(1); oraz równocześnie 2. na podstawie art. 577 k.p.c. w zw. z art. 569 § 2 k.p.c. oraz art. 109 k.r.o.

(1)zgodą Sadu i upoważnić W. K.

(1)do zapisania J. K. do liceum ogólnokształcącego na ternie (...) W.; oraz równocześnie 3. na podstawie art. 577 k.p.c. w zw. z art. 569 § 2 k.p.c. oraz art. 109 k.r.o.

(1)zgodą Sadu i upoważnić W. K.

(1)do zapisania J. K. do liceum ogólnokształcącego na ternie miasta K. ustalonego przez ojca W. K.

(1)i do internatu, bursy lub stancji na terenie miasta K., ustalonej przez W. K.

(1); oraz równocześnie 4. na podstawie art. 577 k.p.c. w zw. z art. 569 § 2 k.p.c. oraz art. 109 k.r.o.

(1)do określonego postępowania, tj. uwzględnienienia każdorazowo wyboru J. K. odnośnie do tego, czy woli przebywać w miejscu zamieszkania ojca w W. i uczęszczać do liceum ogólnokształcącego w W., czy woli przebywać w internacie, bursie lub stancji na terenie K. ustalonej przez ojca i uczęszczać do liceum ogólnokształcącego w K.; oraz równocześnie 5. na podstawie art. 577 k.p.c. w zw. z art. 569 § 2 k.p.c. oraz art. 109 k.r.o.

(1)z małoletnią J. K. i ustalić, że J. K. będzie się kontaktować z matką, poza miejscem zamieszkania ojca, od godz. 18:00 w każdy parzysty piątek miesiąca do godz. 16:00 w każdą parzystą niedzielę miesiąca; oraz równocześnie 6. na podstawie art. 577 k.p.c. w zw. z art. 569 § 2 k.p.c. zmienić pkt 3 postanowienia z dnia 28 maja 2020 r. i uregulować kontakty W. K.

(1)z małoletnią J. K. w ten sposób, by ustalić, że w okresie pobytu J. K. poza miejscem zamieszkania ojca, małoletnia będzie kontaktowała się z ojcem, poza miejscem zamieszkania matki, od godz. 18:00 w każdy nieparzysty piątek miesiąca do godz. 16:00 w każdą nieparzysta niedzielę miesiąca; 7. na podstawie art. 577 k.p.c. w zw. z art. 569 § 2 k.p.c. oraz art. 109 k.r.o. zobowiązać A. B.

(1)do poddania się terapii dla sprawców przemocy w rodzinie oraz zaburzeń osobowości; 8. na podstawie art. 577 k.p.c. w zw. z art. 569 § 2 k.p.c. oraz art. 109 k.r.o. zobowiązać W. K.

(1)i A. B.

(1)do uczestnictwa wraz z J. K. w rodzinnej terapii systemowej. (wniosek o zabezpieczenie z dnia 16 sierpnia 2021 r. – k. 4155-4167, t. XXII) Na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2021 r. uczestnik W. K.

(1)poparł wniosek o wydanie zabezpieczenia zgodnie z wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2021 r. Wniósł nadto o rozstrzygniecie o istotnych sprawach dziecka w zakresie edukacji poprzez wyrażenie zgody, aby uczestnik mógł samodzielnie zapisać małoletnią do szkoły. W. K.

(1)oświadczył, iż żądanie z pkt 6, dotyczące ustalenia kontaktów ojca z małoletnią, ma charakter alternatywny. A. B.

(1)wniosła o oddalenie wniosku o zabezpieczenie w całości. Podtrzymała wniosek o przesłuchanie małoletniej. Wyraziła też sprzeciw odnośnie do umieszczenia małoletniej w szkole z internatem. Prokurator wniósł o oddalenie wniosku o zabezpieczenie w całości. Przychylił się do wniosku o przesłuchanie małoletniej. Pełnomocnik Rzecznika Praw Dziecka pozostawił decyzję co do wniosku o zabezpieczenie do decyzji Sądu. Przychylił się do wniosku o przesłuchanie małoletniej. (protokół rozprawy z dnia 30 sierpnia 2021 r. – k. 4207, t. XXIII) Na rozprawie w dniu 22 września 2021 r. W. K.

(1)cofnął w całości wniosek o zabezpieczenie z dnia 16 września 2021 r. (protokół rozprawy z dnia 22 września 2021 r. – k. 4261v, t. XXIII) Postanowieniem z dnia 22 września 2021 r., wydanym na rozprawie, Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia, III Wydział Rodzinny i Nieletnich, działając z urzędu, zobowiązał A. B.

(1)i W. K.

(1)do natychmiastowego podjęcia razem z małoletnią J. K. intensywnej terapii rodzinnej, prowadzonej przez co najmniej dwuosobowy zespół psychoterapeutów i nakierowanej na naprawę więzi wewnątrzrodzinnych, zmieniając w ten sposób punkt 4 postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie z dnia 14 lutego 2020 r. w sprawie o sygnaturze akt III Nsm 610/19, a także zobowiązał A. B.

(1)i W. K.

(1)do informowania Sądu o podjęciu i realizacji terapii rodzinnej co dwa tygodnie. (postanowienie z dnia 22 września 2021 r. w trybie art. 109 k.r.o. – k. 4263, t. XXIII) W dniu 5 listopada 2020 r. zażalenie na ww. postanowienie z dnia 22 września 2021 r. wniósł w zakresie rozstrzygnięcia ujętego w punkcie 1 postanowienia. (zażalenie W. K.

(1)na postanowienie z dnia 22 września 2021 r. – k. 4537-4545, t. XXIV) Ostatecznie, na rozprawie w dniu 6 października 2021 r., poprzedzającej wydanie końcowego postanowienia w sprawie, A. B.

(1)wniosła o przywrócenie pełnej władzy rodzicielskiej matce, ustalenie miejsca zamieszkania małoletniej w każdorazowym miejscu zamieszkania wnioskodawczyni oraz o pozbawienie władzy rodzicielskiej W. K.

(1). Ponadto zmodyfikowała stanowisko co do kontaktów i wniosła o zakazanie kontaktów uczestnika z małoletnią do czasu zakończenia terapii orzeczonej postanowieniem z dnia 22 września 2021 r. Jednocześnie wniosła, aby kontakty ojca z małoletnią po zakończeniu terapii nie były regulowane przez Sąd. Pozostawiała też do uznania Sądu orzeczenie terapii wobec stron i małoletniej. Cofnęła wniosek o umieszczenie małoletniej w rodzinie zastępczej. W. K.

(1)wniósł o pozostawienie władzy rodzicielskiej uczestnikowi, ograniczenie władzy rodzicielskiej wnioskodawczyni poprzez konsultowanie wszystkich decyzji dotyczących małoletniej z ojcem - jak w orzeczeniu Sądu Okręgowego w Gdańsku. Odnośnie do kwestii ustalenia miejsca zamieszkania małoletniej pozostawił ją do decyzji Sądu. Do decyzji Sądu pozostawił też ustalenie kontaktów z małoletnią, wskazując, iż jeżeli kontakty byłyby ustalone to powinny być ustalone w taki sam sposób jak było to w wyroku rozwodowym, czyli w co drugi weekend od godz. 20:00 w piątek do godz. 16:00 w niedzielę. Wniósł nadto o zobowiązanie matki do doprowadzenia i odbierania małoletniej. W zakresie wakacji wniósł o ustalenie kontaktów od 1 lipca od godz. 20:00 do 31 lipca doi godz. 16:00 i o zobowiązanie matki do doprowadzenia i odebrania małoletniej. W zakresie Ś. Wielkanocnych wniósł o kontakty od godz. 20:00 w Wielki Piątek do godz. 16:00 w Poniedziałek Wielkanocny. Oświadczył, iż nie wnosi o kontakty w Boże Narodzenie. W zakresie ferii zimowych wniósł o kontakty w pierwszy tydzień ferii od godz. 20:00 w piątek do godz. 16:00 w niedzielę kończącą pierwszy tydzień ferii zimowych z obowiązkiem matki do doprowadzenia i odebrania małoletniej. Wnosi o kontakty poza miejsce zamieszkania matki małoletniej i bez jej obecności. Prokurator wniósł o przewrócenie władzy rodzicielskiej wnioskodawczyni i ustalenie miejsca zamieszkania małoletniej przy matce. Wniósł o oddalenie wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej uczestnika oraz o oddalenie wniosku o zakazanie kontaktów małoletniej z uczestnikiem. Wniósł również o ustalenie kontaktów ojca z małoletnią, pozostawiając sposób ich ustalenia do uznania Sądu. Wniósł także o zobowiązanie stron do poddania się terapii rodzinnej z małoletnią. Ponadto w przypadku, gdyby Sąd ustaliłby miejsce pobytu małoletniej przy ojcu, wniósł o ustalenie kontaktów małoletniej z matką w taki sam sposób jak wniósł o to uczestnik. Wniósł nadto o oddalenie wniosku o poddanie się przez A. B.

(1)terapii, o którą wnosi uczestnik. Rzecznik Praw Dziecka oświadczył, iż nie jest w stanie jednoznacznie określić stanowiska, pozostawia kwestię rozstrzygnięcia o istotnych sprawach dziecka oraz władzy rodzicielskiej do uznania Sądu. (protokół rozprawy z dnia 6 października 2021 r. – k. 4284-4286, t. XXIII) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Małoletnia J. K., urodzona w dniu (...), jest dzieckiem pochodzącym ze związku małżeńskiego A. B.

(1)oraz W. K.

(1), zawartego w 1998 r. Ze związku tego pochodzą także dwaj starsi bracia bliźniacy małoletniej, obecnie już pełnoletni: A. K.

(1)i O. K., urodzeni w dniu (...) Małżeństwo A. B.

(1)oraz W. K.

(1)zostało rozwiązane poprzez rozwód w 2009 r. Orzekający w przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I C 871/09, powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad 8 letnimi wówczas A. K.

(1)i O. K. oraz niespełna 2,5 letnią J. K. obojgu rodzicom ustalając, że każdorazowym miejscem zamieszkania dzieci stron będzie miejsce zamieszkania matki. Sąd ustalił również kontakty ojca z dziećmi w sposób określony przez strony w zawartym przez nie porozumieniu o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej oraz utrzymywaniu kontaktów z dziećmi, złożonym do akt sprawy rozwodowej. Ponadto kosztami utrzymania i wychowania małoletnich dzieci obciążył obydwoje rodziców, ustalając udział ojca w tych kosztach na kwotę po 6.500 zł miesięcznie na rzecz każdego z nich. W czasie orzekania rozwodu A. B.

(1)wraz z dziećmi, jak i W. K.

(1)mieszkali w W., zajmując odrębne lokale mieszkalne. Zarówno w trakcie postępowania rozwodowego, jak i przez początkowy okres po jego zakończeniu małoletni wówczas synowie oraz małoletnia J. utrzymywali regularny kontakt z ojcem. Pod koniec maja 2010 r. pomiędzy A. B.

(1), a W. K.

(1)doszło do eskalacji konfliktu na tle kierowanych do siebie zarzutów odnośnie do nieprawidłowo wykonywanej opieki nad dziećmi. Pogłębiający się brak porozumienia pomiędzy rodzicami doprowadził, iż od czerwca 2010 r. do 2014 r. kontakty ojca z dziećmi przestały być realizowane zgodnie z wyrokiem rozwodowym i treścią porozumienia zawartego w trakcie postępowania rozwodowego. W maju 2010 r. do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie wpłynęły pisma ze szkoły oraz poradni psychologiczno-pedagogicznej z wnioskiem o wgląd w sytuację wówczas małoletnich synów A. B.

(1)i W. K.

(1). W czerwcu 2010 r. W. K.

(1)złożył do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie wniosek, którym ostatecznie zażądał pozbawienia A. B.

(1)władzy rodzicielskiej nad małoletnimi wówczas synami, a także małoletnią J. K., zaś na wypadek jego nieuwzględnienia o powierzenie mu władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi, z ograniczeniem władzy rodzicielskiej matki do prawa współdecydowania we wskazanych w nim sprawach. Rzeczony wniosek został zarejestrowany pod sygn. akt III Nsm 247/10. W oparciu o ww. informacje pochodzące ze szkoły braci małoletniej J. oraz poradni psychologiczno-pedagogicznej, a także informacje uzyskane z Policji oraz zawarte w wywiadzie kuratora sądowego, Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, w lipcu 2010 r., wszczął z urzędu sprawę opiekuńczą o ograniczenie władzy rodzicielskiej W. K.

(1)i A. B.

(1)nad małoletnimi dziećmi A., O. i J. K., którą prowadził łącznie ze sprawą z wniosku W. K.

(1)o pozbawienie A. B.

(1)władzy rodzicielskiej oraz o ograniczenie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi wówczas A. i O. K. oraz małoletnią J. K.. W trakcie toczącego się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie postępowania w sprawie o sygn. akt III Nsm 247/10, A. B.

(1)opuściła W., podejmując decyzję o przeprowadzeniu się do S., gdzie od września 2011 r. zamieszkała na stałe przy ul. (...), nie informując o powyższej decyzji ojca dzieci. Małoletni wówczas A. oraz O. K. rozpoczęli naukę w tamtejszej szkole podstawowej. Jednocześnie, ojciec dążąc do powrotu dzieci do dotychczasowego miejsca zamieszkania w W., nie wyrażał zgody na uczęszczanie przez synów do szkoły w S., a także nie wyrażał zgody na zapisanie tam córki do przedszkola. Wobec braku porozumienia rodziców w tym zakresie, A. B.

(1)wniosła do Sądu Rejonowego w Sopocie wniosek o rozstrzygnięcie istotnych sprawach małoletniej J., zarejestrowany pod sygn. akt III RNsm 118/11. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2011 r. postępowanie ww. sprawie zostało zawieszone na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c., wobec toczącego się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, pod sygn. akt III Nsm 247/10, postępowania z urzędu o ograniczenia władzy rodzicielskiej rodziców nad małoletnimi wówczas A. i O. K. oraz małoletnią J. K.. A. B.

(1)wniosła ponadto do Sądu Rejonowego w Sopocie wniosek o zmianę kontaktów ojca z małoletnimi wówczas O. i A. oraz małoletnią J., zarejestrowany pod sygn. akt III Nsm 117/11. Przedmiotowe postępowanie, także zostało zawieszone, na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c., wobec postępowania toczącego się z urzędu między stronami przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, pod sygn. akt III Nsm 247/10, o ograniczenia władzy rodzicielskiej rodziców nad wszystkimi małoletnimi wówczas dziećmi. W styczniu 2014 r. W. K.

(1)wniósł do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie wniosek o zmianę wyroku rozwodowego poprzez ustalenie miejsca zamieszkania dzieci przy ojcu. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2014 r. niniejsza sprawa została przekazana do rozpoznania według właściwości do Sądu Rejonowego w Sopocie, po czym postępowanie w niej, prowadzone pod sygn. akt III Nsm 166/14, zostało zawieszone przez Sąd Rejonowy w Sopocie, na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c., wobec postępowania toczącego się między stronami przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z urzędu o ograniczenia władzy rodzicielskiej rodziców w sprawie o sygn. akt III Nsm 247/10. W dniu 24 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie w sprawie toczącej się pod sygn. akt III Nsm 247/10 ograniczył A. B.

(1)i W. K.

(1)władzę rodzicielską nad małoletnimi wówczas synami oraz małoletnią J. K., poprzez ustanowienie nadzoru kuratora sądowego, którego zobowiązał do składania sprawozdań z nadzoru raz na miesiąc. Ponadto zobowiązał A. B.

(1)do regularnego kontaktu z psychoterapeutą, celem między innymi pracy nastawionej na zgodne decydowanie z ojcem w kwestiach dotyczących małoletnich i kontaktów dzieci z ojcem, a także zobowiązał matkę i ojca do kontaktu, ze zgodnie zaakceptowanym przez nich, przy udziale kuratora sądowego, doradcą rodzinnym, celem pracy ukierunkowanej na zmiany w ich postawach wychowawczych i łagodzenia konfliktów pomiędzy rodzicami. Jednocześnie Sąd oddalił wnioski W. K.

(1)o pozbawienie A. B.

(1)władzy rodzicielskiej nad małoletnimi wówczas synami oraz małoletnią J. oraz o powierzenie mu władzy rodzicielskiej nad dziećmi, z ograniczeniem władzy rodzicielskiej matce. Postanowienie stało się prawomocne z dniem 26 czerwca 2015 r. W tym czasie, pod koniec 2014 r., zaczęło dochodzić do ponownych kontaktów ojca z małoletnią córką. Jednakże trwający pomiędzy A. B.

(1)a W. K.

(1)konflikt, podejmowanie przez nich wobec siebie odwetowych działań, kierowanie wzajemnych oskarżeń o brak kompetencji rodzicielskich, nierespektowanie przez matkę postanowienia Sądu ustalającego kontakty, pomimo orzeczenia wobec niej zagrożenia nakazaniem zapłaty, a następnie nakazaniu jej zapłaty za niewykonywanie kontaktów, spowodowały iż spotkania W. B. z małoletnią J. były nieregularne. Po prawomocnym zakończeniu się postępowania w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie pod sygn. akt III Nsm 247/10, Sąd Rejonowy w Sopocie podjął zawieszone postępowanie w sprawie o sygn. akt III Nsm 117/11 o zmianę kontaktów ojca z małoletnimi wówczas synami oraz małoletnią córką, a także postępowanie o zmianę wyroku rozwodowego poprzez ustalenie miejsca zamieszkania dzieci przy ojcu w sprawie o sygn. akt III Nsm 166/14 i połączył je do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt III Nsm 117/11. Ponadto do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt III Nsm 117/11 połączono też postanowieniem z dnia 13 stycznia 2016 r., wniesioną do Sądu Rejonowego w Sopocie przez W. K.

(1)sprawę o umieszczenie małoletniego A. K.

(1)w pieczy zastępczej, zarejestrowaną pod sygn. akt III Nsm 4/16. Ostatecznie, postanowieniem z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie o sygn. akt III Nsm 117/11 Sąd Rejonowy w Sopocie: oddalił wniosek uczestnika postępowania W. K.

(1)o ustalenie przy nim miejsca pobytu małoletnich wówczas O., A. oraz małoletniej J. K., oddalił wniosek uczestnika postępowania o powierzenie mu wykonywania władzy rodzicielskiej nad ww. małoletnimi z ograniczeniem władzy rodzicielskiej wnioskodawczyni A. B.

(1), oddalił wniosek uczestnika postępowania o umieszczenie małoletniego A. K.

(1)w pieczy zastępczej, uregulował kontakty uczestnika postępowania z ww. małoletnimi ustalając , że będzie on spędzał z dziećmi poza miejscem ich zamieszkania i bez obecności wnioskodawczyni: - w okresie roku szkolnego - każdy drugi i czwarty weekend miesiąca od piątku od godz. 17:00 do niedzieli do godz. 18:00 , przy czym w drugi weekend miesiąca kontakty będą odbywały się na terenie T. , zaś w czwarty weekend miesiąca w miejscu zamieszkania uczestnika postępowania, - w czasie wakacji letnich - jeden miesiąc, przy czym uczestnik i wnioskodawczyni ustalą dokładny adres kontaktu do dnia 31 maja każdego roku, zaś w przypadku , gdy rodzice małoletnich nie poczynią zgodnych ustaleń w tym przedmiocie kontakt wakacyjny będzie odbywał się w okresie od 1 lipca od godz. 10:00 do 1 sierpnia do godz. 10:00 , - w czasie ferii zimowych - przez pierwszy tydzień ferii od poniedziałku od godz. 10:00 do niedzieli do godz. 20:00 - w każde Święta Bożego Narodzenia od dnia 25 grudnia od godz. 19:00 do dnia 26 grudnia do godz. 20:00 , - w każde Ś. Wielkanocne od Niedzieli Wielkanocnej od godz. 19:00 do Poniedziałku Wielkanocnego go godz. 20:00 , - zobowiązując wnioskodawczynię do wydania małoletnich dzieci uczestnikowi postępowania na ww. kontakty i zagrażając wnioskodawczyni nakazaniem zapłaty na rzecz uczestnika postępowania kwoty 500 zł za każde naruszenie obowiązku realizacji kontaktów zgodnie z wydanym postanowieniem, - oddalił wniosek wnioskodawczyni o uregulowanie kontaktów uczestnika postępowania z małoletnimi dziećmi w pozostałym zakresie, opłatami sądowymi od wniosku obciążył strony uznając je za uiszczone , kosztami opinii (...) w K. w kwocie 1761,26 zł obciążył uczestnika postępowania , nakazał ściągnąć od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa kwotę 653,66 zł tytułem nieuiszczonych wydatków. Pomimo uregulowania kontaktów W. K.

(1)z córką, małoletnia J. K., wobec ciągłego wikłania jej w konflikt rodzicielski i pozostawania pod silnym wpływem matki, zaprzestała wyrażać wolę spotkań z ojcem i ostatecznie z końcem 2018 r. doszło do zupełnego zerwania ich kontaktów. W tamtym okresie, na skutek apelacji wniesionej przez W. K.

(1)od postanowienia Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie o sygn. akt III Nsm 117/11, toczyło się postępowanie odwoławcze, w którym Sąd Okręgowy w Gdańsku, Sekcja do Spraw Rodzinnych Odwoławczych, II Wydział Cywilny Rodzinny, wobec postawy prezentowanej przez A. B.

(1), postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt II 1 Ca 257/18, udzielił zabezpieczenia na czas trwania postępowania w ten sposób, że ustalił miejsce pobytu małoletniej J. K. przy ojcu W. K.

(1)oraz zobowiązał A. B.

(1)do wydania W. K.

(1)córki w terminie do dnia 21 sierpnia 2019 roku do godz. 18:00. Następnie, rozpoznając apelację, Sąd Okręgowy w Gdańsku, Sekcja do Spraw Rodzinnych Odwoławczych, II Wydział Cywilny Rodzinny, postanowieniem z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt II 1 Ca 257/18 ustalił miejsce pobytu małoletniej J. przy ojcu, powierzył W. K.

(1)wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką i ograniczył władzę rodzicielską matki A. B.

(1)nad małoletnią do praw współdecydowania o istotnych sprawach córki związanych ze zmianą miejsca pobytu, edukacją, wyjazdami za granicę na okres powyżej 14 dni oraz sposobem leczenia, zmieniając tym samym wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2009 r. w sprawie o sygn. akt I C 871/09. Wobec odmowy przez matkę dobrowolnego wydania córki ojcu, w oparciu o ww. postanowienie zabezpieczające z dnia 14 sierpnia 2019 r. Sądu Okręgowego w Gdańsku, sygn. akt II 1 Ca 257/18, Sąd Rejonowy w Sopocie, postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2019 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III Nsm 117/19, postanowił na mocy art. 598 6 k.p.c. zlecić kuratorowi sądowemu z Zespołu (...) w Sądzie Rejonowym w Sopocie przymusowe odebranie małoletniej J. K., przebywającej w S. ul. (...). W dniu 5 września 2019 r. na terenie szkoły, do której w S. uczęszczała J. K. doszło do przymusowej realizacji postanowienia zabezpieczającego Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt II 1 Ca 257/18 i przejęcia opieki nad małoletnią przez ojca. W trakcie czynności podejmowanych przy udziale kuratora sądowego, pedagogów szkolnych oraz wynajętego przez W. K.

(1)psychologa, dziewczynka stawiała opór, wyrywała się, płakała, ale ostatecznie po przeprowadzonych z nią rozmowach wyraziła zgodę na wyjazd do W.. Tego samego dnia małoletnia J. K. zamieszkała wraz z ojcem oraz jego rodziną - żoną i ich wspólnymi dziećmi. Następnie, we wrześniu 2019 r. rozpoczęła naukę w Szkole Podstawowej nr (...) im. S. D. w W., do której przez pierwsze tygodnie odprowadzana była przez ojca. Małoletnia zapisana została również przez W. K.

(1)na dodatkowe zajęcia z nauki tańca oraz języka rosyjskiego. Ojciec zapewnił córce także pomoc korepetytora z matematyki, z którą dziewczynka od początku edukacji miała problemy w nauce. Ze sprawozdań przeprowadzonych przez kuratora w trakcie pobytu małoletniej pod bezpośrednią opieką ojca wynika, iż w kontaktach z kurator J. była spokojna, choć w nieco obniżonym nastroju. Przekazywała, że ojciec i jego żona oraz dzieci są dla niej mili, że spędzają w atrakcyjny sposób wspólny czas. Wskazywała, że ma własny pokój, zakupioną przez ojca duża ilość ubrań i innych rzeczy, które sama wybierała. Kurator zaznaczyła, że po rozmowie telefonicznej z matką, kiedy usłyszała od niej informację na temat złego stanu psychicznego brata i jego hospitalizacji, obserwowała u małoletniej zdenerwowanie. Po zamieszkaniu u ojca J. K. nie potrafiła się zaadaptowała do nowych warunków. Tęskniła za matką, a jednocześnie w wciąż była wikłana (głównie przez matkę) w trwający pomiędzy nimi konflikt rodzicielski. Zarówno matka, jak i ojciec przekazywali córce negatywne informacje o sobie oraz nie kryli wrogiego do siebie nastawienia. W dalszym też ciągu walczyli na drodze sądowej o definitywne przejęcie opieki nad małoletnią, a trwającego pomiędzy nimi konfliktu nie wygasiło zapadłe przed Sądem Okręgowym w Gdańsku postanowieniem z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt II 1 Ca 257/18, ustalające miejsce pobytu małoletniej J. przy ojcu, powierzające mu wykonywanie nad córkę władzy rodzicielskiej i ograniczające władzę rodzicielską matce dziecka. A. B.

(1)w dalszym ciągu nie ustawała w próbach ponownego przejęcia opieki nad córką i od momentu zamieszkania J. wraz z ojcem, pomimo dzielącej je odległości, różnymi sposobami starała się dotrzeć do małoletniej, zarówno po to, by uzyskać od niej informacje na temat jej funkcjonowania u ojca, jak również zapewniać dziecko o tym, iż w końcu do niej powróci i informując ją o przebiegu niniejszego postępowania. W tym celu A. B.

(1)nawiązała kontakt z opiekunką pracującą w domu W. K.

(1)oraz księdzem uczącym córkę religii szkole, a także angażowała w konflikt rodzicielski brata J. – A. K.

(1). Pojawiała się także na ternie szkoły, do której w W. uczęszczała małoletnia i tam prowadziła z dzieckiem rozmowy. Spotkania z matką, jej telefony, a także telefony brata wywoływały u małoletniej znaczne spadki nastroju. W prowadzonych rozmowach z matką, małoletnia była zapewniana przez A. B.

(1)o podjętych przez nią staraniach celem jej powrotu do domu, wypytywana o relacje rodzinne. Zdarzało się, że dziewczynka płakała po nich, a nawet wpadała w histerię, co powodowało, że W. K.

(1)ograniczał córce kontakt z matką i bratem. Permanentny stres w jakim funkcjonowała małoletnia powodował też u niej nadmierne objadanie się i przyrost wagi. Stan psychiczny małoletniej pogarszał się, a doświadczane przez nią problemy rodzinne znajdowały swoje odbicie także w szkole. J. nie nawiązała w placówce bliższych relacji rówieśniczych, opuściła się w nauce, często sprawiała wrażenie smutnej. Wobec okresowego ograniczania córce przez ojca pośrednich oraz bezpośrednich kontaktów z matką, zdarzało się, że małoletnia będąc w szkole prosiła nauczyciela religii ks. A. G.

(1)oraz dzieci o pożyczenie telefonu, by móc z nią porozmawiać. O swoich problemach J. rozmawiała z pełniąca dyżur w szkole psycholog D. S. z (...) nr 1 w W., a także pedagog szkolną. O sytuacji dziewczynki szkoła powiadomiła Rzecznika Praw Dziecka. Rodzina znalazła się także w zainteresowaniu Zespołu (...) ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie dla D. (...) W., po przekazaniu do prowadzenia w dniu 20 września 2019 r., wszczętej miesiąc wcześniej procedury (...). W październiku 2019 r. W. K.

(1), wobec powzięcia przypuszczeń, iż małoletnia cierpi na depresję, umówił wizytę domową lekarza psychiatry, która po zbadaniu małoletniej stwierdziła, iż dziecko znajduje się w sytuacji przewlekłego stresu i zdecydowała o przepisaniu J. leku przeciwdepresyjnego (zoloft). Przyjmowane przez małoletnią leki nie poprawiały warunków jej funkcjonowania. Będąc silnie zdeterminowaną do powrotu do domu w S., małoletnia zaczęła artykułować myśli samobójcze i dokonywać smooklaleczeń, o czym w jednej z rozmów poinformowała A. K.

(1). Po przekazaniu powyższej informacji przez A. K.

(1)matce, A. B.

(1)zawiadomiła szkołę małoletniej o stanie psychicznym córki i jej autoagresywnych zachowaniach. W następstwie działań podjętych przez Dyrektora Szkoły Dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) im. S. D. w W., J. K. w dniu 9 grudnia 2019 r. została przewieziona ze szkoły i umieszczona w I Oddziale Psychiatrii Dziecięcej (...) Centrum (...) w Sanatorium (...) w J. koło W., gdzie pozostawała pod obserwacją z podejrzeniem zaburzeń adaptacyjnych oraz zaburzeń ze spektrum autyzmu. Będąc ww. Oddziale małoletnia zaadaptowała się do warunków hospitalizacji i nawiązała poprawne, ale powierzchowne relacje z rówieśnikami. Była spokojna i podporządkowana. Uczestniczyła bez oporów w zajęciach terapeutycznych i szkolnych. W rozmowach indywidulanych chętnie opowiadała o sytuacji rodzinnej, posługując się językiem osoby dorosłej i stereotypowo opisywała lęk przed kontaktem z ojcem, głownie przed jego negatywnymi wypowiedziami o jej braciach oraz rodzinie matki. Na początku hospitalizacji na widok ojca reagowała ucieczką, chowaniem się pod łóżko. Ojciec, wobec takiego zachowania córki, ograniczył wizyty w szpitalu do koniecznego minimum, ustalając wcześniej terminy z lekarzem prowadzącym dziecko. W trakcie pobytu w placówce szpitalnej małoletnią regularnie odwiedzała matka A. B.

(1). Dziewczynka często wyrażała za matką tęsknotę i chęć powrotu do S.. Wobec zachowań małoletniej, na czas psychologicznego procesu diagnostycznego, zgodnie z decyzja Sądu, wstrzymane zostały odwiedziny J. przez członków jej rodziny (braci). Początkowo nie zaobserwowano u małoletniej istotnych zmian w funkcjonowaniu, zgłaszała jednak tęsknotę za mamą oraz swobodniej wypowiadała się na temat relacji z ojcem. Z czasem J. stała się smutna, zaczęła bardziej izolować się od otoczenia, zgłaszała problemy ze snem. Relacjonowała obecność myśli samobójczych, jako reakcje na ewentualny kontakt z ojcem, a także dokonywanie samookaleczeń. Dokonała też nacięć naskórka klatki piersiowej. Zachowania J. spowodowały wdrożenie farmakoterapii, na którą dziewczynka odpowiedziała ponowną większą aktywnością w ciągu dnia, poprawą nastroju, snu, nawiązaniem relacji z innymi pacjentami, a także negacją myśli i tendencji suicydalnych. W trakcie procesu diagnostycznego na I Oddziale Psychiatrii Dziecięcej (...) Centrum (...) w Sanatorium (...) w J. u małoletniej J. K. rozpoznano Zespół (...), a także zaburzenia adaptacyjne. Wobec zakończenia procesu diagnostycznego decyzją Sądu przywrócono kontakty J. z rodziną, pod warunkiem, że nie będą one miały negatywnego wpływu na jej leczenie. W następstwie dokonanego rozpoznania, orzeczeniem nr (...)-20 Powiatowej Poradni P.-Pedagogicznej w O. z dnia 24 lutego 2020 r. o potrzebie kształcenia specjalnego orzeczono, iż małoletnia J. K. wymaga kształcenia specjalnego. W dniu 9 marca 2020 r. małoletnia została wypisana z I Oddziału Psychiatrii Dziecięcej (...) Centrum (...) w Sanatorium (...) w J. i skierowana z zaleceniem leczenia w Oddziale Nerwic Młodzieżowych Szpitala (...) w G.. W dniu 9 marca 2020 r. małoletnia J. K. została przewieziona i umieszczona w Szpitalu (...) w G., na Oddziale Nerwic Młodzieżowych, celem kontynuacji leczenia i udziału w dwunastu tygodniowym programie terapeutycznym. W czasie pobytu małoletniej J. K. w Szpitalu (...) w G., realizowany był program terapeutyczny, który zakończyć miał się w dniu 31 maja 2020 r. W trakcie pobytu w szpitalu (...) utrzymywała regularny kontakt telefoniczny z matką. W tym czasie odwiedziny pacjentów w szpitalu zostały wstrzymane z uwagi na sytuację epidemiologiczną w kraju. Małoletnia nie chciała mieć kontaktu z ojcem, nie przyjmowała czynionych przez niego upominków. W trakcie prowadzonej terapii, u J. K. zdiagnozowano syndrom presuicydalny, wskazując iż małoletnia postrzega samobójstwo jako sposób na niepomyślne rozwiązanie sporu opiekuńczo-wychowawczego pomiędzy rodzicami. Zdaniem lekarzy, stan psychiczny małoletniej stanowił przeciwskazanie do organizowania spotkań z członkami rodziny. Na podstawie obserwacji małoletniej J. w okresie od 9 marca do 15 maja 2020 r. wskazano, iż dziewczynka swoje wypowiedzi suicydalne wykorzystuje do szantażu emocjonalnego, w celu uzyskania pomyślnych, z jej punktu widzenia, rozwiązań opiekuńczo-wychowawczych, tj. powrotu do matki. W czasie pobytu na oddziale małoletnia J. K. funkcjonowała dość dobrze, nie sprawiała poważnych problemów personelowi. Była spokojna, dostosowana, przestrzegała zasad panujących na oddziale, miała poprawne relacje z rówieśnikami. Małoletnia w relacjach z lekarzami, psychologami, terapeutami była powściągliwa, zdystansowana, krytycznie odnosząca się do pracy personelu w poprzednim szpitalu. U dziewczynki zaobserwowano nerwowo tiki w postaci mrugania powiekami i niepokoju ruchowego w obrębie kończyn. Miała wdrożoną farmakoterapię. Małoletnia prezentowała zaniżoną samoocenę, brak akceptacji siebie, a poczucie własnej wartości budowała na podstawie porównań społecznych, idealizowania siebie, niekiedy wypowiadania lekceważących opinii o koleżankach z grupy. Co do zasady chętnie uczestniczyła w terapii, ale skłonna była odrzucać techniki pracy, jako nieskuteczne jej zdaniem, a mające na celu redukowanie jej napięcia emocjonalnego i związane z jej relacją z ojcem. Matkę przedstawiała wyłącznie w pozytywnym świetle. Ujawniała wygórowaną reakcję emocjonalną i skłonność do dramatyzowania, po telefonicznych próbach kontaktu z nią ojca. Obserwująca małoletnią G. P., specjalista II stopnia psychologii klinicznej, wskazywała, iż tylko powrót pod opiekę matki może obecnie osłabić skutki przeżyć stresujących i korzystnie znormalizować stan pacjentki. Normalizacja relacji z ojcem jest możliwa w późniejszym okresie, po zabezpieczeniu deprawowanych potrzeb psychicznych małoletniej w procesie psychoterapii, prowadzonej w trybie ambulatoryjnym. Pomimo zapadłego, podczas pobytu małoletniej w I Oddziale Psychiatrii Dziecięcej (...) Centrum (...) w Sanatorium (...) w J., postanowienia zabezpieczającego tutejszego Sądu z dnia 14 lutego 2020 r. o umieszczeniu J. K. w (...) Ośrodku (...) w J., gdzie małoletnia miała zostać poddana terapii psychologicznej oraz zmieniającego go postanowienia zabezpieczającego z dnia 21 lutego 2020 r. o umieszczenie małoletniej w trybie natychmiastowym, w rodzinnej pieczy zastępczej, wskazanej przez (...) Centrum Pomocy (...) na terenie (...) W., dziewczynka faktycznie nie została umieszczona w pieczy zastępczej. Według informacji przekazanych przez (...) Centrum Pomocy (...) w dniu 19 maja 2020 r. małoletnia J. K., wobec braku wolnych miejsc w rodzinnych formach pieczy zastępczej, mogła w tamtym okresie być umieszczona tylko w instytucjonalnej pieczy zastępczej na terenie W., w postaci Pogotowia (...) w W. Wobec informacji zawartych w dokumentacji medycznej pochodzącej z (...) Szpitala w G., iż stabilność stanu psychicznego i dalszy pozytywny rozwój osobowości małoletniej, jest uzależniony od powrotu J. do matki, Sąd postanowieniem zabezpieczającym z dnia 28 maja 2020 r. ustalił na czas postępowania miejsce pobytu małoletniej J. K. przy matce A. B.

(1), zmieniając w odpowiednim zakresie wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt II 1 Ca 257/18 praz postanowienie wydane w niniejszej sprawie z dnia 21 lutego 2020 r. , sygn. akt III Nsm 610/19. W dniu 31 maja 2020 r. małoletnia J. K. została wypisana z I Oddziału Nerwic Młodzieżowych Szpitala (...) w G.. Od tego momentu, na mocy postanowienia zabezpieczającego wydanego w niniejszej sprawie, przebywa pod bezpośrednią opieką swojej matki w S.. Ojciec małoletniej, powołując się na dobro dziecka, do chwili obecnej wstrzymuje się od wykonywania kontaktów z córką. Po opuszczeniu szpitala małoletnia została zapisana do prywatnej (...) Szkoły (...). Jej oceny uległy znacznej poprawie. Bardzo dobrze radziła sobie z opanowaniem programu szkolnego, była aktywna na zajęciach, nawiązywała prawidłowe relacje z rówieśnikami. W ósmej klasie w związku z czekającymi ją egzaminami ósmoklasisty uczęszczała na dodatkowe zajęcia. Obecnie małoletnia ma 14 lat jest uczennicą do I klasy liceum ogólnokształcącego w G.. Spotyka się z koleżankami, odwiedza rodzinę, angażuje w działalność harcerską, nie sprawia problemów wychowawczych. J. zgodnie z zaleceniami lekarskimi zawartymi w wypisie ze szpitala oraz zaleceniami Sądu, objęta została opieka lekarza psychiatry w (...) dla (...) w S., w trybie ambulatoryjnym, a także od dnia 26 czerwca 2020 r. opieką terapeutyczną w Poradni Wczesnego (...). Sprawozdania psychologa z udziału w terapii wskazują, iż małoletnia za reguły przychodzi na spotkania w pozytywnym nastroju, jest zadowolona, cieszy się z kontaktów z rówieśnikami, rodziną ze strony matki. Małoletnia pozostaje też pod opieką dietetyka medycznego. Korzysta z terapii logopedycznej, jest pod opieką ortodonty. Odnośnie do zdiagnozowanego u małoletniej Zespołu (...), to wobec wysokiego poznawczego funkcjonowania dziewczynki, nie wpływa on upośledzenie możliwości intelektualnych, przyswajanie wiedzy, ale tłumaczy jej relacje społeczne, sposób działania, wypowiedzi, reakcje na szczególnie dla niej emocjonalne sytuacje. Zgodnie z opinią biegłych z (...) przy Sądzie Okręgowym w Warszawie, aktualna sytuacja opiekuńczo-wychowawcza małoletniej jest niekorzystna, na co wskazuje zerwany kontakt J. z ojcem i jej aktualne silne, negatywne nastawienie do niego. W opinii biegłych powyższe jest wynikiem długotrwałego konfliktu między rodzicami, ich koncentracji na wieloletniej walce między sobą, a nie faktycznych potrzebach i przeżyciach J.. Przy tym, w ocenie biegłych, większy wpływ na kształtowanie się postawy małoletniej wobec rodziców miała matka, pod opieką której dziewczynka pozostaje. Małoletnia na przestrzeni całego swojego życia była długotrwale narażona na obserwację nieprawidłowych wzorców budowania relacji interpersonalnych, radzenia sobie z trudnościami, rozwiązywania konfliktów. Powyższe negatywnie wpłynęło na rozwój emocjonalny dziewczynki i budowanie relacji z rodzicami. Biegli wskazali, iż trudnym doświadczeniem dla małoletniej J. było jej nagłe przejście pod opiekę ojca i w związku z tym zmiana środowiska rówieśniczego, szkolnego, wychowawczego. Przy czym, emocjonalne zachowanie J. w trakcie odebrania jej przez W. K.

(1)ze szkoły w S. w dniu 5 września 2019 r. było wynikiem braku przygotowania córki na konieczność zmiany miejsca zamieszkania przez zarówno matkę, jak i ojca. Jednocześnie biegli wskazali, iż zarówno przebywanie dziecka pod opieką matki, jak i umieszczenie małoletniej u ojca w 2019 r., jak również poza środowiskiem rodzinnym w okresie grudzień 2019 r. – maj 2020 r., nie pozwoliły na wyciszenie konfliktu między rodzicami i odbudowę relacji małoletniej z ojcem. Fakt zaś, iż podczas pobytu u ojca matka informowała córkę o trwającym postępowaniu w niniejszej sprawie, podejmowanych przez nią czynnościach mających doprowadzić do powrotu córki do domu, wpływał destabilizująco na adaptację J. do nowych warunków wychowawczych i powodował u niej silne negatywne emocje. W trakcie badań przeprowadzanych celem wydania opinii w sprawie, biegli zaobserwowali u małoletniej wyskoki poziom niepokoju i napięcia emocjonalnego, który nasilił się, gdy zauważyła obecność ojca, do którego przez całą obecność na terenie ośrodka dystansowała się fizycznie i nie nawiązała z nim żadnego kontaktu. W sposób nadmiarowy i teatralny demonstrowała swoją niechęć do niego i zdaniem biegłych jej zachowanie pozostawało spójne z obserwacją lekarzy i terapeutów dokonaną w trakcie hospitalizacji dziewczynki. Biegli zaopiniowali, iż J. jest silnie uwikłana przez matkę w konflikt rodzicielski. Ma przez nią zaindukowany negatywny obraz ojca. Dziewczynka jest uwrażliwiona na potrzeby, oczekiwania i emocje matki, która jest dla niej opiekunem wiodącym. Wobec zaś silnych więzi z matką, poczucia zależności od niej, dla J. ważniejsze jest podporządkowanie się woli matki i spełnianie jej oczekiwań, aniżeli dążenie do zaspokajania własnych potrzeb, w tym związanych z osobą ojca. Przez taka postawę stara się okazywać matce lojalność i przywiązanie. W opinii biegłych, wieź córki z matką nie kształtuje się prawidłowo, nosi cechy więzi silnie zależnościowej i lojalnościowej. Dziewczynka nie doświadcza od matki zrozumienia dla swoich potrzeb i przeżyć, co wykracza poza możliwości radzenia sobie dziecka. J. przejmuje otwarcie demonstrowaną przez matkę wrogą postawę wobec ojca, co przy uwzględnieniu wysokiej wrażliwości emocjonalnej dziewczynki i jej tendencji do nadmiernego reagowania emocjonalnego, powoduje, że relacja z matką nie daje jej poczucia bezpieczeństwa w istniejącej sytuacji rodzinnej. Zdaniem biegłych zachowanie matki względem małoletniej nosi znamiona krzywdzenia emocjonalnego, negatywnie wpływa na rozwój emocjonalny i tożsamości rodzinnej dziecka oraz stanowi ryzyko pojawienia się zakłóceń w funkcjonowaniu społecznym w przyszłości. Odnośnie do relacji dziewczynki z ojcem, biegli zaopiniowali, iż są one zaburzone z uwagi na długotrwały konflikt pomiędzy rodzicami, niewłaściwe postępowanie obojga rodziców, takie jak włączanie dziecka w spór rodzicielski, wzajemnie odwetowe działania, wrogość, sprzeczne oczekiwania rodziców, pomijanie potrzeb i przeżyć córki, ale przede wszystkim matki, poprzez ukierunkowanie na wyeliminowanie ojca z życia dziewczynki i okresową jej izolację od niego. Biegli zaznaczyli, iż podczas badania J. nie była w stanie wskazać żadnych pozytywnych doświadczeń z ojcem, zaprzeczała tym pozytywnym wskazanym w sprawozdaniach kuratora sporządzonych podczas pobytu u niego, wszystkim działaniom ojca skłonna była nadawać negatywną interpretację. Jednocześnie ujawniała wobec ojca żal, że w niewielkim stopniu był zaangażowany w jej życie. Biegli zaopiniowali, iż odbudowanie więzi córki z ojcem będzie wymagało pomocy specjalistycznej. W ich ocenie niezbędne jest objęcie małoletniej opieką psychoterapeuty doświadczonego w prowadzeniu rodzin w sytuacji konfliktu okołorozstaniowego. Podkreślili, że istotne jest przy tym, by psychoterapeuta nie ujawniał treści przekazywanych przez małoletnia podczas sesji, gdyż dziecko jedynie wtedy ma szanse zbudować relacje terapeutyczne w oparciu o zaufanie i poczucie bezpieczeństwa. Jednocześnie przeprowadzona w ramach badania psychiatryczna konsultacja lekarska nie wykazała u małoletniej J. zaburzeń psychotycznych. Potwierdziła natomiast wskazania co do dalszego postępowania terapeutycznego, zalecone w Karcie Informacyjnej Szpitala (...) – Oddziału Nerwic w G.. W opinii biegłych (...) przy Sądzie Okręgowym w Warszawie, rodzice posiadają odpowiednie zasoby, aby dbać o edukację, zdrowie fizyczne i rozwój poznawczy oraz zainteresowania małoletniej, jak również zapewnić jej byt na dobrym poziomie. Nie potrafią jednak właściwie odpowiedzieć na potrzeby emocjonalne córki, koncentrując się w większym stopniu na osiągnięciu swoich celów procesowych, niż przeżyciach dziecka. Są przy tym przekonaniu, że ich działania są ukierunkowane na dobro córki, a przyczyn trudności czy złego stanu psychicznego J., poszukują poza sobą, głównie w niewłaściwym postepowaniu drugiego rodzica. Zdaniem biegłych prezentowane przez A. B.

(1)i W. K.

(1)postawy wskazują na ich ograniczone kompetencje opiekuńczo-wychowawcze. Odnośnie do W. K.

(1)biegli zaopiniowali, iż predyspozycje opiekuńczo-wychowawcze ojca są ograniczone, na co wskazuje jego niewłaściwe postępowanie rodzicielskie (koncentracja na sporze matką dziecka, i wykazaniu jej niekompetencji rodzicielskich, forsowanie swoich racji bez względu na przeżycia małoletniej, prezentowanie dziecku nieprawidłowych wzorców radzenia sobie z frustracją i konfliktem). Również odnośnie A. B.

(1)biegli zaopiniowali, iż predyspozycje opiekuńczo-wychowawcze matki są ograniczone, na co wskazuje jej znacząco nieprawidłowe postępowanie rodzicielskie (koncentracja na sporze z ojcem małoletniej i wykazaniu jego niekompetencji rodzicielskich, dążenie do ograniczenia kontaktów córki z ojcem, indukowanie dziecku negatywnego obrazu ojca, prezentowanie dziecku nieprawidłowych wzorców radzenia sobie z frustracją i konfliktem). W postawie tak matki, jak i ojca zaznacza się, zdaniem biegłych, znaczna tendencja do przedkładania własnych potrzeb nad potrzeby innych, nieustępliwość w działaniu, silna koncentracja na dążeniu do realizacji własnych celów, bez względu na konsekwencje, a powyższe wzmacniane jest wieloletnim konfliktem rywalizacyjnym, także na płaszczyźnie rodzicielskiej. W opinii biegłych, w konsekwencji powyższego, małoletnia stała się tylko pozornie obiektem troski i zabiegania, a faktycznie służy argumentacji każdej ze stron, do wykazywania słuszności własnych racji. Pełne zaś oszacowanie ponoszonych przez dziecko kosztów emocjonalno-społecznych będzie możliwe do oceny w perspektywie wieloletniej. Występujące u J. trudności emocjonalne, rozpoznania stawiane w jednostkach leczniczych, manifestowane przez nią postawy, stanowią odzwierciedlenie skomplikowanej i przewlekle kryzysowej sytuacji rodzinnej, w jakiej wzrasta. Powyższe zdaniem biegłych wskazuje na deficyty w zakresie kompetencji wychowawczych rodziców, a także przemawia za pilnością podjęcia przez nich działań terapeutycznych u specjalistów niezaangażowanych w spór sądowy rodziców. Jednocześnie biegli zaopiniowali, że po stronie matki i ojca nie ma przeciwskazań do kontaktowania się z małoletnią, ale zachodzi pilna potrzeba wdrożenia zmiany w ich postawach, a zwłaszcza w postawie matki, wpływającej na brak kontaktu córki z ojcem. Biegli wyrazili ocenę, iż dotychczasowe wywiązywanie się A. B.

(1)i W. K.

(1)z roli rodzicielskiej, nie wykazało, aby którykolwiek z rodziców gwarantował prawidłowy rozwój małoletniej i odpowiednio zaspokajał jej potrzeby emocjonalne, a także gwarantował właściwe sprawowanie opieki nad J.. Biegli zaopiniowali, iż oboje rodzice włączyli małoletnią w konflikt poprzez prezentowanie wzajemnie wrogich postaw, przekazywanie informacji przynależnych dorosłym, przy czym działania matki ukierunkowane na prezentowanie negatywnego wizerunku ojca, jako osoby krzywdzącej rodzinę, miały charakter długotrwałego intencjonalnego wikłania dziecka w spór rodzicielski i indukowania negatywnego nastawienia do niego. Jednocześnie, w ocenie biegłych brak podstaw, by ktokolwiek sugerował lub modelował postawy i zachowania małoletniej prezentowane podczas pobytów w szpitalach, jednak były one modelowane przez wiele lat w rodzinie. Małoletnia obserwowała bowiem zachowania rodziców i starszego rodzeństwa. Biegli zaopiniowali także, iż zarówno matka, jak i ojciec wypowiadali też treści dyskredytujące drugiego rodzica w oczach małoletniej i podważało jego kompetencje wychowawcze, przy czym działania matki były dodatkowo ukierunkowane na ograniczenie córce kontaktu z ojcem. Również ojciec okresowo, kiedy małoletnia mieszkała z nim, nadmiernie kontrolował córkę i ograniczał jej kontakty z matką. Powyższe zaś niekorzystnie wpłynęło na stan emocjonalny dziecka i kształtowanie się jego więzi z każdym z rodziców. W postawie A. B.

(1), w czasie gdy małoletnia pozostawała pod jej opieką, zauważalne są nieprawidłowości wobec dziecka, bowiem nie dbała ona właściwie o kontakty córki z ojcem i prezentowała jej negatywny jego obraz. Również w postępowaniu ojca można dostrzec działania niepożądane w okresie przebywania u niego córki, a mianowicie okresowe ograniczanie kontaktów z matką. Zdaniem biegłych aktualnie prezentowana przez J. silna niechęć do powrotu do ojca oraz kontaktów z nim, ma złożoną etiologię i wynika z niewłaściwych działań W. K.

(1), ale przede wszystkim z postawy matki, która prezentuje córce negatywny obraz ojca, obciąża ją swoimi przeżyciami i oczekiwaniami odnośnie do kontaktów z nim. Jednocześnie biegli zaznaczyli, iż J. dla optymalnego rozwoju emocjonalnego i społecznego potrzeba szerokiego i równoważnego dostępu tak do matki, jak i ojca oraz ochrony od sporów miedzy nimi, a tym samym realizowania swobodnych kontaktów z każdym rodziców. Z uwagi zaś na prezentowaną przez małoletnią silną niechęć do ojca wymaga ona wparcia psychoterapeuty. Powyższe niesie bowiem ze sobą szansę na zmianę tej postawy. Wskazane jest także, aby rodzice wraz z córką wzięli udział w terapii rodzinnej ukierunkowanej na odbudowę relacji ojca z J. u certyfikowanego psychoterapeuty, poddającego swoja pracę superwizji (najlepiej w dwuosobowym zespole psychoterapeutów) z doświadczeniem w prowadzeniu rodzin w sytuacji konfliktu okołorozwodowego. Przy czym tak ojciec, jak i matka posiadają też odpowiednie predyspozycje, by wziąć udział w takiej terapii. Przeprowadzona badania psychiatryczne W. K.

(1)nie dały podstaw do rozpoznania u niego choroby psychicznej lub innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w tym zaburzeń osobowości. Przeprowadzona badania psychiatryczne A. B.

(1)nie dały podstaw do rozpoznania u niej choroby psychicznej. Zdaniem badających lekarzy całość ujawnionych cech osobowości A. B.

(1)pozwala na rozpoznanie mieszanych zaburzeń osobowości. Zaburzenia te mają niekorzystny wpływ na predyspozycje i kwalifikacje opiekuńcze matki. A. B.

(1)ma 48 lat, posiada wykształcenie wyższe, prawnicze, jest adwokatem. Obecnie nie pracuje, przebywa na zwolnieniu, utrzymuje się z wynajmu posiadanych nieruchomości. Mieszka w S. wraz z małoletnią J. we własnościowym dwupoziomowym, nowocześnie urządzonym mieszkaniu o pow. 120 m2, składającym się z 5 pokoi, z którym jeden należy do J.. Oprócz małoletniej posiada dwóch dorosłych synów, A. K.

(1)oraz O. K., który od 06.06.2019 r. przebywał w (...) Szpitalu (...) w O.. A. B.

(1)w toku niniejszej sprawy zrealizowała indywidulany program terapeutyczny „Rozwój umiejętności rodzicielskich” w Stowarzyszeniu (...) w S.. W. K.

(1)ma 49 lat. Posiada wykształcenie wyższe - prawnicze, jest czynnym radcą prawnym. Mieszka wraz z żoną oraz 10 letnią córką A. i 5,5 letnią K. w W... Żona W. K.

(2)B. jest również prawnikiem, adwokatem i pracownikiem naukowym na Wydziale Prawa (...). Sytuacja majątkowa małżeństwa jest bardzo dobra. Pomiędzy A. B.

(1), a W. K.

(1)oprócz niniejszej sprawy, toczą się obecnie sprawy dotyczące alimentów na córką oraz alimentów na żonę, a także sprawa karna, w której A. B.

(1)została oskarżona o czyn z art. 191 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na szkodę W. K.

(1). W przeszłości toczyły się także spraw opiekuńcze dotyczące tak małoletniej, jak i dwojga synów, sprawy z roszczeń majątkowych wnioskodawczyni i uczestnika oraz o ochronę dóbr osobistych. Od momentu rozwodu byli małżonkowie pozostają w konflikcie, czynią wobec siebie liczne zarzuty i obwiniają się o zaniedbania i nadużycia wychowawcze względem J. i jej braci. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o obszerny materiał dowodowy, w tym dowody z dokumentów złożonych zarówno przez strony postępowania, jak również pochodzące od różnego rodzaju instytucji oraz urzędów, a dotyczące A. B.

(1)i W. K.

(1)oraz ich małoletniej córki, także z załączonych akt postepowania przeprowadzonego przed Sądem Rejonowym w Sopocie, sygn. akt III Nsm 117/11 i postepowania odwoławczego przed Sądem Okręgowym w Gdańsku, sygn. akt II 1 Ca 257/18, w tym w szczególności na podstawie: - tom I: odpisu zupełnego aktu urodzenia – k. 13, listów – k. 17, notatek – k. 18, notatki z (...) nr 1 w W. – k. 19, pisma szkoły do (...) k. 20-21, pisma rodziców uczniów – k. 23, zaświadczenia lekarza psychiatry J. P. z dnia 08.11.2019 r. – k. 26, pisma Wojewody (...) – k. 27, sprawozdania ze sprawy o sygn. akt II 1 Ca 257/18 – k. 48-50, postanowienia z dnia 29.11.2019 r. w sprawie o sygn. akt II 1 Ca 257/18 – k. 54-55 (oraz w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Sopocie, sygn. III Nsm 117/11), pisma ze szkoły wraz z załącznikami – k. 60, k. 61-62, korespondencji e-mail – k. 63-65, postanowienia o wszczęciu dochodzenia – k. 220, tom II: postanowienia z dnia 28.08.2019 r. w sprawie o sygn. akt III Nsm 117/11 – k. 347, postanowienia z dnia 17.10.2019 r. w sprawie o sygn. akt II 1 Ca 257/18 wraz z notarialnym poświadczeniem – k. 398-400 (oraz w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Sopocie, sygn. III Nsm 117/11), tom III: postanowienia z dnia 14.08.2019 r. w sprawie o sygn. akt II 1 Ca 257/18 wraz z notarialnym poświadczeniem – k. 401-402 (oraz w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Sopocie, sygn. III Nsm 117/11), korespondencji sms – k. 415-433, sprawozdań z wywiadu środowiskowego – k. 435-436, k. 437-440, postanowienia w sprawie o naruszenie dóbr osobistych o sygn. akt I C 812/10 – k. 543-545, notatki Policji – k. 549, fotografii małoletniej – k. 570-573, k. 574, pisma szkoły do (...) k. 587-588, tom IV: korespondencji sms – k. 621-626, rysunków – k. 627-628, zaświadczenia lekarskiego – k. 630, postanowienia w sprawie o sygn. III Nsm 247/10 wraz z notarialnym poświadczeniem – k. 669-671, k. 672 (oraz w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Sopocie, sygn. III Nsm 117/11), postanowienia w sprawie o sygn. I C 812/10 wraz z notarialnym poświadczeniem – k. 673-675, k. 676, postanowienia w sprawie sygn. III RCo 25/10 – k. 677, postanowienia w sprawie o sygn. II 1 Ca 100/15 – k. 678, postanowień w sprawach o zagrożenie i o nakazanie zapłaty za niewykonane kontakty – k. 679-681, notatki Policji – k. 689, pisma Policji – k. 693, k. 694, k. 695-696, sprawozdania z wywiadu kuratora – k. 726, korespondencji e-mail – k. 737-738, zaświadczenia lekarskiego – k. 770, k. 772, k. 773, zaświadczenia ze szkoły – k. 774, opinii (...) – k. 776, opinii (...) – k. 777, opinii o uczennicy – k. 778, dokumentacji z I Oddziału Psychiatrii Dziecięcej (...) Centrum (...) w Sanatorium (...) w J. – k. 779-787, tom V: sprawozdania z wywiadu środowiskowego – k. 802-804, listów – k. 808, pisma z (...) Centrum (...) – k. 835, k. 845, pisma B. H. – k. 838-838v, uzasadnienia postanowienia z dnia 29.11.2019 r. o sygn. akt II 1 Ca 257/18 – k. 855-887 (oraz w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Sopocie, sygn. III Nsm 117/11), dokumentacji medycznej z (...) Centrum (...) w J. – k. 889-890, k. 893-898, k. 893-909, opinii szkolnych – k. 921-922, k. 923, zaświadczenia ze Stowarzyszenia (...) o uczestnictwie w programie – k. 924, wykazu ocen – k. 925-926, diagnozy psychologicznej z (...) Centrum (...) w J.– k. 941-942, zaświadczenia od psychologa – k. 968, zaświadczenia – k. 1023, listu gratulacyjnego – k. 1024, dyplomu i świadectwa – k. 1026-1029, fotografii – k. 1059-1060, k. 1072, tom VI: notatek i rysunków – k. 1043-1048, k. 1050-1052, postanowienia wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygn. akt III Nsm 247/10 – k. 1135-1176 (oraz w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Sopocie, sygn. III Nsm 117/11), wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie o naruszenie dóbr osobistych sygn. akt I ACa 87/15 – k. 1177-1224, pisma z MOPS – k. 1201, t. VII pisma z MOPS – k. 1314, k. 1387, pisma z (...) k. 1393, tom VIII: orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (...) w O. – k. 1434-1437, dokumentacji medyczna z (...) Centrum (...) w J. – k. 1438-1442, pisma z (...) Centrum (...) w J.– k. 1453, k. 1598, pisma z (...) k. 1455, k. 1491, k. 1493, k. 1561, pisma ze Szpitala (...) w G. – k. 1475, k. 1502, k. 1524, pisma z MOPS – k. 1504, listów – k. 1547-1548, karty informacyjnej z (...) Centrum (...) w J. – k. 1550-1552, zaświadczenia – k. 1553, fotografii – k. 1554-1555, tom XIX: pisma ze Szpitala (...) w G. – k. 1611, pisma kurator – k. 1661-1662, dokumentacji medycznej z (...) Centrum (...) w J. – k. 1663-1666, k. 1744-1746, zaświadczenia lekarskiego – k. 1690, historii choroby z (...) Centrum (...) w J. – k. 1691-1700, zaświadczenia – k. 1701-1708, k. 1714, opinii z przedszkola – k. 1709, wykazu ocen – k. 1710, k. 1713, pisma z (...) k. 1732, pisma z (...) k. 1732, historii choroby oraz dokumentacji z Szpitala (...) w G. – k. 1735-1736, k. 1738-1742, k. 1743, k. 1747-1753, skierowania z (...) Centrum (...) w J. – k. 1737, pisma W. K. – k. 1742, tom X-XI: opinii o opinia uzupełniająca Instytutu Ekspertyz Sądowych do sprawy o sygn. III Nsm 247/10 – k. 1963-2056 (oraz w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Sopocie, sygn. III Nsm 117/11), tom XI: wyroku z uzasadnieniem w sprawie w sprawie o naruszenie dóbr osobistych o sygn. akt I C 812/10 – k. 2059-2001, postanowienia w sprawie o sygn. III Nsm 117/11 – k. 2149-2151, pisma z (...) k. 2164-2165, fotografii – k. 2166-2174, płyty CD – k. 2175, tom XII : informacji o terapii – k. 2347, zaświadczenia lekarskiego – k. 2321, dokumentacji medycznej – k. 2322, wiadomości sms – k. 2354-2355, fotografii – k. 2355-2370, tom XIII: zaświadczenia – k. 2415, karty – k. 2417-2418, świadectwa – k. 2442-2443, zaświadczenia lekarskiego – k. 2441, informacji o terapii – k. 2439, fotografii – k. 2444-2462, wykazu ocen – k. 2463, k. 2465-2467, świadectwa – k. 2468-2469, zaświadczenia – k. 2470, zaleceń dietetycznych – k. 2471-2477, zaświadczenia – k. 2478, informacji o terapii – k. 2538, fotografii – k. 2540-2571, tom XIV: sprawozdania z objęcia nadzoru wraz z kartą czynności – k. 2613-2615, k. 2616-2617, zaświadczenia lekarskiego – k. 2675, informacji o terapii – k. 2676, fotografii – k. 2677-2742, informacji o terapii – k. 2827, wydruków, fotografii – k. 2829-2847, tom XV: pisma z K. Harcerzy – k. 2083, informacji o terapii – k. 2804, fotografii – k. 2806-2858, sprawozdania z nadzoru wraz z kartą czynności – k. 2861-2862, k. 2863-2864, k. 2870-2871, k. 2872-2872, tom XVI: informacji o terapii – k. 2803, informacji o leczeniu – k. 2805, fotografii – k. 2806-2880, informacji o terapii – k. 2970, zaświadczenia lekarskiego – k. 2974, informacji o terapii – k. 2975, planu zajęć – k. 2977, potwierdzeń zamówień – k. 2978-2979, karty zgłoszeń – k. 2980-2982, informacji o uczestnictwie – k. 2983-2984, karty szkoleń – k. 2985, fotografii – k. 2986-2999, tom XVII: informacji o terapii – k. 3053, k. 3069, k. 3071, sprawozdania z nadzoru wraz z kartą czynności – k. 3075-3076, k. 3077-3078, k. 3079-3080, k. 3081-3082, k. 3083-3084, k. 3085-3086, informacji o terapii – k. 3107, fotografii – k. 3110-3123, fotografii – k. 3150-3153, informacji o terapii – k. 3154, sprawozdania z nadzoru wraz z kartą czynności – k. 3157-3158, k. 3159-1160, k. 3162-3163, k. 3174-3175, fotografii – k. 3275-3293, informacji o terapii – k. 3295, arkuszy ocen – k. 3296-3299, tom XIX: postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie znęcania się wraz z uzasadnieniem o sygn. akt Kp 455/11 – k. 3431-3435, wyroku w sprawie o alimenty z powództwa A. B. wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygn. akt III RC 9/19 – k. 3437-3452, zaświadczenia – k. 3454-3455, porozumienia w sprawie rozwodowej – k. 3461-3463, wniosku w sprawie o zmianę rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej – k. 3465-3470, protokołu rozprawy ze sprawy o sygn. III Nsm 247/10 – k. 3482-3488, sprawozdania z nadzoru wraz z kartą czynności – k. 3493-3495, k. 3505-3506, informacji o terapii – k. 3531, sprawozdania z nadzoru wraz z kartą czynności – k. 3553-3554, k. 3555-3556, k. 3558-3559, informacji o terapii – k. 3557, informacji o terapii – k. 3586, k. 3601, tom XX: sprawozdania z nadzoru wraz z kartą czynności – k. 3609-3610, informacji o terapii – k. 3033, k. 3635, k. 3636, k. 3637, korespondencji e-mail ze szkoły – k. 3653-3655, k. 3697-3726, opinii (...) w W. – k. 3728-3740, sprawozdania z nadzoru wraz z kartą czynności – k. 3747-3748, k. 3751-3752, k. 3765-3766, k. 3767-3768, k. 3769-3770, k. 3771-3772, zaświadczenia lekarskiego – k. 3749, informacji o terapii- k. 3750, k. 3753, k. 3785, k. 3792, k. 3793, korespondencji e-mail – k. 3762, tom XXI: sprawozdania z nadzoru wraz z kartą czynności – k. 3808-3810, informacji o wolontariacie – k. 3811, odpowiedzi na skargi i uwagi do opinii (...) w W. – k. 3821-3823, wiadomości sms – k .3837-3861, notatek i listów – k. 3864-3882, informacji ze szkoły – k. 3884-3886, świadectwa – k. 3887-3888, k. 3889, dyplomu – k. 3890, informacji o wolontariacie – k. 3891, informacji od (...) – k. 3892, zaświadczenia o wynikach egzaminów ósmoklasisty – k. 3894, zaświadczenia lekarskiego – k. 3895-3866, pisma Rzecznika Praw Pacjenta – k. 3897-3908, pisma (...) k. 3909-3911, sprawozdania z nadzoru wraz z kartą czynności – k. 3938-3939, k. 3942-3944, fotografii – k. 3941, informacji o terapii – k. 3945-3946, k. 3971, świadectwa – k. 3947-3948, korespondencji e-mail z załącznikiem – k. 3991-3992, k. 3993-3996, wzoru umowy – k. 3997-3998, tom XXII: pisma kuratora – k. 4002a-4003a, sms’a – k. 4004, wyroku w sprawie o obniżenie i o podwyższenie alimentów o sygn. akt III RC 25/19– k. 4010-4013, k. 4013-4019, pisma – k. 4020, protokołu ze sprawy o sygn. akt III RC 25/19 – k. 4021-4024, wydruku z KRS- k. 4091-4095, wydruków ksiąg wieczystych – k. 4096-4137, aktu oskarżenia – k. 4178-4179, sprawozdania z nadzoru wraz z kartą czynności – k. 4195-4196, k. 4197-4198, XXIII: ugody alimentacyjnej, warunków zawieszenia postepowań, wniosku – k. 4222- k. 4226, oświadczenia – k. 4229-4232, sprawozdania z nadzoru wraz z kartą czynności – k. 4256-4259, informacji o terapii – k. 4283, zaświadczenia – k. 4341, postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia z dnia 24 listopada 2014 r. I. N. 247/10 wraz z uzasadnieniem (w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Sopocie, sygn. III Nsm 117/11) Sąd obdarzył wiarygodnością dowody w postaci dokumentów urzędowych w zakresie tego, co urzędowo zostało w nich zaświadczone – art. 244 k.p.c. W tym miejscu należy też podkreślić, iż szczególnie istotne dla oceny właściwości małoletniej przedstawia dokumentacja medyczna pochodząca z I Oddziału Psychiatrii Dziecięcej (...) Centrum (...) w Sanatorium (...) w J., obrazująca stan zdrowia psychicznego małoletniej J. K. w momencie przyjęcia jej do ww. placówki oraz zawierająca w swej treści postawioną tam dziecku diagnozę Zespołu (...), a także dokumentacja medyczna pochodząca z Oddziału Nerwic Młodzieżowych Szpitala (...) w G., gdzie małoletnia przeszła terapię. Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie informacje na temat dokonanego u małoletniej rozpoznania Zespołu (...) Sąd poczynił nie tylko w oparciu o ww. dokumentację medyczną, ale także na podstawie zeznań złożonych przez świadka B. H. – lekarza psychiatrę, pod którego opieką pozostawała małoletnia w trakcie pobytu w (...) Centrum (...) w J. i która szczegółowo wyjaśniła podstawy postawionej tam dziecku diagnozy, a także specyfikę tego rodzaju zaburzenia rozwojowego. Odnośnie natomiast do dokumentów prywatnych, to zgodnie z art. 245 k.p.c., stanowią one dowód tego, że osoba która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w tym dokumencie. Jeżeli bowiem dane pismo zostanie uznane za dokument prywatny, to korzysta z domniemania prawdziwości w tym sensie, że tekst zawarty w tym dokumencie jest niesfałszowany. Dokument prywatny nie dowodzi natomiast materialnej prawdziwości zawartego w nim oświadczenia. Uczestnicy nie kwestionowali autentyczności składanych do sprawy dokumentów prywatnych. W sprawie wykorzystano również sprawozdania z wywiadów środowiskowych kuratora sądowego, a także sprawozdania z nadzoru kuratora dotyczące wykonywania władzy rodzicielskiej przez A. B.

(1)po ustaleniu, w trybie zabezpieczenia, w niniejszej sprawie miejsca pobytu małoletniej przy matce, którym również należy nadać walor wiarygodności. Sąd nie widział podstaw dla odmowy rzeczonym sprawozdaniom wiary, tym bardziej, że zostały sporządzone przez osoby postronne i niezaangażowane emocjonalnie w sprawę i niezainteresowanie jej wynikiem. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż na poparcie swoich twierdzeń zarówno wnioskodawczyni i uczestnik przedstawili ponadto obszerną dokumentację, która była przedmiotem oceny kolejno orzekających Sądów tak pierwszej, jak i drugiej instancji, orzekających po rozwiązaniu przez rozwód związku małżeńskiego A. B.

(1)i W. K.

(1)przez Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I C 871/09, w toczących się pomiędzy stronami sprawach zarówno z zakresu prawa rodzinnego i cywilnego, jak również postępowań karnych. Nadto część dokumentów przedłożonych przez A. B.

(1)oraz W. K.

(1)dotyczy bezpośrednio synów stron (np. dokumentacja medyczna, szkolna), a zatem jest ona co do zasady irrelewantna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tak wobec jej przedmiotu, jak również faktu pełnoletności A. i O. K.. Nie mniej jednak wskazać należy, iż całość przedłożonej dokumentacji potwierdza w sposób niebudzący wątpliwości Sądu, że sytuacja wychowawczo-opiekuńcza małoletniej J. K. jest bardzo skomplikowana i trudna. Dziewczynka bowiem od wczesnych lat życia wzrasta w nieprawidłowej atmosferze rodzinnej, której podłożem są nie tylko sprawy osobiste i majątkowe jej rodziców, ale co szczególnie istotne - dotyczące ich wspólnych dzieci. Trwający zaś pomiędzy A. B.

(1)i W. K.

(1)długoletni, głęboki i nacechowany nieukrywaną wrogością konflikt, negatywnie odbija się na jej życiu. Implikuje on też kolejne postępowania cywilne i karne pomiędzy stronami i również obecnie, oprócz niniejszej sprawy, z udziałem A. B.

(1)oraz W. K.

(1)toczą się procesy sądowe, których przedmiotem są sprawy alimentacyjne pomiędzy byłymi małżonkami, a także sprawa dotycząca alimentacji córki, w tym również postępowanie karne toczące się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, sygn. akt II K 258/21, w sprawie o czyn z art. 191 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., o który oskarżona została A. B.

(1). Ustalając stan faktyczny sprawy Sąd oparł się także na zeznaniach świadków: B. H. – k. 789-791 t. IV, k. 927v-929 t. V, A. B.

(5)– k. 3005v-3007, B. B.

(2)– k. 3007-3009 t. XVII, A. H. – k. 3009v-3010 t. XVII, B. K. – k. 3011-3012 t. XVII, R. P.– k. 3214v-3215v, t. XVIII, M. S.

(1)– k. 3215v-3216v, t. XVIII, A. S. – k. 3216v-3218 t. XVIII, A. G.

(2)– k. 3218-3218v t. XVIII, J. P. – k. 3218v-3219 t. XVIII, M. M. – k. 3519-3520v t. XIX, H. K. – k. 3602-3604 t. XX, K. B. – k. 3780-3781 t. XX, S. N. – k. 3781-3781v t. XX, A. G.

(1)– k. 3929v-3930v t. XXI, Z. D. – k. 3931-3932 t. XXI, A. Z. – k. 4172v-4173v t. XXII, a także przesłuchanych w charakterze stron wnioskodawczyni A. B.

(1)– k. 929v-931v t. V, k. 2176v-2178, t. XI, k. 3951v-3954v t. XXI i uczestnika W. K.

(1)– k. 931v-933v t. V, k. 2178-2179 t. XI, k. 3954v-3965 t. XXI, k. 4173v-4175 t. XXII. W niniejszej sprawie Sąd poczynił ustalenia na podstawie zeznań A. B.

(1)i W. K.

(1), przesłuchiwanych na okoliczność predyspozycji opiekuńczo-wychowawczych wnioskodawczyni i uczestnika, relacji i więzi emocjonalnych wnioskodawczyni i uczestnika z małoletnią J., możliwości zapewnienia małoletniej przez wnioskodawczynię i uczestnika właściwych warunków do opieki i wychowania małoletniej, przyczyn konfliktów wnioskodawczyni i uczestnika co do: miejsca zamieszkania, opieki i wychowania małoletniej J. oraz wpływu tego konfliktu na zachowanie i funkcjonowanie J., możliwości i woli po stronie wnioskodawczyni i uczestnika do zgodnego ukształtowania sytuacji opiekuńczo-wychowawczej J. w której będzie mogła ona zbudować właściwe relacje z obojgiem rodziców i z obojgiem rodziców będzie miała kontakt uzasadniony jej potrzebami emocjonalnymi. Sąd miał na uwadze, że zarówno A. B.

(1), jaki i W. K.

(1)żywią do siebie głęboką urazę i pozostają w oczywistym konflikcie, a ich relacje oparte są na wzajemnej wrogości, co znalazło wyraźne odzwierciedlenie w niniejszej sprawie, a także w innych toczących się postępowaniach udziałem stron, a to niewątpliwie rzutuje na obiektywizm ich twierdzeń. Analiza zeznań wnioskodawczyni i uczestnika, w połączeniu z pozostałym materiałem dowodowym sprawy, pozwala na przyjęcie, iż obydwoje w oparciu o tożsame fakty tłumaczą swoje motywacje w sposób odpowiadający ich aktualnym potrzebom procesowym. Oboje też interpretują odmiennie zachowania drugiego rodzica, czy swojej córki, a czego przyczyny należy upatrywać w ich wieloletnim konflikcie na płaszczyźnie tak rodzicielskiej, jak również dotyczącym spraw osobistych i majątkowych. Jednakże tak z zeznań A. B.

(1), jak i W. K.

(1)wynika, iż relacje pomiędzy rodzicami małoletniej są bardzo trudne i wpływają krzywdząco na J. K., która została uwikłana przez matkę i ojca w ich spór rodzicielski. Sąd dopuścił dowód z zeznań świadków: A. B.

(5), B. B.

(2), B. K., A. H., A. S., A. G.

(2)i K. B.. Zeznaniom tych świadków Sąd dał wiarę w takim zakresie, w jakim korespondują one z treścią zeznań stron i innymi dowodami w sprawie. Zauważyć także należy, iż z uwagi na to, że osoby te stanowią albo członka rodziny którejś ze stron albo pozostają z nią w stosunku bliskości, widocznym jest, iż starają się one interpretować znane im fakty w sposób korzystny dla tej ze stron, z którą w relacji pozostają (np. poprzez idealizowanie kompetencji rodzicielskich), umniejszając wkład i zaangażowanie w opiekę nad dzieckiem strony przeciwnej lub pomijając okoliczności dla niej niekorzystne, a uwypuklając je po stronie przeciwnej (np. np. wzajemne deprecjonowanie się rodziców). Nadto w przypadku świadków B. B.

(2)i B. K. zauważyć należy, iż świadkowie nie mieli wiedzy wynikającej z bezpośredniej obserwacji kontaktów i relacji ojca z córką, a ta którą dysponowali pochodziła od matki dziecka. Co więcej B. B.

(2)zaangażowana była w konflikt pomiędzy stronami na tyle, iż z własnej inicjatywy nagrywała negatywne wypowiedzi J. o ojcu, natomiast B. K. oceniła zachowanie W. K.

(1)wobec dziecka, mające miejsce we wrześniu 2019 r., jako „porwanie rodzicielskie”, bowiem niewygodna dla matki małoletniej okoliczność wydania postanowienia w sprawie przejęcia pieczy przez ojca nad córką, została z oczywistych przyczyn nieprzekazana świadkowi przez A. B.

(1). Podobnie świadek A. H. o sytuacji J. wiedziała jedynie z relacji jej matki. Odnośnie zaś świadków H. K., A. B.

(5), K. B., A. S. i A. G.

(2)Sąd uznał, iż co prawda mieli oni okazje widzieć sposób funkcjonowania małoletniej w domu W. K.

(1), jednakże trudno uznać ich zeznania za obiektywne i pozbawione stronniczości. A. G.

(2)w domu W. K.

(1), podczas mieszkania z nim małoletniej, była bowiem tylko jeden raz, natomiast H. K., jako wieloletnia pomoc domowa zatrudniona w domu ojca J., dystansowała się do sprawy, nie mniej jednak potwierdziła, iż małoletnia bywała wtedy smutna i tęskniła za matką. Co istotne, na powyższą okoliczność wskazały też obecna żona W. K.

(2)B., która była codziennym obserwatorem zachowania małoletniej, a także jej siostra – A. B.

(5)oraz A. S.. Sąd uznał, iż również do zeznań świadka J. P. należy podchodzić z daleko idącą ostrożnością. W ocenie Sądu zeznania J. P., lekarza psychiatry, stanowią bowiem jedynie prywatną opinię na temat kondycji psychicznej małoletniej w czasie zamieszkiwania przez nią u ojca, a przez to, iż świadka łączy z W. K.

(1)relacja towarzyska, nie są one wystarczająco bezstronne. Podobnie za pozbawiony obiektywizmu uznać należy pochodzący od świadka dokument w postaci zaświadczenia z dnia 08.11.2019 r. o stanie zdrowia psychicznego J. K.. Ten bowiem odnośnie do wskazanego w nim polepszenia się nastroju J., zmniejszenia poziomu niepokoju i napięcia emocjonalnego oraz nawiązania przyjacielskich kontaktów z kolegami w szkole, przeczy zeznaniom pedagogów oraz nauczycieli z placówki edukacyjnej dziecka, a nadto dokumentacji szpitalnej dotyczącej małoletniej, pochodzącej z I Oddziału Psychiatrii Dziecięcej (...) Centrum (...) w Sanatorium (...) w J., a także ze Szpitala (...) w G., która w sposób wyczerpujący przedstawia ówczesny i rzeczywisty stan zdrowia psychicznego dziecka. Nadto zwrócić należy uwagę na to, iż odnośnie do przedmiotowego zaświadczenia zastanowienie może budzić też fakt, iż skoro wskazano w nim, iż stan psychiczny małoletniej poprawił się, to dlaczego została jej przepisana przez świadka większa dawka leku przeciwdepresyjnego. Sąd nie znalazł natomiast podstaw do kwestionowania wiarygodności zeznań B. H. – lekarza psychiatry, zajmującego się małoletnią podczas jej pobytu w I Oddziale Psychiatrii Dziecięcej (...) Centrum (...) w Sanatorium (...) w J., której zeznania są spójne i rzetelne. Świadek starała się zeznawać obiektywnie, nie zajmując strony żadnego z rodziców, nie wyrażała w zeznaniach ocen odnośnie do funkcjonowania rodzicielskiego A. B.

(1)oraz W. K.

(1), mówiła tylko o tym, co sama zaobserwowała podczas hospitalizacji małoletniej J. ww. szpitalu oraz poparła i wyjaśniła podstawy zdiagnozowania u dziewczynki Zespołu (...). Wobec zaś wieloletniej (...) i braku osobistego zainteresowania wynikiem sprawy, jej zeznania należy ocenić jako wiarygodne i rzeczowe. Odnośnie natomiast do zeznań R. P., M. S.

(1), M. M., S. N., A. G.

(1), Z. D. oraz A. Z., Sąd uznał, iż polegają one na prawdzie. Świadkowie ci są bowiem osobami postronnymi, która swoje wnioski opierają na własnych postrzeżeniach i nie mającą interesu w korzystnym rozwiązaniu sprawy dla którejkolwiek ze stron postępowania. Wątpliwości nie budził pozostały materiał dowodowy zawarty w aktach, a w szczególności opinia II Opiniodawczego Zespołu (...) przy Sądzie Okręgowym w Warszawie wraz z jej ustnym uzupełnieniem, a stanowiące podstawę ustaleń faktycznych. Sąd nie znalazł podstaw, aby odmówić rzeczonym opiniom waloru wiarygodności. Zdaniem Sądu, opinię (...) oraz jej ustne uzupełnienie należy uznać za pełne i jasne, a także sporządzone ze starannością i rzetelnością. Przy ocenie ww. opinii Sąd wziął pod uwagę między innymi sposób, w jaki zrelacjonowane zostało postępowanie poprzedzające sformułowanie ostatecznych wniosków. W sprawozdaniach zostały szczegółowo wskazane nie tylko dane osób poddanych badaniom, ale także przyjęte przy sporządzaniu opinii założenia, rodzaj przeprowadzonych czynności, zastosowane metody badań. Badający przedstawili zatem nie tylko swoją konkluzję, ale także w sposób logiczny, jasny i zrozumiały dla Sądu wskazali drogę, która doprowadziła ich do odpowiedzi na przedstawione im pytania. Należy podkreślić, iż sporządzający opinie są specjalistami w swoich dziedzinach, z wieloletnim stażem pracy i doświadczeniem w sporządzaniu opinii tego rodzaju. Dysponują oni wiadomościami specjalnymi, koniecznymi i wystarczającymi zarazem do stwierdzenia okoliczności będących przedmiotem niniejszej sprawy. Z powyższych względów Sąd przychyla się do wniosków zawartych w opinii (...) i podtrzymującej ją ustnej opinii uzupełniającej, złożonej przez biegłe A. P., B. P. i A. B.

(6)(k. 3932v- 3934 t. XXI) na rozprawie w dniu 27.07.2021 r., odnoszących się do okoliczności wskazanych tezą dowodową zakreśloną treścią postanowienia tutejszego Sądu z dnia 19 sierpnia 2020 r., rozszerzoną postanowieniem z dnia 03 marca 2021 r. i przyjmuje je za swoje, tym samym nie uznając za zasadne zarzutów sformułowanych odnośnie do opinii przez wnioskodawczynię i uczestnika, a mających li tylko na celu zdyskredytowanie jej waloru dowodowego z uwagi na niekorzystne wnioski biegłych odnośnie do rodzicielskiego funkcjonowania A. B.

(1)i W. K.

(1)i odmiennej od uczestników oceny przez biegłych ich kompetencji opiekuńczo-wychowawczych. Jednocześnie Sąd uznając powyższe opinie za pełne, rzetelne i wiarygodne oddalił wniosek uczestniczki o wyłącznie biegłych z (...) w W., opiniujących w niniejszej sprawie wobec braku podstaw do jego uwzględnienia i treści odpowiedzi biegłych (k. 3821-3823 t. XXI) na uwagi oraz zarzuty sformułowane przez A. B.

(1)odnośnie do sporządzonej w sprawie opinii. Sąd, w oparciu o art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c., oddalił również wniosek W. K.

(1)o dopuszczenie dowodu z nowej opinii psychologów – biegłych M. S.

(2)i dr A. W. po badaniu stron i małoletniej na wskazane okoliczności (k. 4906v t. XXIII), gdyż brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do dokonywania oceny sporządzonej w sprawie opinii przez zespół innych biegłych, a nadto wobec faktu, iż jej przeprowadzenie doprowadziłoby jedynie do nieuzasadnionego wydłużenia niniejszego postępowania. Wniosek uczestnika o to aby inni biegli opiniowali na okoliczność tego czy zgadzają się ze stanowiskiem innych biegłych przedstawionych w opinii pisemnej (ustnej) zmierzałby do recenzowania i oceny dowodu z opinii biegłych co jest rolą sądu. W ocenie zaś Sądu dotychczas zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do poczynienia istotnych ustaleń, co do jej stanu faktycznego i dokonania w niej rozstrzygnięcia. Z tych samych względów Sąd postanowił, na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c., pominąć dowód z zeznań świadków K. J.

(2), K. M., H. N., A. Ś., G. P., S. G. oraz zeznań świadków E. M., M. P., a także nie uwzględnić wniosków A. B.

(1)o dołączenie akt postępowań prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową (...) sygn. akt PR 1 Ds 134.2020 (prokurator odmówił wcześniej wypożyczenia akt sprawy 1 Ds. 134.2020.IS uzasadniając to zabezpieczeniem prawidłowego toku postępowania – k. 4173), akt postępowania Sądu Rejonowego w Sopocie O. 7/20, akt Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. oraz wniosku uczestnika W. K.

(1)o załączenie akt tutejszego Sądu w sprawie karnej o sygn. akt II K 258/21 (za dowód w sprawie Sąd uznał akt oskarżenia przeciwko A. B.

(1), stanowiący skargę oskarżyciela publicznego w tejże sprawie). Dokumenty z postępowania karnego stanowić będą przedmiot oceny sądu karnego, które nie zostało jeszcze zakończone. Sąd pominął także pozostałe wnioski stron dotyczące zeznań świadków, opinii biegłych, oględzin, mając na uwadze, iż w sprawie został zgromadzony obszerny materiał dowodowy, który pozwala wydać przez Sąd rozstrzygniecie, zaś wobec trwania postępowania blisko dwa lata, dla dobra małoletniej i konieczności ustabilizowania jej sytuacji opiekuńczo-wychowawczej, ważne jest jego zakończenie. Zgromadzony materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o istotnych sprawach małoletniej, władzy rodzicielskiej i kontaktach z dzieckiem. Przedstawiane przez wnioskodawczynię i uczestnika dokumenty z innych postepowań sądowych wskazują na głęboki konflikt rodziców małoletniej, a ta okoliczność nie budzi wątpliwości sądu. Z tożsamych względów Sąd postanowił nie uwzględnić też wniosku uczestnika o wysłuchanie małoletniej J. K. przy udziale biegłego psychologa. Małoletnia brała bowiem udział w przeprowadzeniu opinii, także przez psychologów, przez (...) w W., a nadto dwukrotnie została wysłuchana przez Sąd. Sąd zwraca uwagę, iż wysłuchanie małoletniej nie jest dowodem w sprawie, a czynność ta prowadzona była dla poznania stanowiska małoletniej, które Sąd winien brać pod uwagę, choć rzecz jasna nie jest ono rozstrzygające. Co zaś się tyczy dowodu z prywatnych opinii dołączonych do akt sprawy, pochodzących od psycholog P. D. – k. 3988-3990, psychologa B. B.

(3)– k. 2156-2161, czy też psychiatrów A. D. i M. N. – k. 1543-1546, to nie mają one procesowego charakteru i na ich podstawie nie można poczynić ustaleń odnośnie do stanu faktycznego sprawy. Przedmiotowe opinie nie są obiektywnymi i bezstronnymi opiniami. Były bowiem sporządzone na zlecenie danej osoby, w oparciu o przeprowadzone z jej udziałem czynności. Opinie te należy zatem traktować jako dokument prywatny i tak jak w przypadku pozostałych prywatnych dokumentów zebranych w niniejszej sprawie uznać, iż potwierdzają one jedynie fakt, że osoby, które je sporządziły złożyły zawarte w nich oświadczenia. Opinie te nie mogą stanowić dowodu z opinii biegłego w rozumieniu art. 278 k.p.c. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 grudnia 1998 r., sygn. I CKN 922/97, opinią w świetle powołanego przepisu może być wyłącznie opinia sporządzona przez osobę wyznaczoną przez sąd. Powołana zaś opinie zostały sporządzona na zlecenie A. B.

(1)albo W. K.

(1)i tym samym nie spełniają powyższego warunku. Wobec zatem pozaprocesowego charakteru, nie mogą stanowić istotnego materiału dowodowego. Co zaś istotne, Sąd dysponuje pełną i wiarygodną opinią psychologiczną wydaną w toku niniejszej sprawy i uzupełnioną obszernymi zeznaniami biegłych, a która w sposób kompletny wyjaśnia istotne okoliczności mające znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Ponadto dysponuje również wcześniejszą opinią (i opinią uzupełniającą), sporządzoną przez Instytut Ekspertyz Sądowych w K., w sprawie toczącej się przed tutejszym Sądem pod sygn. akt III Nsm 247/10. W świetle powyższej argumentacji, bez znaczenia dowodowego dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawały dołączone do akt przez strony fragmenty publikacji dotyczące tematyki izolacji dzieci od rodziców (k. 3401-3429 t. XIX), czy też problemu przemocy wobec dzieci (k. 4005-4008 t. XXII), a także broszura o ww. tematyce (k. 4009 t. XXII). Publikacje te wzbogaciły wiedzę Sądu co omawianej problematyki i w tym zakresie można je uznać za pomocne. Odnośnie natomiast do pism z k. 22, k. 39, k. 37, k. 51, k. 490, k. 775, k. 1014 k. 1022, k. 1038-1041, k. 1054-1059, k. 1063-1066, k. 1711-1714, k. 2191, k. 2416, k. 3518, przedłożonych do akt sprawy jako oświadczenia, to wskazać należy, iż ich treść nie przedstawia waloru dowodowego, bowiem pisma te stanowią jedynie dowód na to, iż osoby podpisane na ww. dokumentach złożyły oświadczenie o treści w nich zawartej. Jednocześnie nadmienić trzeba, iż strony, a także zeznający w sprawie świadkowie zostali przesłuchani również m.in. na okoliczności podane w ww. pismach. Zaznaczyć również należy, iż przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy, Sąd przyjął do wiadomości wyrażoną przez małoletnią J. K. w dniu 10.02.2020 r. (k. 945-946 t. V) oraz z dnia 13.09.2021 r. (k. 4248-4249 t. XXIII), wolę stałego powrotu pod bezpośrednią opieką matki A. B.

(1). Sąd bowiem, zgodnie z art. 113 1 § 1 k.r.o., powinien wziąć pod uwagę również rozsądne życzenie małoletniej, podejmując rozstrzygniecie w niniejszej sprawie. Ponadto, również w myśl art. 576 § 2 k.p.c., Sąd w sprawach dotyczących osoby lub majątku dziecka wysłucha je, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala, uwzględniając w miarę możliwości jego rozsądne życzenia. Nie może zaś ujść uwadze, iż wobec wieku małoletniej – 14 lat, jest ona osobą, która ze względu na osiągnięty oraz prezentowany poziom dojrzałości, ma prawo do wyrażenia swojej woli odnośnie do przedmiotu niniejszej sprawy, której rozstrzygnięcie wywiera bezpośredni i jakże znaczący wpływ na jej życie. Sąd zwraca tutaj uwagę, iż przedstawione przez J. stanowisko Sąd oceniał przez pryzmat konfliktu lojalności w jakim znajduje się J.. Sąd zdawał sobie sprawę, iż w aktualnym stanie psychicznym J. wykazując uzależnienie od matki i wiedząc, że jej deklaracja będzie dostępna dla matki, wyrażał swoje stanowisko nie działając w warunkach pełnej swobody. Sąd deklarowane stanowisko małoletniej analizował przy uwzględnieniu wniosków biegłych, którzy zaopiniowali, iż mimo tego, że żadne z rodziców nie daje gwarancji właściwego sprawowania bezpośredniej opieki nad córką, bowiem prezentują oni ograniczone kompetencje opiekuńczo-wychowawcze, to przebywanie J. ponownie pod opieką ojca zakończy się tak, jak to miało miejsce w grudniu 2019 r. Obecnie zaś zdaniem biegłych cała rodzina powinna przejść właściwą terapię, bo to od niej zależą zmiany w funkcjonowaniu rodzicielskim A. B.

(1)oraz W. K.

(1)i dobrostan psychiczny ich małoletniej córki, a nie od zmiany miejsca zamieszkania dziecka. Sąd zważył co następuje : Rozpoczynając rozważania w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i przyjętych rozwiązań prawnych w zakresie rozstrzygnięcia o istotnych sprawach małoletniej - miejsca jej pobytu, ograniczenia władzy rodzicielskiej wnioskodawczyni i uczestnika oraz kontaktów małoletniej z ojcem, należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na szczególne uwarunkowania po stronie małoletniej J., które musiały zostać uwzględnione dla zrozumienia, jak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wykładać pojęcia „dobra dziecka”. Dobro dziecka, jako przedmiot szczególnej ochrony w polskim ustawodawstwie, musi być w warunkach każdej sprawy traktowane indywidualnie. Ogólnie ujmując, jest to wyrażenie oznaczające dodatnią – w społecznej hierarchii wartości – ocenę sytuacji dziecka z punktu widzenia zaspokajania jego podstawowych potrzeb, za pomocą świadczeń o charakterze majątkowym i niemajątkowym. Takie ogólne pojmowanie dobra dziecka należy jednak zawsze odnosić do potrzeb konkretnego dziecka, przy uwzględnieniu jego uwarunkowań i ograniczeń. W sytuacji, gdy podmiotem postępowania jest dziecko wymagające szczególnych potrzeb (dotknięte chorobą fizyczną lub psychiczną, zaburzeniami rozwoju, z niepełnosprawnością), na dobrostan takiego dziecka należy patrzeć szczególnie, przez pryzmat stworzenia dziecku warunków, w których będzie można zaspokajać jego podstawowe potrzeby, przy uwzględnieniu stwierdzonych ograniczeń. Opieka nad dzieckiem borykającym się z chorobą czy zaburzeniami psychicznymi wymaga specjalnego podejścia i wrażliwości rodziców, którzy muszą sobie zdawać sprawę, w jaki sposób ten szczególny stan dziecka i jego problemy zdrowotne powinien przekładać się na sprawowaną przez niech opiekę i wychowanie dziecka. W przypadku małoletniej J. K. istotne znaczenie ma diagnoza postawiona w czasie leczenia w (...) Centrum (...), Oddziale Psychiatrycznym dla Dzieci w J., gdzie, po obserwacji w warunkach klinicznych (obserwacji funkcjonowania pacjentki wśród rówieśników w oddziale) i przeprowadzeniu diagnozy psychologicznej, rozpoznano u J. Zespół (...). W jaki sposób przedmiotowe rozpoznanie wpływa na zachowanie J., na jej możliwość dostosowywania się do zmian, wyjaśniła lekarz prowadząca małoletnią w czasie jej leczenia na Oddziale Psychiatrycznym dla Dzieci w J. - B. H., na rozprawie w dniu 7 lutego 2020 r. (k. 927v.-929v). Doktor B. H. wskazała, iż zaburzenie takie powoduje problemy z dostosowaniem się do zmian, zaś lepsze funkcjonowanie (samopoczucie) następuje w schematycznym, znanym otoczeniu. Samouszkodzenia, w przypadku dziecka z Zespołem (...), są sposobem na odreagowanie emocji. Doktor B. H. wskazała, że z jej strony były próby wpłynięcia na sposób myślenia J. o tacie i przekonania jej do podjęcia przynajmniej próby nawiązania kontaktu z tatą. Jednak te próby kończyły się zawsze negacją ze strony J., która powtarzała, że chce być u siebie w domu. Takie zachowanie J., jak wyjaśniła doktor H., jest charakterystyczne dla zaburzeń autystycznych, gdzie nie ma podatności na zmiany, elastyczności w postrzeganiu rzeczywistości. Terapia zaś pomaga dzieciom z Zespołem (...) dostosowywać się do zmian, działać w sposób elastyczny, przystosowywać się do różnych warunków. Wnioski doktor B. H. potwierdziła opinia biegłych z (...) przy Sądzie Okręgowym w Warszawie (k. 3728-3740), gdzie stwierdzono, że zachowania zaobserwowane u małoletniej w czasie badania w zespole, pozostają spójne z obserwacjami lekarzy i terapeutów poczynionymi w czasie hospitalizacji małoletniej. Biegli z (...) zwrócili uwagę na wąski zasób u małoletniej sposobów radzenia sobie z trudami i stresem, co niekorzystnie wpływa na jej samopoczucie, sprzyja kumulacji napięcia emocjonalnego. Biegli wskazali, że w takich sytuacjach u małoletniej występują objawy somatyczne w postaci tików nerwowych, dolegliwości układu pokarmowego, nadciśnienia. Zdaniem biegłych, zachowanie J. w dniu 9 września 2019 r., gdy została odebrana przy udziale kuratora sądowego ze szkoły w S., wynikało z braku przygotowania małoletniej na zmianę miejsca zamieszkania przez oboje rodziców. Dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu doświadczają bardzo zróżnicowanych w formie i zakresie trudności w interakcjach z innymi. Mogą przejawiać się one poprzez obojętność i powściągliwość w kontaktach, kłopoty w odczytywaniu i odpowiadaniu na wskazówki społeczne, czy też poprzez prezentowanie nieakceptowalnych lub niezrozumiałych zachowań społecznych. Przy zaburzeniach ze spectrum autyzmu dzieci mogą nie zwracać uwagi na stan emocjonalny innych osób, występują u nich problemy z różnicowaniem emocji, jak również same także wykazują nieprawidłowości w ekspresji nawet prostych emocji (por. G. Dawson, L. Klinger, A. Lewy, Subgroups of autistic children based on social behawior display distinct patterns of brain activity, „Journal of Abnormal Child Psychology” 1995, no. 23; oraz R. Hobson, On acquiring knowledge abort people and the capicity to pretend: Response to Leslie, „Psychological Review”, 1990, no. 97). Zaburzenia autystyczne traktuje się jako podtyp w obrębie szerszej kategorii zaburzeń empatii. Dzieci autystyczne, jako nieświadome istnienia wewnętrznego świata innych ludzi – ich przeżyć, pragnień, myśli, nie są także zdolne do empatii. (por. C. Gillberg, M. Coleman, The Biology of the Autistic Syndromes, Mackeith Press, London 1992). Również badania prowadzone w Polsce dotyczące poziomu rozwoju umiejętności społecznych u dzieci autystycznych, wykazują ich znaczne obniżenie w stosunku do innych kompetencji (por. H. Jaklewicz, Autyzm wczesnodziecięcy - diagnoza, przebieg, leczenie, GWP, Gdańsk 1993r.). Sąd w przedmiotowym postępowaniu musiał więc, dysponując wiedzą o zaburzeniach ze spectrum autyzmu, które zdiagnozowano u J. (wiedzą, którą nie dysponowały: Sąd Rejonowy w Sopocie i Sąd Okręgowy w Gdańsku), znaleźć rozwiązanie trudnej, przez konflikt rodziców i eliminowanie ojca z życia dziecka, sytuacji J., przy uwzględnieniu tych szczególnych, rozpoznanych dopiero w toku tego postępowania, zaburzeń w funkcjonowaniu małoletniej. Na dobro małoletniej J. Sąd musiał więc patrzeć nie tylko tak, jak do tej pory sądy opiekuńcze, przez pryzmat ostrego konfliktu rodziców, ale przed wszystkim przy uwzględnieniu rozpoznanych u J. zaburzeń, tak aby znaleźć najlepsze dla funkcjonowania małoletniej warunki. Sąd musiał brać pod uwagę, iż J. w czasie pobytu u ojca jesienią 2019 r. znajdowała się w stanie permanentnego stresu i niepokoju. A. K. zwraca uwagę na niepokój jako swoisty przejaw lęku przed nieznanym: „Nieokreślony niepokój jest (...) przeżyciem związanym z samym faktem istnienia i występuje u każdego człowieka, zwłaszcza w sytuacjach, w których trzeba wyjść ze zwykłych automatyzmów życiowych i szukać nowej drogi” (por. A. Kępiński, „Lęk”, Kraków 2002, s. 8). W przypadku jednak dziecka z zaburzeniami autystycznymi, to wyjście z automatyzmów życiowych i akceptacja nowych warunków, nie może odbyć się bez odpowiedniego, specjalistycznego wsparcia i przygotowania na zmiany. Bez takiej pomocy J., trafiając pod opiekę ojca, nie byłaby w stanie funkcjonować (uczyć się, rozwijać) na miarę swoich możliwości intelektualnych i społecznych, bowiem dominujący byłby znowu niepokój i wola powrotu do środowiska, które zna. Rozstrzygnięcie o istotnych sprawach małoletniej Według treści art. 97 k.r.o., jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Zgodnie z art. 97 § 2 k.r.o., o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy. Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny (art. 95 § 3 k.r.o.). Do istotnych spraw dziecka orzecznictwo zalicza m.in. sprawy związane z miejscem pobytu dziecka (por. postanowienie SN z dnia 14 października 1970 r., III CRN 181/70). Miejsce pobytu dziecka należy odróżnić od jego miejsca zamieszkania, które wskazuje ustawodawca w art. 26 k.c. W uzasadnieniu ww. postanowienia z dnia 14 października 1970 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że: „unormowanie bowiem zawarte w art. 26 § 1 k.c. dotyczące miejsca zamieszkania, nie wył