Sygn. akt III C 1028/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2021 rok Sąd Okręgowy w Warszawie III Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO Mariusz Solka po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2021 roku w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa G. K.; przeciwko pozwanej (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W.; o zapłatę orzeka: 1. powództwo oddala; 2. ustalić, iż powódkę G. K. obciąża obowiązek zwrotu w całości kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych w stawce podstawowej na rzecz pozwanego (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W., zaś szczegółowe ustalenie tychże kosztów pozostawia do decyzji referendarza sądowego; 3. ustalić, iż powódkę G. K. obciąża obowiązek zwrotu kosztów sądowych związanych z wynagrodzeniem biegłego nie znajdujących pokrycia w zaliczkach a pokrytych tymczasowo przez Skarb Państwa – Sąd Okręgowy w Warszawie, w tym kosztów związanych ze stawiennictwem biegłego na rozprawie w dniu 25 listopada 2021 roku, zaś szczegółowe ustalenie tychże kosztów pozostawia do decyzji referendarza sądowego.---- /-/ Sędzia SO Mariusz Solka III C 1028/16 UZASADNIENIE wyroku z dnia 17 grudnia 2021 r. (k.1154-1155) Pozwem z dnia 5 sierpnia 2016 r. (data stempla Biura Podawczego k.2) powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwoty 20.151.602,69 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od:
(2)par.1 pkt.5 kpc pominął wnioski dowodowe z dokumentów (protokoły otwarcia stron internetowych i wydrukowi stron) zawarte przy piśmie powódki z dnia 08 grudnia 2021 roku, jako zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania dowodowego, bowiem stan faktyczny niniejszej sprawy został ustalony za pomocą innych dokumentów i dowodów (postanowienie k.1151). Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zgodnie z art. art. 15zzs 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), jeżeli w sprawie rozpoznawanej według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w całości, sąd może zamknąć rozprawę i wydać orzeczenie na posiedzeniu niejawnym po uprzednim odebraniu od stron lub uczestników postępowania stanowisk na piśmie. Sąd Okręgowy uznał, że złożone przez strony dokumenty oraz wyjaśnienia stron zawarte w dalszych pismach procesowych, sporządzona przez biegłego opinia główna oraz opinie uzupełniając stanowią dostateczny materiał dla rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji tutejszy Sąd rozstrzygnął sprawę wyrokiem wydanym na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie i dla porządku wskazać należy, iż bezsporny pomiędzy stronami był fakt zawarcia umów o świadczenie usług maklerskich, na podstawie których pozwany zobowiązany był do otworzenia i prowadzenia na rzecz powódki rachunków inwestycyjnych oraz świadczenia usług przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych oraz wykonywania tych usług na rachunek powódki. Pozwany zobowiązany był do prowadzenia rachunku papierów wartościowych i rachunku pieniężnego oraz pośredniczenia w kupnie i sprzedaży papierów wartościowych, działając w imieniu własnym lecz na rachunek Klienta (powódki). Bezsporny również był fakt, iż po zakończeniu każdego roku kalendarzowego będącego zarazem rokiem podatkowym, pozwany wystawiał i przesyłał powódce oraz Urzędowi Skarbowemu informację PIT-8C. Osią sporu w niniejszej sprawie było, czy sporządzona informacja PIT-8C została dokonana przez pozwanego należycie i rzetelnie, jak również czy pozwany ponosi odpowiedzialność za prawidłowe i terminowe rozliczenie kwoty zobowiązania podatkowego. Powódka konsekwentnie wskazywała, że pozwany przy wykonywaniu zobowiązań łączących go z powódką nie zachował należytej staranności. W niniejszej sprawie konieczne było ustalenie ram prawnych funkcjonowania pozwanego jako domu maklerskiego, a następnie ustalenie, czy doszło do naruszenia przez pozwanego jego obowiązków wobec powódki. Na wstępie wymaga również zaznaczenia, że pozwany zakwestionował powództwo w całości co do zasady i co do wysokości. W konsekwencji to na powódce zgodnie z ciężarem dowodu określonym w art. 6 k.c. spoczywał obowiązek wykazania i udowodnienia zaistnienia zdarzeń pozwalających na uznanie, że zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego. Pozwany świadczy usługi maklerskie w rozumieniu art. 69 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. Nr 183, poz.1538 z późn. zm). Działalność maklerska, z zastrzeżeniem art. 16 ust. 3 i 5 oraz art. 70 obejmuje wykonywanie czynności polegających na: - przyjmowaniu i przekazywaniu zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych; - wykonywaniu zleceń na rachunek dającego zlecenie; - nabywaniu lub zbywaniu na własny rachunek instrumentów finansowych; - zarządzaniu portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych; - doradztwie inwestycyjnym; - oferowaniu instrumentów finansowych; - świadczenia usług w wykonywaniu zawartych umów o gwarancję emisji lub zawieraniu i wykonywaniu innych umów o podobnym charakterze, jeżeli ich przedmiotem są instrumenty finansowe; -prowadzeniu (...); -prowadzeniu (...), Działalnością maklerską jest również wykonywanie przez firmę inwestycyjną czynności polegających na: -przechowywaniu lub rejestrowaniu instrumentów finansowych, w tym prowadzeniu rachunków papierów wartościowych, rachunków derywatów i rachunków zbiorczych, oraz prowadzeniu rachunków pieniężnych; - udzielaniu pożyczek pieniężnych w celu dokonania transakcji, której przedmiotem jest jeden lub większa liczba instrumentów finansowych, jeżeli transakcja ma być dokonana za pośrednictwem firmy inwestycyjnej udzielającej pożyczki; - doradztwie dla przedsiębiorstw w zakresie struktury kapitałowej, strategii przedsiębiorstwa lub innych zagadnień związanych z taką strukturą lub strategią; - doradztwie i innych usługach w zakresie łączenia, podziału oraz przejmowania przedsiębiorstw; - wymianie walutowej, w przypadku gdy jest to związane z działalnością maklerską w zakresie wskazanym w ust. 2; - sporządzaniu analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji o charakterze ogólnym dotyczących transakcji w zakresie instrumentów finansowych; - świadczeniu usług dodatkowych związanych z umową o gwarancję emisji; - wykonywaniu czynności określonych w pkt 1-7 oraz w ust. 2, których przedmiotem są instrumenty bazowe instrumentów pochodnych, wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d-f oraz i, jeżeli czynności te pozostają w związku z działalnością maklerską. Nie może budzić wątpliwości, że czynności domu maklerskiego musi cechować szczególna dbałość o interesy klienta i bezpieczeństwo rynku. W doktrynie podkreśla się, że dom maklerski jest instytucją zaufania publicznego, a jego należytą staranność w czynnościach prawnych należy określać przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej przez niego działalności (art. 355 § 2 k.c.). Działalność domu maklerskiego obwarowana jest wieloma zakazami, w tym zakazem podejmowania działań mających za cel wprowadzenie w błąd klienta (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2009 r. V CSK 407/08). (...) jako instytucja zaufania publicznego działa bowiem w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, uchwały organów Izby, Kodeks, jego wykładnie dokonywane przez Komisje Etyki zgodnie z Regulaminem Komisji Etyki, standardy Izby, przyjęte praktyki rynkowe oraz powszechnie uznawane zwyczaje kupieckie. (...) w prowadzonej działalności na rzecz osób trzecich zobowiązany jest zachować należytą staranność, którą określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności (art.3 Kodeksu Dobrej Praktyki (...)). Na gruncie umów o świadczenie usług maklerskich powstaje szczególnego rodzaju obowiązek lojalności firmy inwestycyjnej wobec swojego klienta. Z obowiązku lojalności firmy inwestycyjnej lub banku wynika więc konieczność wyboru takiego sposobu wykonania ciążącego na nim zobowiązania, który uwzględniać będzie wyłącznie interes klienta, a także nakaz unikania takich sytuacji, które potencjalnie mogą uniemożliwić wykonywanie usługi w sposób uwzględniający wyłącznie interes klienta, a więc sytuacji konfliktu interesów (Sójka Tomasz (red.) Cywilnoprawna ochrona inwestorów korzystających z usług maklerskich na rynku kapitałowym WK 2016). Powódka w toku niniejszego postępowania podnosiła, że na skutek nierzetelnych, nieprawdziwych danych zawartych w wystawionych przez pozwanego informacjach PIT-8C majątek powódki uległ zmniejszeniu o kwotę nadpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych w konsekwencji niemożności rozliczenia straty podatkowej za rok 2007, kwoty nadpłaconego podatku dochodowego za rok 2008 oraz kwoty odsetek za zaległości podatkowe za rok
- W ocenie Sądu przedstawiony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przypisanie odpowiedzialności pozwanego wobec powódki. Do takiego wniosku doprowadziły Sąd następujące rozważania. Zgodnie z art. 39 ust. 3 oraz art. 42a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm. , dalej u.o.p.d.f.), (...) zobowiązany jest do sporządzania informacji o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych - informacji PIT-8C. W składanych informacjach (...) jest zobowiązany wykazać w szczególności kwotę przychodu uzyskanego przez podatnika będącego klientem (...), z tytułu dokonanych transakcji, a także koszty uzyskania przychodów. Pozwany (...) Bank (...) S.A. zobowiązany był więc do sporządzenia profesjonalnej informacji PIT-8C oraz przekazania jej podatnikowi i właściwemu Urzędowi Skarbowemu. Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych podmioty będące źródłem wypłaty przychodu, stanowiącego u osób fizycznych przychód kapitałowy, a więc m.in. banki, domy maklerskie zobowiązane są do sporządzenia informacji PIT-8C. Informacja powinna trafić do inwestora w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego. Informacja ta dotyczy dochodów kapitałowych określonych w art. 30b u.o.p.d.f. Na jej podstawie podatnik- inwestor samodzielnie dokonuje rozliczenia podatkowego z tytułu uzyskanych w ciągu roku podatkowego przychodów kapitałowym w rocznym zeznaniu PIT-
- Formularz PIT-8C nie jest zeznaniem podatkowym, lecz wykazaniem przychodów kapitałowych, od których nie zostały pobrane zaliczki na podatek dochodowy, a obowiązek obliczenia i wpłacenia podatku spoczywa na podatniku i jest rozliczany w standardowym cyklu rocznym. Za błędy popełnione w formularzu PIT-8C odpowiada podmiot go wystawiający. W przypadku wystąpienia zarówno omyłek rachunkowych, jak i innych błędów w tej informacji, podmiot ten winien dokonać korekty, którą to korektę winien przekazać do Urzędu Skarbowego i do podatnika, który na podstawie tej informacji wypełnia roczne rozliczenie podatkowe. Za błędy w złożonym zeznaniu podatkowym sporządzonym na podstawie błędnie wystawionego PIT-8C odpowiedzialność ponosi podatnik. Ponosi on roszczenie do wystawcy PIT-8C o odszkodowanie (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 października 2018 r. I SA/Bd 459/18, lex nr 2604146). Z kolei wystawienie przez płatnika błędnej informacji o przychodach lub dochodach uzyskanych przez podatnika w roku podatkowym powoduje obowiązek wystawienia jej korekty. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w art. 81 Ordynacji Podatkowej (dalej jako „O.p.”) Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. § 2 Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji. Jednym z praw płatnika jest więc prawo do skorygowania uprzednio złożonej informacji PIT-8C, która polega na ponownym, poprawnym wypełnieniu formularza. Co istotne, wystawca informacji PIT-8C nie jest ograniczony w żaden sposób ilością sporządzonych korekt informacji czy też sposobem eliminowania błędów powstałych przy ich wydaniu (por. I SA/Bd 459/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy lex 2604146, L. Etel [w:] R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, L. Etel, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, art. 81.) Prawo do skorygowania deklaracji podatkowej trwa aż do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczyła deklaracja (S. Babiarz [w:] B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, S. Babiarz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI, Warszawa 2019, art. 81). Możliwa jest przez to korekta już uprzednio skorygowanej deklaracji. Korekta deklaracji w podatkach powstających z mocy prawa prowadzi co do zasady do zmiany wysokości kwoty powstałego już zobowiązania podatkowego. Korygując deklarację w tych podatkach, podatnik ma prawo do zmniejszenia lub zwiększenia już powstałego zobowiązania ze skutkiem wstecznym. Z prawa do skorygowania deklaracji podmioty mogą korzystać m.in. w sytuacji, gdy w deklaracji występują błędy rachunkowe, oczywiste omyłki, gdy wypełniono ją niezgodnie z wymaganiami lub istnieją wątpliwości co do prawidłowości danych w niej zawartych. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że pozwany prawidłowo wywiązał się ze spoczywającego na nim obowiązku sporządzenia informacji PIT-8C. Podkreślić należy, że strona pozwana przekazywała powódce rokrocznie dokument stanowiący informację PIT-8C terminowo i w oparciu o informacje bieżące, wynikające z rachunków i rejestrów prowadzonych przez pozwany Bank dla powódki zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Przekazywanie informacji PIT-8C, jak i dokonanie korekty w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości stanowi ustawowy obowiązek pozwanego. Postępowanie dowodowe wykazało, że obowiązek ten pozwany spełnił w sposób właściwy i terminowy. Przekazywane przez pozwanego informacje PIT-8C na chwilę ich wydania były zgodne z ówczesnymi zapisami na rachunkach powódki. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że niezgodność informacji wykazanych w pierwotnych informacjach PIT-8C z późniejszym stanem zapisów na rachunkach nie była rezultatem błędnego ich odczytania przez pozwany Bank na rachunkach, nie była także wynikiem niedbalstwa. Odnośnie Informacji PIT-8C za rok 2007 r. pozwany wystawił powódce taką informację i przesłał do Urzędu Skarbowego w L. w lutym 2008 r., w której w poz. 43 określił przychód powódki z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych na kwotę (...) zł, koszty uzyskania przychodu (poz.44) na kwotę (...) zł, zaś stratę (poz. 56) na kwotę 28 390 009,13 zł. Kolejno, w maju 2008 r. pozwany wystawił korektę informacji PIT-8C, która do Urzędu Skarbowego wpłynęła w dniu 28 maja 2008 r. W korekcie tej pozwany wskazał, że powódka osiągnęła przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w kwocie (...) zł (poz.43), koszty uzyskania przychodów (...) zł (poz.44), zaś strata 17 957 966,27 zł. W lipcu 2012 r. pozwany wystawił drugą korektę do informacji PIT-8C, która wpłynęła do Urzędu Skarbowego w L. w dniu 16 lipca 2012r. W tej korekcie przychód powódki z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych pozwany określił na kwotę (...) zł (poz.43), koszty uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych- na kwotę (...) zł (poz.44), stratę- na kwotę 19 687 667,96 zł. W grudniu 2014 r. pozwany wystawił powódce kolejną korektę informacji PIT-8C za rok 2007 określając w niej przychód na kwotę (...) zł (poz.43), koszty uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych na kwotę (...) zł (poz.44), zaś stratę- na kwotę 25 084 186,25 zł. Ponadto wraz ze złożonymi korektami pozwany wskazywał przyczyny ich sporządzenia. Co się tyczy informacji PIT-8C za 2008 r., to w marcu 2009 r. pozwany doręczył powódce oraz Urzędowi Skarbowemu w L. informację PIT-8C, w której wykazał przychód powódki z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w kwocie (...) zł (poz.43), koszty uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w kwocie (...) zł (poz.44), zaś dochód- na kwotę (...) zł. W maju 2009 r. pozwany wystawił pierwszą korektę informacji PIT-8C. Wskazał w niej, że przychód powódki z odpłatnego zbycia papierów wartościowych na 2008 r. wyniósł (...) zł (poz.43), koszty uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych- w kwocie (...) zł (poz.44) oraz dochód w kwocie (...) zł (poz.55). W lipcu 2012 r. do Urzędu Skarbowego w L. wpłynęła druga korekta informacji PIT-8C za 2008 r. sporządzona przez pozwanego. Wskazał w niej, że przychód powódki z odpłatnego zbycia papierów wartościowych wyniósł (...) zł (poz.43), koszty uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych wyraziły się w kwocie (...) zł (poz.44), zaś dochód wyniósł (...) zł. W grudniu 2014 r. pozwany sporządził trzecią korektę informacji PIT-8C, gdzie określono przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych na kwotę (...) zł (poz.43), koszty uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych na kwotę (...) zł, zaś dochód- na kwotę (...) zł (poz.55). Ponadto wraz ze złożonymi korektami pozwany wskazywał przyczyny ich sporządzenia. Odnośnie informacji PIT-8C za 2009 r. to pozwany sporządził i przesłał powódce oraz Urzędowi Skarbowemu w L. przedmiotową informację w lutym 2010 r. W pozycji 43 pozwany wykazał, że przychód powódki z odpłatnego zbycia papierów wartościowych wyniósł (...) zł, w poz. 44 pozwany wykazał, że koszty uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych wnosiły (...), zaś w pozycji 55 dochód- kwotę (...) zł. W lipcu 2012 r. pozwany wystawił i przesłał do powódki oraz do właściwego Urzędu Skarbowego korektę informacji PIT-8C, w której wskazał, w poz.43, że powódka osiągnęła przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w kwocie (...) zł, w poz.44, iż koszty z odpłatnego zbycia papierów wartościowych wynosiły 229 848 146,26 zł, zaś dochód(...) zł. Ponadto wraz ze sporządzeniem korekty pozwany wskazywał przyczyny jej sporządzenia. W grudniu 2014 r. pozwany złożył do właściwego Urzędu Skarbowego kolejną korektę PIT-8C. W poz.43 wskazał, że powódka osiągnęła przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w kwocie (...) zł, w poz.44, iż koszty uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych wyniosły (...) zł, dochód zaś (poz.55) zamknął się kwotą (...) zł. Wraz ze sporządzoną korektą pozwany wskazywał na przyczyny jej sporządzenia. W ocenie Sądu pozwany Bank dochowując należytej staranności wymaganej od niego jako od instytucji finansowej, niezwłocznie po powzięciu informacji o powstaniu niezgodności w zapisach zawartych w przekazanych informacjach PIT-8C z rzeczywistym stanem rzeczy, dokonywał na mocy art. 81 ustawy – Ordynacja podatkowa korekty uprzednio sporządzonej informacji PIT-8C, jednocześnie korekty te uzasadniając. Sporządzenie korekty jest dopuszczalne przez prawo i nie stanowią wyrazu nienależytego wykonania zobowiązania przez podmiot je wydający, jak i nieprawidłowej realizacji obowiązków nałożonych na instytucję finansową. Sąd posiłkując się przy tym opinią biegłego sporządzoną na potrzeby niniejszego postępowania uznał, że pozwany w momencie powzięcia wiedzy o konieczności złożenia korekty informacji PIT-8C dokonywał takiej czynności bez zbędnej zwłoki. Ponadto twierdzenia te znajdują również odzwierciedlenie w dołączonej do akt niniejszej sprawy decyzji z dnia 12 listopada 2015 r. (...) (decyzja k.91v) „Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B., każda osoba prawna jaką jest (...) Bank (...) S.A., czy też (...) S.A. jak (...) Banku (...) S.A były i są zobowiązane do sporządzenia profesjonalnej informacji PIT-8C oraz przekazania jej podatnikowi i właściwemu Urzędowi Skarbowemu. Wystawca informacji PIT-8C nie jest ograniczony w żaden sposób ilością sporządzenia korekt informacji, czy też sposobem eliminowania błędów powstałych przy ich wydaniu. Dlatego też, powołanym informacjom PIT-8C nie można zarzucić tego, iż są nieprawdziwe, nierzetelne, czy też błędne, gdyż zarówno banki, jak i domy maklerskie są instytucjami zaufania publicznego, a ich działalność uregulowana jest w powszechnie obowiązujących przepisach prawa tj. ustawy z dna 29 sierpnia 1997 r. –Prawo bankowe, ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi oraz ich statutach i regulaminach. W działalności prowadzonej na rzez swoich klientów domy maklerskie są wręcz zobowiązane wykonywać powierzone czynności profesjonalnie, z należytą starannością, w dobrej wierze i w dobrze pojętym interesie klientów, w granicach obowiązującego prawa. Wystawca informacji PIT-8C będącej przedmiotem zaskarżenia, czyli (...) Bank (...) S.A. postąpił zatem w sposób jak najbardziej właściwy, gdyż w momencie zauważenia zaistniałego błędu wystawiał poszczególne korekty informacji PIT-8C, wyjaśniając również przyczyny ich sporządzenia, czy to w samych informacjach, jak również w dodatkowych pismach.” W tym miejscu podkreślić należy, że konieczność sporządzenia przez Bank korekty informacji PIT-8C nie świadczy o tym, że poprzednio złożona informacja PIT-8C była nieprawidłowo sporządzona czy nierzetelna. Bank jako płatnik zobowiązany do wypełnienia ustawowych obowiązków w terminie sporządził i złożył do właściwego Urzędu Skarbowego oraz wysłał do powódki pierwotną informację- (...), która została przygotowana na podstawie danych, jakimi na dany moment, przy zamknięciu roku dysponował. Co się tyczy sporządzanych korekt, to pozwany składał takowe korekty od razu gdy powziął wiedzę, z której wynikał ustawowy obowiązek złożenia adekwatnego dokumentu. Stosownie do art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odnośnie do kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b, podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) w terminie określonym do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym i w tym terminie wpłacać należny podatek wynikający z zeznania (art. 45 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.f.). W ocenie Sądu to powódka nie dochowała należytej staranności w rozliczeniach podatkowych, co wynikało z faktu nie złożenia korekty deklaracji PIT-38 za rok 2007 w momencie otrzymania korekt informacji PIT-8C. Ze zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, że powódka dokonała korekty rozliczenia PIT-38 za 2007 r. po otrzymaniu pierwszej korekty tj. z dnia 28 maja 2008 r. Natomiast po otrzymaniu korekty z dnia 16 lipca 2012 r. powódka nie dokonała korekty rozliczenia PIT-38 za rok 2007 na podstawie korekty informacji PIT-8C- tym samym nie wykazała prawidłowej na tamten okres czasu wysokości poniesionej straty. W oparciu o opinię biegłego Sąd ustalił, że powódka miała prawo do złożenia korekty deklaracji PIT-38 za rok 2009 r. po otrzymaniu ostatniej korekty PIT-8C zarówno za rok 2007 jak i 2009, w której to deklaracji mogła rozliczyć 50 % straty poniesionej w roku 2007 r. Powódka nie mogła skutecznie dokonać korekty deklaracji PIT-38 za rok podatkowy 2007 po otrzymaniu ostatniej korekty PIT-8C tj.05.12.2014 r., gdzie w deklaracji rozliczeniowej PIT-38 zadeklarowałaby poniesioną stratę w wysokości 25 084 186,25 zł, bowiem przedmiotowa korekta zostałaby uznana za bezskuteczną. Jednak postępowanie dowodowe wykazało, że powódka miała możliwość do końca 2015 r. złożenia korekty PIT-38, w której to korekcie wykazałaby 50 % straty poniesionej w roku
- W ocenie Sądu powódka nie dochowała wszelkich starań, aby dochody osiągnięte ze zbycia papierów wartościowych opodatkować w sposób właściwy. Podkreślić przy tym należy, że pozwany jako autor informacji PIT-8C nie miał wpływu na kreowanie relacji podatnika z organami podatkowymi, a co więcej dopełnił wszelkie czynności (takie jak informacje i wyjaśnienia przez pozwany Bank do właściwego organu podatkowego), które miały na celu umożliwienie powódce prawidłowe rozliczenie jej zobowiązań podatkowych. Z akt sprawy wynika, iż w lipcu 2012 r. pozwany wystawił drugą korektę do informacji PIT-8C, która wpłynęła do Urzędu Skarbowego w L. w dniu 16 lipca 2012 r. Natomiast w dniu 23 października 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. postanowieniem (...) (...) wszczął postępowanie kontrolne wobec powódki, którego przedmiotem była kontrola rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczenia i wpłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych w 2007 r. od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Następnie powódka dopiero w dniu 30 grudnia 2013 r., a więc w trakcie trwania postępowania kontrolnego, złożyła korektę zeznania PIT-38, które zostały uznane za bezskuteczne. W następstwie przekazanych przez pozwanego korekt informacji PIT-8C za lata 2007-2009, powódka zobowiązana była skorygować dotychczasowe deklaracje PIT-38 za poszczególne lata, objęte korektami sporządzonymi przez Bank. Przekazanie przez pozwanego w lipcu 2012 r. korekt informacji podatkowych nie ograniczyło powódce uprawnień związanych ze skutecznym prawnie złożeniem korekt zeznań podatkowych. To zaniechanie powódki w postaci niesporządzenia korekt zeznań podatkowych, po otrzymaniu od Banku skorygowanych informacji podatkowych PIT-8C, doprowadziło do wszczęcia postępowania kontrolnego, którego przedmiotem była kontrola rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania objętych zeznaniem PIT-
- Dopiero w obliczu toczącego się postępowania kontrolnego powódka zdecydowała się na złożenie korekt zeznań podatkowych, które jak już wskazano - były bezskuteczne. W tym miejscu zaznaczyć należy, że podatnik, u którego prowadzona jest kontrola podatkowa nie może skutecznie złożyć korekty deklaracji w zakresie objętym kontrolą. Złożenie korekty deklaracji staje się z mocy prawa bezskuteczne, co wynika wprost z art. 81 b Ordynacji podatkowej §1 Uprawnienie do skorygowania deklaracji: 1) ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej - w zakresie objętym tym postępowaniem lub kontrolą;2) przysługuje nadal po zakończeniu: a)kontroli podatkowej, b)postępowania podatkowego - w zakresie nieobjętym decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Natomiast zgodnie z §2 korekta złożona w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1, nie wywołuje skutków prawnych. Organ podatkowy zawiadamia na piśmie składającego korektę o jej bezskuteczności. Jak już parokrotnie zostało wskazane banki, domy maklerskie w prowadzonej działalności na rzecz osób trzecich zobowiązane są zachować należytą staranność, którą uwzględnia się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Kierując się dbałością o bezpieczeństwo rynku w szczególności wprowadzając wewnętrzne zasady monitorowania transakcji oraz przeciwdziałania praktykom manipulacji instrumentami finansowymi, zobowiązani są do zachowania tajemnicy zawodowej, a w działalności prowadzonej na rzecz swoich klientów zobowiązani są wykonywać powierzone czynności profesjonalnie, z należytą starannością, w dobrej wierze i w dobrze pojętym interesie klientów, w granicach obowiązującego prawa. Dlatego też zdaniem Sądu informacjom PIT-8C nie można zarzucić tego, iż są nieprawdziwie, nierzetelne, czy też błędne, gdyż zarówno banki, jak i domy maklerskie są instytucjami zaufania publicznego (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy I SA/Bd/459/18, Lex nr 2604146). Pozwany, jako wystawca informacji PIT-8C postąpił zatem w sposób jak najbardziej prawidłowy, gdyż w momencie zauważenia zaistniałego błędu wystawiał poszczególne korekty informacji PIT-8C, wyjaśniając również przyczyny ich sporządzenia, czy to w samych informacjach, jak również w dodatkowych pismach. W tym miejscu wymagała rozważenia kwestia odpowiedzialności pozwanego Banku. Odnosząc się do odpowiedzialności podatnika i płatnika za zobowiązania podatkowe, należy zauważyć, że na gruncie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa zasadą jest, że odpowiedzialność za swoje podatki ponosi podatnik. Stanowi o tym art. 26, zgodnie z którym podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki. Za prawidłowość i rzetelność złożonej deklaracji rozliczeniowej odpowiada podatnik, a więc w niniejszej sprawie powódka. Jeżeli powzięła ona wątpliwość co do treści przesłanej informacji to powinna wystąpić do płatnika o jego weryfikację. Natomiast w aktach sprawy próżno szukać takiego wniosku złożonego przez powódkę o dokonanie weryfikacji sporządzonej przez pozwanego informacji PIT-8C. Odpowiedzialność podatnika ma charakter osobisty nieograniczony. Podatnik odpowiada bowiem całym swoim majątkiem, bez ograniczeń kwotowych i wyłączania z niego określonych składników (L. Etel [w:] R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, L. Etel, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, art. 26.). Raz jeszcze podkreślić należy, że zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Stosownie zaś do treści przepisu art. 3 k.p.c. strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody. Strony zobowiązane są wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. To interes strony, jakim jest wygranie procesu, nakazuje jej podjąć wszelkie możliwe czynności procesowe w celu udowodnienia przedstawionych twierdzeń o faktach. Zdaniem Sądu w świetle przedstawionego materiału dowodowego brak jest podstaw do przypisania pozwanemu odpowiedzialności wobec powódki. Powódka nie udowodniła zarzucanej pozwanemu okoliczności, iż na skutek nienależytego wykonania przez pozwanego zobowiązania wynikającego z łączących strony umów o świadczenie usług maklerskich polegającego na braku sporządzeniu i doręczeniu w prawem przepisanym terminie rzetelnej i prawdziwej informacji PIT-8C, a w konsekwencji, że to z winy pozwanego doszło do powstania uszczerbku w majątku powódki. Pozwany przekazywał korekty informacji podatkowych za lata 2007-2009 w czasie, w którym możliwym było dokonanie przez powódkę, w ślad za informacją przekazaną z pozwanego Banku, stosownych korekt zeznań podatkowych, skutkujących uniknięciem obciążenia powódki kwotami podatku większymi niż należne. Każdy z podatników podatku dochodowego od osób fizycznych zobowiązany jest do samodzielnego wyliczenia prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego stosownie do faktycznie osiąganych dochodów. Zobowiązanie podatkowe zawsze dotyczy podatnika, a nie innego podmiotu. Podatnik ponosi odpowiedzialność za swój własny dług. Odpowiada on za swoje własne działanie. Podatnik odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków podatkowych na niego nałożonych (A. Mariański (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2021, Legalis). Niewątpliwie w niniejszym stanie faktycznym do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych i instrumentów finansowych istotna była informacja PIT-8C, jaka wpłynęła od pozwanego, a dotycząca operacji na rachunkach bankowych podatnika. Niemniej jednak formularz PIT-8C nie jest zeznaniem podatkowym, lecz wykazaniem przychodów kapitałowych, od których nie zostały pobrane zaliczki na podatek dochodowy, a obowiązek obliczenia i wpłacenia podatku spoczywa na podatniku. Jedynie na marginesie podkreślić należy, że nie jest rolą sądu badanie rzetelności informacji PIT-8C wydanej rzez instytucję finansową posiadającą walor dokumentu urzędowego. Sporządzone przez pozwanego informacje PIT-8C jak również korekty informacji zostały poddane już wnikliwiej analizie przez organy podatkowe, które wskazały: Wystawca informacji PIT-8C będącej przedmiotem zaskarżenia, czyli (...) Bank (...) S.A. postąpił zatem w sposób jak najbardziej właściwy, gdyż w momencie zauważenia zaistniałego błędu wystawiał poszczególne korekty informacji PIT-8C, wyjaśniając również przyczyny ich sporządzenia, czy to w samych informacjach, jak również w dodatkowych pismach.”. Powódka powoływała się w toku postępowania na liczne korekty informacji z pozwanego Banku dotyczące kosztów uzyskania przychodów za lata 2007-2009 i na tej podstawie wywiodła, że pozwany ponosi odpowiedzialność za nienależyte wykonanie umowy o świadczenie usług maklerskich. To powódka za swoje opieszałe działania ponosi odpowiedzialność, gdyż obowiązek obliczenia i wpłacenia podatku spoczywa na podatniku. To powódka nie dochowała wszelkich starań by dochody osiągnięcie ze zbycia papierów wartościowych opodatkować w sposób właściwy. Zaniechanie powódki w postaci niesporządzenia korekt zeznań podatkowych (PIT-38) po otrzymaniu od Banku skorygowanych informacji podatkowych PIT-8C doprowadziło do wszczęcia postępowań kontrolnych, a dopiero w obliczu toczącego się postępowania kontrolnego powódka zdecydowała się na złożenie korekt zeznań podatkowych, które okazały się bezskuteczne. Z kolei działaniom pozwanego nie sposób przypisać winy. Brak jest podstaw do przyjęcia, że pozwany nierzetelnie, nieprawidłowo sporządził informację PIT-8C, która miała wpływ na wszczęcie postępowania kontrolnego oraz wysokość zobowiązań podatkowych powódki. Pozwany Bank dochował należytej staranności przy wystawieniu informacji podatkowej dotyczącej transakcji dokonywanych przez powódkę. Strona pozwana każdorazowo uzasadniała każdą z dokonanych korekt o czym niezwłocznie poinformowana była powódka. Sąd nie znalazł podstaw do przypisania pozwanemu odpowiedzialności wobec powódki. Powództwo zatem podlegało oddaleniu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach procesu na mocy art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c., Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, rozstrzygając o zasadach ich poniesienia przez strony w ten sposób, że obciążył powódkę, jako stronę przegrywającą kosztami procesu w całości, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu. Sąd obciążył również powódkę obowiązkiem zapłaty na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Warszawie wydatkami w zakresie wynagrodzenia z tytułu opinii biegłego, wydatkami związanymi ze stawiennictwem biegłego na rozprawie. Na podstawie art. 108 k.p.c. Sąd pozostawił szczegółowe rozliczenie tych wydatków referendarzowi sądowemu (pkt 2 i 3wyroku). Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.--- /-/ Sędzia SO Mariusz Solka ZARZĄDZENIE
- (...)
- (...)
- (...)
- (...)
- (...) (...)