Sygn. akt II AKa 242/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2021 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SA – Zbigniew Kapiński (spr.) Sędziowie: SA – Katarzyna Capałowska SO (del.) – Sławomir Machnio Protokolant: – st. sekr. sąd. Marta Kamińska przy udziale prokuratora Stanisława Wieśniakowskiego i oskarżycielki posiłkowej L. C. po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2021 r. sprawy M. S.
(1), syna M. i H. z domu P., urodzonego (...) w W. oskarżonego o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2021 r. sygn. akt XII K 72/20 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zwalnia oskarżonego M. S.
(1)od kosztów procesu za postępowanie odwoławcze, wydatkami obciążając Skarb Państwa; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata P. Z. – Kancelaria Adwokacka w W., kwotę 738 zł, w tym 23 % VAT, za obronę z urzędu oskarżonego wykonywaną w postępowaniu odwoławczym, przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 242/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2021 r., sygn. akt XII K 72/20 Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu. 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu.
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzuty
- obrazy przepisów postępowania, które miały wpływ na treść orzeczenia, tj.: art. 7 k.p.k. oraz art. 92 k.p.k. i 410 k.p.k. poprzez dowolną, jednostronną i niekiedy pobieżną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów w postaci: 1.1 wyjaśnień oskarżonego, poprzez bezpodstawne zbagatelizowanie ich części lub uznanie za niewiarygodne; 1.2 zeznań pokrzywdzonej w zakresie, w jakim przeczyła, aby była przepraszana przez oskarżonego; 1.3 zeznań św. K. P. poprzez uznanie za niewiarygodne przytoczonej przez nią relacji pokrzywdzonej dotyczącej przebiegu zdarzenia; 1.4 zeznań św. T. J. poprzez pominięcie jego obserwacji dotyczących motywu działania oskarżonego, jego zdrowia psychicznego, faktu przeproszenia pokrzywdzonej oraz motywu zgłoszenia się oskarżonego na Policję; 1.5 pominięcie zeznań św. K. K. w zakresie jej obserwacji dotyczących zachowania się oskarżonego po zgłoszeniu się na Policję; 1.6 zeznań św. J. S., A. R., M. S.
(2)i E. P. w zakresie dotyczącym sposobu życia oskarżonego przed popełnieniem przestępstwa;
- będące konsekwencją wyżej pisanych naruszeń przepisów postępowania błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mające wpływ na jego treść, polegające na: 2.1 pominięciu okoliczności, że oskarżony przed oddaleniem się z miejsca przestępstwa przepraszał pokrzywdzoną; 2.2 przyjęciu, że oskarżony zgłosił się na Policję motywowany chęcią uniknięcia jego nieuniknionej identyfikacji jako sprawcy przestępstwa; 2.3 przyjęciu, że motywem działania oskarżonego była chęć zadania cierpienia i poniżenia pokrzywdzonej oraz okazania jej swej dominacji;
- niedostatecznego rozważenia dyrektyw wymiaru kary wskazanych w art. 53 §2 k.k. oraz art. 54 §1 k.k., skutkujące rażącą niewspółmiernością wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności oraz wysokości orzeczonego wobec niego środka kompensacyjnego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne Zwięźle o powodach uznania zarzutów za zasadne lub niezasadne. Postawione w apelacji zarzuty obrazy przepisów prawa procesowego, błędu w ustaleniach faktycznych oraz rażącej niewspółmierności kary nie są zasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom autora apelacji Sąd Okręgowy nie dopuścił się obrazy wymienionych w zarzucie z pkt 1 przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.k., 92 k.p.k. i 410 k.p.k. Należy stwierdzić, że przepisy art. 92 k.p.k. i 410 k.p.k. mają tożsamy zakres znaczeniowy i pierwszy z nich dotyczy spraw rozstrzyganych na posiedzeniu a zatem w przedmiotowej sprawie, w której wydany został wyrok po przeprowadzeniu rozprawy art. 92 k.p.k. nie miał w ogóle zastosowania i z tego też względu nie mogło dojść do jego naruszenia. Sąd meriti nie dopuścił się również obrazy art. 410 k.p.k. gdyż dokonał analizy i oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, które miały znaczenie dla jej rozstrzygnięcia i te dowody, które zostały uznane za wiarygodne stały się podstawą dokonanych ustaleń faktycznych. Z pisemnych motywów zaskarżonego wyroku (str. 12) wynika, że zeznania świadka K. K. oraz pozostałych funkcjonariuszy Policji zostały uznane za wiarygodne i zasadnie stwierdzono, że obrazują one przeprowadzone czynności z udziałem oskarżonego. Nie można również zaakceptować stanowiska skarżącego, że Sąd Okręgowy dopuścił się obrazy art. 7 k.p.k. w zakresie oceny wyjaśnień oskarżonego, zeznań pokrzywdzonej oraz zeznań świadków K. P., T. J. oraz uznać, że ocena tych dowodów jest dowolna, jednostronna i „ niekiedy pobieżna”. Zdaniem Sądu odwoławczego twierdzenia obrońcy oskarżonego w omawianym zakresie są gołosłowne, bezpodstawne i mają charakter wyłącznie polemiczny i nie zostały poparte merytorycznymi argumentami wykazującymi rzeczywistą dowolność Sądu meriti w zakresie oceny wymienionych dowodów. Sąd Apelacyjny mając zatem na uwadze tę część pisemnych motywów zaskarżonego wyroku, która odnosi się do analizy i oceny kwestionowanych dowodów a jednocześnie treść omawianego zarzutu i wywody skarżącego zawarte w uzasadnieniu apelacji, uznał, że nie zostało wykazane w sposób przekonujący, że dokonana przez Sąd meriti ocena dowodów nosi cechy dowolności w rozumieniu art. 7 k.p.k. Skuteczne zakwestionowanie oceny określonego dowodu wymaga bowiem od skarżącego wykazania, że Sąd I instancji przy tej ocenie dopuścił się błędu natury faktycznej lub logicznej lub też że nie respektowano zasad wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Bezpodstawny jest również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku zawarty w pkt 2 petitum analizowanej apelacji. Ustalenia Sądu meriti zarówno odnośnie samego przebiegu zdarzenia w dniu 14 listopada 2019 r. w miejscowości S. jak również zachowania oskarżonego w czasie tego zdarzenia i po jego zakończeniu są prawidłowe i mają pełne oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie. Brak jest zatem podstaw do ich zakwestionowania w zakresie okoliczności wskazanych w pkt 2.1, 2.2 i 2.3, które mogą mieć określony wpływ na kwestię wymiaru kary orzeczonej wobec oskarżonego. Nie można jednak uznać, że Sąd Okręgowy niedostatecznie rozważył dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 § 2 k.k. i 54 § 1 k.k., co skutkowało rażącą niewspółmiernością orzeczonej kary pozbawienia wolności oraz wysokością orzeczonego środka kompensacyjnego. Z końcowej części pisemnych motywów zaskarżonego wyroku, która odnosi się do orzeczonej wobec oskarżonego kary oraz zasądzonej na podstawie art. 46 § 1 k.k. kwoty 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia wynika, że Sąd Okręgowy wszechstronnie i wnikliwie rozważył wszystkie okoliczności mające wpływ na wymiar orzeczonej wobec oskarżonego kary 12 lat pozbawienia wolności. Uznać zatem należy, że orzeczona w takim wymiarze kara jest adekwatna do stopnia winy oskarżonego, stopnia społecznej szkodliwości przypisanego czynu oraz w sposób właściwy i należyty realizuje cele kary określone w art. 53 k.k. i 54 § 1 k.k. W ocenie Sądu odwoławczego kara 12 lat pozbawienia wolności nie nosi cech rażącej surowości w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. a w związku z tym brak jest podstaw do zmiany wyroku w omawianym zakresie. Wywody skarżącego zawarte w końcowej części uzasadnienia apelacji kwestionujące wysokość zasądzonej tytułem zadośćuczynienia kwoty są całkowicie bezpodstawne i w najmniejszym stopniu nie zasługują na uwzględnienie. Uwzględniając bowiem przebieg zdarzenia w tym sposób zachowania oskarżonego wobec pokrzywdzonej oraz poważne obrażenia jakie doznała, które stanowiły chorobę realnie zagrażającą jej życiu to w żaden sposób nie można uznać, że zasądzona tytułem zadośćuczynienia kwota 40.000 zł jest zbyt wygórowana oraz rażąco niewspółmierna do możliwości zarobkowych i finansowych oskarżonego. Zatem również w tym zakresie Sąd odwoławczy nie znalazł żadnych podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku. Na koniec rozważań zaznaczyć także należy, że całkowicie bezpodstawny i sprzeczny z treścią art. 437 § 2 k.p.k. oraz określnym zakresem zaskarżenia wyroku w części jest wniosek końcowy zawarty w pkt 1 o uchylenie wyroku i przekazaniu w zaskarżonej części (nie wiadomo jakiej) sprawy do ponownego rozpoznania. Od profesjonalnego podmiotu jakim jest adwokat, w ocenie Sądu odwoławczego, można oczekiwać należytej znajomości przepisów procedury karnej oraz prawidłowej redakcji wniosków końcowych adekwatnych do treści postawionych zarzutów oraz uwzględniających obowiązujące przepisy prawa (art. 437 § 2 k.p.k.). Wnioski
- o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania;
- o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez stosowne zmniejszenie wysokości kary pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu oraz zmniejszenie wysokości kwoty zadośćuczynienia zasądzonej od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej tytułem środka kompensacyjnego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny. Trafność i prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu w zakresie pkt I i III wyroku oraz bezpodstawność podniesionych w apelacji zarzutów skutkowała uznaniem zawartym w pkt 1 i 2 petitium apelacji wniosków końcowych za niezasadne.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k.). Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności.
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1 Przedmiot utrzymania w mocy Całość rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego Zwięźle o powodach utrzymania w mocy. Trafność i prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji przy jednoczesnym uznaniu zawartych w apelacji zarzutów i wniosków końcowych za bezpodstawne, skutkowała utrzymaniem zaskarżonego wyroku w mocy. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany. 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia.
- Konieczność warunkowego umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia z wyroku Lp. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności.
- Koszty Procesu Wskazać oskarżonego. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności. M. S.
(1)pkt II Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. z uwagi na sytuację majątkową oskarżonego i jego możliwości zarobkowe zwolniono go od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze wydatkami obciążając Skarb Państwa. 7. PODPIS Zbigniew Kapiński Katarzyna Capałowska Sławomir Machnio 1.3 Granice zaskarżenia Wpisać kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego M. S.
(1)Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Rozstrzygnięcia zawarte w pkt I i III wyroku Sądu I instancji 1.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2 Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana