y dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje prace na rzecz pracodawcy z którym pozostaje w stosunku pracy. Sąd I instancji wyjaśnił, że dla uznania, iż występują okoliczności uzasadniające zastosowanie normy art. 8 ust. 2a ustawy systemowej konieczne jest wystąpienie trzech podmiotów czyli pracodawcy, osoby trzeciej i pracownika. Hipoteza normy art. 8 ust. 2 in fine ustawy systemowej obejmuje sytuację w której pracodawca zatrudniający danego pracownika zawiera umowę z osobą trzecią, zaś osoba trzecia w wykonaniu umowy z pracodawcą zleca pracownikowi do wykonania czynności, które w istocie wykonywane są na rzecz pracodawcy. Pracodawca proponuje zapłatę na rzecz osoby trzeciej, którą to następnie wypłaca wynagrodzenie pracownikowi. W istocie więc pracownik pracuje na rzecz pracodawcy, tylko od niego otrzymuje wynagrodzenie, z tym jednakże wskazaniem, że występuje w tym układzie również osoba trzecia, która stanowi niejako element pośredni. Praca wykonywana na rzecz pracodawcy to jest praca której rzeczywistym beneficjentem jest pracodawca niezależnie od formalnej więzi pracownika łączącej pracownika z osobą trzecią. Oznacza to, że bez względu na rodzaj wykonywanych czynności przez pracownika wynikających z umowy zawartej z osobą trzecią oraz niezależnie od tożsamości rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę i osobę trzecią wystarczającą przesłanką zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej jest korzystanie przez pracodawcę z wymiernych rezultatów pracy swojego pracownika wynagradzanego przez osobę trzecią ze środków pozyskanych od pracodawcy na podstawie umowy łączącej pracodawcę z osobą trzecią. Z punktu widzenia przepływów finansowych to pracodawca przekazuje osobie trzeciej środki na sfinansowanie określonego zadania stanowiącego przedmiot swojej własnej działalności, a osoba trzecia wywiązując się z przyjętego zobowiązania zatrudnia pracowników pracodawcy. Wszystko to zaś ma na celu obniżenie kosztów zatrudnienia przez zastąpienie oskładkowanego wynagrodzenia za pracę nieoskładkowanym wynagrodzeniem za wykonanie dzieła lub za wykonanie usług (tak np. Sąd Najwyższy w wyroku z 7 lutego 2017 roku, II UK 693/15). W ocenie Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazane powyżej, które stanowić mogłyby podstawę do zastosowania art. 8 ust. 2a in fine ustawy systemowej. Wprawdzie w przedmiotowej sprawie występują trzy podmioty, to jest pracodawca, a więc Teatr (...)w G., pracownik, a więc P. K. oraz osoba trzecia, a więc Agencja (...) Spółka Cywilna wG.
ów o czasie pracy. W ocenie Sądu z dowodów w sprawie wynika także, że przyczyną zawierania umów przez pracowników i Agencję (...), a obejmujących wykonywanie przez pracowników zobowiązań teatru wynikających z umowy o współorganizację spektaklu była chęć uniknięcia przekroczeń norm czasu pracy. Wynika to zarówno wprost z zeznań świadka B. G., oświadczeń Ż. W. w toku postępowania przed organem rentowym, jak i z zeznań P. K.. B. G. wskazał wprost, że zarządzający teatrem ma jeden cel nadrzędny, to jest czas pracy pracowników oraz, że teatr ma ogromny problem z czasem pracy i nie może zlecić dodatkowych zadań pracownikom. P. K. z kolei podał, że czynności przy obsłudze spektakli obcych nie były uwzględnione w czasie pracy pracownika dla teatru, gdyż kłóciłoby się to z kodeksem pracy, albowiem następowałyby przekroczenia norm czasu pracy tygodniowych, a niekiedy także dobowych. W istocie więc podpisywanie umów pomiędzy agencją, a pracownikiem teatru na wykonanie czynności przy obsłudze spektaklu obcego służyło obejściu czy niewykonywaniu
ów o czasie pracy pracowników. Pracownik świadczył w rzeczywistości pracę na rzecz teatru. Dodatkowo jedynie Sąd Okręgowy zauważył, że praca ta była wykonywana w miejscu wskazanym w umowie o pracę, obejmowała te same czynności, które pracownik wykonywał na podstawie umowy o pracę. Wszystkie te okoliczności wskazują na to, że w istocie pracownik pracował na rzecz swojego pracodawcy, a umowa z osobą trzecią zawarta była w celu obejścia prawa w rozumieniu art. 58 k.c. W ocenie Sądu I instancji w realiach sprawy niniejszej zasadnym jest więc uznanie, że umowy takie są nieważne, a pracownik w istocie wykonywał pracę na rzecz swojego pracodawcy, za wykonaną pracę otrzymał zaś wynagrodzenie. Abstrahując w tym miejscu od wysokości takiego wynagrodzenia, Sąd uznał, że powinna ona podlegać uwzględnieniu w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenie. Wynagrodzenie to bowiem winno być kwalifikowane jako element przychodu ze stosunku pracy. Fakt, że fizycznie wynagrodzenie wypłacane było ze środków agencji nie przeczy takiej konstatacji. Jeżeliby bowiem umowa została wykonana prawidłowo bez dodatkowego zapisu o zawieraniu przez agencję umów z pracownikami teatru, to teatr i agencja powinny ustalić w umowie wynagrodzenie za czynności wykonywane przez teatr w całości, to jest zarówno za udostępnienie pomieszczeń i sprzętu, jak i za zapewnienie obsługi technicznej. Całe wynagrodzenie powinno być zapłacone przez agencję teatrowi za wykonanie zobowiązań wynikających z umowy, a teatr następnie powinien wypłacić wynagrodzenie za wykonaną pracę pracownikom. W przedmiotowej natomiast sprawie w celu stworzenia pozoru, że w istocie praca wykonywana była na rzecz agencji, wynagrodzenie nie było wypłacane pracownikom przez teatr. Zdaniem Sądu Okręgowego nie może jednak budzić wątpliwości w świetle powyższych rozważań, że praca była świadczona przez pracowników na rzecz teatru, a więc to teatr powinien wypłacić wynagrodzenie, na przykład ze środków uzyskanych z wynagrodzenia z umowy z agencją o współorganizację spektaklu. Sąd I instancji miał również na na względzie, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy systemowej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczenie w art. 6 ust. od 1 do 3 stanowi przychód. o którym mowa w art. 4 pkt. 9 i 10 z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, ust. 4 pkt. 5 i ust. 12. Natomiast w myśl art. 20 ust. 1 ustawy systemowej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3. Zgodnie zaś z art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób o których mowa w art. 66 ust. 1 pk.t 1 litera a, litera d do i, oraz pkt 3 oraz 35 stosuje się
y określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób z zastrzeżeniem ust. 5, 6 i 10. Podstawę wymiaru składek stanowi więc przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 4 pkt. 9 ustawy systemowej, a więc wynagrodzenie ze stosunku pracy. Praca wykonywana była na rzecz pracodawcy, a zgodnie z art. 22 § 1 kodeksu pracy oraz art. 80 kodeksu pracy to pracodawca zobowiązany jest do wypłaty wynagrodzenia. Okoliczność, że w przedmiotowej sprawie dokonała tego agencja nie zmienia faktu, że wynagrodzenie to powinno stanowić wynagrodzenie z umowy o pracę, a zatem powinno na podstawie przywołanych
ów stanowić w całości podstawę wymiaru składek ubezpieczeniowych. Stąd też, na podstawie przywołanych
ów oraz art. 477
ów prawa materialnego mogli, składając odwołanie od zaskarżonej decyzji, działać w usprawiedliwionym przekonaniu o słuszności swoich racji. Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne, ale przede wszystkim problemy prawne w sprawie tej występujące Sąd I instancji uznał, że sprawa ma charakter skomplikowany. Okoliczności te we wzajemnym powiązaniu stanowią w ocenie Sądu podstawę do stwierdzenia, że w sprawie niniejszej zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek o którym mowa w art. 102 k.p.c., dlatego też Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania Teatru (...) w G. kosztami zastępstwa procesowego, o czym orzekł w punkcie 2 wyroku. Apelację od wyroku wywiódł płatnik składek - Teatr (...)w G.
anych, ewentualnie o: 3. uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto Teatr (...)wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów: kart wynagrodzeń pracownika P. K. za miesiące: październik, listopad i grudzień 2013 roku oraz luty, marzec, kwiecień i maj 2014 roku, wskazując, że potrzeba złożenia przedmiotowych dokumentów wynikła na etapie składania apelacji, bowiem w toku postępowania przed Sądem I instancji żadna ze stron nie wnosiła zarzutów odnośnie pozorności zawarcia przedmiotowych umów cywilno-prawnych. W razie podtrzymania stanowiska Sądu I instancji odnośnie obowiązku wykonania pracy przez P. K. w ramach umowy o pracę, karty wynagrodzeń stanowią dowód, że z tytułu obsługi spektakli ubezpieczony P. K. otrzymywał wynagrodzenie w różnej wysokości w zależności od stopnia skomplikowania zadań przy obsłudze spektaklu i tak: spektakl (...) - 440 zł, spektakl (...) - 330 zł, spektakl (...) - 240 zł, spektakl (...) - 180 zł. Zgodnie z obowiązującym w Teatrze (...) Zakładowym Układem Zbiorowym Pracy pracownicy związani bezpośrednio z obsługą spektakli, oprócz wynagrodzenia zasadniczego otrzymują dodatkowe wynagrodzenie - stawkę określoną kwotowo decyzją Dyrektora Teatru, za obsługę każdego spektaklu w zależności od stopnia skomplikowania zadań. W uzasadnieniu apelacji podniesiono, że zasadniczą sprawą w niniejszym postępowaniu było ustalenie, czy we wskazanym stanie faktycznym tj. wystawiania spektakli i koncertów podmiotów trzecich (innych teatrów, zespołów, producentów, właścicieli majątkowych praw autorskich do utworów, dzieł) wyłącznie przez Agencję (...) S.C. wG.
ów o czasie pracy. Pozorność zaś polegała na tym, że Teatr zobowiązał się umownie do zapewnienia obsługi i powinien był to zrobić i zrobił poprzez swoich pracowników. Powyższe stwierdzenie zostało uczynione bez głębszej analizy specyfiki pracy w Teatrze, na którą wskazywał Zastępca Dyrektora B. G.. Stanowisko Sądu Okręgowego jest, zdaniem Teatru (...), całkowicie chybione. Niezależnie od tego, że organ rentowy nie zarzucał pozorności umów wskazać przede wszystkim należy, że takie stwierdzenie stoi w ewidentnej sprzeczności z dowodami, w tym zeznaniami świadków Ż. W., S. B., T. B. oraz samego ubezpieczonego P. K., jak również z zapisami umów, które Teatr zawarł z Agencją (...) S.C. Wskazać należy także na niespójność stanowiska Sądu I instancji, bowiem analizując zasadność zastosowania przez ZUS art. 8 ust 2a ustawy systemowej Sąd doszedł do przekonania, że ubezpieczony P. K. nie wykonywał pracy na rzecz Teatru, co stanowiłoby podstawę zastosowania wskazanego
u. Analizując zaś zapisy umów pomiędzy Teatrem a Agencją i umów pomiędzy ubezpieczonym a Agencją doszedł do przekonania, że ubezpieczony wykonywał jednak pracę na rzecz Teatru (...) w G. i wynagrodzenie, które wypłaciła mu Agencja powinno stanowić dochód ze stosunku pracy. Stanowisko Sądu wynika z braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zeznań świadków S. B., T. B., B. G., Ż. W. oraz ubezpieczonego P. K.. Jak wynika z zeznań świadków S. i T. B. i całkowicie z nimi korelujących zeznań Ż. W. (co zostało potwierdzone przez Sąd w uzasadnieniu) oraz B. G., Agencja (...) S.C., zajmująca się organizowaniem imprez artystycznych, sprowadzaniem do T. spektakli z innych stron Polski, w szczególności z W., od około 20 lat (zeznania świadka S. B.) współpracuje z Teatrem (...) w G.. Współpraca od lat, niezależnie od zapisów każdorazowo łączącej strony umowy, polega na odpłatnym udostępnieniu swoich scen przez Teatr, wraz z udostępnieniem zaplecza: foyer, garderób, także sprzętu, urządzeń pozostających na wyposażeniu Teatru, niezbędnych dla zorganizowania przez Agencję występu spektaklu innego Teatru. Umowę z producentami, właścicielami praw do spektakli i koncertów zawiera wyłącznie Agencja (...) S.C. jako wyłączny i jedyny organizator spektaklu. Agencja (...) S.C. ponosi wszystkie koszty związane z występem, jej własnością są dochody ze sprzedaży biletów, Agencja rozlicza się z urzędem skarbowym, ponosi ryzyko opłacalności przedsięwzięcia, ewentualną stratę, która jest związana z nie sprzedaniem spektaklu czy koncertu. Agencja nie wykonuje jakiejkolwiek pracy na rzecz Teatru, nie jest jego podwykonawcą. Agencja (...) S.C. płaci Teatrowi (...) w G. czynsz za udostępnienie scen, zaplecza, foyer, garderób, infrastruktury, urządzeń i sprzętu. Teatr wyraża zgodę, aby pracownicy Teatru wykonywali prace na rzecz Agencji (...) S.C. i w tym znaczeniu należy rozumieć, zapis umowy łączącej Teatr z Agencją, że Teatr zabezpieczy obsługę techniczną. Do obsługi spektaklu, koncertu, co oczywiste, potrzebna jest obsługa techniczna. Współpraca, która pomiędzy Teatrem (...) a Agencją (...) SC istnieje od około 20 lat (zeznania S. B.) doprowadziła do wykreowania zasad współpracy. Nieprawdziwe jest twierdzenie, jakoby Teatr wyznaczał pracowników, narzucał ich wynagrodzenie. Powyższe potwierdziła świadek Ż. W., która zatrudniona jest każdorazowo przez Agencję (...) S.C. i która z ramienia i w imieniu Agencji (...) S.C. uzgadnia, na podstawie rideru technicznego do danego spektaklu, niezbędny skład techniczny do obsługi spektaklu, jak również z uwagi na specyfikę budynku także niezbędne osoby obsługi widowni i zaplecza, w ilości uwarunkowanej
ami p.poż. i bezpieczeństwa budynku, sceny, widowni, widzów oraz wykonawców. Agencji (...) S.C., co potwierdził świadek T. B., łatwiej jest korzystać z obsługi, pracującej na co dzień w Teatrze (...) bowiem ta zna budynek, wyposażenie, specyfikę, jest przeszkolona w zakresie bhp i p.poż. Z uwagi na wyposażenie sceny i widowni w wysokospecjalistyczny sprzęt, Teatr nie wyraża zgody na doangażowanie przez organizatorów spektakli i występów gościnnych ( Agencja (...) S.C. nie jest jedynym organizatorem występów spektakli obcych w Teatrze (...)w G.), do obsługi urządzeń i sprzętu do nagłośnienia i oświetlenia sceny, osób nieprzeszkolonych, nie mających doświadczenia w ich obsłudze, nie znających specyfiki pracy w teatrze. Obsługa szatni, widowni, sprzątaczki, także jest przeszkolona w zakresie bhp i p.poż., ale można przyjąć, że tego typu osoby mogłyby być zatrudnione przez Agencję z zewnątrz, tzn. spośród osób, które na co dzień nie pracują na rzecz Teatru (...) w G.. Agencja (...) S.C., przez 20 letni okres współpracy, tego nie zrobiła, nie dlatego, że nie miała takiej możliwości, lecz dlatego, że nie było takiej potrzeby. Jak zeznał świadek T. B. „dużo łatwiej i taniej było korzystać z osób. które współpracowały z Teatrem". Oczywiście Agencja mogła zgłaszać i zgłaszała uwagi co do tego, że jej zdaniem, zbyt duża jest ilość osób, którą powinna zatrudnić do obsługi danego wydarzenia, powyższe jednak podyktowane było specyfiką budynku, sceny, szatni, widowni i foyer, bezpieczeństwem widzów. Pozwany ZUS Oddział w G.
anych. Na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik pozwanego podniósł, że jego zdaniem brak jest podstaw do przedstawienia Sądowi Najwyższemu wniosku o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego. Organ rentowy wywiódł zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 marca 2019 r. w przedmiocie odstąpienia od obciążania płatnika składek kosztami zastępstwa procesowego, zarzucając: 1) naruszenie
ów postępowania tj.:
anych. W odpowiedzi na zażalenie pozwanego organu Teatr(...) w G. wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm
anych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja płatnika składek skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku i ustaleniem, że Teatr (...)w G. nie ma obowiązku uwzględnić w podstawie wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne pracownika P. K. przychodu uzyskanego z tytułu wykonywania umów o dzieło zawartych z Agencją (...) S.C. w G.
ami kodeksu postępowania cywilnego oraz dokonania wszechstronnej oceny całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Rozstrzygnięcie to winno również znajdować oparcie w
ach prawa materialnego adekwatnych do poczynionych ustaleń faktycznych. Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia ma natomiast na celu ustalenie, czy w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Sąd pierwszej instancji sprostał tym wymogom. Istotą postępowania apelacyjnego jest zbadanie zasadności zarzutów skierowanych przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy orzeka jednak w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, dokonując na nowo jego własnej, samodzielnej i swobodnej oceny, w tym oceny zgromadzonych w postępowaniu przed sądami obu instancji dowodów. Jako Sąd merytoryczny, bazując na tym samym materiale dowodowym, co Sąd pierwszej instancji, Sąd odwoławczy może czynić własne, odmienne ustalenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2003 r., sygn. akt IV CKN 1752/00, LEX nr 78279, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2002 r., sygn. akt II CKN 615/00, LEX nr 55097). Zdaniem Sądu Apelacyjnego ustalenia faktyczne - w zakresie, w jakim zostały poczynione przez Sąd Okręgowym - są zasadniczo prawidłowe. Niemniej jednak wymagają one szerokiego uzupełnienia. Należy nadto zwrócić uwagę już w tym miejscu, że - odmiennie niż Sąd I instancji, Sąd odwoławczy w całości dał wiarę zeznaniom przesłuchanych w sprawie świadków. Sąd Okręgowy poczynił natomiast całkowicie nieuprawnione ustalenia prawne, co skutkowało niewłaściwą subsumcją ustaleń faktycznych pod odpowiednie dyspozycje
ów prawa materialnego, tj. naruszeniem prawa materialnego. Sąd Apelacyjny na wstępie zwraca uwagę na istotną okoliczność, mającą znaczenie dla oceny rozstrzyganej sprawy, a mianowicie, że u źródeł regulacji art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (j. t. Dz. U. z 2019 r., poz. 300 ze zm.) legło po pierwsze: dążenie do ograniczenia korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych celem zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych
ów prawa pracy (między innymi w zakresie reglamentacji czasu pracy) i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów oraz po drugie: ochrona pracowników przed skutkami fluktuacji podmiotowej po stronie zatrudniających w trakcie procesu świadczenia pracy, polegającej na przekazywaniu pracowników przez macierzystego pracodawcę innym podmiotom (podwykonawcom), którzy zatrudniają tych pracowników w ramach umów cywilnoprawnych w ogóle nieobjętych obowiązkiem ubezpieczeń społecznych (umowa o dzieło) lub zwolnionych z tego obowiązku w zbiegu ze stosunkiem pracy (umowa agencyjna, zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług, do której stosuje się
y o zleceniu) (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2014 r., II UK 399/13, LEX nr 1458679). W kontekście powyższego za wskazaną Sąd odwoławczy uznał analizę statusu podmiotów będących stronami spornych w niniejszej sprawie umów. Już na pierwszy rzut oka zwraca bowiem uwagę fakt, że instytucja kulturalna jaką jest Teatr (...) w G., której celem jest przede wszystkim działalność artystyczna i promowanie kultury, działa na innych zasadach, aniżeli gros płatników składek, których dotyczą sprawy toczące się na gruncie zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a których działalność produkcyjna czy usługowa nastawiona jest przede wszystkim na zysk i w przypadku których, w związku z takim celem prowadzenia działalności, prawdopodobne jest poszukiwanie rozwiązań zmniejszających koszty. Stwierdzić zatem należy, że - działający od (...)r. - Teatr (...) (...) w G. jest samorządową instytucją kultury, dla które prowadzenie działalności kulturalnej jest podstawowym celem statutowym. Organizatorami Teatru (...) w G. są Samorząd Województwa (...) i Gmina Miasta (...). Teatr (...)w G. działa na podstawie: 1) ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 406, ze zm.) 2) umowy z dnia 10 września 2007 roku w sprawie prowadzenia jako wspólnej instytucji kultury Teatru (...) w G., zawartej pomiędzy Samorządem Województwa (...) a Gminą Miasta (...)zmienionej aneksem nr (...) z dnia 9 września 2009 r., 3) statutu Teatru (...) w G., stanowiącego załącznik do uchwały nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 27 lipca 2015 r. w sprawie nadania statutu Teatrowi (...) w G. (vide: (...) Jak wynika z art. 2 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1983 ze zm.) teatr jest jedną z form organizacyjnych działalności kulturalnej. Zgodnie z art. 3 cyt. ustawy działalność kulturalną mogą prowadzić osoby prawne, osoby fizyczne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Co istotne na gruncie rozpoznawanej sprawy, działalność kulturalna określona w art. 1 ust. 1 ustawy (tworzenie, upowszechnianie i ochrona kultury) nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu odrębnych
ów. Do działalności, o której mowa w ust. 1 i 2, w zakresie nieuregulowanym
ami ustawy dotyczącymi organizowania i prowadzenia działalności kulturalnej oraz
ami o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, stosuje się jednak
y o prowadzeniu działalności gospodarczej. Stosownie do art. 5 ustawy podmioty prowadzące działalność kulturalną na zasadach określonych w art. 3 mogą otrzymywać dotacje celowe na realizację zadań państwowych. Jak stanowi art. 9 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalną, tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym. Prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym. Instytucje kultury, dla których organizatorami są jednostki samorządu terytorialnego, mogą otrzymywać dotacje celowe na zadania objęte mecenatem państwa, w tym dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji, z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Na podstawie art. 11 omawianej ustawy organizator (podmiot tworzący instytucję kultury - art. 10) wydaje akt o utworzeniu instytucji kultury, w którym określa jej przedmiot działania, nazwę i siedzibę, a także określa czy dana instytucja kultury jest instytucją artystyczną w rozumieniu ust. 2, tj. instytucją kultury powołaną do prowadzenia działalności artystycznej w dziedzinie teatru, muzyki, tańca, z udziałem twórców i wykonawców, w szczególności: teatry, filharmonie, opery, operetki, orkiestry symfoniczne i kameralne, zespoły pieśni i tańca oraz zespoły chóralne. Organizator zapewnia instytucji kultury środki niezbędne do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej oraz do utrzymania obiektu, w którym ta działalność jest prowadzona (art. 12 ustawy). Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 25 października 1991 r. instytucje kultury działają na podstawie aktu o ich utworzeniu oraz statutu nadanego przez organizatora. Organizację wewnętrzną instytucji kultury określa natomiast regulamin organizacyjny nadawany przez dyrektora tej instytucji, po zasięgnięciu opinii organizatora oraz opinii działających w niej organizacji związkowych i stowarzyszeń twórców. Stosownie do art. 14 cyt. ustawy instytucje kultury uzyskują osobowość prawną i mogą rozpocząć działalność z chwilą wpisu do rejestru prowadzonego przez organizatora. W rozdziale 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej uregulowane zostały zasady gospodarki finansowej instytucji kultury. Jak stanowią
y art. 27 - 29 ustawy instytucja kultury gospodaruje samodzielnie przydzieloną i nabytą częścią mienia oraz prowadzi samodzielną gospodarkę w ramach posiadanych środków, kierując się zasadami efektywności ich wykorzystania. Instytucja kultury pokrywa koszty bieżącej działalności i zobowiązania z uzyskiwanych przychodów. Przychodami instytucji kultury są: przychody z prowadzonej działalności, w tym ze sprzedaży składników majątku ruchomego, przychody z najmu i dzierżawy składników majątkowych, dotacje podmiotowe i celowe z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł. Organizator przekazuje instytucji kultury środki finansowe w formie dotacji: 1) podmiotowej na dofinansowanie działalności bieżącej w zakresie realizowanych zadań statutowych, w tym na utrzymanie i remonty obiektów; 2) celowej na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji; 3) celowej na realizację wskazanych zadań i programów. Zgodnie z art. 28a cyt. ustawy minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może udzielać pomocy publicznej na działalność kulturalną jako podmiot udzielający pomocy w rozumieniu
ów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 362) w związku z realizacją umowy zawartej między Unią Europejską a państwem lub państwami członkowskimi Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA). W realiach niniejszej sprawy należy również zwrócić uwagę na
y art. 31 i art. 31a ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, które odnoszą się do wynagrodzenia pracowników instytucji kultury. Zgodnie z art. 31 ust. 1 i 4 ww. ustawy wynagrodzenie pracownika instytucji kultury składa się z wynagrodzenia zasadniczego przewidzianego dla danego stanowiska pracy oraz dodatku za wieloletnią pracę. Pracownik pełniący funkcje kierownicze otrzymuje dodatek funkcyjny. Pracownik instytucji kultury może otrzymać dodatek specjalny za wykonywanie dodatkowych, powierzonych przez pracodawcę zadań, na okres wykonywania tych zadań albo za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Jak natomiast stanowi art. 31a ust. 1 ustawy pracownik artystyczny może otrzymywać dodatkowe wynagrodzenie, w szczególności za udział w określonej roli w przedstawieniu lub koncercie, za reżyserię, scenografię, choreografię lub kierownictwo muzyczne przedstawienia lub współtworzenie utworu audiowizualnego w rozumieniu
u art. 69 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1191, 1293 i 1669). W rozdziale 4 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej znajdują się regulacje dotyczące organizowania imprez artystycznych i rozrywkowych. W tym zakresie zauważyć należy, że z art. 34 ust. 3 ustawy wynika, że pomieszczenia, obiekty lub miejsca, w których odbywają się imprezy artystyczne i rozrywkowe, a także urządzenia techniczne używane przy ich organizowaniu lub w trakcie ich odbywania, powinny odpowiadać wymaganiom przewidzianym prawem. W korelacji z
ami ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej pozostają
y statutu Teatru (...) (...)w G. przyjętego Uchwałą Nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 27 lipca 2015 r. Stosownie do treści § 3 statutu Teatr jest samorządową instytucją kultury, dla której prowadzenie działalności kulturalnej jest podstawowym celem statutowym. Teatr jest instytucją artystyczną w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy. Jak stanowi § 5 statutu celem Teatru jest tworzenie, prezentacja i upowszechnianie kultury teatralnej. Do podstawowych zadań Teatru należy aktywny udział w życiu kulturalnym miasta, województwa i kraju, poprzez realizację i prezentację najwyższej jakości widowisk teatralno-muzycznych, opartych na najbardziej wartościowych dziełach literackich i muzycznych oraz zaspokajanie społecznych potrzeb uczestnictwa w kulturze.
wskazuje, że Teatr realizuje swoje cele i prowadzi działalność artystyczną w szczególności przez: 1) produkowanie i wystawianie widowisk teatralno-muzycznych we własnej siedzibie i poza nią, z wykorzystaniem własnego zespołu i zaproszonych artystów, 2) kreację i promocję repertuaru musicalowego we współpracy z wybitnymi autorami tekstów literackich i kompozytorów, 3) poszukiwanie repertuaru inspirowanego historią i kulturą regionu, 4) organizowanie koncertów muzyki popularnej, 5) wystawianie spektakli dramatycznych tworzonych we współpracy z osobowościami teatru polskiego i światowego, 6) organizowanie widowisk para-teatralnych związanych z wernisażami, wystawami, koncertami, recitalami najciekawszych twórców kraju i zagranicy, 7) prowadzenie impresariatu artystycznego i działalności objazdowej (zwłaszcza na terenie województwa (...)), a także organizowanie występów innych teatrów i zespołów na własnych scenach i poza własną siedzibą, w kraju i za granicą, 8) organizowanie imprez kulturalnych, wystaw własnych i zleconych, przeglądów i festiwali, 9) edukację teatralną, realizowaną w szczególności poprzez:
1 pkt. 4 statutu stanowi, że teatr może prowadzić działalność gospodarczą w kraju i za granicą, w zakresie produkcji, usług i obrotu towarowego, w tym m. in. dzierżawienie i najem pomieszczeń własnych. Co jednak istotne, z § 17 ust. 3 statutu przychody z działalności gospodarczej przeznaczane są wyłącznie na realizację działalności statutowej Teatru. (vide: (...) Jeśli chodzi o postanowienia regulaminu organizacyjnego Teatru (...) w G. (stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu Województwa (...) nr (...)z dnia 26 czerwca 2018 r.) mające znaczenie z punktu widzenia przedmiotu rozpoznawanej sprawy, zwrócić należy uwagę na rozdział IV regulujący ogólny zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności pracowników. Z § 20 pkt. 6 regulaminu organizacyjnego wynika, że do zakresu obowiązków pracowników Teatru należy m. in. dbałość o mienie Teatru. Postanowienia § 22 uszczegóławiają, że każdy pracownik ponosi odpowiedzialność m. in. za: legalność, celowość i gospodarność wykonywanych zadań oraz szkody wyrządzone Teatrowi lub pracownikom na skutek swojej działalności lub jej zaniechania. W rozdziale V regulaminu organizacyjnego, określono ramowe zakresy zadań na poszczególnych stanowiskach pracy w Teatrze. W tym zakresie uwagę zwraca posługiwanie się przez regulamin pojęciem „osób doangażowanych” (§ 23 pkt 7). Mając na uwadze realia rozpoznawanej sprawy wskazać też należy na stanowisko Specjalisty ds. Impresaryjnych, do zadań którego w szczególności należy: 1) prowadzenie impresariatu artystycznego, 2) działalność handlowa we współpracy z Działem Obsługi Widzów, 3) organizowanie występów innych teatrów i zespołów na scenie Teatru(...), 4) przygotowywanie wszelkiego rodzaju umów niezbędnych do realizacji zadań (§ 24 pkt. 5)., jak również na zakres obowiązków Działu Obsługi Widzów, do zadań którego w szczególności należy: 1) sprzedaż biletów na spektakle Teatru oraz imprezy obce, 2) utrzymywanie kontaktów z widzami, 3) zapewnienie frekwencji i korzystnej eksploatacji wszystkich form działalności Teatru (§ 24 pkt. 6). W § 24 pkt. 7 regulaminu organizacyjnego uregulowano zadania Działu Technicznego, do których należy m. in.: przygotowanie i realizacja działa scenicznego pod szeroko rozumianym względem technicznym, bezpośrednia obsługa spektakli, przygotowanie scen do eksploatacji, nadzór nad należytym funkcjonowaniem urządzeń technicznych scen. W strukturze organizacyjnej teatru w Dziale Technicznym wyodrębniona jest Sekcja Oświetleniowa, w której zatrudniony jest P. K. (vide: schemat organizacyjny). (vide: (...) Jeśli natomiast chodzi o Agencję (...) (...) do ustaleń faktycznych Sądu I instancji dodać można, że podmiot ten działa na rynku organizacji imprez artystycznych i rozrywkowych od ponad 20 lat, tj. od 1994 r. Jest to firma rodzinna, o uznanej renomie, znana nie tylko na(...), ale w skali całego kraju, która zorganizowała już ponad 2200 wydarzeń ( (...) Niespornym w sprawie było, że Teatr(...) w G. zawierał umowy, których przedmiot określano jako współorganizację spektakli, z Agencją(...) S.C. (...)w G.
ów administracyjnych, p.poż. i bhp. W szczególności wskazane zostało, ze wszelkie „obce” urządzenia elektryczne zasilane z sieci elektrycznej Teatru powinny posiadać protokół zbadania stanu izolacji i skuteczności zerowania. Mając na uwadze stanowisko Sądu I instancji, Sąd Apelacyjny za uzasadnione uznał też wskazanie na zeznania zastępcy dyrektora Teatru (...)w G. B. G., z których wynikało, że przedmiot umów z Agencją (...) został określony jako współorganizacja spektakli, choć de facto były to umowy najmu, z uwagi na zalecenia Departamentu Programów Regionalnych Urzędu Marszałkowskiego dotyczące
ów obowiązujących w zakresie pomocy publicznej (kwestia finansowania przebudowy budynku Teatru (...)). Sugerowano mianowicie nieposługiwanie się stricte słowem „najem”, aby uniknąć możliwości zakwalifikowania przedmiotowych działań jako nieuprawnionej pomocy publicznej. Sąd odwoławczy, odmiennie niż Sąd Okręgowy, dał wiarę tym wyjaśnieniom. Modernizację obiektu Teatru finansowaną ze środków Unii Europejskiej potwierdzają zapisy w umowie w sprawie prowadzenia jako wspólnej instytucji kultury - Teatru (...) w G. zawartej 10 września 2007 r. pomiędzy Samorządem Województwa (...) a Gminą Miasta (...)wraz z aneksem z 9 września 2009 r. Przyjmując za wiarygodne powyżej omówione zeznania B. G. oraz mając na uwadze wyniki analizy pozostałego materiału dowodowego (o czym szerzej będzie mowa w dalszej części uzasadnienia), Sąd Apelacyjny ustalił, że rzeczywistym przedmiotem umów łączących Teatr (...)w G. oraz Agencję (...) było wyłącznie udostępnienie sceny, widowni i garderób oraz sprzętu koniecznego do realizacji spektakli i innych wydarzeń. Na mocy tychże umów Teatr nie był natomiast zobowiązany do zapewnienia Agencji personelu do obsługi tychże urządzeń, jak również osób zajmujących się obsługą widowni i foyer. To, że obsługę techniczną urządzeń zapewniały osoby zatrudnione w Teatrze (...)na podstawie umowy o pracę dyktowane było zupełnie innymi, racjonalnymi względami, a mianowicie znajomością przez te osoby skomplikowanych urządzeń oraz ich dużą wartością. Wyniki postępowania dowodowego nie pozwalają na ustalenie, jakoby wymóg zatrudnienia przez Agencję pracowników technicznych Teatru motywowany był jakimikolwiek innymi przesłankami, w tym sugerowaną przez Sąd I instancji chęcią obejścia
ów o czasie pracy, czy też - jak twierdzi pozwany - dążeniem do zmniejszenia obciążeń publicznoprawnych. Zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy Sąd I instancji ustalił również, że P. K. jest zatrudniony w Teatrze (...)w G. na podstawie umowy o pracę od ponad 40 lat, tj. od 16 sierpnia 1976 r., aktualnie jako Kierownik Sekcji Oświetlenia. Do jego obowiązków należy znajomość scenariusza świateł i efektów świetlnych przygotowanej sztuki, obsługa pulpitu świateł regulowanych, współpraca z kierownikiem obsługi sceny przy organizacji prób przedstawień, wyjazdów i imprez obcych, udział w opracowywaniu scenariusza świateł i sporządzanie planu oświetlenia i efektów świetlnych, uczestniczenie w próbach technicznych świateł, uczestniczenie w próbach przedstawienia zgodnie z miesięcznym harmonogramem pracy (vide: zakres obowiązków - k. 46 - 47 a.s.). Uzupełniając w tym zakresie ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, stwierdzić należy, że - jeśli chodzi o pracę dla Agencji (...) - w postępowaniu przed organem rentowym, ubezpieczony wyjaśnił - a Sąd Apelacyjny wyjaśnieniom tym w pełni daje wiarę jako logicznym, szczerym i spójnym z pozostałym materiałem dowodowym - że niemożliwością było udostępnienie obcej firmie całego sprzętu teatru do realizacji zewnętrznego wydarzenia. Dlatego też, aby realizować zewnętrzne spektakle, konieczna jest obsługa Teatru (...) w G.. Co do zasady cały sprzęt oświetleniowy jest własnością Teatru (...)w G.. Zdarza się, że część sprzętu jest wyposażeniem obcego teatru. Powyższe potwierdzają także zeznania zastępcy dyrektora Teatru (...) B. G., przesłuchanego w charakterze świadka w postępowaniu przed Sądem I instancji. Wskazał on mianowicie, że Teatr dysponuje bardzo zaawansowanym parkiem technologicznym. Najbardziej kosztowne i skomplikowane urządzenia techniczne nie są w ogóle udostępnianie podmiotom zewnętrznym, chyba że na specjalnych warunkach finansowych i prawnych. Stąd dążenie Teatru do tego, aby obsługa tych urządzeń , także w ramach imprez organizowanych przez podmioty zewnętrznego, zajmowali się pracownicy Teatru. Informację o spektaklu organizowanym przez Agencję (...) przekazuje kierownik M. N.. Po uzyskaniu zgody przez pracowników na udział w realizacji danego spektaklu, Ż. W. przekazuje pracownikom stosowne dokumenty. Umowy te otrzymują on przed imprezą w teatrze. Stawki za realizację zamówienia podaje kierownik M. N. i pracownicy mogą je zaakceptować bądź nie. Wynagrodzenie jest płatne gotówką po realizacji wydarzenia. Realizacja pracy dla Agencji (...), jak zeznał P. K., z reguły odbywa się tak, że kierownik M. N. przynosi rider techniczny wymagań dotyczących danego spektaklu, który trzeba zaadaptować do warunków technicznych istniejących w teatrze, tj. dopasować odpowiednio sprzęt. To dopasowanie sprzętu jest wstępną fazą pracy, następnie rolną ubezpieczonego jest odpowiednie oświetlenie sceny w trackie realizacji spektaklu wystawianego przez inny teatr na deskach Teatru (...) w G.. Oznacza to wprowadzenie do komputera oświetleniowego odpowiednich danych dotyczących sekwencji scen świetlnych (k. 41 - 43 protokołu kontroli - k. 1885 - 1889 akt ZUS). Ustalenia faktyczne Sądu I instancji należało nadto niewątpliwie uzupełnić o okoliczności dotyczące czasu pracy P. K. w Teatrze (...)w G.. Zauważyć trzeba, że Sąd I instancji doszedł do wniosku o zawieraniu umów przez Teatr (...) w G. oraz przez pracowników teatru z Agencją (...) w celu obejścia
ów o czasie pracy, tj. w związku z chęcią uniknięcia przekroczeń norm czasu pracy pracowników w teatrze, nie czyniąc jakichkolwiek ustaleń co do rzeczywistego czasu pracy ubezpieczonego w ramach zatrudnienia przez Teatr (...)w G. oraz w ramach umów cywilnoprawnych zawieranych z Agencją (...). I tak, stwierdzić należy, że - jak wynika z ustaleń protokołu kontroli ZUS - czas pracy pracowników Teatru(...)w G. jest zróżnicowany i zależy od stanowiska pracy. Praca uzależniona jest od wystawianych spektakli, odbywający się prób. Dlatego czas pracy jest ruchomy (k. 11 protokołu kontroli ZUS - k. 1825 akt ZUS). Z zeznań P. K., przesłuchanego w toku postępowania administracyjnego, wynika, iż nie ma ona stałych godzin pracy w teatrze (potwierdza to zestawienie sporządzone na podstawie ewidencji czasu pracy - k. 12 protokołu kontroli ZUS - k. 1826 akt ZUS) . Pracuje w godzinach wynikających z repertuaru teatru. Obowiązuje go sześciomiesięczny okres rozliczeniowy. Ubezpieczony wskazał ponadto, że w przypadku jego stanowiska pracy nie występują nadgodziny. W sześciomiesięcznym okresie rozliczeniowym wszystkie godziny bilansują się (k. 21 protokołu kontroli ZUS - k. 1845 akt ZUS). W aktach ZUS znajduje się szereg dokumentów zatytułowanych „Harmonogram pracy. Oświetlenie”, a dotyczących kolejnych miesięcy z lat 2013 i 2014 (k. 1535 - 1581 akt ZUS). Pozwany organ, dysponując takimi zestawieniami czasu pracy P. K., nie wyprowadził jednak z nich na żadnym etapie tak postępowania administracyjnego, jak i sądowego, wniosków w przedmiocie przestrzegania norm czasu pracy, w tym ewentualnej pracy w godzinach nadliczbowych. Nie jest przy tym rzeczą Sądu Apelacyjnego wyręczanie strony w zakresie inicjatywy dowodowej. Podkreślić zatem należy, że stwierdzenie Sądu I instancji o chęci ukrycia przez strony spornych umów przekraczania przez pracowników Teatru (...) w G. norm czasu pracy pozbawione jest jakichkolwiek podstaw faktycznych. Wyprowadzenie przez Sąd takiego wniosku wyłącznie na podstawie zeznań świadków i ubezpieczonego P. K., z których wynikało, że Teatr nie mógłby już zlecać pracownikom dodatkowych zadań z uwagi na obowiązujące normy czasu pracy, uznać należy za nieuprawnione. Skoro zaś Sąd I instancji w istocie w ogóle nie badał czasu pracy P. K. w spornych okresach, brak było podstaw do uznania, że umowa pomiędzy P. K. a Agencją (...) została zawarta w celu obejścia prawa, tj.
ów gwarancyjnych o czasie pracy i w konsekwencji była nieważna. Kontynuując rozważania stwierdzić należy, że nie mniej istotne znaczenie ma ustalenie, jakie kwoty wynagrodzeń P. K. otrzymywał w kolejnych spornych miesiącach pracy z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w Teatrze(...) w G., a ile - z tytułu realizacji umów cywilnoprawnych zawartych z Agencją (...). Dane w tym zakresie wynikają z dokumentów zatytułowanych „Zestawienie podstaw wymiaru z tytułu wykonywanej umowy cywilnoprawnej oraz umowy o pracę zawartej z Teatrem(...)w G.” (k. 1751 - 1772 akt ZUS). Z dokumentów tych wynika, że P. K.: - w październiku 2013 r. otrzymał 840 zł z tytułu umowy cywilnoprawnej oraz 6.350,96 zł z tytułu umowy o pracę, - w listopadzie 2013 r. otrzymał 1.000 zł z tytułu umowy cywilnoprawnej oraz 6.200 zł z tytułu umowy o pracę, - w grudniu 2013 r. otrzymał 500 zł z tytułu umowy cywilnoprawnej oraz 6.820 zł z tytułu umowy o pracę, - w lutym 2014 r. otrzymał 950 zł z tytułu umowy cywilnoprawnej oraz 6.660 zł z tytułu umowy o pracę, - w marcu 2014 r. otrzymał 500 zł z tytułu umowy cywilnoprawnej oraz 8.455 zł z tytułu umowy o pracę, - w kwietniu 2014 r. otrzymał 660 zł z tytułu umowy cywilnoprawnej oraz 4.860 zł z tytułu umowy o pracę, - w maju 2014 r. otrzymał 450 zł z tytułu umowy cywilnoprawnej oraz 5.390 zł z tytułu umowy o pracę. Porównanie kwot wynagrodzeń otrzymywanych przez ubezpieczonego w danym miesiącu z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz z tytułu umów cywilnoprawnych jest kolejnym z argumentów podważających założenie pozwanego o działaniu Teatru zmierzającym do zmniejszenia ciążących na nim zobowiązań publicznoprawnych. Nieracjonalne byłoby bowiem dążenie Teatru do uniknięcia obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne od kwot stanowiących zaledwie kilka procent wynagrodzenia pracownika. Z tych samych dokumentów wynikają również zbiorcze kwoty wypłat dokonanych na rzecz pracowników Teatru (...)w G. przez Agencję (...) z tytułu realizacji przez nich umów cywilnoprawnych. Kwoty te w poszczególnych miesiącach prezentowały się następująco: - luty 2013 r. - 16.028 zł, - maj 2013 r. - 5.018 zł, - październik 2013 r. - 13.629 zł, - listopad 2013 r. - 16.092 zł - grudzień 2013 r. - 6.748 zł, - luty 2014 r. - 21.377 zł, - marzec 2014 r. - 17.384,00 zł, - kwiecień 2014 r. - 11.110 zł, - maj 2014 r. - 7.352 zł, - październik 2014 r. - 8.662 zł, - listopad 2014 r. - 19.497 zł, - grudzień 2014 r. - 5.966 zł. W aktach ZUS znajdują się również listy zapisów w rejestrze VAT, faktury VAT i umowy o współorganizacji poszczególnych spektakli przedłożone przez Teatr (...) w G., z których wynikają kwoty wynagrodzeń Agencji (...) na rzecz teatru z tytułu realizacji tychże umów (k. 685 - 757 akt ZUS). Z analizy tych dokumentów wynika, że Agencja (...) z tytułu realizacji umów o współpracy uiściła na rzecz Teatru (...) w G. wynagrodzenie w następujących kwotach: - za luty 2013 r. - 29 tys. zł; - za maj 2013 r. - 5 tys. zł; - za wrzesień 2013 r. - 80 tys. zł; - za grudzień 2013 r. - 18 tys. zł; - za luty 2014 r. - 58.450 zł; - za marzec 2014 r. - 58.450 zł; - za maj 2014 r. - 18.500 zł; - za sierpień 2014 r. - 3.075 zł; - za październik 2014 r. - 18.300 zł; - za listopad 2014 r. - 44.600 zł; - za grudzień 2014 r. - 6.000 zł. Porównanie kwot zapłaconych w poszczególnych miesiącach Teatrowi (...) w G. przez Agencję (...) z kwotami wynagrodzeń wypłaconych przez Agencję pracownikom teatru zaangażowanym do realizacji przedstawień wystawianych przez Agencję doprowadziło Sąd Apelacyjny do przekonania, że nielogiczny i nie odpowiadający zasadom racjonalności ekonomicznej byłby wniosek, jakoby kwoty wynagrodzeń dla pracowników ukryte były w ogólnej kwocie wynagrodzenia za tzw. współorganizację spektakli. Kwoty pozostające po odjęciu wynagrodzeń pracowników od miesięcznych sum wypłacanych teatrowi nie są bowiem na tyle reprezentatywne, aby można je było uznać za adekwatne wynagrodzenie za udostępnienie sceny wraz z potrzebnym sprzętem, widowni, foyer i garderób. Mając na uwadze ustalenia faktyczne Sądu I instancji, jak również ustalenia poczynione w toku uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 382 k.p.c., Sąd Apelacyjny doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja organu rentowego jest nieprawidłowa, nie ma bowiem podstaw do zastosowania w realiach rozpoznawanej sprawy art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W ocenie Sądu Apelacyjnego, dla rozpoznania istoty niniejszej sprawy kluczowa jest interpretacja pojęcia prawnego wykonywania pracy przez zleceniobiorcę osoby trzeciej na rzecz pracodawcy, z którym zleceniobiorca pozostaje w stosunku pracy, w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się
y dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Posiłkując się w tym zakresie podzielanymi przez Sąd drugiej instancji rozważaniami prawnymi zwartymi w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 3 czerwca 2019 r. (III AUa 301/18, LEX nr 2692949) przypomnieć można, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zapoczątkowanym uchwałą z 2 września 2009 r., sygn. akt II UZP 6/09 (OSNP nr 3-4/2010, poz. 46) i dalej: wyrok z 18 października 2011 r., sygn. akt III UK 22/11 oraz wyrok z 11 maja 2012 r., sygn. akt I UK 5/12, jednolicie przyjmuje się, że w wypadku, gdy osoba pozostająca w stosunku pracy, jednocześnie w ramach umowy zlecenia zawartej z osobą trzecią wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy, to wówczas ten pracodawca jest płatnikiem składek na obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe tego pracownika z tytułu tej umowy (tak również: uchwała SN z 6 lutego 2014 r., sygn. akt II UK 279/13, Lex nr 1436176). Sąd Najwyższy w wyroku z 23 maja 2014 r., (II UK 445/13, LEX nr 1475168), podsumowując dotychczasowe stanowisko w sprawie wykładni powyższego
u wskazał między innymi, że art. 8 ust. 2a ustawy systemowej rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy. Rozszerzenie to dotyczy wykonywania pracy na podstawie jednej z wymienionych w nim umów prawa cywilnego przez osobę, która umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, a także wykonywania pracy na podstawie jednej z tych umów przez osobę, która wymienioną umowę zawarła z osobą trzecią, jednak w ramach tej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Przesłanką decydującą o uznaniu takiej osoby za pracownika w rozumieniu ustawy systemowej jest to, że - będąc pracownikiem związanym stosunkiem pracy z określonym pracodawcą - jednocześnie świadczy na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z inną osobą. Sąd Najwyższy wywodził, że celem takiej regulacji jest ograniczenie korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych zawieranych z własnymi pracownikami dla realizacji tych samych zadań, które wykonują w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych
ów prawa pracy i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, jak też celem tej regulacji jest ochrona pracowników przed skutkami fluktuacji podmiotowej po stronie zatrudniających w trakcie procesu świadczenia pracy, polegającej na przekazywaniu pracowników przez macierzystego pracodawcę innym podmiotom (podwykonawcom), którzy zatrudniają tych pracowników w ramach umów cywilnoprawnych nieobjętych obowiązkiem ubezpieczeń społecznych (umowa o dzieło) lub zwolnionych z tego obowiązku w zbiegu ze stosunkiem pracy (umowa agencyjna, zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług, do której stosuje się
y o zleceniu). W orzecznictwie Sądu Najwyższego zwraca się również uwagę, że na tle art. 8 ust. 2a ustawy systemowej pojęcie pracownika w zakresie ubezpieczenia społecznego nie pokrywa się ściśle z takim pojęciem, jakim posługuje się prawo pracy, a odczytywanie tego
u w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej prowadzi do wniosku, że rzeczywisty stosunek prawny regulowany wymienionymi w nim umowami cywilnymi, który istnieje na gruncie prawa cywilnego, nie wywołuje skutków w zakresie prawa ubezpieczeń społecznych. W wyroku Sądu Najwyższego z 7 lutego 2017 r., sygn. akt II UK 693/15, został wyrażony pogląd, zgodnie z którym „Praca wykonywana na rzecz pracodawcy” to praca, której rzeczywistym beneficjentem jest pracodawca, niezależnie od formalnej więzi prawnej łączącej pracownika z osobą trzecią. Oznacza to, że bez względu na rodzaj wykonywanych czynności przez pracownika wynikających z umowy zawartej z osobą trzecią oraz niezależnie od tożsamości rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę i osobę trzecią, wystarczającą przesłanką zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.) jest korzystanie przez pracodawcę z wymiernych rezultatów pracy swojego pracownika, wynagradzanego przez osobę trzecią ze środków pozyskanych od pracodawcy na podstawie umowy łączącej pracodawcę z osobą trzecią. Z punku widzenia przepływów finansowych, to pracodawca przekazuje osobie trzeciej środki na sfinansowanie określonego zadania, stanowiącego przedmiot swojej własnej działalności, a osoba trzecia, wywiązując się z przyjętego zobowiązania, zatrudnia pracowników pracodawcy. Wszystko to zaś ma na celu obniżenie kosztów zatrudnienia przez zastąpienie „oskładkowanego” wynagrodzenia za pracę „nieoskładkowanym” wynagrodzeniem za wykonanie dzieła lub za wykonanie usług. Powyższy pogląd jest w orzecznictwie konsekwentnie utrzymywany - por. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 września 2018 r., sygn. akt I UK 367/17; postanowienie Sądu Najwyższego z 6 czerwca 2018 r., sygn. akt I UK 300/17, postanowienie Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II UK 284/17. Należy też przypomnieć, że w kontekście
u art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, utrwalone orzecznictwo wskazuje, że zwrot „działać na rzecz” opisuje sytuację faktyczną, w której należy zastosować konstrukcję uznania za pracownika. W judykaturze zauważa się, że określenie działać "na rzecz" użyte zostało w art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w innym znaczeniu, niż w języku prawa, w którym działanie "na czyjąś rzecz" może się odbywać w wyniku istnienia określonej więzi prawnej (stosunku prawnego). Stosunkiem prawnym charakteryzującym się działaniem na rzecz innego podmiotu jest stosunek pracy, do którego istotnych cech należy działanie na rzecz pracodawcy (art. 22 k.p.). W kontekście
u art. 8 ust. 2a ustawy systemowej zwrot ten opisuje zatem sytuację faktyczną, w której należy zastosować konstrukcję uznania za pracownika. Jest nią istnienie trójkąta umów, tj.: 1) umowy o pracę, 2) umowy zlecenia (o dzieło) między pracownikiem, a osobą trzecią i 3) umowy o podwykonawstwo między pracodawcą i zleceniodawcą. To pracodawca w wyniku umowy o podwykonawstwo przejmuje w ostatecznym rachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz zleceniodawcy. „Praca wykonywana na rzecz pracodawcy" to zatem praca, której rzeczywistym beneficjentem jest pracodawca, a zatem - bez względu na rodzaj wykonywanych czynności przez pracownika wynikających z umowy zawartej z osobą trzecią oraz niezależnie od tożsamości rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę i osobę trzecią - wystarczającą i konieczną przesłanką do zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej jest korzystanie przez pracodawcę z wymiernych rezultatów pracy swojego pracownika, zatrudnionego na podstawie umowy cywilnoprawnej przez osobę trzecią i wynagradzanego przez nią ze środków pozyskanych od pracodawcy na podstawie umowy łączącej pracodawcę z osobą trzecią (tak wyrok Sądu Najwyższego z 7 lutego 2017 r., sygn. akt II UK 693/15). W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że art. 8 ust. 2a ustawy systemowej dotyczy z reguły takiej pracy wykonywanej na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz pracodawcy, która mogłaby być świadczona przez jej wykonawcę w ramach stosunku pracy z tym pracodawcą, z tym że musiałby on wówczas przestrzegać ograniczeń i obciążeń wynikających z
ów prawa pracy (tak uchwała Sądu Najwyższego z 2 września 2009 r., sygn. akt II UZP 6/09). Powracając do rozważań Sądu Apelacyjnego w Szczecinie zawartych w uzasadnieniu wyroku z 3 czerwca 2019 r. podkreślić należy, że wskazanego poglądu prawnego nie można stosować automatycznie, bez rozważenia realiów konkretnej sprawy i bez oceny wartości chronionych artykułem 8 ust. 2a ustawy systemowej.
art. 8 ust. 2a ustawy systemowej dotyczy, jako płatnika składek, pracodawcy, na rzecz którego w istocie jest wykonywana praca przez zleceniobiorcę osoby trzeciej. Niemniej jednak, treść tego
u nie prowadzi wprost do konkluzji, że ustawodawca jednoznacznie uregulował, iż w każdym przypadku, gdy zleceniobiorca osoby trzeciej pracuje w formie organizacyjnej wytyczonej przez własnego pracodawcę, to istnieje obowiązek uznania, że praca jest świadczona na rzecz własnego pracodawcy w rozumieniu art. 8 ust. 2a, a nie na rzecz zleceniodawcy. W ocenie Sądu Apelacyjnego, decydującym kryterium dla oceny, czy wykreowana relacja prawna trzech podmiotów: pracodawcy, pracownika/zleceniobiorcy i osoby trzeciej/zleceniodawcy nie narusza normy z art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, jest właśnie przesłanka świadczenia pracy przez zleceniobiorcę osoby trzeciej na rzecz własnego pracodawcy. Nie można przy tym automatycznie przyjmować, że w każdym przypadku, gdy praca zleceniobiorcy wykazuje jakikolwiek związek z działalnością własnego pracodawcy, będzie istniał obowiązek zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Ustawodawca nie wprowadził tutaj fikcji prawnej i nie ma podstaw, by w każdym takim przypadku z mocy prawa stwierdzać podleganie ubezpieczeniu społecznemu u pracodawcy. Przyjęcie takiej oceny jest nadinterpretacją treści normy zawartej w art. 8 ust.2a ustawy systemowej. W przekonaniu Sądu Apelacyjnego, po to by stwierdzić, na czyją rzecz pracuje zleceniobiorca, należy uwzględnić wszystkie okoliczności, w jakich realizowana jest umowa zlecenia zawarta z osobą trzecią, nie jest zaś wystarczająca fragmentaryczna ocena działalności podmiotów, sprowadzająca się do stwierdzenia istnienia jakiejkolwiek więzi pracy zleceniobiorcy z działalnością podmiotu będącego jednocześnie pracodawcą zleceniobiorcy. Zdaniem Sądu odwoławczego w realiach rozpoznanej sprawy organ rentowy automatycznie zastosował normę z art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, bez wniknięcia w zagadnienie, kto w istocie bezpośrednio korzystał z efektów pracy P. K.. Zauważyć trzeba, że o ile definicja zwrotu „wykonuje pracę na rzecz pracodawcy” może budzić kontrowersje in abstracto, o tyle obowiązkiem orzekających sądów staje się odzwierciedlenie w konkretnych okolicznościach faktycznych, czy z takim wykonywaniem pracy mamy do czynienia. Przypomnieć należy, że - jak wynika z analizy materiału dowodowego - P. K. zatrudniony był w Teatrze (...)w G. na stanowisku Kierownika Sekcji Oświetlenia. W zakres jego obowiązków wchodziło, ogólnie rzecz ujmując, opracowywanie scenariusza świateł i sporządzanie planu oświetlenia i efektów świetlnych oraz uczestniczenie w próbach technicznych świateł i próbach przedstawienia oraz samych przedstawieniach. Na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z Agencją (...) ubezpieczony wykonywał rodzajowo analogiczne czynności, z tym że nie opracowywał scenariusza świateł, ale dostosowywał rider techniczny wymagań konkretnego spektaklu obcego teatru do możliwości technicznych Teatru (...) w G.. Niesporne w sprawie było, że obowiązki P. K. wykonywane na rzecz Agencji (...) nie kolidowały z obowiązkami pracowniczymi na rzecz Teatru (...) i były realizowane poza godzinami pracy w Teatrze - w dni wolne od pracy, tj. w poniedziałki, czasami we wtorki, gdy w Teatrze (...) nie odbywały się ani przedstawienia, ani próby przedstawień. Ustalone fakty prowadzą do wniosku, że P. K. pracował na rzecz Agencji (...) niezależnie od potrzeb Teatru (...). Sąd Apelacyjny dostrzega okoliczność, iż obsługę techniczną, w tym oświetlenie, spektakli wystawianych przez Agencję (...) mogły wykonywać i rzeczywiście wykonywały wyłącznie osoby zatrudnione w Teatrze (...)w G.. W ocenie Sądu było to jednak uzasadnione wartością sprzętu, którego obsługi wymagało przygotowanie i wstawienie przedstawienia od strony technicznej, jak również odpowiedzialnością Teatru za ten sprzęt. Co więcej, jak podał P. K., struktura oświetlenia w Teatrze jest na tyle skomplikowania, że osoba z zewnątrz po prostu nie byłaby w stanie samodzielnie jej obsłużyć. W tym kontekście nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że Teatr (...)wymagał, aby Agencja (...) do realizacji organizowanych wydarzeń zatrudniała jego pracowników. Nie było przy tym sporne, iż decyzja o podjęciu się pracy przy danym spektaklu Agencji (...) była dobrowolna. Teatr nie narzucał swoim pracownikom takiego obowiązku (vide: zeznania B. G., Ż. W.). P. K. jednoznacznie zeznał, że może się zgodzić na udział w realizacji imprezy obcej, ale nie musi. Nie jest to polecenie służbowe. Przypomnieć w tym miejscu należy, że jeśli chodzi o przepływy finansowe, w sytuacjach objętych hipotezą art. 8 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych to pracodawca przekazuje osobie trzeciej środki na sfinansowanie określonego zadania, stanowiącego przedmiot swojej własnej działalności, a osoba trzecia, wywiązując się z przyjętego zobowiązania, zatrudnia pracowników pracodawcy. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Na mocy umów o współorganizacji spektakli przepływ pieniędzy miał miejsce w odwrotnym kierunku. To Agencja (...) przekazywała środki finansowe Teatrowi (...)w G. z tytułu najmu sceny i innych pomieszczeń Teatru. W ocenie Sądu Apelacyjnego brak jest podstaw do uznania, jakoby źródłem tego przysporzenia po stronie Teatru była praca świadczona przez pracowników Teatru na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z Agencją (...). Źródłem tym była natomiast posiadana przez Teatr i udostępniana Agencji baza materialna - scena z widownią oraz inne pomieszczenia oraz sprzęt techniczny niezbędny do wystawienia spektaklu. W kontekście powyższego istotne znaczenie ma fakt, iż wynagrodzenie wypłacane pracownikom Teatru przez Agencję (...) za pracę przy realizacji konkretnego wydarzenia organizowanego przez Agencję nie było w żaden sposób uzależnione od ich wynagrodzenia ze stosunku pracy. Agencja (...) rozliczała to wynagrodzenie niezależnie od wynagrodzenia otrzymywanego przez pracowników od Teatru (...) w G., którego składniki i wysokość regulowane są przytoczonymi powyżej
ami ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz regulaminu organizacyjnego teatru. Wynagrodzenia te płatne były gotówką w dniu danego spektaklu, co potwierdziły spójne zeznania przesłuchanych w sprawie świadków i ubezpieczonego. Jak już wyżej wskazano, Sąd Apelacyjny nie znalazł przy tym podstaw do uznania, jakoby wynagrodzenia z tytułu umów cywilnoprawnych ukryte były w wynagrodzeniu przewidzianym w poszczególnych umowach o współorganizację spektakli zawartych pomiędzy Teatrem (...) a Agencją (...). Sumy pozostające po odjęciu kwot wynagrodzeń wypłaconych przez (...) w danym miesiącu na rzecz doangażowanych pracowników Teatru (...) od ogólnej kwoty miesięcznych wynagrodzeń wypłacanych teatrowi z tytułu umów o współorganizację spektakli, zasadniczo nie byłyby bowiem adekwatne do objętych tych wynagrodzeniem kosztów wynajmu sceny, widowni, garderób itp. Sąd odwoławczy doszedł w konsekwencji do przekonania, że w niniejszej sprawie nie zachodzi konieczna dla zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przesłanka wynagradzania pracownika przez osobę trzecią ze środków pozyskanych od pracodawcy na podstawie umowy łączącej pracodawcę z tą osobą trzecią. Należy zwrócić uwagę i na ten aspekt, że P. K., pracując przy poszczególnych wydarzeniach w ramach umów z Agencją (...), nie podlegał nadzorowi ze strony Teatru. Jak to wynikało z zeznań ubezpieczonego, ale też świadka S. B. realizacja oświetlenia realizowała się poprzez współpracę oświetleniowca Teatru (...) z oświetleniowcem teatru obcego. Sąd Apelacyjny wziął również pod uwagę, że wszelkie koszty wystawienia spektaklu i dochody z tytułu realizacji imprezy leżały po stronie Agencji (...), co wynikało tak z treści umów o współorganizacji spektakli, jak i zeznań świadków S. B., T. B. i B. G.. Teatr nie uczestniczył w zyskach z tego tytuły ani nie partycypował w ewentualnych stratach. Podkreślenia wymaga, że działalność Teatru (...) w G. nie jest działalnością komercyjną. Jak wynika z przywołanych powyżej
ów, w tym przede wszystkim
ów ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, jest to działalność kulturalna, nie będąca działalnością gospodarczą. Zgodnie z § 3 statutu Teatru (...) w G. Teatr jest samorządową instytucją kultury, dla której prowadzenie działalności kulturalnej jest podstawowym celem statutowym. Organizator (podmiot tworzący instytucję kultury) zapewnia instytucji kultury środki niezbędne do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej oraz do utrzymania obiektu, w którym ta działalność jest prowadzona. Ponadto, organizator przekazuje instytucji kultury środki finansowe w formie dotacji: 1) podmiotowej na dofinansowanie działalności bieżącej w zakresie realizowanych zadań statutowych, w tym na utrzymanie i remonty obiektów; 2) celowej na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji; 3) celowej na realizację wskazanych zadań i programów. Zasadniczo jednak instytucja kultury, jaką jest Teatr (...)w G., pokrywa koszty bieżącej działalności i zobowiązania z uzyskiwanych przychodów, którymi są przychody z prowadzonej działalności, w tym ze sprzedaży składników majątku ruchomego, dotacje podmiotowe i celowe z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł, ale także przychody z najmu i dzierżawy składników majątkowych.
1 pkt. 4 statutu Teatru (...) stanowi, że teatr może prowadzić działalność gospodarczą, w tym m. in. dzierżawić i wynajmować pomieszczenia własne. Zgodnie jednak z § 17 ust. 3 statutu przychody z działalności gospodarczej przeznaczane są wyłącznie na realizację działalności statutowej Teatru. Postanowienie to zgodne jest z § 14 statutu Teatru (...)w G., który stanowi, że majątek i przychody Teatru służą jedynie realizacji jego celów statutowych, tj. prowadzeniu działalności kulturalnej. W ocenie Sądu Apelacyjnego fakt, iż Teatr (...)w G. nie prowadzi działalności o charakterze komercyjnym, a wszelkie jego przychody przeznaczane są wyłącznie na prowadzenie działalności kulturalnej jak podstawowego celu statutowego, ma ważkie znaczenie dla oceny okoliczności rozpoznawanej sprawy. Jest to jeden z argumentów przekonujących Sąd Apelacyjny, iż Teatr(...) w G., udostępniając swoich pracowników do realizacj
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.