64 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U.10.127.857) z dniem 16 października 2010 roku. Regulacje dotyczące odpowiedzialności karnej sprawców przestępstw związanych z wręczaniem korzyści majątkowych i osobistych uczestnikom profesjonalnych zawodów sportowych oraz składaniem obietnic w tym zakresie zostały objęte przepisami karnymi nowo uchwalonej ustawy o sporcie. Nastąpiła w tym zakresie modyfikacja penalizacji polegająca m.in. na zmianie konsekwencji karnoprawnych popełnionego czynu. Taka sytuacja prawna wymagała odniesienia się do przepisu art. 4 kodeksu karnego regulującego zasady prawa karnego międzyczasowego i mającego zastosowanie w przypadku zmiany ustawy po popełnieniu przestępstwa. Zgodnie z art.
kk podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 kto, organizując profesjonalne zawody sportowe lub w nich uczestnicząc, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę w zamian za nieuczciwe zachowanie, mogące mieć wpływ na wynik tych zawodów. Zgodnie z art. 46 ust. 1 Ustawy z dnia 25 czerwca 2010 roku o sporcie (Tekst jedn. Dz. U. 2020r, poz. 1133) podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8 kto, w związku z zawodami sportowymi organizowanymi przez polski związek sportowy lub podmiot działający na podstawie umowy zawartej z tym związkiem, lub podmiot działający z jego upoważnienia, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę lub takiej korzyści albo jej obietnicy żąda w zamian za nieuczciwe zachowanie, mogące mieć wpływ na wynik lub przebieg tych zawodów, Zgodnie z wyrażoną w art. 4 § 1 kk zasadą wobec oskarżonego w tej sprawie zastosowano ustawę obowiązującą poprzednio (kodeks karny obowiązujący w chwili popełnienia przestępstwa), w tym przypadku art.
kodeksu karnego, jako względniejszą dla sprawcy przestępstwa. Rozstrzygające w tym zakresie znaczenie miało wyższe zagrożenia karą obowiązujące w ustawie o sporcie oraz zawarty w nowej ustawie odmienny zakres znamion ustawowych przestępstw korupcji w sporcie, sankcjonujący w szerszym zakresie przedmiotowym zachowania sprawców oraz rozszerzający podmiotowo krąg osób zdolnych do jego popełnienia. Oceniając przyjętą przy opisie zarzucanego oskarżonemu przestępstwa, kwalifikację prawną należy wskazać, że znamiona czynu określonego w art.
kk wypełnia ten „kto organizując profesjonalne zawody sportowe lub w nich uczestnicząc, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę w zamian za nieuczciwe zachowania, mogące mieć wpływ na wynik tych zawodów”. Za czyn z art.
kk odpowiada ten kto w wypadkach określonych w art.
Dla zdefiniowania pojęcia profesjonalnych zawodów sportowych, na gruncie porządku prawnego obowiązującego w czasie gdy popełniony został czyn będący przedmiotem niniejszego postępowania, należy odwołać się do przepisów zawartych w art. 3 pkt. 4 i 5 oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z 18 stycznia 1996 roku — o kulturze fizycznej (test jednolity Dz.U. z 2001r. nr 81, poz. 889 z późniejszymi zmianami), uchylonych następnie ustawą z dnia 29 lipca 2005 roku o sporcie kwalifikowanym. W świetle wyżej przytoczonych przepisów art. 3 pkt. 3-5 ustawy o kulturze fizycznej sportem profesjonalnym był, uprawiany w celach zarobkowych, sport jako forma działalności człowieka, podejmowana dobrowolnie, w drodze rywalizacji dla uzyskania maksymalnych wyników sportowych. Zgodnie z wyżej przytoczonym art. 29 ust 1 i 2 ustawy o kulturze fizycznej, działalność w zakresie sportu profesjonalnego prowadziły sportowe spółki akcyjne i polskie związki sportowe. Natomiast profesjonalne współzawodnictwo sportowe organizował właściwy polski związek sportowy, za zgodą, Prezesa Urzędu (...) i (...). Trafna definicja profesjonalnych zawodów sportowych w rozumieniu art.
kk zaproponowana została w doktrynie przez R. S. (R.A. S. - Przestępstwo korupcji w sporcie profesjonalnym (art.
kk), Prokuratura i Prawo 2004, nr 2 s.65-66). Zgodnie z tym stanowiskiem „za profesjonalne zawody sportowe w rozumieniu art.
k.k. należy uznać tylko te, które organizowane są w celach zarobkowych przez sportowe spółki akcyjne lub polskie związki sportowe, a w ramach ligi zawodowej także organizowane przez stowarzyszenia kultury fizycznej. Nie są profesjonalnymi zawodami sportowymi zawody sportowe organizowane przez jednostki niebędące sportowymi spółkami akcyjnymi, np. przez osobę prywatną lub kluby sportowe działające w formie stowarzyszeń kultury fizycznej, w tym uczniowskie kluby sportowe, o ile nie są organizowane w ramach spotkań ligowych. W art.
chodzi o profesjonalne zawody sportowe organizowane przez podmioty uprawnione do tego z mocy ustawy, a nie dotyczy on wszelkiego rodzaju zawodów sportowych, chociażby były organizowane w celach zarobkowych, ale wbrew warunkom ustawy. Kodeks kamy nie może sankcjonować zachowań opisanych w normie prawnokarnej mających miejsce w działalności niedozwolonej. Ze względu na to, w art.
mowa jest o profesjonalnych zawodach sportowych, poza zakresem jego działania pozostają zachowania w nim opisane, które pozostają w związku z zawodami sportowymi o charakterze niezarobkowym”. Nie budzi wątpliwości, że zawodnicy którzy brali udział w meczach o mistrzostwo (...) i (...) ligi piłkarskiej uczestniczyli w nich dobrowolnie oraz że rywalizowali w celu uzyskania maksymalnych wyników sportowych. Otrzymywali także za swoją grę i wykonywanie obowiązków zawodniczych wynagrodzenie. Rozgrywki o mistrzostwo (...) i (...) ligi piłkarskiej w sezonie (...) i (...) spełniały zatem kryteria sportu wyczynowego i były organizowane przez właściwy związek sportowy - w tym przypadku Polski Związek Piłki Nożnej. W rozgrywkach tych brały udział podmioty mające status sportowych spółek akcyjnych, działające m.in. w celach zarobkowych. Mając na uwadze wyżej przytoczone okoliczności uznać należy, iż objęty niniejszym aktem oskarżenia mecz piłkarski, odbywający się w ramach rozgrywek o mistrzostwo (...) ligi w sezonie (...), miał charakter profesjonalnych zawodów sportowych. Czyn opisany w art.
kk jest przestępstwem indywidualnym właściwym, które może popełnić wyłącznie osoba uczestnicząca w profesjonalnych zawodach sportowych lub biorąca w nich udział. Uczestnikiem profesjonalnych zawodów sportowych jest osoba, która bezpośrednio uczestniczy w rywalizacji sportowej, jak i osoba, która swoimi decyzjami wpływa na przebieg i wynik tej rywalizacji. Jak stwierdził R. S., uczestnikiem profesjonalnych zawodów sportowych jest przede wszystkim zawodnik, czyli osoba uprawiająca amatorsko lub profesjonalnie określoną dyscyplinę sportu i uczestnicząca we współzawodnictwie sportowym, a także trener, który wprawdzie nie bierze bezpośredniego udziału w zawodach, lecz wpływa pośrednio na ich przebieg, udzielając zawodnikom instruktażu, rad, czy wskazówek. Zgodnie ze stanowiskiem tego autora „za uczestnika zawodów trzeba uznać sędziego sportowego zarówno głównego, jak i pomocniczych np. bocznych w meczu piłki nożnej. Od wykonania przez nich zadań w dużej mierze zależy przebieg zawodów, a w konsekwencji ich wynik; mogą też wpływać bezpośrednio na sam wynik” (R.A. S. — Przestępstwo korupcji w sporcie profesjonalnym (art.
k.k.), Prokuratura i Prawo 2004, s. 66). Podobne stanowisko zajęła B. M., stwierdzając, że uczestnikami zawodów sportowych na gruncie art.
k.k. będą zarówno zawodnik, jak i trener, kapitan drużyny, selekcjoner, sędzia sportowy itp. (B. Mik - Nowela antykorupcyjna z ónia 13 czerwca 2003r. — Zakamycze 2003, s. 177; podobnie R. Żurowska, J. Piskorski — Korupcja w sporcie, Sport Wyczynowy 2003, nr 9-10, s. 67). A. M. stwierdził, że „uczestnikiem zawodów jest zarówno zawodnik (sportowiec), który bezpośrednio uczestniczy w rywalizacji sportowej, jak i osoby, które swoimi decyzjami wpływają na przebieg i wynik tej rywalizacji (sędzia, sekundant, trener wydający dyspozycje zawodnikom itp.) i w ten sposób "uczestniczą" w zawodach (Kodeks kamy. Komentarz, wydanie IV, Warszawa 2007, s. 545-546). Uczestnikami profesjonalnych zawodów sportowych są również sędziowie oraz obserwatorzy z ramienia federacji (J. Potulski, Komentarz do ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks kamy ...), a także trenerzy przygotowujący zawodników do współzawodnictwa sportowego oraz wydający zawodnikom dyspozycje dotyczące przebiegu rywalizacji sportowej, podczas profesjonalnych zawodów sportowych. Podejmowane przez te osoby decyzje mają bowiem wpływ na przebieg i wynik rywalizacji sportowej. Osobą organizującą profesjonalne zawody sportowe, w rozumieniu art.
kk, jest osoba fizyczna, która działając w imieniu sportowej spółki akcyjnej lub polskiego związku sportowego przygotowuje lub wykonuje wszelkie czynności mające na celu sprawne i zgodne z obwiązującymi w danej dyscyplinie sportu przepisami, przeprowadzenie współzawodnictwa. Do zakresu obowiązków sędziów należało m.in. czuwanie nad przestrzeganiem przepisów gry, prowadzenie we współpracy z sędziami asystentami i sędzią technicznym, sprawdzenie przed meczem stanu boiska, strojów zawodników oraz dokumentów na podstawie których poszczególni zawodnicy byli dopuszczeni do gry. Obowiązujące przepisy (...) przyjęte przez (...) jednoznacznie wskazują, że decyzje podejmowane przez sędziego dotyczące oceny faktów związanych z grą są ostateczne i tylko sam sędzia może zmienić swoją decyzję, gdy uzna ją za niewłaściwą lub, o ile uzna to za stosowne, na sugestie sędziego asystenta zakładając, że gra nie została jeszcze wznowiona. Do obowiązków sędziego i obserwatora należało także w związku z przeprowadzonym meczem sporządzenie, w terminie 48 godzin od jego zakończenia sprawozdania sędziego i obserwatora, które wywoływało okresowe skutki dla klubów Uwzględniając powyższe należy uznać, że sędzia główny i sędziowie asystenci prowadzący zawody (...) i (...) ligi piłkarskiej, są uczestnikami profesjonalnych zawodów sportowych delegowanymi przez organizatora rozgrywek i dbającymi w jego imieniu o rozegranie zawodów sportowych w zgodzie z przepisami gry w piłkę nożną, zasadami fair play oraz potwierdzającymi wynik rywalizacji sportowej, którzy ze względu na swoją rangę i uprawnienia mają wpływ na wynik zawodów sportowych.. Jeżeli sędziowie ci przyjmują korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę w zamian za nieuczciwe zachowania, mogące mieć wpływ na wynik tych zawodów to dopuszczają się przestępstwa z art.
o kulturze fizycznej jak i ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o sporcie kwalifikowanym zaliczyła organizowanie współzawodnictwa sportowego do podstawowych obowiązków polskich związków sportowych. . Zgodnie z art. 29 ust 2 ustawy o kulturze fizycznej „profesjonalne współzawodnictwo sportowe organizuje właściwy związek sportowy za zgodą Prezesa Polskiej K. (...) Z mocy prawa sportowe spółki akcyjne, do których podstawowych zadań należało uczestnictwo w profesjonalnych zawodach sportowych były członkami właściwych polskich związków sportowych. Zgodnie z art. 12 i 16 ustawy o sporcie kwalifikowanym do zadań polskiego związku sportowego należała m.in. organizacja lub prowadzenie współzawodnictwa sportowego. W oparciu o te przepisy przedstawiciele doktryny sformułowali definicję „organizowania profesjonalnych zawodów sportowych”. Zgodnie ze stanowiskiem P. K. „organizowanie profesjonalnych zawodów sportowych oznacza wszelkiego rodzaju czynności zmierzające do ustalenia terminów, miejsc i sposobu współzawodnictwa sportowego, przygotowanie odpowiednich warunków, w których możliwe jest przeprowadzenie współzawodnictwa w danej dyscyplinie sportu, zapewnienie bezpieczeństwa i porządku w trakcie zawodów, zagwarantowanie uczestnikom zawodów warunków niezbędnych dla wzięcia udziału we współzawodnictwie, poinformowanie uczestników o terminie i miejscu zawodów, zamieszczenie informacji o zawodach w odpowiedni sposób umożliwiający dostęp do tej informacji osób zainteresowanych, w tym w szczególności kibiców, zapewnienie środków finansowych na organizację i przeprowadzenie. Organizowanie obejmuje wszelkie czynności mające na celu sprawne i zgodne w danej dyscyplinie sportu przeprowadzenie współzawodnictwa” (Piotr Kart A. Barczak-Oplustil, G. Bogdan, Z. Ćwiąkalski, M. Dąbrowska-Kardas, P. Raglewski, M. Rodzynkiewicz, M. Szewczyk, W. Wróbel - Kodeks karny. Część szczególna. Tom III. Komentarz do art. 278-363 k.k., Warszawa 2008, wyd. III, s. 583-591). Zgodnie z kolei z poglądem R. S. „„podmiotem tego przestępstwa może być każda osoba, która podejmuje, planuje lub wykonuje zadania w zakresie organizacji zawodów sportowych o charakterze zarobkowym w imieniu sportowej spółki akcyjnej lub polskiego związku sportowego albo stowarzyszenia kultury fizycznej uczestniczącego w rozgrywkach ligowych, przy czym nie musi być członkiem władz tych podmiotów, czy też pracownikiem, a może to być prokurent spółki lub pełnomocnik zarządu. Ustawa kładzie nacisk nie na formalny związek tej osoby z podmiotem uprawnionym do organizowania zawodów, a nie na wykonywanie przez nią czynności organizacyjnych” (R.A. S. - Przestępstwo korupcji w sporcie profesjonalnym (art.
k.k.), Prokuratura i Prawo 2004, s. 66). Mając na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię przepisów art.
Przestępstwo określone w art.
kk jest przestępstwem formalnym i jest dokonane z chwilą przyjęcia korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy, w zamian za nieuczciwe zachowania, mogące mieć wpływ na wynik profesjonalnych zawodów sportowych. Dla wypełnienia znamion tego czynu zabronionego nie jest wymagane, aby osoba przyjmująca korzyść majątkową lub osobistą albo ich obietnicę wypełniła czynności stanowiące ekwiwalent tych korzyści. Konstrukcja znamion zdefiniowanych w art.
kk zakłada intencjonalny związek między wręczeniem korzyści lub jej obietnicy a określonymi, nieuczciwymi zachowaniami mogącymi mieć wypływ na wynik profesjonalnych zwodów sportowych, które nie muszą jednak zostać zrealizowane. Innymi słowy dla ustalenia podstaw odpowiedzialności za czyn opisany w art.
kk nie jest konieczne wykazanie, że podjęte zostało zachowanie stanowiące ekwiwalent otrzymanej albo obiecanej korzyści majątkowej lub osobistej lecz wystarczy wykazanie, iż sprawca przyjął korzyść lub jej obietnicę w zamian za przyszłe zachowanie, które mogło modyfikować wynik rywalizacji sportowej. Użyte w art.
kk określenie „w zamian za nieuczciwe zachowanie” wskazuje wyłącznie na konieczność akceptacji takiego zachowania przez sprawcę w chwili przyjęcia korzyści a nie konieczność jego realizacji. (P. kamy. Część szczególna. Tom III. Komentarz, do art. 278-363 k.k., Zakamycze, Kodeks kamy. Komentarz praktyczny, Oficyna, 2007, II wyd.) ,(J. Potulski^ ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks kamy) Kwestia tego znamienia modalnego była przedmiotem rozpoznania Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który w niepublikowanym wyrko z dnia 5 listopada 2008 roku, sygn akt (...) AKa - 262/08 stwierdził, że — „znamiona przestępstwa z art.
zostają wyczerpane, gdy organizator lub uczestnik profesjonalnych zawodów sportowych przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą, albo obietnicę takich korzyści, w zamian za nieuczciwe zachowanie, mogące mieć wpływ na wynik tych zawodów, nawet wówczas, gdy nie podjął żadnych działań zmierzających do wypaczenia wyniku zawodów. Dla bytu tego przestępstwa wystarczy bowiem przyjęcie przez sprawcę gotowości do nieuczciwego zachowania mającego na celu wypaczenie wyniku zawodów”. Zakres pojęciowy znamion ustawowych przepisu art.
kk, był także przedmiotem rozważań Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu — wyrok z dnia 20 maja 2010 roku - sygn. Akt (...) AKa 330/09. W wyroku tym Sąd Apelacyjny jednoznacznie rozstrzygnął że sędzia piłkarski (główny i asystenci) jest uczestnikiem i organizatorem profesjonalnych zawodów sportowych w postaci meczów (...) i (...) ligi piłkarskiej oraz, że „za organizatora profesjonalnych zawodów sportowych należy uznać obserwatora Polskiego Związku Piłki Nożnej, delegowanego do oceny sędziów głównych, asystentów (bocznych) i technicznych prowadzących mecze (...) i (...) ligi piłkarskiej, gdyż jego funkcja służy takiej organizacji rozgrywek, by zapewnić uczciwe sędziowanie na jak najwyższym poziomie merytorycznym, a także wyeliminować z prowadzenia zawodów sportowych sędziów niemających odpowiedniej wiedzy fachowej i nieuczciwych. Jeżeli obserwator P. (...) przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę w zamian za nieuczciwe zachowanie, mogące mieć. wpływ na wynik tych zawodów, to dopuszcza się przestępstwa z art.
z art. 65 kk w zw. z art. 4 § 1 kk. Oskarżony był osobą zdatną do zawinienia, ze względu na wiek, jak i pełną poczytalność. Oskarżony był zdolny do rozpoznania bezprawności swojego czynu, znajdował się w sytuacji, która nie wykluczała możliwości dania posłuchu normie prawnej. W realiach tej sprawy nie zachodzą okoliczności wyłączające bezprawność czynu oskarżonego lub jego winę. ☐ 3.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.