Sygn. akt III AUa 761/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 października 2019 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Grażyna Czyżak Sędziowie: SSA Daria Stanek (spr.) SSO del. Beata Golba – Kilian Protokolant: sekretarz sądowy Urszula Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2019 r. w Gdańsku sprawy (...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. i (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. z udziałem W. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o podstawę wymiaru składek na skutek apelacji (...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. i (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt VII U 1206/18 1) oddala apelację; 2) zasądza od (...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. oraz (...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. solidarnie na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. kwotę 675,00 (sześćset siedemdziesiąt pięć 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję. SSO del. Beata Golba – Kilian SSA Grażyna Czyżak SSA Daria Stanek Sygn. akt III AUa 761/19 UZASADNIENIE Decyzją z 11 stycznia 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. ustalił wysokość podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne W. M. jako pracownika u płatnika składek(...) sp. o.o. w P. za miesiące od stycznia do kwietnia 2015 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł płatnik składek (...)sp. z o.o., wnosząc o uwzględnienie odwołania i zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez stwierdzenie, że podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia - emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe, zdrowotne - powinno stanowić wyłącznie wynagrodzenie za pracę w (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie wynagrodzenie za pracę powiększone o wynagrodzenie z tytułu wykonywania zleceń na rzecz (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, względnie o niezwłoczne uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ w przypadku uznania odwołania za słuszne. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł płatnik składek(...)sp. z o.o., wnosząc o uwzględnienie odwołania i zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez stwierdzenie, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia powinno stanowić wynagrodzenie z tytułu umów cywilnoprawnych w (...)sp. o.o. za okres wskazany w decyzji, względnie o niezwłoczne uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ w przypadku uznania odwołania za słuszne. Ponadto Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania ubezpieczonego oraz przesłuchania płatnika na okoliczności związane z realizacją przez ubezpieczonego prac na rzecz (...) sp. z o. o., niezależnie od czynności wykonywanych na rzecz (...) sp. z o. o. Ubezpieczony W. M. jako uczestnik przychylił się do stanowiska skarżących spółek. Postanowieniem z 31 lipca 2018 r. Sąd Okręgowy połączył sprawy z odwołań (...) sp. o.o. i (...) sp. z o.o. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy w Gdańsku Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 28 marca 2019 r. oddalił odwołania (pkt 1), zasądził od (...)sp. z o.o. w P. na rzecz pozwanego organu rentowego 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 2) oraz zasądził od (...) sp. z o.o. w P. na rzecz pozwanego organu rentowego 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 3), sygn. akt VII U 1206/
(14)§ 1 k.p.c. w związku z przywołanymi przepisami, oddalił odwołania (...) sp. z o.o. oraz (...)sp. z o. o. W punkcie 2 wyroku Sąd Okręgowy, kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c. i przepisem § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych obciążył skarżące spółki kosztami zastępstwa procesowego. Apelację od wyroku wywiodły (...) Sp. z o.o. oraz (...) Sp. z o.o., zaskarżając go w całości i zarzucając: 1) Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie w postaci przepisu art. 233 § 1 k.p.c. polegające na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, jak również popełnienie przez Sąd błędów w ustaleniach faktycznych, w tym w szczególności poprzez błędną ocenę treści umów cywilnoprawnych zawartych pomiędzy (...) Sp. z o.o. oraz (...)Sp. z o.o., zeznań Ł. S. oraz ubezpieczonego, treści umów zawartych pomiędzy poszczególnymi spółkami a ubezpieczonym, polegającą na uznaniu, że czynności wykonywane w ramach tych umów stanowią pracę wykonywaną na rzecz pracodawcy, z uwagi na fakt, że bezpośrednim beneficjentem czynności ubezpieczonych była spółka(...) Sp. z o.o., podczas gdy zarówno ww. umowy, jak i pozostały zgromadzony materiał dowodowy nie dają podstaw do uznania, że spółka (...) Sp. z o.o. wykonywała jakiekolwiek usługi na rzecz płatnika - (...) Sp. z o.o., a w ramach tych usług zleciła na podstawie umowy zlecenia wykonanie ubezpieczonemu czynności, których beneficjentem stał się pracodawca; jak również poprzez nieuprawnione i nieuzasadnione generalne ustalenie, że „ubezpieczeni” uzyskiwali przychód z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych ze spółkami powiązanymi kapitałowo i osobowo z pracodawcą, bez jakiegokolwiek odniesienia tych ustaleń do ujawnionego i przeprowadzonego materiału dowodowego, bez jednoczesnego odniesienia tych ustaleń do indywidualnej sytuacji ubezpieczonego; 2) Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie w postaci przepisu art. 477 14 § 1 k.p.c. poprzez oddalenie odwołania, podczas gdy - z uwagi na opisane niniejszą apelacją naruszenia przepisów prawa materialnego oraz proceduralnego - nie zachodziły przesłanki do zastosowania dyspozycji tego przepisu; 3) Naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci przepisu art. 98 w zw. z art. 108 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zasądzenie od skarżących spółek na rzecz organu rentowego kwoty po 900 zł kosztów zastępstwa procesowego, podczas gdy niniejsza sprawa jest sprawą o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego oraz w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym, zgodnie z § 9 ust. 2 tego Rozporządzenia, w której przepisy przewidują stawkę 180 zł kosztów zastępstwa procesowego; 4) Naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 6 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i obciążenie płatników ciężarem dowodu w zakresie wykazania, że wykonywane przez ubezpieczonego czynności w ramach umowy zawartej z (...) Sp. z o.o. nie były czynnościami wykonanymi na rzecz pracodawcy, podczas gdy ciężar dowodu w tym zakresie obciąża pozwanego, tj. organ rentowy; 5) Naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej jako: u.s.u.s.) poprzez jego błędną wykładnię i - w konsekwencji - niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że ubezpieczony podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zawartych umów cywilnoprawnych, jako pracownik w rozumieniu rozszerzonej definicji określonej w ustawie systemowej, świadczący pracę na rzecz pracodawcy w ramach umowy z podmiotem trzecim, podczas gdy brak jest przesłanek do zastosowania przywołanego przepisu w stosunku do ubezpieczonego, bowiem bezpośrednim beneficjentem czynności wykonywanych przez nich w ramach umów cywilnoprawnych jest jego zleceniodawca, a nie pracodawca. Wskazując na powyższe zarzuty, apelujący wnieśli o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości poprzez uwzględnienie odwołania i zmianę zaskarżonych decyzji w całości, w ten sposób, że w decyzji nr (...), wydanej w stosunku do (...) Sp. z o.o. wyłączyć z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia przychód z tytułu wykonywania przez ubezpieczonego umów cywilnoprawnych, natomiast w decyzji nr (...), wydanej w stosunku do(...)Sp. z o.o. uznać, że płatnika obciąża obowiązek zapłaty składek zdrowotnych z tytułu wykonywania przez ubezpieczonego umów cywilnoprawnych.; alternatywnie - o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji; jak również o zasądzenie od organu rentowego na rzecz płatników kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w pierwszej i drugiej instancji według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację pozwany organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne według norm prawem przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Nie zawiera bowiem zarzutów skutkujących koniecznością uchylenia lub zmiany zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy zachodzą przesłanki z art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1442 ze zm.) do uznania zainteresowanego W. M. za pracownika w rozumieniu tego przepisu - z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia zawartej z (...)Sp. z o.o. w P., a w konsekwencji, czy zasadne jest ustalenie, że uzyskany z tego tytułu przychód należy uwzględnić w podstawie wymiaru składek na pracownicze ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne zainteresowanego z tytułu zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. w P. w okresach i w kwotach podanych w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy przeprowadził wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy postępowanie dowodowe, które ocenił zgodnie z treścią art. 233 § 1 k.p.c., nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów zakreślonych wyżej wskazanym przepisem, wyjaśniając wszystkie istotne okoliczności. Sąd pierwszej instancji ustalając stan faktyczny oparł się na całokształcie zebranego materiału dowodowego, należycie go rozważył i wskazał, jakim środkom dowodowym dał wiarę, przedstawiając prawidłową ich ocenę, którą właściwie uargumentował. Całość podjętych ustaleń faktycznych tego Sądu przedstawiona w pisemnym uzasadnieniu wyroku zasługuje na akceptację. Ustalenia te jako prawidłowe i znajdujące oparcie w materiale dowodowym Sąd Apelacyjny podziela przyjmując za własne, w związku z czym nie ma konieczności ich ponownego przytaczania w całości. Analiza akt postępowania wskazuje, że nie wystąpiło w niej również naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd Apelacyjny, aprobując rozważania prawne poczynione przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przyjmuje je za własne, co oznacza, że nie zachodzi konieczność ich szczegółowego powtarzania. Przypomnieć można, że spór w przedmiotowej sprawie koncentruje się na kwestii, czy zachodzą wynikające z treści art. 8 ust. 2 lit. a ustawy systemowej przesłanki do potraktowania W. M. w okresach objętych zaskarżoną decyzją jako pracownika (...) Sp. z o.o. w P. z tytułu wykonywania w tych okresach pracy na rzecz pracodawcy w ramach umów zawartych z (...)Sp. z o. o. w P.. Sąd Apelacyjny przychyla się do stanowiska Sądu Okręgowego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dał podstawy do uznania, iż przychód zainteresowanego W. M. uzyskany przez niego z tytułu wykonywania umów zawartych z (...) Sp. z o.o. - w okresach objętych zaskarżoną decyzją - podlega wliczeniu do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia u płatnika składek (...) Sp. z o. o. w G.. Stosownie do treści przepisu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Stosownie natomiast do treści art. 18 ust. 1a ustawy systemowej w przypadku osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy zlecenia. Należy również wskazać, że stosownie do przepisu art. 4 pkt 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne jest pracodawca – w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi. Przepisy art. 81 ust. 1, 5 i 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowią z kolei, że do ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników (zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy – pracowników w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli również w rozumieniu art. 8 ust. 2a tejże ustawy) stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób. A zatem, w sytuacji ustalenia, że daną osobę należy kwalifikować jako pracownika na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne zastosowanie znajdą przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób, z zastrzeżeniem ust. 5, 6 i
- Stosownie do treści art. 85 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych za osobę pozostającą w stosunku pracy składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza pracodawca. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż przepis art. 8 ust. 2a ustawy systemowej wprowadził wyjątek od reguły przyjętej w art. 9 ust. 1 tejże ustawy, zgodnie z którą umowa zlecenia jest zwolniona z obowiązku ubezpieczenia społecznego w sytuacji, gdy występuje u tej samej osoby obok umowy o pracę. Przepis ten został wprowadzony z dniem 30 grudnia 1999 r. (ustawą z dnia 23 grudnia 1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz. U. z 1999 r. Nr 110, poz. 1256) po to, aby wyeliminować sytuacje, gdy w ramach umowy cywilnoprawnej ubezpieczony wykonywałby te same obowiązki, które świadczył w ramach umowy o pracę, wskutek czego pracodawca nie musiałby zatrudniać pracownika w większym wymiarze czasu pracy lub w godzinach nadliczbowych i odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne od wyższego wynagrodzenia. Jak już wyżej wskazano, przepis art. 18 ust. 1a ustawy systemowej w stosunku do ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, nakazuje uwzględniać również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło. Płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu umowy zlecenia/świadczenia usług jest zatem pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach tej umowy zawartej z osobą trzecią (por. uchwała SN z dnia 2 września 2009 r., II UZP 6/09, LEX nr 514221 i wyrok SN z dnia 22 lutego 2010 r. , I UK 259/09, LEX nr 585727). Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu powołanej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r., iż przesłanką decydującą o uznaniu za pracownika osoby świadczącej w ramach umowy zlecenia pracę na rzecz swojego pracodawcy, jest to, że w ramach takiej umowy, wykonuje faktycznie pracę dla swojego pracodawcy (uzyskuje on rezultaty jej pracy). Zwrot działać „na rzecz” użyty został w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej w innym znaczeniu, niż w języku prawa, w którym działanie „na czyjąś rzecz” może się odbywać w wyniku istnienia określonej więzi prawnej (stosunku prawnego). Stosunkiem prawnym charakteryzującym się działaniem na rzecz innego podmiotu jest stosunek pracy, do którego istotnych cech należy działanie na rzecz pracodawcy (art. 22 k.p.). Również wykonujący zlecenie „działa na rzecz zleceniodawcy” (art. 734 i n. k.c.). W kontekście przepisu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej zwrot ten opisuje zatem sytuację faktyczną, w której należy zastosować konstrukcję uznania za pracownika. Jest nią istnienie trójkąta umów, tj. 1) umowy o pracę, 2) umowy zlecenia między pracownikiem, a osobą trzecią i 3) umowy o podwykonawstwo między pracodawcą i zleceniodawcą. Pracodawca w wyniku umowy o podwykonawstwo przejmuje w ostatecznym rachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz zleceniodawcy, przy czym następuje to w wyniku zawarcia umowy zlecenia/świadczenia usług z osobą trzecią oraz zawartej umowy cywilnoprawnej między pracodawcą i zleceniodawcą (zob. Konstrukcja uznania za pracownika w prawie ubezpieczenia społecznego - Inetta Jędrasik-Jankowska). Konsekwencją konstrukcji uznania za pracownika jest konieczność opłacania przez pracodawcę składki na ubezpieczenie społeczne za osobę, z którą została zawarta umowa zlecenia, tak jak za pracownika. Stosownie do przepisu art. 32 ustawy systemowej pracodawcę obciąża zatem także obowiązek poboru i odprowadzenia do ZUS składki na ubezpieczenie zdrowotne za osobę „uznaną za pracownika”. Nadmienić należy, iż konstrukcja art. 8 ust. 2a wspomnianej ustawy opiera się na szerszym rozumieniu pojęcia pracownika dla celów ubezpieczeniowych, niż jest ono rozumiane w prawie pracy (art. 2 i 22 k.p.). Wprowadzenie przedmiotowego przepisu było reakcją ustawodawcy na pojawiające się powszechne zjawisko zawierania przez pracodawców ze swoimi pracownikami także umów cywilnoprawnych, w których obowiązki pracownika w istocie nie różnią się treścią od tych, które wykonują oni w ramach stosunku pracy. Wprawdzie cywilnoprawny charakter tych umów w istotnym zakresie powoduje utratę przez te osoby uprawnień gwarantowanych im w przepisach prawa pracy (np. w zakresie czasu pracy), ale nie wyklucza to, a co więcej - zdaje się tym bardziej uzasadniać - ingerencję ustawodawcy w takie umowy w celu ochrony praw ubezpieczonych i samego systemu ubezpieczeń. Brak reakcji ustawodawcy mógłby bowiem w istocie spowodować istotne zmniejszanie się środków wpływających do systemu z tytułu składek. Sąd Apelacyjny podziela zatem jednolite orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazujące, że pracodawca jest płatnikiem składek nie tylko w stosunku do tych osób, które wykonują na jego rzecz pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło z nim zawartej, ale również w stosunku do osób wykonujących na jego rzecz pracę w ramach ww. umów cywilnoprawnych zawartych z osobą trzecią (por. wyrok SN z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 259/09 LEX nr 585727; uchwała SN z 2 września 2009 r., II UZP 6/09 OSNP 2010/3-4/46; wyrok SN z 18 października 2011 r., III UK 22/11 OSNP 2012/21-22/266). Wypada przy tym zauważyć, iż jeszcze przed wprowadzeniem do ustawy art. 8 ust. 2a w judykaturze przyjmowano istnienie obowiązku łącznego traktowania w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne przychodów z umów o pracę i dodatkowych umów cywilnoprawnych zawieranych przez pracodawców z własnymi pracownikami, jeśli w ramach tych ostatnich umów pracownicy wykonywali – poza obowiązującym ich czasem pracy - te same obowiązki, które składały się na treść łączących strony stosunków pracy (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 1994 r., I PZP 13/94, OSNAPiUS 2000 Nr 3, poz. 39 oraz wyrok z dnia 30 czerwca 2000 r., II UKN 614/99, OSNAPiUS 2002 Nr 1, poz. 23 i postanowienie z dnia 18 listopada 1997 r., II UKN 326/97, OSNAPiUS 1998 nr 17, poz. 521). Podkreślenia wymaga, że czynnikiem decydującym o tym, na rzecz jakiego podmiotu praca była de facto wykonywana, jest finalny efekt tej pracy, a ściślej rzecz ujmując - należy w takiej sytuacji badać, który podmiot osiąga w ostatecznym rozrachunku korzyść z wykonania umowy. W przywołanej już uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r. II UZP 6/2009, wskazano, że obowiązki płatnika powinny obciążać podmiot, na rzecz którego praca w ramach umowy cywilnoprawnej jest faktycznie świadczona, i który w związku z tym uzyskuje jej rezultaty, unikając obciążeń i obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy. Przepis art. 8 ust 2a ustawy systemowej, jak wskazano wyżej, normuje konstrukcję uznania za pracownika, a celem jego wprowadzenia było przeciwdziałanie obchodzeniu prawa z pokrzywdzeniem pracowników w zakresie ich przyszłych uprawnień z ubezpieczenia. Warto nadmienić, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 grudnia 2014 r., II UK 74/14 (LEX nr 1583504), nie jest wymagane, aby pracownik wykonywał w ramach umowy zlecenia takie same czy nawet podobne czynności, jak w ramach stosunku pracy. Mogą być to nawet czynności o zupełnie odmiennym charakterze. Istotne jest, co należy ponownie podkreślić, że korzyści z tejże pracy uzyskuje pracodawca. Odnosząc się do zarzutu apelacji, Sąd Apelacyjny wskazuje, że stosownie do treści art. 6 k.c. ciężar wykazania danej okoliczności spoczywa na stronie, która z tej okoliczności wywodzi dla siebie skutki prawne. Fakt świadczenia przez W. M. w ramach spornych umów zlecenia pracy na rzecz (...) Sp. z o.o., a nie(...) Sp. z o.o., powinien zatem zostać wykazany przez odwołujących się od decyzji pozwanego organu rentowego, bowiem to oni z tego faktu wywodzili swoje prawa. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie w zakresie, w jakim dotyczy sposobu i zakresu współpracy pomiędzy (...)Sp. z o.o. i (...) Sp. z o.o. oraz zakresu i sposobu wykonywania przez zainteresowanego W. M. obowiązków z tytułu umowy o pracę z (...) Sp. z o.o. oraz z tytułu umów zlecenia z (...) Sp. z o.o. uprawnia do przyjęcia, że w istocie praca świadczona w spornych okresach przez W. M. w ramach umów zlecenia zawartych z drugą z wymienionych wyżej spółek odbywała się na rzecz i w interesie (...) Sp. z o.o., będącej w spornych okresach pracodawcą zainteresowanego. Podkreślić należy, że(...)Sp. z o.o., (...) Sp. z o.o. oraz (...) Sp. z o.o. są ze sobą powiązane. Wbrew twierdzeniom apelacji o braku powiązań kapitałowych pomiędzy spółkami, zauważyć należy, że - jak wynika z danych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym - od stycznia 2014 r. do października 2019 r., a zatem także w okresie objętym sporem - (...) Sp. z o.o. była jedynym wspólnikiem (...) Sp. z o.o. Spółki (...)i i(...) mają taki sam adres siedziby. Ich prezesem w okresie objętym sporem była ta sama osoba - Ł. Ś.. Ponadto, spółka (...)wynajmuje od spółki (...) pomieszczenia. Spółki ściśle ze sobą współpracują, tworzą grupę firm zajmujących się budową jachtów i kompleksowym wyposażaniem statków. Spółki (...) i (...), jak zeznał Ł. Ś. w postępowaniu przed organem rentowym, zlecały spółce (...) wykonanie mebli i innego wyposażenia. W okresie objętym sporem W. M. był zatrudniony w (...) Sp. z o.o. na podstawie umowy o pracę na stanowisku stolarza i operatora wózka widłowego. Do obowiązków ubezpieczonego należało głównie ustawianie maszyn typu (...) do obróbki drewna, ponadto praca na sztaplarce oraz inne prace magazynowe, związane m.in. z obiorem dostaw. W. M. podał, że Ł. Ś., ówczesny członek zarządu obu spółek, pytał się go czasami, czy jest możliwość, aby pracował po godzinach i że zostanie to rozliczone. Po godzinach zainteresowany pracował w tym samym zakładzie. Rodzaj wykonywanej pracy, jak stwierdził, nie różnił się niczym od jego normalnych obowiązków. Taki sposób wykonywania pracy nie koreluje z treścią umów zlecenia zawartych z (...) Sp. z o.o. Umowy te zawierane były na okresy obejmujące cały miesiąc, a ich przedmiot określono jako prace stolarskie oraz nadzór nad projektami i organizacja pracy. Ubezpieczony nie wskazał jednak, jakie konkretnie prace wykonał w oparciu o te umowy dla (...) Sp. z o.o. Już ta okoliczność świadczy o tym, że umowy zlecenia w istocie nie były realizowane. Ubezpieczony, gdy zachodziła taka potrzeba, po prostu zostawał dłużej w pracy na prośbę przełożonego, wykonując w dalszym ciągu pracę na rzecz (...) Sp. z o.o. Niewykluczone przy tym, że ubezpieczony mógł wówczas pracować przy produkcji mebli czy obsłudze dostaw przeznaczonych dla (...)Sp. z o.o., ale nadal miało to miejsce w ramach stosunku pracy ze spółką (...), która, jak ustalono, otrzymywała od spółki (...)zlecenia na wykonanie tego typu prac. Umowy zlecenia łączące ubezpieczonego ze spółką (...)miały jedynie stwarzać pozór pracy dla innego podmiotu, co przede wszystkim oznaczałoby, że ubezpieczony nie przekraczał obowiązujących w ramach stosunku pracy norm czasu pracy. Sąd odwoławczy w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym niewiarygodne są dalsze twierdzenia ubezpieczonego, iż wiedział, że wykonywał prace polegające na odbiorze dostaw na rzecz (...) Sp. z o.o., ponieważ dostawy dla spółki (...)następowały wyłącznie po godzinie 15.00, zaś do spółki (...)– przed godziną 15.
- Sąd trafnie zauważył, że taka wersja stoi w sprzeczności tak z wcześniejszymi wyjaśnieniami samego ubezpieczonego, który podał, że praca, którą wykonywał po godzinie 15:00 nie różniła się niczym od jego podstawowych obowiązków, jak i zeznaniami świadka M. O., w roku 2015 asystenta zarządu w spółce (...), która zaprzeczyła, jakoby dostawy do obu spółek odbywały się w rożnych godzinach. Nadto, świadek A. B. zeznała, że po godzinie 15.00 widywała W. M. przy pracy na produkcji. W realiach rozpoznawanej sprawy nie wykazano, aby W. M. wykonywał inną rodzajowo pracę niż praca, którą wykonywał on w ramach stosunku pracy z (...) Sp. z o.o., co ułatwiłoby ocenę, na rzecz której ze spółek praca ta była faktycznie wykonywana. Nie wykazano także żadnych okoliczności, na podstawie których sam ubezpieczony mógłby stwierdzić, że praca wykonywana przez niego w wymiarze przekraczającym normy czasu pracy w spółce (...) Sp. z o.o., miałaby być pracą na rzecz (...) Sp. z o.o. Ani treść spornych umów, ani pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowody nie pozwalają na ustalenie żadnych konkretnych czynności, które ubezpieczony miałby wykonać na rzecz(...) Sp. z o.o. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny nie na wątpliwości, że czynności wykonywane przez W. M. – formalnie w ramach umów zlecenia zawartych z (...) Sp. z o.o. były tożsame z czynnościami wykonywanymi w ramach stosunku pracy łączącego go z (...) Sp. z o.o. To zatem ta spółka uzyskiwała bezpośrednią korzyść w postaci pracy zainteresowanego w ponadnormatywnym wymiarze czasu pracy. Próba objęcia tej pracy umową zlecenia zawartą z(...) Sp. z o.o. miała na celu po pierwsze ukrycie faktu wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych, a po drugie - uniknięcie obciążeń z tytułu ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Reasumując, w ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, a następnie również trafnej ich oceny prawnej, której nie wzruszają zarzuty apelacji. Zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd Apelacyjny zasądził od (...) Sp. z o.o. oraz od (...)Sp. z o.o. solidarnie na rzecz pozwanego kwoty 675 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję, na podstawie art. 98, art. 99, art., 108 § 1 zd. 1 k.p.c. w związku z § 2 pkt. 3 oraz § 10 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Sąd Apelacyjny miał w tym zakresie na względzie, że na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego do rozstrzygnięcia przez tutejszy Sąd, Sąd Najwyższy w uchwale z 3 października 2019 r., III UZP 9/19, zajął stanowisko, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych o należności z tytułu składek i wysokość zadłużenia stawkę wynagrodzenia radcy prawnego ustala się na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Odnosząc się do uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 k.p.c. przedstawionego w apelacji, Sąd Apelacyjny wskazuje, że nie jest prawidłowy pogląd, zgodnie z którym organ rentowy powinien w pierwszej kolejności wydać decyzję o objęciu zainteresowanego obowiązkiem ubezpieczenia społecznego u płatnika składek, a dopiero w następnej kolejności może wydać decyzję określającą wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne u płatnika składek z uwzględnieniem przychodu z tytułu umowy cywilnoprawnej w podstawie wymiaru składek z tytułu umowy o pracę. Odwołując się do rozważań Sądu Apelacyjnego w Łodzi poczynionych w uzasadnieniu wyroku z 15 grudnia 2015 r. (III AUa 1098/15, LEX nr 1979422), które Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie w pełni podziela, stwierdzić należy, że w przypadkach takich jak rozpatrywany zainteresowani podlegają ubezpieczeniom z tytułu pracowniczego w ujęciu szerokim, a kwestią sporną jest wysokość podstawy wymiaru składek. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek. Jest zatem uprawniony w decyzji określić, że dana osoba podlega ubezpieczeniom społecznym z danego tytułu, a płatnikiem jest określony podmiot, jaka jest podstawa wymiaru składki i przez to jaka jest jej wysokość. Co więcej, art. 83 powołanej ustawy nie wyklucza wydania jednej decyzji przesądzającej wielość kwestii. Zawiera ona wtedy kilka elementów, z których każdy podlega badaniu w postępowaniu odwoławczym. Treść zaskarżonej decyzji, a w szczególności jej uzasadnienie, nie pozostawia wątpliwości, że organ rentowy stwierdził, iż W. M. należy traktować jako pracownika (...)Sp. z o.o. także gdy chodzi o wykonywaną przez niego pracę na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z (...)Sp. s o.o. a w takiej sytuacji uzyskiwane wynagrodzenie doliczyć trzeba do podstawy wymiaru, jako wynagrodzenie równorzędne z pensją pracownika. Wskazywanie na konieczność wstępnego przesądzenia, na podstawie jakiego tytułu zainteresowany podlega ubezpieczeniom, jest o tyle nieuprawnione, że ustawa systemowa nakazuje traktowanie osoby, która w ramach umowy cywilnoprawnej wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy, za pracownika, a uzyskany stąd przychód nakazuje uwzględniać przy wyliczaniu podstawy wymiaru składek. Taki pracownik jest już zgłoszony do ubezpieczeń społecznych właśnie z tytułu zatrudnienia pracowniczego. Umowy cywilnoprawne wymienione w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej (także w jej art. 9 ust. 1) nie stanowią samodzielnych tytułów obowiązkowego podlegania ubezpieczeniom społecznym pracownika. W takiej sytuacji nie dochodzi również do zbiegu tytułów ubezpieczenia społecznego w rozumieniu art. 9 tej ustawy. W warunkach wykreowania przez ustawę szerokiego pojęcia pracownika zaskarżone decyzje wskazują tylko, bez potrzeby ustalania tytułu ubezpieczeń, który podmiot jest płatnikiem składek i jaka jest prawidłowa podstawa wymiaru składek, zaś do wymierzania, pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne i prowadzenia rozliczeń z płatnikami składek właściwy jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych ( art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.). W takiej sytuacji decyzja określająca podstawę wymiaru z uwzględnieniem owego "dodatkowego" wynagrodzenia jest skomponowana właściwie i zawiera wszelkie elementy potrzebne do jej kontroli. Zwiększenie wymiaru składek w ramach tego samego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym nie stanowi samodzielnej podstawy do objęcia obowiązkiem ubezpieczeń społecznych. Nie ma zatem potrzeby wydawania w tym zakresie odrębnych decyzji. SSO del. Beata Golba - Kilian SSA Grażyna Czyżak SSA Daria Stanek