kk odpowiedzialności karnej podlega ten, kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie narusza jej prywatność. Dobrem chronionym tym przepisem ustawy jest związane z ochroną wolności człowieka prawo do życia w poczuciu bezpieczeństwa, tj. wolnego od jakiejkolwiek formy dręczenia, poniżenia, nękania lub poczucia zagrożenia. Ochronie podlega zatem wolność psychiczna człowieka, ale także jego prawo do ochrony życia prywatnego i rodzinnego, gdyż sprawca może być karany również za istotne naruszenie prywatności ofiary. Najczęściej jednak istotą tego czynu będzie sytuacja, w której sprawca dokonuje zamachu na psychikę człowieka poprzez naruszenie jego prywatności. Przez nękanie należy rozumieć wielokrotne, powtarzające się prześladowanie wyrażające się w podejmowaniu różnych naprzykrzających się czynności, których celem jest udręczenie, utrapienie, dokuczenie lub niepokojenie pokrzywdzonego albo jego osoby najbliższej. Ustawodawca kryminalizuje zatem tylko takie zachowania odpowiadające nękaniu, które mają charakter długotrwały. O uporczywym zachowaniu się sprawcy świadczyć bowiem będzie z jednej strony jego szczególne nastawienie psychiczne, wyrażające się w nieustępliwości nękania, tj. trwaniu w swego rodzaju uporze, mimo próśb i upomnień pochodzących od pokrzywdzonego lub innych osób o zaprzestanie przedmiotowych zachowań, z drugiej natomiast strony – dłuższy upływ czasu, przez który sprawca je podejmuje. Poczucie zagrożenia oznacza, że zachowanie sprawcy rodzi u pokrzywdzonego przypuszczenie, że może nastąpić eskalacja zamachu i sprawca jest w stanie posunąć się do naruszenia innych dóbr, jego lub osoby mu najbliższej, w szczególności życia lub zdrowia. Poczucie zagrożenia może także powstać w wyniku stałego braku komfortu bezpieczeństwa spowodowanego zachowaniem sprawcy, tj. podjęcia przez niego takich czynności, które wytworzą u ofiary stałe wrażenie śledzenia (obserwowania, podglądania) lub naruszania jego rzeczy lub korespondencji. Wytworzone poczucie zagrożenia musi jednak być uzasadnione, a zatem poparte obiektywnym przekonaniem, że każdy przeciętny człowiek o porównywalnych do ofiary cechach osobowości, psychiki, intelektu i umysłowości w porównywalnych warunkach także odczuwałby takie zagrożenie. Alternatywnym dokonaniem przestępstwa uporczywego nękania jest istotne naruszenie przez sprawcę prywatności pokrzywdzonego. Prywatność oznacza pewien obszar przyrodzonej wolności człowieka, w którym ma on prawo autonomicznie decydować o kształcie swojego szeroko rozumianego trybu życia. Może obejmować ona zatem różne aspekty życia, począwszy od decydowania o swoim wizerunku, sposobie wyrażania emocji i myśli (wypowiedzi) oraz sposobie postępowania. W kontekście przedmiotowej sprawy warto przytoczyć orzeczenie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 6.03.2018 r., IV Ka 65/18, zgodnie z którym „istotne znaczenie dla sprawy ma nie tylko treść wysyłanych do pokrzywdzonej smsów, ale i ich częstotliwość. W tej konkretnej sprawie oskarżony wysyłał wiadomości tekstowe do pokrzywdzonej o różnych porach, w dzień lub w nocy, i to w dużej ilości. Już to uznać należy za nękanie. Tym bardziej, że pokrzywdzona kilkakrotnie prosiła, aby tego zaprzestał. Należy rozgraniczyć relacje, jakie łączą ludzi w czasie trwania związku, z tymi po jego rozpadzie. Jeśli nawet pokrzywdzona obdarzyła oskarżonego zaufaniem w czasie trwania ich związku i przekazała mu dostęp do swojej poczty elektronicznej, to nic nie uprawniało oskarżonego do wykorzystywania tego po rozpadzie związku.” Prawnie irrelewantne jest w kontekście strony podmiotowej tego przestępstwa, czy czyn sprawcy powodowany jest żywionym do pokrzywdzonego uczuciem miłości, nienawiści, chęcią dokuczenia mu, złośliwością, czy chęcią zemsty. Zgodnie z art. 190 § 1 kk odpowiedzialności karnej podlega ten, kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona. Czynność sprawcza omawianego przestępstwa polega na grożeniu innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub osoby dla niej najbliższej. Groźba jest zatem zapowiedzią spowodowania określonej dolegliwości, tj. wykonania czegoś, co zagrożony odczuje jako przykrość (krzywdę), a co wzbudzi u osoby zagrożonej uzasadnione poczucie obawy, że może się realnie zdarzyć. Groźba jest zatem rodzajem oddziaływania na psychikę ofiary przez przedstawienie jej zła (szkody), które ją spotka ze strony sprawcy lub innej osoby, na którą sprawca ma realny wpływ, i jest zdolny ją w bliżej nieokreślonym czasie wypełnić. Treścią groźby karalnej jest zapowiedź popełnienia przestępstwa na szkodę zagrożonego lub osoby mu najbliższej. Sprawca zapowiada zatem realizację znamion czynu zabronionego określonego jako przestępstwo. Przestępstwo groźby karalnej zostaje dokonane tylko wtedy, gdy groźba wzbudza w ofierze uzasadnioną obawę jej spełnienia, jest to więc przestępstwo materialne (por. post. SN z 16.2.2010 r., V KK 351/09). Do jego znamion należy bowiem wystąpienie skutku polegającego na wzbudzeniu u adresata groźby uzasadnionej obawy, że zostanie ona spełniona. Chociaż zatem dla bytu przestępstwa z art. 190 § 1 kk wystarczy, iż groźba subiektywnie (w odbiorze zagrożonego) wywołała obawę spełnienia, należy ją jednak także obiektywnie zweryfikować i stwierdzić, czy pokrzywdzony istotnie mógł w danych okolicznościach w sposób uzasadniony groźbę odebrać. Weryfikacja taka powinna się opierać na ustaleniu, czy o uzasadnionej obawie wynikającej z groźby można mówić wtedy, gdy przeciętny człowiek o porównywalnych do ofiary cechach osobowości, psychiki, intelektu i umysłowości w podobnych warunkach uznałby tę groźbę za realną i wzbudzającą obawę. W przedmiotowej sprawie wina oskarżonego i okoliczności popełnionego czynu nie budzą wątpliwości. Linia obrony oskarżonego sprowadzała się do twierdzenia, że nie nękał M. C., a jedynie nadal utrzymywał z nią kontakt. Nie kierował także wobec niej gróźb karalnych. Kontaktują się ze sobą telefonicznie, a także spotykają się ze sobą osobiście. Oskarżony starał się przedstawić swoje zachowanie jako zwykły element utrzymywania kontaktu z pokrzywdzoną, na który pokrzywdzona wyrażała zgodę i który aprobowała. Linia obrony oskarżonego została całkowicie podważona w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, który wskazuje, iż przedmiotowa sprawa stanowi podręcznikowy przykład popełnienia przestępstwa stalkingu popełnionego na szkodę M. C.. Pokrzywdzona składała wielokrotnie zeznania oczekując pomocy ze strony organów ścigania. Zeznania pokrzywdzonej były konsekwentne, znalazły także potwierdzenie w zeznaniach jej rodziców i znajomych. Z powyższych dowodów wynika, że po zerwaniu związku (...) w okresie od października 2015 r. do 17 czerwca 2019 r. nieustannie uporczywie nękał M. C. telefonami i wiadomościami sms, a także kontaktując się z nią osobiście w miejscu zamieszkania i w miejscu zatrudnienia. Oskarżony wielokrotnie złośliwie niepokoił ją o różnych porach dnia i nocy dzwoniąc domofonem, wykonując połączenia telefoniczne i wysyłając wiadomości sms na jej numery telefonów prywatnych i służbowych oraz kontaktując się z nią za pomocą komunikatora internetowego. Ponadto nachodził pokrzywdzoną w miejscu zamieszkania i pracy. Krzyczał pod balkonem wywołując M. C., śledził na ulicy, podbiegał do niej, gdy podchodziła pod klatkę schodową. Wbrew twierdzeniom oskarżonego pokrzywdzona M. C. wielokrotnie informowała go, że nie życzy sobie, aby do niej telefonował. Odbierała połączenia bądź oddzwaniała do niego ze strachu przed nim, licząc na to, że da jej spokój, a także obawiając się, że zacznie on telefonować do jej rodziny. Niekiedy odbierała połączenie na prośbę matki M. J.
C. popełniony w okresie od 2012 r. do 19 września 2014 r. (III K 948/14), jednakże kontynuował swoje postępowanie w poczuciu całkowitej bezkarności. W przedmiotowej sprawie oskarżony lekceważył także orzeczony wobec niego środek zapobiegawczy w postaci kontaktu z pokrzywdzoną M. C. (nagrania rozmów, k.268), co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania wobec niego tymczasowego aresztowania. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona dwóch występków, pozostających w zbiegu realnym przepisów, tj. art.
190 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. 3.
z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wymierzył oskarżonemu karę 2 lat pozbawienia wolności. Zgodnie z art. 4 § 1 kk, jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. W czasie popełnienia przestępstwa czyn ten zagrożony był karą do 3 lat pozbawienia wolności, podczas gdy obecnie zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z uwagi na powyższe, Sąd zastosował ustawę w brzmieniu względniejszym dla oskarżonego. W ocenie Sądu czyn popełniony przez oskarżonego charakteryzuje się wysoką społeczną szkodliwością, bowiem z uwagi na rzadko spotykaną skalę natarczywości oskarżony wyrządził pokrzywdzonej znaczną krzywdę osobistą, zmuszając ją m.in. do wyprowadzenia się ze swojego miejsca zamieszkania w miejsce nieznane oskarżonemu. Oskarżony upatrzył sobie pokrzywdzoną, aby uprzykrzyć jej życie, a przy tym działał także na szkodę osób jej bliskich, za co również został prawomocnie skazany. Jako okoliczność obciążającą przy wymiarze kary Sąd uwzględnił wielokrotną karalność oskarżonego (12 orzeczeń), w tym za występki z art. 190 § 1 kk i
C. i R. C.. Okoliczność łagodzącą stanowiło z kolei przeproszenie przez oskarżonego pokrzywdzonej w głosach końcowych stron. W ocenie Sądu tylko dostatecznie długa kara pozbawienia wolności jest w stanie wpłynąć na przyszłą postawę oskarżonego względem porządku prawnego i pokrzywdzonej. 5. INNE ROZSTRZYGNIĘCIA ZAWARTE W WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności II Sąd na podstawie art. 41a § 1 kk w zw. z art. 43 § 1 i § 1a kk orzekł względem oskarżonego M. J.
C. w ocenie Sądu orzeczony zakaz kontaktowania się i zbliżania się do pokrzywdzonej na określoną powyżej odległość winien obowiązywać oskarżonego przez jak najdłuższy okres. Tylko w ten sposób pokrzywdzona będzie miała realną możliwość ochrony swojego życia prywatnego od wpływów ze strony oskarżonego. III Sąd na podstawie art. 63 § 1 kk na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres pozbawienia wolności w sprawie od dnia 17 lutego 2021 r. od godz. 12:45 do dnia 18 marca 2021 r. (data wydania wyroku). IV Sąd na podstawie art. 46 § 2 kk orzekł od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej M. C. nawiązkę w kwocie 10.000,- zł. Orzekając zadośćuczynienie za wyrządzoną jej osobista krzywdę Sąd wziął pod uwagę długotrwały, blisko czteroletni, okres przestępnego działania oskarżonego, które spowodowało znaczne udręczenie M. C..
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.