Sygn. akt VIII U 1097/21 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 3 lutego 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. , po rozpatrzeniu wniosku z dnia 3 września 2020 r., odmówił D. K. prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że wnioskodawczyni po 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała prac w warunkach szczególnym lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał ,że do pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił okresu od 1 października 2016 r. do 31 października 2017 r. W przedłożonej dokumentacji zakład pracy nie wyjaśnił bowiem w jaki sposób praca na stanowisku starszego technika elektroradiologii jest związana z pracą wykonywaną w warunkach ostrego dyżuru. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał ,że łączny staż pracy wnioskodawczyni wyniósł 30 lat , 10 miesięcy i 9 dni , a staż pracy w warunkach szczególnych wyniósł 19 lat , 6 miesięcy i 28 dni. /decyzja k.37 – 37 odwrót plik I akt ZUS/ W dniu 17 marca 2021 r. pełnomocnik D. K. złożył odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej prawa do emerytury pomostowej od 29 września 2020 r. oraz o zasądzenie na rzecz ubezpieczonej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W treści odwołania podniósł ,że D. K. w okresie od 1 września 1987 r. do 31 grudnia 2008 r. stale i pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała prace narażające na działanie promieniowania jonizującego oraz prace narażające na działanie pól elektroenergetycznych na stanowisku starszego technika elektroradiologii w pracowni RTG wymienionym w wykazie A, dziale XIV, poz.4 wykazu stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 lipca 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu (...) (Dz. Urz. MZiOS nr 8 , poz.40). Pełnomocnik wnioskodawczyni wskazał również, że D. K. w okresie od 1 października 2016 r. do 31 października 2017 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru. Tym samym wnioskodawczyni spełnia wszystkie warunki do uzyskania emerytury pomostowej. /odwołanie k.4 – 11/ W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie k.15 – 16/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni D. K. urodziła się (...) /okoliczność bezsporna/ W dniu 3 września 2021 r. D. K. złożyła wniosek o emeryturę pomostową. /wniosek k.1 – 4 plik I akt ZUS/ Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał zaskarżoną decyzję. /decyzja k.37 – 37 odwrót plik I akt ZUS/ Do stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych w myśl art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaliczył wnioskodawczyni okres zatrudnienia na stanowisku starszego technika elektroradiologii od 1 września 1987 r. do 31 grudnia 2008 r. (łącznie 19 lat , 6 miesięcy i 28 dni). /okoliczność bezsporna/ D. K. legitymuje się stażem sumarycznym w wymiarze 30 lat, 10 miesięcy i 9 dni, w tym 28 lat, 4 miesięcy i 20 dni okresów składkowych oraz 2 lat , 5 miesięcy i 19 dni okresów nieskładkowych. /okoliczność bezsporna/ W okresie od 1 września 1987 r. do 3 lipca 2018 r. D. K. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w Wojewódzkim (...) im. dr W. B.
(1)w Ł. , gdzie wykonywała obowiązki pracownicze starszego technika elektroradiologii. W zakresie powierzonych obowiązków wnioskodawczyni zajmowała się wykonywaniem badań z zakresu diagnostyki obrazowej tj. RTG i TK tj. badań wykorzystujących promieniowanie rentgenowskie. D. K. pracowała w wydzielonym pomieszczeniu, gdzie znajdowała się stosowna aparatura bądź też korzystała z przenośnego sprzętu np. przy łóżku pacjenta. Powierzone obowiązki wnioskodawczyni wykonywała w wymiarze czasu pracy przypisanym do jej stanowiska tj. przez 5 godzin dziennie , a od 2014 r. w wymiarze 7,35 godziny dziennie. Począwszy od października 2016 r. wnioskodawczyni pracowała również w pracowni hemodynamiki zajmującej się wykonywaniem zabiegów kardiologicznych, przy czym obowiązki te pełniła w systemie dyżurów w określonych w grafiku dniach tygodnia (także w święta i inne dni wolne). Wnioskodawczyni uczestniczyła zarówno przy zabiegach planowych, jak i ratujących życie. Praca zaliczana do pracy w warunkach ostrego dyżuru nie odbywała się codziennie. Jedynie w październiku 2016 roku wnioskodawczyni wykonywała obowiązki w pracowni hemodynamiki przez kilka dni z rzędu, zaś w pozostałym spornym okresie było to tylko jeden - dwa razy w tygodniu. W grudniu 2016 roku wnioskodawczyni w ogóle nie pracowała w tej pracowni. Wnioskodawczyni była w ciągu tygodnia przydzielana do różnych pracowni, w których praca nie odbywała się w warunkach ostrego dyżuru. /zeznania świadków: B. S. min.00:24:45 – 00:33:52 , R. D. min.00:33:52 – 00:45:48 rozprawy z dnia 23 września 2021 r. , płyta CD k.44 , zeznania wnioskodawczyni min.00:02:32 – 00:08:32 rozprawy z dnia 10 lutego 2022 r. , płyta CD k. 117 w związku z jej informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:03:09 – 00:19:42 rozprawy z dnia 23 września 2021 r. , płyta CD k.44 , wykaz dni pracujących wnioskodawczyni k.98 – 111/ Za ww. okres zatrudnienia zakład pracy wystawił wnioskodawczyni w dniu 3 lipca 2018 r. świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych wskazując, iż: - w okresie od 1 września 1987 r. do 31 grudnia 2008 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała prace narażające na działanie promieniowania jonującego oraz prace narażające na działanie pól elekromagnetycznych / charakter pracy zgodny z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn.zm. / na stanowisku starszego technika elektroradiologii w pracowni RTG wymienionym w wykazie A , dziale XIV poz. 4 wykazu stanowiącego załącznik do Zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12.07.1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu (...) ( Dz.Urz.MZiOS nr 8 poz.40 ). - w okresie od 1 października 2016 r. do 31 października 2017 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru / charakter pracy zgodny z ustawą o emeryturach pomostowych z dnia 19.12.2008r. ( Dz.U. Nr 237, poz.1656 ) na stanowisku starszego technika elektroradiologii wymienionym w wykazie prac o szczególnym charakterze stanowiącym załącznik nr 2 poz. 24 do Ustawy z dnia 19.12.2008r. ( poz.1656 ) oraz zgodnie z załącznikiem nr 5 ( wykaz stanowisk pracy o szczególnym charakterze ) do Regulaminu Pracy z dnia 26.01.2012r., w Wojewódzkim (...) im. dr W. B.. /świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych k.35 plik I akt ZUS/ Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał na podstawie dokumentów zawartych w aktach organu rentowego i załączonych do akt sprawy, których wiarygodność nie była przez strony kwestionowana oraz na podstawie zeznań świadków i wnioskodawczyni. Na okoliczność charakteru pracy wnioskodawczyni w spornym okresie Sąd czynił także ustalenia w oparciu o opinię biegłego z zakresu bezpieczeństwa pracy, pomijając jednak tę część złożonej opinii, w której wskazano ,że w okresie 1 października 2016 r. do 31 października 2017 r. wnioskodawczyni wykonywała prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych w warunkach ostrego dyżuru, których charakter zgodny jest z zapisem ustawy o emeryturach pomostowych z dnia 19.12.2008r. - Załącznik nr 2 poz. 24 (Dz.U. Nr 237, poz. 1656, ze zm.) oraz zapisem Załącznika nr 5 do Regulaminu Pracy WSSz. w Ł. z dnia 26.01.2012r. - Wykaz stanowisk pracy o szczególnym charakterze. W ocenie Sądu powyższe stwierdzenie biegłego pozostaje bowiem w oczywistej sprzeczności z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie, a w szczególności z grafikami, wskazującymi na okresy pracy wnioskodawczyni w pracowni hemodynamiki. Ponadto złożone w sprawie zeznania wskazują jednoznacznie ,że wnioskodawczyni, oprócz pracy przy zabiegach ratujących życie, brała również udział w zabiegach planowych, a ich ilość była różna w zależności od dnia. Tym samym nie sposób przyjąć, że wnioskodawczyni pracowała stale w warunkach ostrego dyżuru na cały etat. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych uznać należy, że odwołanie D. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Warunki nabywania prawa do emerytury pomostowej określa ustawa z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (tj. Dz.U. z 2018 r. , poz.1924 ) , która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r. Zgodnie z art. 4 cytowanej ustawy prawo do emerytury pomostowej, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
- urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.,
- ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat,
- osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn,
- ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn,
- przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS,
- po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3,
- nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. Możliwość uzyskania emerytury pomostowej przez osoby niespełniające warunku z art.4 pkt 6 przewiduje art.49 ustawy według którego prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:
- po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art.3 ust.1 i 3;
- spełnia warunki określone w art.4 pkt 1-5 i 7 i art.5-12;
- w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust.1 i
- Przytoczony przepis zmienia wymagania konieczne do uzyskania emerytury pomostowej dla osób niespełniających warunku z art.4 pkt 6 ustawy, zwalniając je z konieczności wykonywania po 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jednakże wprowadza w to miejsce wymaganie, aby ubiegający się o rozważane świadczenie spełniał w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2009 r.) warunek posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust.1 i
- Warunek ten został jasno wyrażony, wynika wprost z literalnego brzmienia art. 49 pkt 3 ustawy i jest zgodny z jej celem. Należy podkreślić, iż jedynie łączne spełnienie wszystkich przesłanek uprawnia do uzyskania prawa do wskazanej emerytury. W niniejszym postępowaniu niesporne było, iż wnioskodawczyni, która wiek 55 lat osiągnęła w dniu 29 września 2020 r., udowodniła 30 lat, 10 miesięcy i 9 dni okresów składkowych i nieskładkowych, oraz ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art.32 i art.33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz fakt rozwiązania stosunku pracy. Organ rentowy wskazał, iż wnioskodawczyni nie spełniła jednak warunku określonego w art.4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych, ponieważ po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 tej ustawy. W świetle art 3 ust.1 i 3 powołanej ustawy prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy. Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 1 lub ust. 3 art. 3 (art. 3 ust. 4 i 5 ustawy o emeryturach pomostowych). Przy tym wskazać należy, że w art.3 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych nie chodzi o wymiar czasu pracy określony w umowie o pracę, lecz o wymiar czasu pracy faktycznie wykonywanej w narażeniu na czynniki ryzyka, które powodują, że dane prace są pracami wykonywanymi w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Dlatego też dla uznania, iż praca jest wykonywana w szczególnych warunkach, nie wystarcza określenie w umowie o pracę, że pracownik został zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na konkretnym stanowisku, z zajmowaniem którego związana jest jedynie (potencjalna) konieczność wykonywania prac wymienionych w wykazie prac w szczególnych warunkach, stanowiącym załącznik nr 1, lub szczególnym charakterze stanowiącym załącznik nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, ale niezbędne jest, aby prace takie rzeczywiście wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy, to jest codziennie i przez całą przewidzianą dla niego dniówkę roboczą. (por wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, (...) i Spraw Publicznych z dnia 22 lipca 2013 r. III UK 106/12 Legalis Numer 787672) Zgodnie z pkt 24 wykazu prac w szczególnym charakterze stanowiącym załącznik nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych pracami takimi są prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru. Postępowanie dowodowe wykazało jednoznacznie, że wnioskodawczyni we wskazanym spornym okresie od 1 października 2016 r. do 31 października 2017 r. pełniła funkcję starszego technika elektroradiologii i uczestniczyła zarówno przy zabiegach kardiologicznych zarówno planowych, jak i ratujących życie. W ocenie Sądu, w oparciu o wskazane okoliczności faktyczne nie sposób jednak dojść do przekonania, iż wnioskodawczyni po 1 stycznia 2009 r. wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych wymienione w pkt 24 załącznika nr 2 do ustawy prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru – w pełnym wymiarze czasu pracy. Bezsprzecznie wnioskodawczyni pracowała pracowni hemodynamiki zajmującej się wykonywaniem zabiegów kardiologicznych, przy czym obowiązki te pełniła w systemie dyżurów, w określonych w grafiku dniach tygodnia (także w święta i inne dni wolne), przy czym było to czasem dwa razy, a czasem 1 raz w tygodniu. Wnioskodawczyni uczestniczyła zarówno przy zabiegach planowych , jak i ratujących życie, przy czym każdego dnia ilość zabiegów była różna. Niemniej jednak jej praca w pełnym wymiarze czasu nie odbywała się w warunkach ostrego dyżuru. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Sąd nie kwestionuje, iż praca wykonywana przez odwołującą na dyżurach była obarczona stresem, wymagała dyspozycyjności i poświęcenia, niemniej jednak nie miała charakteru pracy we wskazanych warunkach w pełnym wymiarze czasu pracy. Z powyższych względów Sąd nie podzielił konkluzji biegłego co do charakteru pracy wnioskodawczyni. Biegły bowiem skoncentrował się wyłącznie na jednym elemencie, a mianowicie na opisaniu stanowiska pracy wnioskodawczyni, pomijając kwestię wymiaru czasu pracy. Na marginesie podnieść należy też, iż wnioskodawczyni nie spełniła także przesłanek wskazanych we wspomnianym już art. 49 pkt.
- Stosownie do powołanego przepisu, prawo do emerytury pomostowej może nabyć również osoba, która po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art.3 ust. 1 i 3, jednakże w dniu wejścia w życie ustawy miała okres wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze z tym, że praca ta musi być pracą w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu nowych przepisów tj. art. 3 ust. 1 i 3 Ustawy. (vide min. wyrok SA w Lublinie z 13.03.2014 r., III AUa 1531/13, opubl. LEX nr 1441422, wyrok SA w Katowicach z 27.02.2014 r., III AUa 1045/13, opubl. LEX 1439028, wyrok SA w Szczecinie z 14.01.2014 r. III AUa 577/13, opubl. LEX 1441543, wyrok SA w Białymstoku z 09.01.2014 r., III AUa 705/13, LEX 1415788, wyrok SN z 04.12.2013 r. II UK 159/13, opubl. LEX nr 1405231, wyrok SA w Gdańsku z 07.11.2013 r., III AUa 343/13). Wnioskodawczyni w całym okresie zatrudnienia w Wojewódzkim (...) im. dr W. B.
(1)w Ł. pracowała na stanowisku starszego technika elektroradiologii na niezmienionych warunkach , a zatem nie w trybie ostrego dyżuru. Tym samym także na dzień 1 stycznia 2009 r. nie mogła legitymować się okresem pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust. l i 3 cytowanej ustawy, wynoszącym co najmniej 15 lat. Z tych też względów, Sąd Okręgowy uznając odwołanie za nieuzasadnione, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji. S.B. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. wnioskodawczyni przez PI