach marihuany, brał się z faktu posiadania przez oskarżonego ziela konopi w samochodzie, nie zaś z jego palenia w czasie zatrzymania. Świadek ten, przypomnieć jeszcze raz należy, nie zaobserwował także zaburzeń sprawności u oskarżonego czy sposobu jazdy wskazującego na znajdowanie się pod wpływem środka odurzającego, a badanie oskarżonego przy pobraniu krwi także nie wykazało tu żądnych nieprawidłowości, o czym była mowa powyżej. Nie jest to jednak równoznaczne z uznaniem, że oskarżony całkowicie zwolniony jest od posiadania wiedzy pewnej, czy w jego organizmie znajduje się i w jakim ilościowo stężeniu, zabroniona substancja psychoaktywna tylko dlatego, że jest to jego uznana przez konwencjonalną medycynę i też usankcjonowana od grudnia 2020 roku posiadaniem przepisu lekarza (recepta), metoda leczenia przetrwałych dolegliwości, jakie niewątpliwie u oskarżonego występują. Nie można unikać dorobku naukowego (w tym także licznych publikacji przedstawionych przez obrońcę , a cytowanych na stronie 5 apelacji) o tyle, że przecież taki doprowadził również ustawodawcę do ustalenia w prawie polskim granicznych poziomów alkoholu we krwi dla zdefiniowania stanu po użyciu i pod wpływem alkoholu. Tych nikt nie kwestionuje, a przecież wiedza powszechna pozwala zauważyć, że oddziaływanie alkoholu na organizmy poszczególnych osób bywa wypadkową wielu czynników: ilości i rodzaju spożytego alkoholu, wagi, wzrostu sprawcy, przyjmowanych pokarmów, czy napojów, ale również czynników indywidualnych, nie koniecznie patologicznych, czy chorobowych. Z tych względów również w orzecznictwie korzystać należy z tych doświadczeń, które pozwolą metodami naukowymi oznaczyć stan pod wpływem i stan po użyciu środka odurzającego. W tym zakresie wiele informacji, również za sprawą mediów należy traktować, jako powszechnie znane, nie ma bowiem wątpliwości, że środki odurzające (te które uzasadniają kwalifikację z art. 178 a § 1 kk zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 27.02.2007 r. sygn. akt I Kzp 36/06) oddziałują na organizm człowieka oraz jego czynności psychofizyczne w sposób je zaburzający. Obecnie podnoszone argumenty o leczniczym oddziaływaniu określonych środków, nie przesądzają jeszcze o braku szkodliwości, rozumianej jako zakłócenie działania organizmu poza sferą pożądaną ze względów zdrowotnych. Tu przypomnieć można, że również szereg leków i produktów farmaceutycznych opartych jest na alkoholu, co przecież nie uwalnia od odpowiedzialności karnej osoby, która pod wpływem takowego się znajdzie prowadząc pojazd mechaniczny po drodze publicznej, stosowne ostrzeżenia zawarte są w ulotkach tych środków. Podobna sytuacja dotyczy leków opartych na środkach odurzających i substancjach psychotropowych (np. morfina, opiaty). Dlatego też oskarżony, nawet konsultowany przez lekarza medycyny konwencjonalnej, z bardzo dużą dozą własnej ostrożności winien podejść do faktu wpływu zażywanego także „leczniczo” (...) - (...) na możliwość kierowania pojazdami mechanicznymi. Oskarżony zaniedbał takiej staranności, a niewątpliwie miał świadomość możliwego negatywnego wpływu na powyższe i prawnokarnych jego konsekwencji. Dopiero w dwa miesiące po dacie dokonania zarzuconych czynów, wszedł w posiadanie legalnego przepisu lekarza na stosowanie (...) - (...). Reasumując: w realiach przedmiotowej sprawy nie dało się stwierdzić jednoznacznie, w jakim stopniu wykryta aktywna substancja chemiczna spowodowała u oskarżonego zaburzenia sprawności psychomotorycznej tempore criminis. W świetle przeprowadzonych dowodów zarysowały się zatem dwie możliwości: albo sprawca znajdował się „pod wpływem” środka odurzającego, albo też był w stanie „po użyciu” takiego środka. Obydwie wersje były prawdopodobne. W takim układzie procesowym, nawet gdyby pierwsza wersja („pod wpływem”) była bardziej pewna, gdy konkurowały ze sobą warianty o pewnym stopniu prawdopodobieństwa, należało wybrać ten, który był dla sprawcy najkorzystniejszy. Do takiego postąpienia, czyli przyjęcia, że oskarżony był w czasie zdarzenia po użyciu środka odurzającego w postaci marihuany (do jej jedynie używania spośród środków tego rodzaju zawierających (...) - (...) się przecież przyznał), obligowała reguła in dubio mitius, wynikająca wprost z zasady in dubio pro reo, o której mowa w art. 5 § 2 kpk. (wyrok z 7 lutego 2007 r., V KK 128/06). W tym stanie rzeczy, co oczywiste, oskarżonemu można było przypisać jedynie popełnienie czynu, który w swym opisie i kwalifikacji wskazywał na dopuszczenie się przez niego wykroczenia stypizowanego w art. 87 § 1 kk. Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmianę kwalifikacji prawnej czynu zarzuconego w punkcie 2 aktu oskarżenia i przyjęcie, że przypisany oskarżonemu czyn z pkt 2 wyroku stanowi wykroczenie, o którym mowa w art. 87 § 1 k.w. a także nieorzekanie o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych; ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. W ocenie sądu okręgowego przytoczone okoliczności nie pozwalają jednoznacznie przyjąć, że oskarżony podczas kierowania pojazdem był w stanie pod wpływem środka odurzającego. Obrońca oskarżonego słusznie wskazał na brak zdefiniowanej granicy określającej stężenie (...) we krwi osoby prowadzącej pojazd, która pozwalałyby jednoznacznie rozgraniczyć znajdowanie się takiej osoby w stanie "pod wpływem" od stanu "po użyciu" środka odurzającego oraz potrzebie każdorazowego określenia stanu psychosomatycznego osoby kierującej pojazdem. W tym stanie rzeczy nie można bez żadnych wątpliwości przyjąć, że stężenie środka odurzającego stwierdzone w organizmie oskarżonego mieściło się w granicach, które w świetle dotychczasowych wyników badań opisanych powyżej pozwala na uniknięcie wątpliwości interpretacyjnych w kwestii występowania zaburzeń psychomotorycznych odpowiadających stanowi nietrzeźwości. Wynikające z powyższych rozważań wątpliwości przemawiają na korzyść oskarżonego w części dotyczącej kwalifikacji czynu. Nawet jednak po zmianie kwalifikacji czynu na wykroczenie z art. art. 87 § 1 k.w., przy skazaniu, obligatoryjne jest orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów (art. 87 § 3 k.w.), o czym szerzej w rubryce dotyczącej zmiany orzeczenia 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy skazanie za czyn przypisany w pkt 1; Zwięźle o powodach utrzymania w mocy podano powyżej w rubryce 3.1. i 3.2.; 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany - przyjęcie, że czyn oskarżonego zarzucony w pkt 2 stanowi wykroczenie, - orzeczenie o karze i zakazie prowadzenia pojazdów, - zaliczenie okresu zatrzymania prawa jazdy, - zaliczenie na poczet grzywny rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, - orzeczenie środka probacyjnego w związku ze skazaniem za czyn zarzucony w pkt 1 na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania; Zwięźle o powodach zmiany W kwestii przyjęcia, że czyn oskarżonego zarzucony w pkt 2 aktu oskarżenia stanowił wykroczenie sąd wypowiedział się w rubryce dotyczącej oceny zarzutów obrońcy oskarżonego, które spowodowały rzeczoną zmianę (3.2.). Jeśli chodzi o przypisany ostatecznie oskarżonemu czyn stanowiący wykroczenie z art. 87 § 1 kw, to nie tylko należało przepis ten wskazać jako podstawę prawną wymiaru kary, ale także orzec inną karę. Jakkolwiek też grzywnę, nie mniej za wykroczenie, a więc nie w stawkach dziennych, lecz zgodnie z art. 24 § 1 kw określoną kwotowo. W ocenie Sądu Okręgowego karą właściwą, uwzględniającą w pełni przesłanki i dyrektywy określone w art. 33 kw, będzie grzywna w wysokości 1.500 złotych, a więc łagodniejsza od grzywny wymierzonej oskarżonemu za przestępstwo z art.
Wysokość z jednej strony dostosowano do wagi zagrożenia, jakie wynikało z zachowania sprawcy dla innych uczestników ruchu ( pora nocna charakteryzująca się mniejszym natężeniem ruchu nawet w centrum miasta), do stopnia jego winy, a z drugiej – do jego możliwości majątkowych (wykształcenie podstawowe, bez zawodu, stan zdrowia ograniczający możliwości zarobkowe, posiadanie statusu osoby bezrobotnej, jednakże bez stwierdzonej niezdolności do pracy ). Zaliczono na poczet grzywny okres zatrzymania oskarżonego w sprawie trwający od dnia 16 września 2020 roku godz 22.55 do dnia 17 września 2020 roku godz 16.25 przyjmując przelicznik zgodnie z treścią art. 82 §3 kpw. Koniecznym było również na nowo orzec środek karny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na właściwej dla wykroczenia z art. 87 § 1 kw podstawie prawnej, a więc na mocy art. 87 § 3 kw, w konsekwencji też w innej wysokości uwzględniającej, że zgodnie z art. 29 § 1 kw zakaz prowadzenia pojazdów wymierza się w miesiącach lub latach na okres od 6 miesięcy do 3 lat. Kierując się zaś już tylko okolicznościami, które prawidłowo miał w polu widzenia sąd rejonowy decydując się na orzeczenie obligatoryjnego środka karnego na mocy art. 42 § 2 kk, oczywiście z tą ich modyfikacją, że oskarżony nie znajdował się pod wpływem środków odurzających, a jedynie w stanie po użyciu marihuany, za adekwatny uznał sąd okręgowy, także obligatoryjny w przypadku wykroczenia z art. 87 § 1 kw, zakaz prowadzenia pojazdów na okres 1 roku. Zgodnie z kierunkiem zaskarżenia (na korzyść oskarżonego) oraz w myśl art. 29 § 2 kw został on orzeczony również jedynie w odniesieniu do pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym. Fakt posiadania w samochodzie, z którego podczas kontroli wydobył się swoisty i rozpoznawalny dla interweniujących policjantów zapach marihuany, dwóch sporych rozmiarów worków jutowych, z których „wytrzepano” marihuanę w ilości objętej pkt 1 aktem oskarżenia, jak też wyjątkowa lekkomyślność u oskarżonego w podejmowaniu decyzji o kierowaniu pojazdem bez uprzedniego upewnienia się o wpływie zażywanego środka na zdolności psychoruchowe (jego faktycznym poziomie, wpływie na organizm etc.), wskazuje na konieczność wykluczenia oskarżonego jako potencjalnego kierującego pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym na okres 1 roku. W konsekwencji, na poczet orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów należało zaliczyć, także na właściwej dla wykroczeń podstawie prawnej, tj. na mocy art. 29 § 4 kw, okres faktycznego zatrzymania prawa jazdy oskarżonego od dnia 1 grudnia 2020 roku. Ponieważ Kodeksowi wykroczeń nie jest znany środek karny w postaci świadczenia pieniężnego, a jedynie zbliżona do niego nawiązka orzekana wyłącznie na rzecz pokrzywdzonego w wypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych (art. 28 kw, art. 32 kw), zaś oczywistym jest, że rozstrzygnięcie z punktu 6 zaskarżonego wyroku wynikało z pierwotnego przypisania oskarżonemu przestępstwa z art.
Odnośnie apelacji prokuratora: sąd rejonowy uznając oskarżonego za winnego dokonania czynu zarzuconego w pkt 1 aktu oskarżenia, wymierzył oskarżonemu karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jednakże w takiej sytuacji zobligowany był do nałożenia na sprawcę przynajmniej jednego z obowiązków wymienionych w art. 72 § 1 kk lub orzeczenia środka karnego. Postulowany przez oskarżyciela publicznego środek probacyjny – informowania sądu o przebiegu okresu próby w formie pisemnych sprawozdań składanych z częstotliwością co 6 miesięcy – w wystarczającym stopniu wzmacnia cele kary i stanowić będzie odpowiedni gwarant kontrolowania prawidłowości przebiegu okresu próby. W tej sytuacji i dla respektowania prawa materialnego tj. art. 72 § 1 kk, orzeczono o w/w obowiązku. 1.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.