Sygnatura akt II AKa 138/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 listopada 2021 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący sędzia SA Andrzej Kot (spr.) Sędziowie: SA Edyta Gajgał SA Jerzy Skorupka Protokolant: Wiktoria Dąbrowicz przy udziale prokuratora Prokuratury (...) Wiesława Bilskiego po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy G. Ś. oskarżonego z art. 18 § 3 kk w związku z art. 286 § 1 kk w związku z art. 294 § 1 kk w związku z art. 12 § 1 kk w związku z art. 64 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 15 stycznia 2021 r. sygn. akt III K 99/20 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. na podstawie art. 105 § 2 i 3 k.p.k. prostuje oczywistą omyłkę pisarską w ten sposób, że w opisie przypisanego oskarżonemu czynu po słowach „co do zamiaru i możliwości zarządu,” w miejsce słowa „przedmiotowe” dodaje „w zakresie wykonania przedmiotowych”; III. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 138/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 15 stycznia 2021 r. sygn. akt III K 99/20 1.
- Podmiot wnoszący apelację oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego oskarżyciel posiłkowy oskarżyciel prywatny obrońca oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia w całości na korzyść co do winy na niekorzyść w części co do kary co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka art. 439 k.p.k. brak zarzutów 1.
- Wnioski uchylenie zmiana
- USTALENIE FAKTÓW W ZWIĄZKU Z DOWODAMI PRZEPROWADZONYMI PRZEZ SĄD ODWOŁAWCZY 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty G. Ś. Oskarżony był już karany sądownie. Zachowanie oskarżonego w trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w G. jest poprawne. Nie był karany dyscyplinarnie, uzyskał jedną nagrodę regulaminową. Nie jest członkiem podkultury więziennej. Wykonuje zatrudnienie. Odbywa karę w systemie programowego oddziaływania i realizuje programy resocjalizacyjne. Odbył terapię odwykową. Informacja z K. Opinia o oskarżonym z ZK G. k. 1405-1406 k. 1399 -1400 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Informacja z Krajowego Rejestru Karnego. Opinia o oskarżonym z Z. Karnego w G. Dokumenty zostały sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa przez upoważnione podmioty. Zasługują więc w całości na uwzględnienie. 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.
- albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW I WNIOSKÓW Lp. Zarzut Apelację wniósł Prokurator (...) w S. zarzucając rażącą niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonego G. Ś. poprzez wymierzenie mu kary 2 lat pozbawienia wolności za zarzucany mu czyn podczas gdy właściwa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym uprzednia karalność oskarżonego, znacząca kwota wyrządzonej czynem szkody, a co za tym idzie wysoka społeczna szkodliwość czynu, działanie w warunkach powrotu do przestępstwa, prowadzą do jednoznacznego wniosku, że orzeczona kara 2 lat pozbawienia wolności jawi się jako rażąco łagodna, a względy zarówno prewencji indywidualnej i ogólnej pozwalają uznać, że cele kary zostaną osiągnięte jedynie poprzez wymierzenie mu surowej kary jaką jest kara 4 lat pozbawienia wolności. zasadny częściowo zasadny niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja prokuratora nie była zasadna. Dla uwzględnienia zarzutu apelującego niezbędnym było wykazanie, że kara wymierzona G. Ś. jest nie tylko niewspółmierna, ale rażąco niewspółmierna. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza zaś znaczną dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną. Nie każda więc różnica w zakresie oceny wymiaru kary uzasadnia zarzut rażącej niewspółmierności kary, przewidziany w art. 438 pkt 4 k.p.k., ale tylko taka, która ma charakter zasadniczy, a więc jest niewspółmierna w stopniu nie dającym się zaakceptować. Chodzi tu o tak istotne różnice ocen, że dotychczas wymierzoną karą można byłoby nazwać także w potocznym znaczeniu tego słowa - rażąco niewspółmierną. Należy dodać, że przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie wskazanych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że zachodzi wyraźna różnica między karą wymierzoną, a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 k.k. oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 1 grudnia 1994 r., III KRN 120/94, OSP 1995, Nr 6, poz. 138; z dnia 14 listopada 1973 r. III KR 254/73, OSNPG 1974, nr 3-4, poz. 51; z dnia 2 lutego 1995 r. II RN 198/94, OSNPK 1995, Nr 6, poz. 18; wyrok Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 16 lutego 2009 r., SNO 2/09 Orzecznictwo Sądu Najwyższego w sprawach dyscyplinarnych 2009, s. 187). Również w orzecznictwie sądów powszechnych ugruntowany jest pogląd, iż aby uznać, że kara jest rażąco niewspółmierna, różnica między karą wymierzoną, a karą wnioskowaną przez skarżącego winna być różnicą "rażącą" i to charakterystyczne określenie winno oznaczać, że jest ona "jaskrawa", "bijąca w oczy", "oślepiająca", a więc jest różnicą tak istotną, że wymierzonej kary nie można w żaden sposób zaakceptować (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 25 marca 2015 r., II AKa 33/15, L.,; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 14 marca 2001 r., II AKa 55/01, Prok. i Pr. 2001, Nr 10, poz. 21; wyr. Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14 września 2005 r., II AKa 165/05, KZS 2005, Nr 10, poz. 32; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 16 stycznia 2007 r., II AKa 350/06, KZS 2007, Nr 9, poz. 51). Przy ocenie rażącej niewspółmierności nie chodzi więc o każdą ewentualną różnicę w ocenach wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, że karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby również w potocznym znaczeniu tego słowa rażąco niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się zaakceptować (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. II AKa 308/14, L.). W perspektywie powyższych wywodów, teoretycznie można by uznać, że pomiędzy karą 2 lat pozbawienia wolności orzeczoną a postulowaną przez autora środka odwoławczego karą 4 lat pozbawienia wolności istnieje taka dysproporcja, która ma charakter rażący. Rzecz w tym, że skarżący nie wykazał, iż w świetle ustawowych dyrektyw wymiaru kary zawartych w art. 53 § 1 k.k. oskarżony na karę w wysokości 4 lat pozbawienia wolności zasługuje. Sięganie do takiej sankcji było by uzasadnione tylko "zdecydowaną" przewagą okoliczności obciążających, rzutujących na ocenę społecznej szkodliwości czynu i winy oskarżonego. Nie można zgodzić się z autorem apelacji, że czyn oskarżonego charakteryzował się aż tak bardzo wysokim stopniem społecznej szkodliwości, skoro wartość wyrządzonej szkody nawet dwukrotnie nie przekracza progu znaczności o jakim mowa w art.294§ 1 kk, wymierzona kara jest zaś dwukrotnością dolnej sankcji ustawowej. Istotne jest w tym kontekście, że sam oskarżony odniósł niewielką korzyść z przestępstwa. Traci tez z pola widzenia skarżący łagodniejszą od sprawstwa formę zjawiskową przestępstwa przypisanego oskarżonemu i jego podrzędną rolę a przede wszystkim upływ czasu jaki upłynął od czasu dokonania czynu (ponad 10 lat). Błędem apelującego jest wskazywanie wśród okoliczności mających wpływ na wymiar kary znamion dokonanego przestępstwa – patrz pierwszy akapit apelacji, strona druga, nie wspominając już o tym, że prokurator nie powinien zaliczać do okoliczności obciążających przy wymiarze kary zaliczać nie przyznania się oskarżonego. Odnosząc się z kolei do ostatniej z dyrektyw art. 53 § 1 k.k., Sąd Apelacyjny nie opowiada się za uproszczoną i wąsko pojętą prewencją ogólną w sensie odstraszenia surowymi karami potencjalnych sprawców przestępstw. Skuteczność tak pojętej prewencji ogólnej (prewencja ogólna negatywna) kwestionowana jest też w nauce. (A. Z., O reformie prawa karnego, PiP 1992, Nr 1, s.98; K. B., System sądowego wymiaru kary, s. 145). Należy przyjąć, że cele kary związane z prewencją ogólną wyrażają odmienną jej strategię, tj. strategię prewencji generalnej pozytywnej, społecznie integrującej, w miejsce odstraszającej. Celem tak rozumianej prewencji ogólnej jest wymierzenie takich kar, które utwierdzają w świadomości społecznej przekonanie o respektowaniu prawa, dają gwarancję skutecznego zwalczania przestępczości, tworzą atmosferę zaufania ludzi do obowiązującego systemu prawnego i potępienia, a nie współczucia dla ludzi, którzy to prawo naruszają. Innymi słowy, czynnikami decydującymi o takim działaniu prewencji ogólnej są nieuchronność kary, efektywność ścigania, szybkość jej orzekania i wykonania, przekonanie w świadomości społecznej o egzekwowaniu prawa, akceptacja orzeczonej kary jako sprawiedliwej, a więc nie przekraczającej stopnia winy sprawcy. Orzeczona wobec G. Ś. kara czyni zadość tym wszystkim postulatom. Wniosek Prokurator wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia w części dotyczącej kary w pkt I części dyspozytywnej wyrok i wymierzenie oskarżonemu za zarzucany mu czyn kary 4 lat pozbawienia wolności, zaś w pozostałym zakresie - o utrzymanie wyroku w mocy. zasadny częściowo zasadny niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Skarżący nie wykazał, iż w świetle ustawowych dyrektyw wymiaru kary zawartych w art. 53 § 1 k.k. wymierzona oskarżonemu kara jest niewspółmiernie łagodna.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Apelacja nie dostarczyła argumentów do zmiany wyroku w zaskarżonej części. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie art. 105 § 2 i 3 kpk sprostowano oczywistą omyłkę pisarską w ten sposób, że w opisie przypisanego oskarżonemu czynu po słowach „co do zamiaru i możliwości zarządu,” w miejsce słowa „przedmiotowe” dodaje „w zakresie wykonania przedmiotowych”. Opis czynu był ewidentnie wadliwy, acz pozwalający na zdekodowanie ustaleń relewantnych dla oceny prawnej zachowania oskarżonego. Ponieważ doszło do powyższego uchybienia na skutek oczywistej omyłki, a błąd ten nie dotyczył merytorycznej treści wyroku, sprostowanie na podstawie art. 105 kpk było uzasadnione.
- KOSZTY PROCESU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Na podstawie art. 636 kpk kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.
- PODPIS Edyta Gajgał Andrzej Kot Jerzy Skorupka 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator (...) w S. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 15 stycznia 2021 r. sygn. akt III K 99/20 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☐ zmiana