IV P 12/20

Sygn. akt IV P 12/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2021 roku Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu w składzie: Przewodniczący: Sędzia Alina Kordus-Krajewska Ławnicy: Kamila Cudnik, Maria Warjan po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. L. przeciwko M. C. o ustalenie istnienia stosunku pracy I. Ustala ,że powoda J. L. i pozwanego M. C. prowadzącego działalność pod firmą (...) łączyła umowa o pracę na stanowisku kierowcy w okresie od dnia 12 sierpnia 2019r. do dnia 9 września 2019r. II. W pozostałym zakresie powództwo oddala, III. Zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 150 zł (sto pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu części kosztów procesu, IV. Nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Toruniu kwotę 314 zł (trzysta czternaście złotych) tytułem części opłaty od pozwu, V. W pozostałym zakresie opłatą od pozwu obciąża Skarb Państwa. Sygn. Akt IVP 12/20 UZASADNIENIE Powód J. L. wniósł pozew przeciwko M. C. o ustalenie istnienia stosunku pracy między powodem a pozwanym prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą: (...), począwszy od 12 sierpnia 2019 roku na czas nieokreślony, polegający na zatrudnieniu powoda w charakterze kierowcy. W pozwie wniesiono także o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu podano ,że powód J. L. jest kierowcą zawodowym i posiada do tego odpowiednie kwalifikacje zawodowe, potwierdzone załączonymi dokumentami tj. orzeczeniem psychologicznym, orzeczeniem lekarskim i świadectwem kwalifikacji zawodowej. W okresie od 10 lipca 2017 roku do 9 października 2017 roku powód był pracownikiem pozwanego. Od dnia 12 sierpnia 2019 roku po wcześniejszym uzgodnieniu warunków pracy z D. C., świadczył osobiście i odpłatnie pracę na rzecz i pod kierownictwem pozwanego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: (...). Strony przed podjęciem przez powoda pracy ustaliły następujące warunki pracy: praca ma być świadczona osobiście przez powoda, odpłatnie (strony ustaliły wysokość wynagrodzenia na kwotę 1450,00 zł tygodniowo), zakres obowiązków – świadczenie pracy jako kierowca na rzecz i pod kierownictwem pozwanego. W związku z wcześniej zawieranymi umowami o pracę, powód domniemywał uczciwość pracodawcy. Powód w dniu 12 sierpnia 2019 roku został dopuszczony do pracy na warunkach wcześniej uzgodnionych. Dopuszczenie do pracy polegało na udostępnieniu przez pracodawcę samochodu, który stał się narzędziem pracy i podjęciu pierwszego transportu. W dniu 12 sierpnia 2019 roku, zgodnie z art. 29 §2 Kodeksu pracy, pracodawca potwierdził wcześniej uzgodnione warunki zatrudnienia i płacy poprzez podpisanie umowy o pracę. Egzemplarz umowy o pracę z dnia 12 sierpnia 2019 roku do czasu wniesienia pozwu nie został wydany powodowi. Powód świadczył pracę do dnia 7 września 2019 roku, kiedy uległ wypadkowi przy pracy. Powód podczas załadunku węgla w M. w momencie schodzenia z naczepy wywrotki poślizgnął się i uderzył lewą nogą w metalowe schodki naczepy. Powód w czasie wypadku doznał urazu lewej nogi. O zaistniałej sytuacji, powód niezwłocznie powiadomił pracodawcę w drodze SMS"owej. Po udaniu się w dniu następnym do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w T., powód otrzymał diagnozę zapalenie skóry i tkanki podskórnej podudzia lewego (...)- (...)) oraz doręczane elektronicznie pracodawcy - zwolnienie lekarskie. Po odebraniu przez pracodawcę elektronicznego zwolnienia lekarskiego, D. C. powiadomił powoda o pilnej konieczności wycofania zwolnienia z uwagi na fakt, że powód nie został zgłoszony przez pracodawcę do ubezpieczenia społecznego, a takiego zgłoszenia można dokonać jedynie do 7 dni wstecz. Po zaistniałym zdarzeniu, powód został pozbawiony środków finansowych. Pozwany po wypadku powoda nie wypłacał wynagrodzenia za okres niezdolności do pracy nieprzekraczającym łącznie 33 dni w ciągu roku kalendarzowego. Powód nie mógł także liczyć na inne świadcz m tytułu niezdolności do pracy z uwagi na niezgłoszenie przez pozwanego do ubezpieczenia społecznego. Wobec powyższego, powód wystąpił o doręczenie umowy o pracę z dnia 12 sierpnia 2019 roku, zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego i opłacenie zaległych składek, wypłatę zaległego wynagrodzenia, zapłatę zadośćuczynienia w wysokości 20 000,00 zł z uwagi na brak zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego, a z tego powodu nie otrzymania żadnych świadczeń z ZUS, jak również zasiłku chorobowego. W odpowiedzi na żądanie powoda, pozwany zaprzeczył jakoby powód związany był z pozwanym stosunkiem pracy. Odnosząc się do zarzutów z pisma pozwanego, należy wskazać, że M. C. poznał powoda oraz osobiście wypłacił mu pierwszą należną tygodniówkę. O świadczeniu pracy o charakterze stosunku pracy, może także świadczyć fakt, że na powodzie w czasie świadczenia pracy ciążyła odpowiedzialność nad mieniem powierzonym (samochodem). W związku z uszkodzeniem owiewki powierzonego samochodu, pozwany potrącił z wynagrodzenia należność wynikającą z kosztów naprawy uszkodzonego elementu. Nadto, powód wykonywał wszelkie przewozy na polecenie pozwanego, przekazywane przez jego pracowników zajmujących stanowisko spedytorów. Oni w drodze wiadomości tekstowych (SMS) udzielali informacji powodowi, gdzie ma nastąpić załadunek/rozładunek i w jakich godzinach. Powód nie miał żadnej swobody wyboru miejsca załadunku/rozładunku, jak i przedmiotu przewozu. Podlegał w tym zakresie podporządkowaniu pozwanemu. Wynagrodzenie powoda było płacone w gotówce w kwocie 1450 zł tygodniowo -bezpośrednio w siedzibie pracodawcy. Wypłat dokonywali M. C., A. C. oraz J. C. (syn pozwanego). W odpowiedzi na pozew pozwany wnosił o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu wraz ze zwrotem kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu podano ,że w roku 2019 - pomiędzy powodem a pozwanym, nie nawiązano żadnego stosunku prawnego, w szczególności stosunku pracy. Pozwany zaprzeczył jakoby w 2019 roku miał zatrudnić w charakterze kierowcy p. J. L.. Pozwany nie uzgadniał z powodem żadnych warunków zatrudnienia. Nie ustalał ani wysokości wynagrodzenia za pracę, ani pozostałych kwestii, o których mowa w treści art. 22 i 29 KP. Tym bardziej nie można formułować tezy o podpisaniu przez pozwanego dokumentu umowy o pracę powoda. Nie ma więc jakichkolwiek podstaw do formułowania tezy o zatrudnieniu powoda przez pozwanego. Faktem niezaprzeczalnym jest również to, że spedytorzy zatrudnieni w (...), wykonują także czynności na rzecz innych podmiotów z branży transportowej. Spedytorzy ci, w tym również D. C., przekazywali m.in. p. J. L., podobnie jak innym kierowcom, poszczególne zlecenia przewozowe od firm zatrudniających danych kierowców, w tym powoda. Jednak powyższe nie stanowi o fakcie nawiązania stosunku pracy pomiędzy pozwanym a J. L.. Z informacji posiadanych przez pozwanego wynika, że p. J. L. był w owym spornym okresie zatrudniony przez spółkę (...) sp. z o.o. z/s w Z., trudniącą się przewozami i transportem. W miesiącu sierpniu 2019 roku, choć nie tylko, spółka ta, dla realizacji swoich zleceń, korzystała z pojazdów wynajmowanych od pozwanego M. C.. W przedmiotowej sytuacji, nie sposób więc stwierdzić, że powód J. L. pozostawał w dyspozycji pozwanego , który nota bene nigdy nie spotkał p. J. L. i nigdy się z nim nie kontaktował. Tym bardziej nie można też mówić o jakimkolwiek podporządkowaniu powoda - poleceniom naszego pozwanego. Wskazano, że faktem jest zrekompensowanie przez powoda, szkody wyrządzonej pozwanemu (zniszczenie elementu w pojeździe), lecz działo się to nie w ramach pracowniczej odpowiedzialności za mienie powierzone, lecz zwykłej, kodeksowej odpowiedzialności deliktowej (art. 415 KC). Dodatkowo podkreślono, że nie sposób obciążać pozwanego konsekwencjami podania przez powoda u lekarza, danych podmiotu, który miał go rzekomo zatrudniać. Wycofanie zwolnienia lekarskiego, dokonane przez powoda, również nie może obciążać pozwanego. Czynności te realizował powód na własny rachunek. Wspomniano także, że gdyby powód był zatrudniony przez pozwanego i jakimś przypadkiem, powód nie zostałby zgłoszony do ZUS-u, jako zatrudniony w (...), to nie byłoby absolutnie żadnych przeszkód do tego by w dniu 7 września 2019 roku lub w dniu następnym, zgłosić powoda do ubezpieczeń społecznych np. od dnia 1 września 2019 roku. Tak jednak się nie stało, gdyż powód nie był w tym czasie zatrudniony przez pozwanego. Wskazano , że z „inspiracji" J. L., na początku 2020 roku, w firmie (...) Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadziła szczegółową kontrolę. Nie znaleziono większych nieprawidłowości. Sąd ustalił co następuje: Powód J. L. jest kierowcą zawodowym posiadającym orzeczenia psychologiczne, orzeczenie lekarskie i świadectwo kwalifikacji zawodowej. W okresie od 10 lipca 2017 roku do 9 października 2017 roku powód był pracownikiem pozwanego zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy. Dowód: umowy o pracę w aktach osobowych powoda k.2 część B i k.8 akt sprawy , świadectwo kwalifikacji k.9, orzeczenie psychologiczne k.10, orzeczenie lekarskie k.11, zaświadczenie o niekaralności k.13 Powód ustalił ponowne zatrudnienie u pozwanego z reprezentującym pozwanego synem D. C.. Powód zaproponował podstawę plus diety zagraniczne w wysokości miesięcznej 6000zł i wnosił o płatność tygodniowa 1500zł. Powód chciał na początek otrzymać zatrudnienie na okres próbny lub czasowy. Ostatecznie powód ustalił z D. C. ,że wynagrodzenie tygodniowe wyniesie 1450zł. Powód świadczył pracę od dnia 12 sierpnia 2019 roku. Powód podpisał egzemplarz umowy , który nie został wydany powodowi. Powód jeździł w trasy, które przekazywali powodowi spedytorzy. Powód otrzymywał CMR i WZ , miał podawane miejsce załadunku i rozładunku. Powód w czasie pracy jeździł czterema samochodami. W pierwszym tygodniu pracy powód uszkodził podczas cofania owiewkę w samochodzie i zgodził się na potrącenie za jej naprawę. Powód otrzymywał tygodniówki, ostatnia została wypłacona z opóźnieniem po potrąceniu 300 zł za naprawę. Powód świadczył pracę do dnia 7 września 2019 roku, kiedy uległ wypadkowi przy pracy. Powód podczas załadunku węgla w M. w momencie schodzenia z naczepy wywrotki poślizgnął się i uderzył lewą nogą w metalowe schodki naczepy. Powód w czasie wypadku doznał urazu lewej nogi. O zaistniałej sytuacji, powód niezwłocznie powiadomił pracodawcę w drodze smsowej. Po udaniu się w dniu następnym do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w T., powód otrzymał diagnozę zapalenie skóry i tkanki podskórnej podudzia lewego (...)- (...). Pracodawca otrzymał elektroniczne zwolnienie lekarskie. Po odebraniu przez pracodawcę elektronicznego zwolnienia lekarskiego, D. C. kazał powodowi wycofać zwolnienie z uwagi na fakt, że powód nie został zgłoszony przez pracodawcę do ubezpieczenia społecznego. D. C. wskazał powodowi ,że nie pracuje w firmie. Powód w dniu 9 września 2019r. wycofał zwolnienie lekarskie. Potem już strony nie rozmawiały o dalszej pracy. Dowód: karta informacyjna k.24, opis zdarzenia k.25-26, protokół kontrolo PIP, nakaz i wystąpienie PIP k.54-66, zeznania świadka D. C. od k.112v , protokół elektroniczny z dnia 24 czerwca 2020r. od 00:08:34 Powód leczył się dłuższy czas , gdyż rana nie chciała się zagoić. Po chorobie powód zatrudnił się w oparciu o umowę zlecenie a potem w oparciu o stałą umowę o pracę. Dowód: historia choroby k.29, wyjaśnienia powoda k.223v Powód pismem z dnia 27.11.2019r. wezwał pozwanego do wydania umowy o pracę , zaległego wynagrodzenia i zadośćuczynienia. pozwany odpowiedział ,że stron nie łączyła umowa o pracę. Pozwany wskazywał na zatrudnienie powoda w okresie od dnia 9.08.2019r. w Spółce (...) (...) Powód faktycznie nie był zatrudniony w tej spółce. Dowód: pismo z dnia 27.11.2019r. k.22, pismo z dnia 4.12.2019r. k.27-28, oświadczenia k.78-79, 86-87, umowy najmu pojazdu k. 80-85, zeznania świadka J. M. od k.201v, protokół elektroniczny z dnia 22 września 2020r. od 00:08.30, przesłuchanie powoda od k.202v protokół elektroniczny z dnia 22 września 2020r. od 00:30:58, Pozwany prowadzi rejestr Vat, do którego wpisuje umowy na wynajem samochodów w tym z Spółce (...) (...) Spółka w okresie spornym nie wynajmowała pojazdów od pozwanego. Dowód: rejestry Vat k.149-193v , faktura Vat k.148, zeznania świadka J. M. od k.201v, protokół elektroniczny z dnia 22 września 2020r. od 00:08.30, Sąd zważył co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów oraz zeznania świadków i powoda. Sąd dał wiarę świadkom i powodowi w zakresie w jaki były zbieżne i wzajemnie się uzupełniały. Sąd ograniczył przesłuchanie stron go przesłuchania powoda , gdyż pozwany prawidłowo wezwany nie stawił się i nie usprawiedliwił nieobecności( k.202v) . Pisemnym oświadczeniom w zakresie zatrudnienia powoda w spółce (...) oraz umowom najmu pojazdu sąd nie dał wiary. Sąd oceni szerzej materiał dowodowy w dalszej części uzasadnienia. Podstawę dochodzonego przez powoda roszczenia o ustalenie stanowił m.in art. 189 k.p.c., zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W przedmiotowej sprawie powód miał interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy. Należy podkreślić, że interes prawny powoda, stanowi przesłankę materialnoprawną powództwa o ustalenie. Interes prawny musi istnieć obiektywnie, aby uzasadniać żądanie ustalenia prawa lub stosunku prawnego. Jego istnienia jednak nie można traktować jako jedynej przesłanki decydującej o uwzględnieniu powództwa o ustalenie. Jest on warunkiem umożliwiającym dalsze badanie w zakresie istnienia lub nieistnienia ustalanego prawa lub stosunku prawnego. Interes prawny - jest to interes dotyczący szeroko rozumianych praw i stosunków prawnych (por. T. Rowiński: Interes prawny w procesie cywilnym i w postępowaniu nieprocesowym, Warszawa 1971, s. 22, por. także: E. Budna, Glosa do uchwała Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 1988 r., III CZP 26/88, OSP 1991, nr 1, s. 9 i n.). W przypadku ustalania praw czy stosunków prawnych występuje z reguły wówczas, gdy istnieje niepewność tego prawa lub stosunku prawnego zarówno z przyczyn faktycznych, jak i prawnych. Niepewność może wynikać z wielu przyczyn, w których jedyny sposób dochodzenia praw polega właśnie na wytoczeniu powództwa ustalającego (zob. M. Jędrzejowska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, część 1, t. 1, pod red. T. Erecińskiego, Warszawa 2006, s. 448). Aby stwierdzić czy w okresie spornym strony łączyła umowa o pracę, Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe na okoliczność ustaleń stron stosunku w zakresie zatrudnienia i charakteru pracy powoda. Przepis art. 22 § 1 k.p. zawiera ustawową definicję pojęcia „stosunku pracy". Zgodnie z tym przepisem przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Jak więc wynika z analizy cytowanego przepisu, stosunek pracy jest dwustronnie zobowiązującym stosunkiem zobowiązaniowym (obligacyjnym) zachodzącym między stronami, tj. pracodawcą a pracownikiem. Każda ze stron tego stosunku jest względem drugiej jednocześnie i uprawniona i zobowiązana, przy czym obowiązki jednej strony stosunku odpowiadają uprawnieniom drugiej strony tegoż. I tak pracodawca jest zobowiązany do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem, natomiast pracownik jest zobligowany do wykonywania pod kierownictwem pracodawcy określonej pracy we wskazanym przez pracodawcę miejscu i czasie. Z kolei w myśl przepisu art. 22 § 1