Sygn. akt IX Pa 19/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku Wydział IX Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący : SSO Barbara Kubasińska- Malcher Sędziowie: SSO Barbara Kużdrzał- Kiermaszek SSO Maria Olszowska /spr/ Protokolant: st. sekretarz sądowy Dagmara Mazurkiewicz przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014r. w Rybniku sprawy z powództwa K. M. przeciwko (...) S.A. w K. Oddział Kopalnia (...) w R. o przywrócenie do pracy na skutek apelacji powoda K. M. od wyroku Sądu Rejonowego w Jastrzębiu –Zdroju Wydziału IV Pracy z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt IV P 116/12 1. oddala apelację, 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 60,00 zł (sześćdziesiąt złotych 00/100) tytułem kosztów zastępstwa procesowego za II instancję. Sędzia: Przewodniczący: Sędzia: SSO Barbara Kużdrzał- Kiermaszek SSO Barbara Kubasińska -Malcher SSO Maria Olszowska Sygn. akt IX Pa 19/14 UZASADNIENIE W pozwie przeciwko (...) S.A. W K. Kopalnia (...) w R. powód K. M. wniósł o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony otrzymanego w dniu 17.11.2011r. i o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu powód podniósł, iż wnosi o przywrócenie terminu, bo uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy, gdy po otrzymaniu wypowiedzenia podjął próbę polubownego załatwienia sprawy składając pismo do pozwanej o cofnięcie wypowiedzenia, o negatywnym jego rozpatrzeniu dowiedział się dnia 20.02.2012r. Powód wskazał, iż żąda uznania wypowiedzenia za bezskuteczne z uwagi na to, że przyczyna wypowiedzenia nie jest zasadna i obiektywnie prawdziwa. Od 28 lat pracował w jednym zakładzie pracy bez zastrzeżeń, nie chodził na L-4, bo był młodszy i choroby go omijały. Z wiekiem każdy staje się bardziej narażony na infekcje, dlatego od kilku lat jego absencja w pracy była wyższa. Zdawał sobie sprawę z tego, że każdy dzień nieobecności będzie musiał odpracować, ale zdrowie stawiał na pierwszym miejscu, w sytuacjach, gdy jego dzieci chorowały nie brał opieki mimo tego, że jego żona ciężko choruje na serce. W okresie kiedy przebywał na L-4 pozwana nie doznała strat materialnych związanych z jego nieobecnością, nadal wydobywała węgiel i prace toczyły się bez zastrzeżeń. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu pozwana przyznała, iż powód był jej pracownikiem od dnia 02.09.1985r. do dnia 29.02.2012r. Stosunek pracy uległ rozwiązaniu na podstawie wypowiedzenia dokonanego przez pozwaną ze wskazaniem przyczyny w postaci dezorganizacji cyklu produkcyjnego na skutek absencji chorobowej powoda. W okresie od dnia 29.11.1991r. do dnia 29.02.2012 r. powód przebywał na zwolnieniu lekarskim w 140 okresach chorobowych przez 1147 dni. W okresie pracy wobec powoda stosowane były różne środki dyscyplinujące, które nie przyniosły jednak zamierzonego skutku. Powodowi z uwagi na jego niską wydajność i dezorganizację pracy dokonano wypowiedzenia umowy o pracę, składano oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Na skutek jego obietnic poprawy i próśb dawano mu wiele szans, których jednak nie wykorzystał. Wskazana w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę przyczyna jest konkretna i rzeczywista. Pozwana dochowała wymogów formalnych powiadamiając organizację związkową o swoim zamiarze i przyczynach rozwiązania z powodem umowy o pracę. Powód od 6 -17.02.2012r. posiadał nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy, co mogło skutkować dyscyplinarnym zwolnieniem z pracy. Pozwana odstąpiła od takiego sposobu rozwiązania umowy o pracę, gdyż nieobecność ta miała miejsce w końcowym okresie wypowiedzenia. Powód został powiadomiony o możliwości i terminie odwołania się od decyzji o wypowiedzeniu, jednak nie uczynił tego w ustawowym terminie. Powód potwierdził podpisem osobisty odbiór wypowiedzenia w dniu 24.11.2011r. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wpłynęło do Sądu w dniu 28.02.2012r., a więc po upływie ponad trzech miesięcy. Wyjaśnienie przez powoda przyczyn tej zwłoki nie zasługuje na uwzględnienie. Twierdzenia są gołosłowne i nie przekonywujące. Powód ponosi całkowitą winę za uchybienie terminowi. Odwołanie jako złożone po terminie winno być oddalone. W piśmie procesowym z dnia 08.06.2012r. pełnomocnik powoda podtrzymał żądania powoda i ich uzasadnienie. Wskazał, że powód podjął za pośrednictwem przedstawicielki związków zawodowych rozmowy dotyczące polubownego zakończenia sporu. Rozmowy ze stronami prowadził P. H. z WZZ (...). Ze strony pozwanej pojawiły się sygnały świadczące o promesie dalszego zatrudnienia powoda. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu są podjęte przez pracownika z udziałem osób trzecich (np. przedstawicieli związków zawodowych) próby polubownego załatwienia sporu czy prowadzenie z pracodawcą rozmów na temat ewentualnego zatrudnienia pracownika po upływie okresu wypowiedzenia na innym stanowisku. Nieobecność w pracy nie dezorganizowała pracy pozwanego. Okresy nieobecności były dłuższe, a pozwana mogła odpowiednio zaplanować ciąg technologiczny pracy oddziału. Taki przedsiębiorca jak pozwana powinien organizować swą działalność gospodarczą biorąc pod uwagę nieuchronność nieobecności pracowników, spowodowanych chorobami, urlopami i innymi usprawiedliwionymi przyczynami. Powód podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy, że wypowiedzenie umowy o pracę z uwagi na nieobecności pracownika spowodowane chorobą może być uznane za uzasadnione tylko wówczas, gdy pracodawca wykaże ich związek z naruszeniem jego istotnych interesów. Powód jest wieloletnim pracownikiem pozwanej, któremu brakuje do uzyskania emerytury górniczej około trzech lat z uwzględnieniem okresów chorobowego niezbędnych do „odpracowania". będąc przy tym lojalnym pracownikiem. Postanowieniem z dnia 03.10.2012r. wydanym na rozprawie Sąd Rejonowy w Jastrzębiu – Zdroju przywrócił powodowi termin do wniesienia odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę. Wyrokiem z dnia 03.10.2012r. Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy w Jastrzębiu-Zdroju oddalił powództwo. W uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy podał, iż ustalił i zważył co następuje: Powód zatrudniony był w pozwanej w okresie od dnia 02.09.1985r. do dnia 29.02.2012r. na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach: robotnik przyuczony do zawodu na powierzchni, robotnik transportowy na powierzchni, robotnik niewykwalifikowany pod ziemią, konserwator maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni, robotnik niewykwalifikowany pod ziemią. Powód w trakcie zatrudnienia wielokrotnie przebywał na zwolnieniach lekarskich. W okresie od dnia15.11.1991r. do dnia 29.02.2012r. z powodu absencji chorobowej powód nie stawił się do pracy przez 1166 dni. Wobec powoda stosowane były różne środki dyscyplinujące, które nie przyniosły jednak zamierzonego skutku. Powodowi z uwagi na jego niską wydajność i dezorganizację pracy dokonano wypowiedzenia umowy o pracę, składano oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Z powodem wielokrotnie były przeprowadzane rozmowy dyscyplinujące dotyczące jego nieobecności w pracy spowodowanej L – 4, obiecywał on poprawę lecz bezskutecznie. Wobec niedotrzymywania swych obietnic powód został karnie przeniesiony na powierzchnię. Powód otrzymywał L – 4 m.in. w związku ze schorzeniem kręgosłupa, grypą, zapaleniem płuc, zawsze otrzymywał zdolność do pracy, brak było także zastrzeżeń co do dźwigania przez niego ciężarów. Liczne absencje chorobowe powoda związane były również z jego problemem alkoholowym. Powód niejednokrotnie stawiał się do pracy w stanie nietrzeźwym. W dniu 24.11.2011r., po uprzednim zawiadomieniu reprezentującej powoda organizacji związkowej, wręczono powodowi pismo z dnia 17.11.2011r. w przedmiocie rozwiązania z dniem 29.02.2012r. umowy o pracę z zachowaniem 3 – miesięcznego okresu wypowiedzenia. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazano „dezorganizację cyklu produkcyjnego na skutek absencji chorobowej”. Pismo zawierało również pouczenie o możliwości odwołania się do sądu. Powód za pośrednictwem organizacji związkowej WZZ (...), której był członkiem oraz bezpośrednio zwrócił się do pozwanej o odstąpienie od zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę i jej przedłużenie. W piśmie z dnia 24.01.2012r., skierowanym do pozwanej zapewnił m.in., iż w przyszłości będzie się starał nie chorować i jak najlepiej wykonywać swoje obowiązki. Pismo to zaopiniował sztygar oddziałowy, który dokonał adnotacji, iż „powód w oddziale GZL 2 pracuje od 18.04.2011 r., w tym czasie dał się poznać jako pracownik przeciętnie wykonujący swoje obowiązki. W stosunku do załogi jest koleżeński i lubiany. Mankamentem jest natomiast to, że częste absencje L – 4 dezorganizują pracę oddziału”. Na podstawie powyższej opinii pozwana postanowiła dać powodowi szansę poprawy i nie wykluczyła możliwości anulowania dokonanego wypowiedzenia. W okresie wypowiedzenia, tj. w dniach od 06.02.2012r. do 17.02.2012r. powód opuścił „dniówki” bez usprawiedliwienia, przebywał również na chorobowym od dnia 20.02.2012r. do dnia 28.02.2012r. W związku z nieusprawiedliwioną nieobecnością jw. pozwana nosiła się z zamiarem rozwiązania z powodem umowy o pracę bez wypowiedzenia, jednak odstąpiła od takiego sposobu rozwiązania umowy o pracę i stosunek pracy uległ rozwiązaniu na skutek upływu okresu wypowiedzenia. Powód na dzień 29.02.2012 r. przepracował pod ziemią 24 lata, 5 miesięcy i 10 dni. W tym do odpracowania z tytułu absencji chorobowej liczonej od dnia15.11.1991r. ma 1166 dni, tj. 3 lata, 2 miesiące, 28 dni. W związku z tym prawo do emerytury górniczej uzyskałby w dniu 05.12.2015r. Pozwana wyliczyła w sposób hipotetyczny odszkodowanie należne powodowi na wypadek uwzględnienia powództwa na kwotę 12.493,47 zł. Roszczenie powoda nie jest zasadne. Bezspornym było to, że powód wniósł odwołanie do Sądu w dniu 28.02.2012r., a więc po terminie prawem przewidzianym. Sąd przywrócił powodowi termin do wniesienia odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd podzielił w tym zakresie argumentację powoda. Zdaniem Sądu przekroczenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy powoda, gdy powód podjął za pośrednictwem związków zawodowych rozmowy dotyczące polubownego zakończenia sprawy, a ze strony pozwanej pojawiły się zaś sygnały świadczące o promesie dalszego zatrudnienia powoda, przy orzecznictwie Sądu Najwyższego w tym zakresie. W dacie wręczenia wypowiedzenia powód nie korzystał z ochrony wynikającej z art.39 kp., bo otrzymał wypowiedzenie w dniu 24.11.2011r., a wobec faktu, iż uprawnienia emerytalne uzyskałby najwcześniej w dacie 05.12.2015r., to nastąpiło to przed rozpoczęciem biegu 4 letniego okresu ochronnego przewidzianego w art. 39 kp, który dla powoda rozpoczynałby się w dniu 05.12.2011r. Spór dotyczył kwestii zasadności wypowiedzenia umowy o pracę i zgodności tego wypowiedzenia z prawem. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 27.06.1985r. przyczyna wypowiedzenia, powinna być prawdziwa i konkretna. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wykazał, że przyczyna wskazana w wypowiedzeniu umowy o pracę wręczonym powodowi była zarówno prawdziwa jak i konkretna. Powód nagminnie korzystał ze zwolnień lekarskich – co uwidacznia – dokonane przez pozwaną wyliczenie łącznej ilości jego absencji chorobowych. Wyliczenia te wskazują, iż w okresie od dnia 15.11.1991r. do dnia 29.02.2012r. z powodu absencji chorobowej powód nie stawił się do pracy przez 1166 dni. Powód zgodził się z tymi wyliczeniami, nie kwestionował ich. Przyznał, że otrzymywał L – 4 w związku ze schorzeniem kręgosłupa, zawsze otrzymywał zdolność do pracy, brak było zastrzeżeń co do dźwigania ciężarów przez niego i, że liczne jego absencje chorobowe związane były z jego problemem alkoholowym. Bezspornie zatem ustalono, że powód korzystał z licznych zwolnień lekarskich. Chociażby z powodu tych absencji należy uznać wypowiedzenie umowy o pracę za w pełni uzasadnione mając na uwadze orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 03.11.1997r., które stwierdza, że długotrwała choroba pracownika jest przyczyną uzasadniającą rozwiązanie z nim stosunku pracy i uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27.06.1985r., która w punkcie VIII stwierdza, że przyczynę wypowiedzenia mogą stanowić również okoliczności niezależne od pracownika, jeżeli przemawia za tym uzasadniony interes zakładu pracy. Nie ulega dla Sądu wątpliwości, że tak liczne nieobecności powoda, wbrew temu co twierdzi powód, musiały powodować dezorganizację procesu pracy i powodować destrukcyjny wpływ na pozostałą część załogi , szczególnie, gdy powód nie informował na czas o swojej nieobecności, co zdarzało się również niejednokrotnie z powodu jego problemów alkoholowych . Jest to logiczne i wynika bezpośrednio z doświadczenia życiowego. Nie ulega też wątpliwości, że postawa powoda musiała wpływać demoralizująco na pozostałą część załogi, która w sposób sumienny wykonywała swoje obowiązki. Oczywistym jest również to, że przydatność powoda w oddziale była znikoma skoro powód do pracy nie przychodził. Tym samym powód nie wykazywał w czasie zatrudnienia żadnej lojalności wobec zakładu pracy, nie dbał o interesy swojego pracodawcy. Nagminnie nadużywał przysługujących mu praw. Zauważyć też należy, że absencje chorobowe powoda były niejednokrotnie kilkudniowe i występowały po kilka razy w miesiącu. Z wykazu absencji powoda jasno wynika, że powód nie chorował w sposób ciągły. Korzystał ze zwolnienia lekarskiego, również kilkudniowego, następnie wracał do pracy i po krótkim czasie ponownie przedkładał pracodawcy zwolnienie lekarskie. Taka sytuacja niewątpliwie powodowała dezorganizację pracy w oddziale co zresztą potwierdza opinia bezpośredniego przełożonego powoda – sztygara oddziałowego GZL 2. W przypadku nieobecności pracownika należało bowiem szukać zastępstwa na innych oddziałach, bądź przesuwać pracowników z innych stanowisk albo wręcz pozostawić niektóre prace niewykonane. Powód przyznał, że kiedy był nieobecny, to na jego stanowisko przesuwany był pracownik z innego stanowiska. Nie zasługują tutaj na wiarę zeznania świadka P. H. w takim zakresie, w jakim podawał on, iż nieobecność jednego pracownika nie powoduje dezorganizacji pracy, albowiem jest to sprzeczne z oczywistymi w tym względzie twierdzeniami pozwanej i doświadczeniem życiowym. Należy zaznaczyć, iż w trakcie zatrudnienia powód, co sam przyznał, miał problemy alkoholowe i liczne jego absencje chorobowe związane były z tym problemem. Niejednokrotnie stawiał się do pracy w stanie nietrzeźwym. Strona pozwana już tylko z tego powodu uprawniona była do rozwiązania z powodem stosunku pracy i to w drodze dyscyplinarnej. W okresie pracy wobec powoda stosowane były różne środki dyscyplinujące, powołane powyżej, które nie przyniosły jednak zamierzonego skutku, nie wpłynęły na zmianę postawy powoda i jego stosunku do pracy, gdy powód, po tym jak strona pozwana dokonała mu wypowiedzenia, w dniach od 06.02.2012 r. do 17.02.2012 r. opuścił „dniówki” bez usprawiedliwienia. Sąd orzekając w sprawie oparł się na cytowanych orzeczeniach Sądu Najwyższego, a także na wyroku z dnia 29.09.1998r. w sprawie IPKN 335/98 stwierdzającym, że jeżeli w umowie o pracę pracownik zobowiązuje się do świadczenia za wynagrodzeniem pracy na rzecz pracodawcy, to sprzeczne z celem stosunku pracy jest jego trwanie, gdy pracownik nie może wykonywać przyjętych obowiązków; jego częste i długotrwałe nieobecności spowodowane chorobą z reguły nie pozwalają pracodawcy na osiągnięcie celu zamierzonego w umowie o pracę, stanowią zatem uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia oraz na wyroku z dnia 21.10.1999r. w sprawie IPKN 323/99, że nie można wymagać od pracodawcy – w przypadku, gdy absencje w pracy są częste i długotrwałe – by brał pod uwagę możliwość poprawy stanu zdrowia pracownika i od tego uzależniał wypowiedzenie mu umowy o pracę. Reasumując, przyczyna wypowiedzenia podana powodowi była konkretna i prawdziwa. Pozwana dokonując wypowiedzenia nie naruszyła obowiązujących przepisów postępowania, skonsultowała zamiar wypowiedzenia umowy o pracę z organizacjami związkowymi reprezentującymi powoda (art.38 k.p.). W sprawie nie zachodzą okoliczności przewidziane art.45§1 k.p. i w tej sytuacji Sąd oddalił roszczenie powoda jako całkowicie niezasadne. W apelacji od wyroku powód zaskarżając go w całości zarzucił: 1.obrazę przepisów prawa materialnego, art.8 kp przez zaniechanie uwzględnienia naruszenia zasad współżycia społecznego przez złożenie wypowiedzenia o pracę powodowi zatrudnionemu ponad 27 lat w zakładzie pozwanego, na parę dni przed osiągnięciem przez niego okresu ochronnego z art.39 kp, który rozpoczął się w trakcie upływu okresu wypowiedzenia, 2. naruszenie prawa procesowego
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.