Sygn. akt III U 89/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2021r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Danuta Poniatowska Protokolant: Marta Majewska-Wronowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2021r. w Suwałkach sprawy H. B. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. o wysokość świadczeń służb mundurowych w związku z odwołaniem H. B. od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia 27 czerwca 2017 r. znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję i zobowiązuje Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji do przeliczenia, poczynając od 1 października 2017r., emerytury H. B. z pominięciem art. 15c ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 708 ze zm.). UZASADNIENIE Decyzją z 27 czerwca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury, Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych ponownie ustalił wysokość emerytury H. B. od 1 października 2017 r. W decyzji wskazano, że podstawę wymiaru świadczenia stanowi kwota (...)zł. Emerytura wynosi 46,48% podstawy wymiaru, a jej łączna wysokość wynosi (...)zł. Jednocześnie ogranicza się jej wysokość do (...)zł., to jest do przeciętnej emerytury ogłoszonej przez Prezesa ZUS. Tak obliczona emerytura po potrąceniu składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości (...)zł i zaliczki na podatek dochodowy w kwocie (...)zł wynosi (...)złotych. W decyzji powołano się na: - art. 15c w związku z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r. poz. 708, z późn. zm. dalej jako ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, Ustawa 2016); - otrzymaną z IPN informację Nr (...)z dnia 20 marca 2017 r. Od powyższej decyzji odwołał się H. B., zarzucając naruszenie art. 2, art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 30 oraz art. 47 Konstytucji RP w zw. z art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia emerytalnego w dotychczasowej wysokości. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. wniósł o oddalenie odwołania. Na rozprawie 15 października 2019 r. organ rentowy wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 1 k.p.c., z uwagi na pytanie prawne Sądu Okręgowego w Warszawie z 24 stycznia 2018 r. w sprawie sygnaturze akt XIII 1 U 326/18 do Trybunału Konstytucyjnego, a odwołujący sprzeciwił się wnioskowi o zawieszenie postępowania. Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniosku organu rentowego w tym zakresie, uznając prawo odwołującego do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Wyrokiem z 29.10 2019 r. Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie i zmienił zaskarżoną decyzję. Pełnomocnik Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji złożył apelację od wyroku Sądu Okręgowego, zaskarżając wyrok w całości. Apelacja została uwzględniona w tym zakresie, że zaskarżony wyrok uchylono, a sprawę przekazano Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu Apelacyjnego, zawartej w uzasadnieniu orzeczenia, stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku podstaw do obniżenia H. B. wysokości świadczenia emerytalnego jest przedwczesne i niepoprzedzone żadnymi ustaleniami faktycznymi. Wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności z uwzględnieniem zasad wyrażonych w uchwale Sądu Najwyższego - Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego (Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) z dnia 16 września 2020 r. sygn. III UZP 1/20, wydanej już po zaskarżonym wyroku. Po ponownym rozpoznaniu sprawy: Sąd ustalił, co następuje: H. B., urodzony (...), podjął pracę w Prezydium (...)w S. 10.07.1967 r. Był tam zatrudniony na podstawie umowy o pracę do 15.07.1973 r. W tym czasie odbywał zasadniczą służbę wojskową od 22.10.1968 r. do 15.10.1970 r. Następnie pracował w Urzędzie Gminy w G. (25.07.1973 r.- 31.08.1981 r.) i w Urzędzie Miasta i Gminy w S. (1.09.1981 r.- 31.08.1983 r.), na stanowisku (...). Do służby w organach MSW został przyjęty 1.09.1983 r., po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego. Jak zeznał, nie ubiegał się o zatrudnienie w organach bezpieczeństwa państwa a w Milicji Obywatelskiej. Dowiedział się o przyjęciu do organów MSW dopiero, gdy dostał legitymację służbową. Pracował na stanowisku inspektora (...)w S.. Wydział(...)w S., gdzie pełnił służbę odwołujący się, prowadził postępowania przygotowawcze, śledztwa i dochodzenia. H. B. prowadził w większości sprawy gospodarcze, mniej spraw kryminalnych. Postępowania dotyczyły głównie przestępstw w zakładach pracy, wykrytych w trakcie kontroli uprawnionych służb, gdy z protokołów pokontrolnych wynikały uzasadnione podejrzenia popełnienia przestępstwa. Były też służby operacyjne, które zajmowały wykrywaniem przestępstw. Przychodziły od nich zawiadomienia, że doszło do nieprawidłowości i naczelnik wydziału decydował, czy będzie prowadzona sprawa i kto ją poprowadzi. H. B. prowadził sprawy np. o łapówkarstwo, nie brał udziału w prowokacjach czy wykrywaniu przestępstw. Tym zajmowały się służby operacyjne, które informowały naczelnika, że coś takiego zaistniało. Czasami wydział prowadził sprawy z własnej inicjatywy - na polecenie naczelnika wydziału albo prokuratury, która zlecała sprawy. Akta osobowe odwołującego się nie zawierają materiałów dotyczących prowadzonych spraw, a IPN odmawia poszukiwania w zasobach materiałów, poza konkretnie nazwanymi. Strony nie wykazały inicjatywy dowodowej w tym zakresie, a Sąd nie posiada wiedzy, jakie dokumenty mogą dotyczyć odwołującego się i w związku z tym nie może poszukiwać ich z urzędu. Okres przechowywania akt sądowych spraw karnych już minął. Dlatego za wystarczające musi przyjąć opinie i notatki służbowe, oceniające pracę i postawę odwołującego się w okresie służby, które znajdują się w aktach osobowych. Wynika z nich pozytywna opinia o pracy, zaangażowaniu i postawie funkcjonariusza. Istotna, w ocenie Sądu, jest zwłaszcza notatka służbowa sporządzona 21.08.1986 r. przez St. Insp. (...)w S. por. J. G. (k. 25 kat osobowych). Dotyczy ona przebiegu procesu adaptacji społeczno-zawodowej ppor. H. B. i sporządzona została przed wnioskiem o mianowanie na stanowisko (...). Wynika z niej, że przez okres trzech lat, z wyłączeniem okresu szkolenia zawodowego, samodzielnie przeprowadził siedem postępowań przygotowawczych, m.in. w sprawie usiłowania przekupstwa funkcjonariusza MO za odstąpienie od wykonania czynności służbowych, a także śledztwo w sprawie przyjmowania korzyści majątkowych przez lekarza medycyny wskazanego personalnie. Z opinii wynika, że wykonując czynności służbowe, rygorystycznie przestrzegał obowiązujących w tym zakresie regulacji prawnych. W przypadku postępowania dotyczącego lekarza, polegało ono na przesłuchiwaniu pacjentów, po analizie kart chorobowych prowadzonych przez lekarza. Postępowanie zakończyło się aktem oskarżenia wniesionym przez prokuraturę do sądu. Wszystkie postępowania prowadzone były pod nadzorem prokuratury, która następnie decydowała czy wnieść akt oskarżenia do sądu. Istotne w sprawie jest też to, że H. B. był weryfikowany ze skutkiem pozytywnym. Nadal pracował w Milicji, a potem Policji w wydziale (...). Praca i zakres zadań nie zmieniły się. W strukturach SB był wydział(...), a w strukturach Milicji i Policji wydział (...), gdzie pracował do zawału, emerytury i renty. Ponadto odwołujący się odbył przeszkolenie zawodowe w Studium (...)w W., które ukończył w 1985 r. Od 1.09.1986 r. mianowany został funkcjonariuszem stałym, w związku z upływem okresu służby przygotowawczej. Od 1.12.1986 r. mianowany na stanowisko (...). Studium (...) w P., które trwało 10 miesięcy i obejmowało różne przedmioty. Zakres nauki był różny, były sprawy kryminalne, pracy operacyjnej. Po jego ukończeniu operacyjnie nie pracował, cały czas pracował procesowo. W zeznaniach wskazał, że przez okres pracy, również pracy w administracji państwowej, nie popełnił żadnego czynu, który był niegodny człowieka i nie wstydzi się swojej pracy (zeznania k. 116-117 akt). Akta osobowe nie zawierają informacji, by odwołujący się w trakcie służby był karany dyscyplinarnie, czy też za popełnienie przestępstwa, przekroczenie uprawnień. Wręcz przeciwnie, z opinii służbowych wynika, że w pracy cechowała go kultura osobista i prawna. Z zestawienia Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW wynika, że następnie H. B. pełnił służbę w Policji (MO) od 1.02.1990 r. do 29.06.1997 r. Wskazany w zestawieniu łączny okres składkowy przed służbą w policji, wliczając zasadniczą służbę wojskową wyniósł 16 lat 1 miesiąc i 23 dni. Decyzją z 26.06.1997 r. Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych ustalił H. B. prawo do emerytury policyjnej od daty zwolnienia, tj. 29.06.1997 r. Decyzją z 26.06.1997 r. Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych ustalił H. B. prawo do policyjnej renty inwalidzkiej od daty zwolnienia, tj. 29.06.1997 r. z tytułu zaliczenia do drugiej grupy inwalidów. Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddziałowe Archiwum IPN w B. na podstawie zapisów znajdujących się w aktach osobowych, sporządził informację o przebiegu służby i poinformował, że H. B. w okresie od 1 września 1983 r. do 31 stycznia 1990 r. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa w myśl art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. H. B. nie kwestionował sporządzonej przez IPN informacji i potwierdził, że pełnił służbę zgodnie z zapisem zawartym w informacji IPN. Odwołujący się nie kwestionował też zawartego w zaskarżonych decyzjach sposobu wyliczenia wysokości emerytury w oparciu o zakwestionowane przepisy. Zaskarżoną decyzją z 27 czerwca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury, Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych ponownie ustalił wysokość emerytury H. B. od 1 października 2017 r. W decyzji wskazano, że podstawę wymiaru świadczenia stanowi kwota (...)zł. Emerytura wynosi 46,48% podstawy wymiaru, a jej łączna wysokość wynosi (...)zł. Jednocześnie ogranicza się jej wysokość do(...) zł., to jest do przeciętnej emerytury ogłoszonej przez Prezesa ZUS. Tak obliczona emerytura po potrąceniu składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości (...)zł i zaliczki na podatek dochodowy w kwocie (...)zł wynosi (...)złotych. W decyzji powołano się na: - art. 15c w związku z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r. poz. 708, z późn. zm. dalej jako ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, Ustawa 2016); - otrzymaną z IPN informację Nr (...)z dnia 20 marca 2017 r. Sąd zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że 1 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r. poz. 2270, dalej jako ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, Ustawa 2016), na mocy której wprowadzono art. 13b ustalający katalog cywilnych i wojskowych instytucji i formacji, w których służba od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. jest uznawana za służbę na rzecz totalitarnego państwa. Ustawa zmieniająca wprowadziła także zasady ustalania wysokości policyjnej emerytury i renty inwalidzkiej nakazując stosowanie art. 15c i 22a ustawy. Przepisy te stanowią, iż w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2.01.1999 r., emerytura wynosi 0% podstawy wymiaru – za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art.13b i 2,6% podstawy wymiaru – za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art.13 ust.1 pkt 1, 1a oraz 2-
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.