harmonogramem spłat. Wskazano również marżę banku 5,50 % oraz indeks bazowy dla waluty 12M WIBOR z dnia sporządzenia umowy 2,75%. Punkt V umowy zatytułowany został „zabezpieczenia”, wśród których wymieniono m.in.: - umowę poręczenia wraz z oświadczeniem o poddaniu się egzekucji przez poręczyciela nr (...), - gwarancję Banku (...) w ramach portfelowej linii gwarancyjnej de minimis do kwoty 135.000 zł z datą ważności do 12 marca 2017 r. W pkt VII umowy zamieszczone zostały postanowienia dodatkowe, m.in. - pkt 1: kredyt niniejszy objęty jest gwarancją udzieloną przez Bank (...) w ramach portfelowej linii gwarancyjnej de minimis ważną 27 miesięcy; - pkt 2: kwota gwarancji w pierwszym roku stanowi 60% całkowitej kwoty kredytu i wynosi na dzień sporządzenia umowy kredytu 135.000,00 zł, w kolejnych latach kwota gwarancji stanowi 60% salda kredytu pozostałego do spłaty każdorazowo po upływie okresu rocznego; - pkt 3: z tytułu gwarancji udzielonej przez Bank (...), kredytobiorca zobowiązany jest do zapłaty należnej Bankowi (...) opłaty prowizyjnej; - pkt 4: kwota opłaty prowizyjnej płatna jest z góry za okresy roczne gwarancji i jest należna za każdy miesiąc objęcia kredytu gwarancją; pierwszy roczny okres liczony jest od daty uruchomienia kredytu, a kolejne okresy roczne od pierwszego dnia po upływie poprzedniego okresu rocznego gwarancji; za każdy okres roczny opłata prowizyjna obliczona jest jako 0,5% kwoty gwarancji; jeżeli okres gwarancji - dla naliczenia opłaty prowizyjnej - jest krótszy niż rok, opłata za ten okres naliczona jest za każdy rozpoczęty miesiąc obowiązywania gwarancji, w wysokości 1/12 opłaty rocznej; - pkt 5: bank na minimum 30 dni kalendarzowych przed terminem płatności opłaty prowizyjnej informuje w formie pisemnej kredytobiorcę o wysokości oraz terminie płatności opłaty prowizyjnej; - pkt 6: kredytobiorca zobowiązany jest do zapewnienia środków na rachunku bieżącym odpowiadających wysokości naliczonej opłaty prowizyjnej najpóźniej w dniu uruchomienia kredytu oraz każdorazowo następnego dnia po upływie okresu rocznego; pobranie opłaty prowizyjnej następuje przez obciążenie przez bank rachunku bieżącego kredytobiorcy; - pkt 10: kredytobiorca zobowiązany jest do spłaty raty kredytu każdego 2 (drugiego) dnia miesiąca kalendarzowego; - pkt 14: kredytobiorca zobowiązany jest do zapewnienia na rachunku bieżącym oraz rachunku kredytu comiesięcznych wpływów w wysokości 13.736,46 zł. Zobowiązanie to również będzie spełnione, jeśli średniomiesięczna wartość wpływów na rachunek bieżący oraz rachunek kredytu w ujęciu kwartalnym wyniesie 41.209,38 zł; - pkt 15: w przypadku gdy w wyniku kwartalnej weryfikacji realizacji zobowiązań kredytobiorcy Bank poweźmie informację, iż kredytobiorca nie zapewnił wymaganego obrotu na rachunku Bank uprawniony będzie do podwyższenia obowiązującej w tym dniu marży kredytu o 2 punkty procentowe; - pkt 16: po upływie 12 miesięcy terminowej spłaty zobowiązań wynikających z umowy kredytu, Bank może obniżyć jednorazowo na wniosek kredytobiorcy obowiązująca w tym dniu marże o 0,25 punktu procentowego; - pkt 17: w przypadku nieterminowego regulowania przez kredytobiorcę zobowiązań wynikających z umowy kredytu, powodujących w szczególności doprowadzenie do powstania zaległości w spłacie raty kredytu trwającej pond 30 dni, Bank ma prawo podwyższyć marżę o 1 punkt procentowy; - pkt 19: w przypadku niewywiązywania się przez kredytobiorcę z obowiązków wskazanych w Części Ogólnej umowy § 9 ust. 4 lit. b pkt. V., Bank ma prawo podnieść bieżące oprocentowanie kredytu o 0,5 punktu procentowego. Podwyższone oprocentowanie będzie naliczane do czasu wywiązania się z ww. obowiązku z zastrzeżeniem, iż zostanie obniżone w najbliższym dniu roboczym następującym po terminie wymagalności raty przypadającej po miesiącu, w którym stwierdzono wypełnienie obowiązku; - pkt 20: oprocentowanie kredytu w dniu sporządzenia umowy wynosi 8,25%. § 5 części ogólnej B umowy zatytułowany został „oprocentowanie kredytu”. W § 5 ust. 1 wskazano, że oprocentowanie kredytu jest zmienne i stanowi sumę marży kredytowej i stawki referencyjnej 12M WIBOR dla waluty kredytu, która jest wskazana w części szczególnej umowy (IV). W § 5 ust. 8 wskazano, że Bank będzie naliczał odsetki za każdy dzień korzystania przez kredytobiorcę z kredytu począwszy od dnia wypłaty kredytu aż do dnia spłaty włącznie w wysokości 1/360 stopy procentowej mającej zastosowanie w danym dniu do kredytu. W § 5 ust. 9 wskazano, że odsetki są płatne w cyklu miesięcznym. W § 5 ust. 10 wskazano, że w przypadku niespłacenia przez kredytobiorcę w terminie wierzytelności banku z tytułu umowy kredytu po upływie okresu wypowiedzenia umowy niespłacona kwota staje się zadłużeniem przeterminowanym, w tym kwota kapitału jako kapitał przeterminowany; od zadłużenia przeterminowanego bank nalicza odsetki w wysokości czterokrotności oprocentowania kredytu lombardowego NBP. Koszty kredytu zostały określone w § 6 części ogólnej B umowy. W § 6 ust. 1 wskazano, że Bank pobiera opłaty i prowizje za wykonanie czynności pozostających w związku z zawartą umową kredytu w wysokości obowiązującej w Tabeli Opłat i Prowizji stanowiącej załącznik do umowy kredytu. Warunki wypowiedzenia umowy kredytu przez bank przed upływem terminu zostały określone w § 8 części ogólnej B umowy. W § 13 ust. 1 części B umowy wymienione zostały załączniki do umowy, m.in.: (...) Banku S.A. oraz (...) Banku S.A., natomiast w § 13 ust. 2 części B wskazano, że załączniki te są wzorcami umownymi o treści ustalonej przez banki i podlegają zmianie w trybie i na zasadach w nich określonych, co nie wymaga zawarcia aneksu do umowy kredytu. W § 19 pkt 5 Regulaminu Kredytowania wskazano, że wysokość stopy procentowej dla kredytów przeterminowanych wynosi czterokrotność oprocentowania kredytu lombardowego. Umowa została podpisana ze strony banku przez dwóch pełnomocników: K. O. oraz M. D., które zostały umocowane do tej czynności pełnomocnictwem nr (...) z 14 października 2014 r., podpisanym przez członka zarządu banku (...) i prokurenta A. N.. Dowód: umowa kredytu nr (...) (...) - k. 41- 44; odpis pełnomocnictwa – k. 46-48; (...) Banku S.A. k. 114 - 118v. (...) Banku S.A. wprowadzona 14 grudnia 2015 r. przewiduje m.in.: - opłatę za wezwanie do zapłaty oraz ostateczne wezwanie do zapłaty (pobierane od każdej wysyłki) w wysokości 30 zł; - opłatę za przeprowadzenie wizyty terenowej w wysokości 300 zł; - opłatę za sporządzenie i wysłanie monitu z powodu niespełnienia przez kredytobiorcę (pożyczkobiorcę) w terminach określonych w umowie kredytu (pożyczki) warunków po uruchomieniu kredytu oraz zobowiązań wskazanych w umowie – w wysokości 200 zł. Dowód: (...) Banku S.A. k. 112 - 113. 15 grudnia 2014 r. (...) Bank spółka akcyjna w W. podpisała umowę poręczenia nr (...) zawartą z E. O. i datowaną na 12 grudnia 2014 r. w celu zabezpieczenia spłaty wierzytelności przysługujących Bankowi z tytułu kredytu w kwocie 225.000 zł udzielonego R. O.
poręczenie obejmowało zarówno wierzytelności zabezpieczone jak i inne wierzytelności kredytobiorcy z tytułu umowy kredytu nr (...) (...) z 12 grudnia 2014 r.
harmonogramem płatność pierwszej z 60 rat kredytu przypadała na dzień 2 stycznia 2015 r., płatność następnych rat - w kolejno następujących po sobie miesiącach, drugiego, trzeciego, bądź czwartego dnia każdego kolejnego miesiąca. Dowód: wydruk raportu harmonogramu k. 55 (...) Bank SA w W. sporządziła wydruk „Historii rachunku za okres 17.12.2014 -5.02.2015”, wydruk (...), wyciąg nr (...) (za okres od 17.12.2014 r. do 31.03.2020 r.), wydruk „Historia odsetek”, wydruk „Historia wpłat”, Raport - zestawienie należności i spłat kredytu w PLN za okres 2014-12-17 do 2019-02-04, Raport - zestawienie należności i zaległości kapitałowych z kalkulacją odsetek za zwłokę za 2014-12-17 do 2019-03-31, wydruk raportu dekretów, wydruk harmonogramów spłat. R. O.
harmonogramem, przewidującym termin spłaty ostatniej raty na dzień 2 grudnia 2019 r. (...) Bank S.A. w W. - po upływie terminu płatności ostatniej raty - wyliczył swoją wierzytelność z tytułu umowy kredytu wobec R. O.
przepisami w brzmieniu dotychczasowym (sprzed nowelizacji dokonanej wskazaną wyżej ustawą). Wskazać również trzeba, że od 3 stycznia 2021 r. postępowanie było prowadzone z udziałem po stronie powoda Banku (...) Spółka Akcyjna w W.. W toku procesu na podstawie art. 225 ust 8 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji z dnia 10 czerwca 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 996) z mocy prawa w miejsce powoda (...) Bank S.A. w W. („Podmiotu w restrukturyzacji”) wstąpił bowiem Bank (...) Spółka Akcyjna w W..
art. 225 ust 1 wskazanej wyżej ustawy: przeniesienie praw majątkowych i zobowiązań następuje na podstawie decyzji Funduszu. 30 grudnia 2020 r. podjęta została decyzja (znak (...).720.2.2019, (...).720.4.2019, (...).720.8.2019, (...).720.9.2019) Bankowego Funduszu Gwarancyjnego wobec (...) Bank S.A., w sprawie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji (...) Bank S.A., umorzenia instrumentów kapitałowych (...) Bank S.A., zastosowania instrumentu przymusowej restrukturyzacji wobec (...) Bank S.A. oraz ustanowienia administratora (...) Bank S.A. W pkt 4 decyzji wskazano, że Bank (...) Spółka Akcyjna ( (...)) z dniem 3 stycznia 2021 r. przejmuje w wyniku decyzji przedsiębiorstwo i zobowiązania „Podmiotu w restrukturyzacji”, a także wstępuje w miejsce „Podmiotu w restrukturyzacji” w zakresie przejętych praw majątkowych i związanych z nimi zobowiązań, również w postępowaniach sądowych i administracyjnych. Stosownie do art. 225 ust 4 ustawy z chwilą przeniesienia podmiot zarządzający aktywami wstępuje w prawa i obowiązki podmiotu w restrukturyzacji lub instytucji pomostowej w zakresie nabytych praw majątkowych i związanych z nimi zobowiązań, natomiast
art. 225 ust 8 ustawy w postępowaniach dotyczących przeniesionych praw majątkowych i zobowiązań, wszczętych przez podmiot w restrukturyzacji lub instytucję pomostową i niezakończonych przed dniem doręczenia decyzji Funduszu o przeniesieniu praw majątkowych ostateczną decyzją administracyjną, postanowieniem albo orzeczeniem, w miejsce podmiotu w restrukturyzacji lub instytucji pomostowej wstępuje podmiot zarządzający aktywami, z dniem doręczenia mu decyzji Funduszu. Tym samym od 3 stycznia 2021 r. powodem w niniejszej sprawie jest Bank (...) S.A. w W., który z mocy prawa wstąpił w miejsce (...) Bank S.A. Powód w niniejszym postępowaniu zgłosił dwa żądania z umowy kredytu o numerze (...) (...): 1) w stosunku do R. O.
którym w postępowaniu gospodarczym istnieje zakaz dopozywania (nie stosuje się art. 194-196, 198 i 205 k.p.c.), podnieśli również że niedopuszczalne było wystąpienie przez powoda z nowym roszczeniem zamiast lub obok dotychczasowego z uwagi na art. 458 8 § 1 k.p.c. (w obecnym brzemieniu). Zarzuty te należy uznać za nieuzasadnione z uwagi na to, że pozwani pominęli przepisy przejściowe, w szczególności powoływany wyżej art. 11 ust. 1 pkt 3 Ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw z dnia 4 lipca 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469),
którym sprawa wszczęta w elektronicznym postępowaniu upominawczym do czasu zakończenia postępowania w instancji podlega rozpoznaniu
przepisami w brzmieniu dotychczasowym (tj. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej wskazaną wyżej ustawą). Pełnomocnik pozwanych został poinformowany o treści przepisów przejściowych zarządzeniem z 1 lutego 2021 r. (k. 159), zarazem zobowiązano go do zajęcia stanowiska w sprawie uwzględniającego przepisy znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie. Na zarządzenie to pełnomocnik pozwanych nie udzielił odpowiedzi. Jak już wyjaśniono we wstępnej części uzasadnienia pełnomocnik powoda został z kolei zobowiązany zarządzeniem z 10 czerwca 2021 r. do sprecyzowania, czy w piśmie procesowym z 10 kwietnia 2020 r. powód wystąpił z nowym żądaniem (sformułowanym przy uwzględnieniu nowego, tj. niepodnoszonego wcześniej faktu, jakim jest otwarcie wobec pozwanego R. O.
harmonogramem, przewidującym termin spłaty ostatniej raty na 2 grudnia 2019 r., tym samym do dnia zamknięcia rozprawy cała kwota niespłaconego kredytu w wysokości 67.222,03 zł stała się wymagalna. Między stronami nie ma sporu co do faktu otwarcia przyspieszonego postępowania restrukturyzacyjnego w stosunku do R. O.
harmonogramem do dnia 2 grudnia 2019 r., wymagalnej co do kwot odpowiadających wysokości poszczególnych rat w datach wskazanych w harmonogramie, przy czym ostatnia miała być płatna 2 grudnia 2019 r.) w zakresie kwoty głównej, tj. kapitału kredytu, który dla obu żądań wynosi 67.222,03 zł, stanowi art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1988), dalej PrBank.
tym przepisem: przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. W stosunku do pozwanej E. O. jako poręczyciela podstawą prawną powództwa jest art. 876 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 PrBank. (
którym przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał). Należy przy tym pamiętać, że w myśl art. 879 § 1 k.c. o zakresie zobowiązania poręczyciela rozstrzyga każdoczesny zakres zobowiązania dłużnika, zaś
art. 881 k.c. w braku odmiennego zastrzeżenia poręczyciel jest odpowiedzialny jak współdłużnik solidarny. Między stronami powstał spór na płaszczyźnie prawnej co do tego, czy oświadczenie banku w przedmiocie wypowiedzenia umowy kredytu dokonane pismem z 11 stycznia 2019 r. doręczonym obojgu pozwanym 19 stycznia 2019 r. wywołało skutek prawny w postaci rozwiązania umowy kredytu. Pozwani w odpowiedzi na pozew uznali to wypowiedzenie za skuteczne, zaś powód stał na stanowisku nieskuteczności wypowiedzenia umowy kredytu od momentu, kiedy dowiedział się o otwarciu wobec pozwanego R. O.
art. 75 ust. 1 PrBank, w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu albo w przypadku utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej bank może obniżyć kwotę przyznanego kredytu albo wypowiedzieć umowę kredytu, o ile ustawa z 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne nie stanowi inaczej. Wyjątkiem, o którym mowa w powołanym przepisie, jest właśnie art. 256 PrRestr. Podkreśla się zarazem, że dotyczy to umów kredytu w zakresie środków postawionych do dyspozycji kredytobiorcy przed dniem otwarcia postępowania układowego. Należności umowne z okresu poprzedzającego otwarcie postępowania są bowiem objęte układem i z tego względu ich nieuiszczanie nie może być podstawą do rozwiązania umowy przez kontrahenta. Mają natomiast zastosowanie inne umowne podstawy rozwiązania umowy, o ile przyczyna wystąpiła po otwarciu postępowania, chyba że zarówno przyczyna wystąpiła jak i oświadczenie kontrahenta dotarło do dłużnika przed otwarciem postępowania [por. P. Z., Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz. Wyd. 6, W. 2020]. Mając na uwadze powyższe na gruncie niniejszej sprawy przyjąć trzeba, że czynność wypowiedzenia umowy kredytu przez bank, jako dokonana po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego, jest nieważna. Oznacza to, że żądanie powoda zgłoszone w pozwie, którego powód nie cofnął – tj. żądanie obejmujące zapłatę kwoty kredytu niespłaconą do dnia wypowiedzenia i wymagalną w całości 18 lutego 2019 r., oparte o podstawę faktyczną obejmującą fakt wypowiedzenia umowy kredytu przez bank pismem z 11 stycznia 2019 r. doręczonym obojgu pozwanym 19 stycznia 2019 r. – podlega oddaleniu wraz z żądanymi należnościami ubocznymi. Dodać jeszcze trzeba (na płaszczyźnie procesowej), że
art. 257 PrRestr. otwarcie przyspieszonego postępowania układowego nie wyłącza możliwości wszczęcia przez wierzyciela postępowań sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi w celu dochodzenia wierzytelności podlegających umieszczeniu w spisie wierzytelności. Pozostaje rozważyć zasadność nowego żądania powoda, zgłoszonego przeciwko obojgu pozwanym, opartego o podstawę faktyczną w ramach której nie mieści się fakt wypowiedzenia umowy kredytu. Żądanie to obejmuje kwotę 78.462,75 zł i opiera się o założenie, że kredyt nie był wypowiedziany, zaś poszczególne raty stawały się wymagalne w datach wskazanych w harmonogramie, przy czym wymagalność ostatniej raty przypadała na dzień 2 grudnia 2019 r. Żądanie to obejmuje: - 67.222,03 zł – niespłacona kwota kredytu, wymagalna w odniesieniu do poszczególnych rat w datach wskazanych w harmonogramie; - 620 zł – opłaty i prowizje; - 4.485,59 zł – odsetki kapitałowe naliczone od kwot poszczególnych rat, przy czym termin płatności ostatniej raty przypadał na dzień 2 grudnia 2019 r., - 6.135,13 zł – odsetki karne (odsetki za opóźnienie) naliczone do 10 kwietnia 2020 r. W odniesieniu do tego żądania pozwani w odpowiedzi na pozew w pierwszej kolejności podnieśli, że umowa kredytu nie została podpisana przez osoby upoważnione przez bank. W dalszej części odpowiedzi na pozew pozwani podnieśli zarzuty dotyczące wysokości roszczeń o zapłatę odsetek kapitałowych i odsetek za opóźnienie, których wysokość pozwani wyliczyli uwzględniając przepisy ustawy Prawo restrukturyzacyjne. Pozwani nie kwestionowali natomiast kwoty głównej niespłaconego kredytu wynoszącej 67.222,03 zł, podnosili jedynie, że powinna być ona pomniejszona o kwotę 315,51 zł z uwagi na skutek restrukturyzacji opisany w art. 79 i 81 PrRestr. Na koniec pozwani złożyli wniosek o rozłożenie w wyroku kwoty należności głównej na 36 miesięcznych rat płatnych do ostatniego dnia miesiąca poczynając od miesiąca następnego po uprawomocnieniu się wyroku argumentując w ten sposób, że wobec pozwanego R. O.
jej treścią. Dodatkowo wskazać trzeba, że umowa zawarta przez rzekomego pełnomocnika nie jest bezwzględnie nieważna, ponieważ
art. 103 § 1 k.c. jeżeli zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta. Mając na uwadze art. 103 § 1 k.c. przyjąć więc trzeba, że ważność umowy została potwierdzona przez osoby umocowane chociażby przez złożenie pozwu w niniejszej sprawie, w którym powód domaga się zapłaty roszczeń wynikających z kwestionowanej przez pozwaną umowy kredytu. Nieuzasadnione okazały się również zarzuty pozwanych dotyczące wysokości naliczonych odsetek, znajdujące - wg pozwanych - oparcie w przepisach ustawy Prawo restrukturyzacyjne, jak również zarzut dotyczący braku określenia w umowie stopy odsetek za opóźnienie (które strony niniejszego procesu nazywają odsetkami karnymi). Odnośnie stopy tych ostatnich odsetek pozwani wskazywali w odpowiedzi na pozew, że odsetki karne w ogóle nie występują w umowie. Stanowisko pozwanych w tym zakresie nie znajduje potwierdzenia w złożonych do akt sprawy dokumentach. Umowa kredytu nie została skutecznie wypowiedziana, zaś § 5 części ogólnej B umowy zatytułowany został „oprocentowanie kredytu”. W § 5 ust. 10 zdanie drugie wskazano, że w od zadłużenia przeterminowanego bank nalicza odsetki w wysokości czterokrotności oprocentowania kredytu lombardowego NBP. W § 13 umowy wskazane zaś zostało, że integralną częścią umowy są załączniki m.in. Regulamin Kredytowania, w którym w § 19 pkt 5 wskazano, że wysokość stopy procentowej dla kredytów przeterminowanych wynosi czterokrotność oprocentowania kredytu lombardowego. Tym samym pozwani niezasadnie wskazują, że umowa nie zawiera regulacji dotyczącej umownej stopy odsetek za opóźnienie. Jak już zaznaczono wcześniej bezpodstawne są również zarzuty pozwanych dotyczące wysokości naliczonych odsetek, znajdujące - wg pozwanych - oparcie w przepisach ustawy Prawo restrukturyzacyjne. Zarzuty te dotyczą nieprawidłowości naliczenia odsetek jak też pomniejszenia wymagalnego kapitału wynoszącego 67.222,03 zł „o odsetki zmniejszające kapitał”. Zarzuty te oparte są na założeniu, że wypowiedzenie umowy kredytu po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego wobec pozwanego R. O.
art. 252 ust. 1 PrRestr. od dnia otwarcia przyspieszonego postępowania układowego do dnia jego zakończenia albo uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu przyspieszonego postępowania układowego, spełnianie przez dłużnika albo zarządcę świadczeń wynikających z wierzytelności, które z mocy prawa są objęte układem, jest niedopuszczalne. Oznacza to, że świadczenia wynikające z wierzytelności, które z mocy prawa są objęte układem, nie mogą być spełniane od dnia otwarcia przyspieszonego postępowania układowego do dnia uprawomocnienia się jednego z postanowień sądu, o których mowa w przepisach art. 324 ust. 1, art. 325 ust. 1–3 i art. 326 ust. 1–3 PrRestr. [por. S. G. , Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz. Wyd. 12, W. 2020]. Zarazem przytoczyć trzeba art. 150 ust. 1 PrRestr.,
którym : Układ obejmuje: 1) wierzytelności osobiste powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej; 2) odsetki za okres od dnia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego; 3) wierzytelności zależne od warunku, jeżeli warunek ziścił się w czasie wykonywania układu. W doktrynie podkreśla się, że zobowiązania dłużnika powstałe po dniu otwarcia przyspieszonego postępowania układowego nie są objęte układem i powinny być – podobnie jak zobowiązania z art. 151 ust. 1 PrRestr – na bieżąco realizowane, bez potrzeby uzyskiwania jakiegokolwiek zezwolenia, o ile mieszczą się w zakresie zwykłego zarządu. Natomiast co do wierzytelności okresowych, w których część okresu przypada na czas przed otwarciem postępowania, a część w jego trakcie, w doktrynie wskazuje się, że –
art. 77 ust. 1 PrRestr. – wierzytelność za okres rozliczeniowy, w trakcie którego zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne, ulega z mocy prawa proporcjonalnemu podziałowi na część traktowaną jak wierzytelność powstała przed dniem otwarcia postępowania oraz część traktowaną jak wierzytelność powstająca po dniu otwarcia postępowania. Dotyczy to np. rat z umowy kredytu. Raty powstałe po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego powinny być więc przez pozwanego na bieżąco realizowane. Z kolei raty powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego należą do wierzytelności objętych układem. Nadto stosownie do art. 150 ust. 1 pkt 2 PrRestr, układ obejmuje „odsetki za okres od dnia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego”, „dopisuje się” je zatem w dalszym ciągu, bez względu na źródło ich powstania (odsetki ustawowe za opóźnienie, odsetki umowne, odsetki wynikające z orzeczenia sądu lub innego właściwego organu). Dopisanie odsetek do kapitału następuje bez żądania wierzyciela, przy czym uwzględnia się odsetki narosłe do dnia przyjęcia układu, nie działa tu bowiem zakaz wyrażony w treści art. 92 ust. 2 PrUp [por. P. Z., Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz. Wyd. 6, W. 2020]. Dodać jeszcze trzeba – z uwagi na to, że pozwaną jest również E. O. jako poręczyciel umowy kredytu – że w doktrynie podkreśla się, iż zakaz zaspokajania wierzytelności objętych z mocy prawa układem nie stanowi przeszkody do spełnienia świadczenia należnego wierzycielowi przez poręczyciela jak również współdłużnika (argument z art. 167 ust. 1 PrRestr) [por. P. Z., Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz. Wyd. 6, W. 2020]. Podsumowując: w świetle powyższego na tle niniejszej sprawy przyjąć trzeba, że raty kredytu przypadające po otwarciu postępowania upadłościowego nie są objęte zakazem z art. 252 ust. 1 PrRestr. (zakazem spełniania świadczeń przez dłużnika albo zarządcę), wierzytelności z tytułu tych rat stawały się więc wymagalne w datach wskazanych w harmonogramie. Z kolei odsetki za okres od dnia otwarcia postępowania układowego podlegałyby dopisywaniu do kapitału (obejmującego raty powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego) i zostałyby objęte układem, gdyby do niego doszło, co jednak nie nastąpiło, postępowanie restrukturyzacyjne zostało bowiem prawomocnie umorzone. Tym samym wszystkie odsetki, które byłyby naliczane w stosunku do masy, ostatecznie obciążają samego upadłego. Dochodzenie przez powoda odsetek nie doznaje więc w niniejszej sprawie żadnych ograniczeń wynikających z otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie znajdują więc w ogóle zastosowania powoływane przez pozwanych w odpowiedzi na pozew art. 79 i 81 PrRestr., które dotyczą umieszczenia wierzytelności w spisie wierzytelności (wskazać jednakże trzeba, że powyższe przepisy nie dotyczą rat wymagalnych). Do zawarcia układu nie doszło, niezasadnie pozwani domagają się więc, aby kapitał wymagalny wynoszący 67.222,03 zł został pomniejszony o odsetki zmniejszające kapitał w wysokości 315,51 zł (
art. 81 ust. 1), jak również niezasadnie podnoszą, że odsetki kapitałowe mogą być naliczane jedynie do dnia 2 stycznia 2019 r. Dla wyczerpania rozważań dodać trzeba, że w temacie roszczeń wierzyciela o zapłatę pozostających poza układem odsetek za opóźnienie w zapłacie wierzytelności objętej układem za okres po ogłoszeniu upadłości wypowiedział się Sąd Najwyższy - przytoczyć należy w tym miejscu pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z 20 lutego 2013 r. w sprawie III CZP 96/12, gdzie wskazano, że: „ żaden przepis prawa pozytywnego, w tym w szczególności art. 272 PrUpNapr, nie wyłącza jednoznacznie przyznanego wierzycielowi mocą ustawy uprawnienia domagania się odsetek za opóźnienie za okres po ogłoszeniu upadłości. Przepisem takim nie jest także art. 247 ust. 2 PrUpNapr, który wskazuje tylko, jakie odsetki umieszcza się na liście wierzytelności”. Dalej Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten obowiązywał również pod rządem art. 272 PrUpNapr w czasie, gdy zawierał on ust. 2, a więc gdy odsetki - mimo nieumieszczenia na liście wierzytelności - były uwzględnianie w układzie także za czas po ogłoszeniu upadłości. Omawianego wyłączenia nie można wywodzić również z art. 92 PrUpNapr, który - pomijając to, że dotyczy upadłości obejmującej likwidację majątku, w związku z czym nie może być odnoszony do upadłości układowej - nie wstrzymuje biegu odsetek w ogólności, a jedynie wyłącza ich zaspokojenie z masy. W końcu przepisem takim nie jest art. 87 PrUpNapr, niezmieniony, obowiązujący w identycznym brzmieniu także przed zmianą art. 272 PrUpNapr; przyjmowanie, że dotyczy on odroczenia spłaty wierzytelności objętych układem, powodującego zwolnienie dłużnika od dnia ogłoszenia upadłości dłużnika z obowiązku zapłaty odsetek za opóźnienie, stawiałoby go w nieusuwalnej kolizji z art. 272 ust. 2 PrUpNapr, który przewidywał, iż odsetki za opóźnienie za okres po ogłoszeniu upadłości należą się i powinny być uwzględnione w układzie [por. także wyrok Sądu Najwyższego z 5 lipca 2007 r., II CSK 136/07]. Wyjaśnienia wymaga, że art. 247 ust. 2 PrUpNapr to obecny art. 79 PrRestr., zaś odpowiednikiem art. 272 PrUpNapr jest obecny art. 150 PrRestr., z kolei odpowiednikiem art. 87 PrUpNapr jest obecny art. 252 ust. 1 PrRestr. Tym samym otwarcie wobec dłużnika postępowania układowego (następnie umorzonego) pozostaje bez znaczenia dla naliczania odsetek (zarówno kapitałowych, jak i za opóźnienie) od rat umowy kredytu, zarówno wymagalnych przed, jak i po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego. Na koniec dodać jeszcze trzeba, że – jak już wspomniano – postępowanie restrukturyzacyjne prowadzone przez Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie V Gr 1/19 zostało umorzone postanowieniem z 25 września 2019 r., które uprawomocniło się z dniem 30 października 2020 r., ale dłużnik R. O.
art. 15 wskazanej wyżej ustawy – przez opublikowanie obwieszczenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, natomiast jego umorzenie –
art. 20 ust. 1 i 2 – następuje z mocy prawa (bez potrzeby wydawania przez Sąd upadłościowy postanowienia o umorzeniu), jeżeli w terminie 4 miesięcy od dnia dokonania obwieszczenia nie wpłynie do Sądu wniosek o zatwierdzenie układu, przy czym Sąd wydaje postanowienie stwierdzające umorzenie postępowania z mocy prawa jedynie na wniosek dłużnika, wierzyciela albo innej osoby mającej w tym interes prawny. W rozpoznawanej sprawie nie ma sporu co do tego, że w terminie 4 miesięcy od dnia dokonania obwieszczenia nie wpłynął wniosek o zatwierdzenie układu. Powyższe potwierdził nadzorca układu adw. J. M. (zarazem pełnomocnik procesowy pozwanych w niniejszej sprawie) w piśmie procesowym z 23 listopada 2021 r. (k. 267). Tym samym postępowanie restrukturyzacyjne wszczęte na skutek obwieszczenia R. O.
przepisami ustawy Prawo restrukturyzacyjne, jak już wyżej wyjaśniono stanowisko to jest jednak nieuprawnione. Zasądzeniu na rzecz powoda podlegała więc cała żądana kwota główna wynosząca 67.222,03 zł. Uzasadnione okazały się również roszczenia o zapłatę skapitalizowanych odsetek kapitałowych i odsetek za opóźnienie, wynoszące odpowiednio 4.485,59 zł i 6.135,13 zł. We wcześniejszej części rozważań wyjaśniono, że nieuzasadnione były zarzuty pozwanych dotyczące wyliczenia tych odsetek z uwzględnieniem przepisów ustawy Prawo restrukturyzacyjne. Nieuzasadniony był też zarzut dotyczący braku zastrzeżenia odsetek umownych za opóźnienie, o czym również była mowa we wcześniejszej części rozważań. Innych zarzutów, odnosząc się do roszczeń odsetkowych (dotyczących np. matematycznego sposobu wyliczenia odsetek bądź też stopy wg której naliczane były odsetki kapitałowe) pozwani nie podnosili. Przyjąć zatem trzeba, że roszczenie powoda o zapłatę tych odsetek jest uzasadnione w całości. Od kwoty głównej (kwoty niespłaconego kapitału wynoszącej 67.222,03 zł) powodowie dochodzą dalszych odsetek za opóźnienie w wysokości określonej umową, tj. w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego, ale nie więcej niż maksymalne odsetki ustawowe za opóźnienie, od dnia 10 kwietnia 2020 r. Podstawą prawną tego roszczenia jest art. 481 § 1 k.c. Należy, jednakże zauważyć, że objęte nowym żądaniem - wyrażonym w piśmie procesowym powoda z 10 kwietnia 2020 r. - odsetki za opóźnienie skapitalizowane zostały za okres do dnia 10 kwietnia 2020 r. włącznie (odsetki te po skapitalizowaniu wynoszą 6.135,13 zł.). Powodowi przysługują więc dalsze odsetki za opóźnienie naliczane od 11 kwietnia 2020 r., a nie od 10 kwietnia 2020 r., tak jak wskazano w pozwie. Tym samym roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie od kwoty niespłaconego kapitału wynoszącej 67.222,03 zł zostało oddalone o 1 dzień, odsetki zasądzono bowiem od 11 kwietnia 2020 r. Niezasadnie pozwani również przyjmują, że z uwagi na otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego (które ostatecznie zostało umorzone) od dnia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego po stronie pozwanych nie powstały zobowiązania z tytułu opłat i prowizji. Powodowie domagają się z tego tytułu kwoty 620 zł, zaś pozwani uznali za uzasadnianą jedynie kwotę 290 zł, to jest kwotę opłat prowizji naliczonych do dnia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego. Żadnych innych zarzutów dotyczących objętej żądaniem pozwu kwoty 620 zł z tytułu opłat i prowizji pozwani nie podnieśli, tym samym żądanie to należy uznać za uzasadnione w całości. Powodowie dochodzili z tego tytułu opłat naliczonych do dnia otwarcia postępowania układowego: trzech opłaty za wezwanie do zapłaty w kwocie po 30 zł (opłaty naliczone 23 października 2018 r., 6 listopada 2018 r., 4 grudnia 2018 r.) oraz opłaty za monit z tytułu niespełnienia warunków umowy w kwocie 200 zł naliczonej 6 listopada 2018 r. (łącznie 290 zł). W dacie złożenia odpowiedzi na pozew – w lipcu 2020 r. – postępowanie restrukturyzacyjne wszczęte 4 stycznia 2019 r. było jeszcze w toku (postanowienia o umorzeniu nie było prawomocne), pozwani - mając zapewne na uwadze art. 252 ust. 1 PrRestr. - nie uznali zatem kolejnej opłaty za ostateczne wezwanie do zapłaty naliczonej 14 marca 2019 r. w wysokości 30 zł oraz opłaty za przeprowadzenie wizyty terenowej naliczonej 3 kwietnia 2019 r. w wysokości 300 zł. Wszystkie te opłaty zostały naliczone wg stawek zgodnych z (...) Banku S.A., pozwani nie podnieśli zaś w stosunku do nich żadnych zarzutów, poza brakiem podstaw do zapłaty opłat naliczonych po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego. Tym samym roszczenie powoda o zapłatę kwoty 620 zł z tytułu opłat i prowizji należy uznać za uzasadnione w całości. Brak było podstaw do uwzględnienia wniosku pozwanych o rozłożenie objętej żądaniem pozwu kwoty należności głównej na 36 miesięcznych rat płatnych do ostatniego dnia miesiąca poczynając od miesiąca następnego po uprawomocnieniu się wyroku. Wniosek ten pozwani uzasadnili powołując się na fakt, że wobec pozwanego R. O.
art. 320 k.p.c. w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia – wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia. Na tle art. 320 k.p.c. w doktrynie wskazuje się, że wskazany przepis Sąd stosuje z urzędu, niemniej strony mogą też złożyć w tym zakresie stosowny wniosek. Przesłanką jego zastosowania jest ustalenie, że w danej sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, o czym decydują okoliczności konkretnej sprawy. W zasadzie są to okoliczności dotyczące pozwanego dłużnika, obejmujące jego sytuację osobistą, majątkową, finansową, rodzinną, które powodują, że nierealne jest spełnienie przez niego od razu i w pełnej wysokości zasądzonego świadczenia lub gdy grozi pozwanemu lub jego najbliższym niepowetowana szkoda. W rozpoznawanej sprawie pozwani okoliczności takich nie wykazali. Wprawdzie w odpowiedzi na pozew został złożony wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron w celu wykazania faktów potwierdzających wniosek o rozłożenie w wyroku zasądzonej kwoty na raty, jednakże pozwani wezwani do stawiennictwa na rozprawie 18 listopada 2021 r. celem złożenia zeznań pod rygorem pominięcia dowodu z przesłuchania nie stawili się, nie usprawiedliwili swojego niestawiennictwa i nie złożyli zeznań. Co więcej poza złożoną odpowiedzią na pozew pozwani (reprezentowani przez adwokata J. M. nie wykazywali w dalszym toku procesu w żadnej aktywności, nie składali pism procesowych, nie odpowiadali na zobowiązania). Dodatkowo wskazać trzeba, że powoływana przez pozwanych argumentacja mająca uzasadniać wniosek o rozłożenie na raty na dzień zamknięcia rozprawy pozostaje nieaktualna, w dacie zamknięcia rozprawy wobec pozwanego nie było już bowiem prowadzone żadne postępowanie restrukturyzacyjne. Tym samym pozwani nie wykazali, że istnieją po ich stronie okoliczności przemawiające za rozłożeniem zasądzonej wyrokiem kwoty na objęte wnioskiem pozwanych. W kontekście tego wniosku podkreślić jeszcze trzeba jaki jest rodzaj roszczenia powoda – jest to roszczenie o zapłatę kredytu udzielonego pozwanemu i poręczonego przez pozwaną. Tym samym podkreślenia wymaga, że świadczenie pozwanego R. O.
umową powód w ogóle nie miałby podstaw faktycznych czy prawnych do żądania na drodze sądowej ochrony prawnej swoich słusznych interesów przy pomocy niniejszego powództwa. Pozwani mieli już więc już możliwość dokonywania płatności w ratach, takie było bowiem roszczenie banku z umowy kredytu, z tej możliwości jednak nie skorzystali, zaprzestając spłacania rat w 2018 roku. W tym kontekście należy zauważyć, że powód nie ma żadnej gwarancji, że po zakończeniu procesu pozwani będą dobrowolnie i w terminie spłacać ewentualnie zasądzone raty, tym bardziej, że pozwani już raz zaniechali tego w odniesieniu do zobowiązania będącego podstawą niniejszego powództwa, co ostatecznie doprowadziło do wytoczenia niniejszego powództwa. W tym stanie rzeczy wniosek pozwanych o zastosowanie art. 320 k.p.c. jawi się jako całkowicie nieuzasadniony. Stan faktyczny sprawy ustalony został w oparciu o opisane wyżej dokumenty prywatne, które nie były przez strony kwestionowane pod względem autentyczności, a także w oparciu o inne dowody w rozumieniu art. 308 k.p.c. (jak np. wydruki z systemów komputerowych). Koszty procesu zostały wzajemnie zniesione, na podstawie art. 100 k.p.c.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.