← Polska

I C 1184/19

Sygn. akt: I C 1184/19 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 września 2020 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Tadeusz Kotuk po rozpoznaniu

i nast. k.c. Zgodnie z treścią art.

§ 1k.c.

postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W myśl art.

§ 3k.c.

nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Z kolei wedle art. 385 2 k.c. oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny. W myśl art.

§ 3k.c.

nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z treścią art.

§ 4k.c.

ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje, a więc w niniejszej sprawie na stronie powodowej. Powódka nie udowodniła, że treść umowy pożyczki była indywidualnie wynegocjowana. Prowizja Natomiast, odnośnie wynagrodzenia prowizyjnego w kwocie 7.571 zł, powódka nie wskazała z czego wynika tak znaczny koszt prowizji (niemal połowa wartości nominalnej pożyczki). Na podstawie zaoferowanych dowodów nie można w żaden sposób ustalić, za jakie szczególne czynności powódka zastrzegła dla siebie tak znaczne wynagrodzenie odpowiadające niemalże kwocie kapitału pożyczki. Twierdzenia powódki w tym zakresie nie zostały poparte żadnymi wiarygodnymi dowodami, które pozwalałaby ustalić sens przyznania profesjonalnej instytucji finansowej wynagrodzenia w tak znacznej wysokości. Zastrzeżenie tak wysokiego wynagrodzenia bez odniesienia do konkretnych, faktycznie poniesionych kosztów nie może zostać uznane za postępowanie uczciwe i zgodne z dobrymi obyczajami. Powódka powołała się na maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu, które mogą być pobierane od konsumentów (art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim). Nie mniej wysokość tych kosztów nie może być kształtowana dowolnie i w oderwaniu od kosztów faktycznie ponoszonych w związku z realizacją konkretnej umowy. Niedopuszczalnym jest, aby firma zajmująca się udzielaniem pożyczek, wykorzystywała niekorzystne położenie pożyczkobiorcy, generując niezwykle zawyżone koszty. W toku niniejszego postępowania powódka nie potrafiła w sposób logiczny wyjaśnić jakie konkretne czynności związane z obsługą przedmiotowej umowy wiązały się z tak znacznymi kosztami. W tym stanie rzeczy należało uznać, że skoro powódka nie udowodniła, że tak znaczne koszty faktycznie zostały przez nią poniesione w związku z wykonaniem umowy czy za konkretne świadczenia dodatkowe spełnione na rzecz konsumenta, to brak podstaw do uwzględnienia wynagrodzenia prowizyjnego, co skutkuje eliminacją tego zapisu w całości z umowy pożyczki. Zastrzeżenie przez ustawodawcę maksymalnych pozaodsetkowych kosztów kredytu nie oznacza, że powódce przysługiwało w każdym przypadku uprawnienie do naliczania kosztów maksymalnych i stosowania przy umowach wzorców umownych kształtujących wzajemne prawa i obowiązki stron w sposób niezgodny z zasadami współżycia społecznego. Zamieszczony w ustawie matematyczny wzór nie może stanowić podstawy i sposobu obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych przez dodawanie do umów pożyczek wysokich, zryczałtowanych opłat (pod nazwą „prowizja”) i nie może korzystać z ochrony prawnej. Zważywszy na znaczną wysokość obu kosztów w stosunku do kapitału udzielonej pożyczki, nie budzi wątpliwości, że postanowienia umowne przewidujące obowiązek poniesienia tych kosztów rażąco naruszają interesy konsumenta. Wynagrodzenie prowizyjne było świadczeniem ubocznym. Powyższe uwagi dotyczą także opłaty przygotowawczej w kwocie 129 zł – nie jest jasnym, jaka jest relacja tego kosztu to wspomnianej prowizji. Nie wiadomo, z czym konkretnie związana jest ta opłata i jakie jest jej uwarunkowanie ekonomiczne. Z treści wzorca umowy wynika, że umowa miała charakter typowy, nie związany z „czynnościami przygotowawczymi”. Nie wiadomo, co miałoby zostać „przygotowane”. Sam fakt wpisania do umowy np. danych osobowych klienta nie powinien na normalnym rynku pożyczkowym wiązać się z dodatkowymi opłatami, co jest dość oczywiste. Co więcej, nie przyznano analogicznego upustu klientowi kontrahenta z tytułu konieczności przyjścia do punktu obsługi, przygotowania dokumentów (np. tożsamości), kosztów dojazdu itp. Ta asymetria sytuuje omawianą opłatę jako ukryty zysk, nie przewidziany żadnymi realnymi potrzebami lub wydatkami przedsiębiorcy. W pozostałym zakresie nie dopatrzono się abuzywności umowy stron. ROZSTRZYGNIĘCIE Zatem, dokonując rozliczenia pożyczki Sąd przyjął, że pożyczkobiorca zobowiązana jest do spłaty tej części wynikającego z dotychczasowych spłat zadłużenia (20.089,18 zł), które powinno być pomniejszone o prowizję (7.571 zł) i opłatę przygotowawczą (129 zł), a więc finalnie: 12.389,17 zł. Taką też kwotę zasądzono w punkcie I. wyroku na podstawie na podstawie art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (t.j. Dz. U. z 2014 roku, poz. 1497 ze zm.) w zw. z art. 720 § 1 k.c. oraz (...) -3 k.c. Na podstawie art. 481 § 1 i 2 1 k.c. Sąd zasądził również odsetki umowne za opóźnienie od dnia 16 października 2019 roku do dnia zapłaty. Natomiast w punkcie II. wyroku na podstawie wyżej wskazanych przepisów stosowanych a contrario w pozostałym zakresie powództwo należało oddalić. W punkcie IV. wyrokowi w punkcie I. nadano z urzędu rygor natychmiastowej wykonalności na mocy art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c. KOSZTY PROCESU O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie III. wyroku na podstawie art. 100 k.p.c.– stosunkowe rozdzielenie. Powódka wygrała proces w 60% i taki procent kosztów obciąża przeciwniczkę. Koszty powódki to: opłata sądowa od pozwu 252 zł + 753 zł, opłata za czynności profesjonalnego pełnomocnika (adwokat) w stawce minimalnej 3.600 zł (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, koszty doręczenia komorniczego (72.10 zł). Wynik sumy tych kosztów w stosunku do proporcji, w jakiej wygrała powódka to 2863,40 zł.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.