pozwany nie wydał żadnej decyzji, a jedynie wystosował pismo, w którym ustalił wysokość zadłużenia ubezpieczonego na dzień 27.02.2020 r. Ewentualnie wniósł o oddalenie odwołania. Na koncie płatnika widnieje, bowiem zadłużenie w łącznej wysokości 133.226,02 zł, plus koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i odsetki. Dnia 15.10.2014 r. płatnik złożył wniosek o umorzenie składek na podstawie ustawy abolicyjnej, lecz postępowanie jest zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie sądowe. Konto płatnika jest na bieżąco rozliczane a następne okresy zadłużenia, czyli od września 2019 do stycznia 2020, sukcesywnie oddawane do egzekucji. Brak podstaw do uznania, że należności za okresy: 08-09.11/2004; 09/2006; 07.2007-02.2009 są przedawnione, bowiem postępowanie w sprawie umorzenia należności nie zostało zakończone, z uwagi na toczące się postępowanie sądowe. Sąd postanowieniem z 26.08.2020 r. przekazał organowi do rozpoznania skargę na wszczęcie postępowania egzekucyjnego i wniosek o uchylenie zajęcia rachunków bankowych (k. 50v). Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, uznając że w sprawie organ wydał decyzję, wyrokiem z 10 marca 2021 r. w punkcie I zmienił zaskarżoną decyzję z 27 stycznia 2020 r., znak: (...) w ten sposób, że wysokość niedopłaty z tytułu należności głównych za okres 05/2004 do 12/2019 wynosi: - na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych – 91.721,54 zł, - na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych – 30.241,44 zł, - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – 7.830,56 zł; w punkcie drugim oddalił odwołania w pozostałym zakresie i w punkcie trzecim nie obciążył odwołujących kosztami procesu na rzecz pozwanego. Sąd Okręgowy ustalił, że J. Z. od roku 1997 prowadzi działalność w zakresie organizacji imprez, programów sportowych, sprzedaży urządzeń peryferyjnych, szkoleń sportowych. Do 2015 roku zatrudniał pracowników. Na terenie Słowacji pracował przy telemarketingu (praca zdalna). Pobierał za tą pracę symboliczne wynagrodzenie. Pracował również na terenie Niemiec w firmie (...), lecz nie podlegał tam ubezpieczeniom społecznym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. decyzją z 21.04.2010 r. nr (...) stwierdził, że J. Z., jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę nakładczą u płatnika składek (...) Sp. z o.o. w Z. nie podlega ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu i rentowemu) od dnia 1.01.2006 r. do 28.02.2006 r. W okresie od 1.03.2011 r. do 30.05.2011 r. płatnik składek podlegał ustawodawstwu słowackiemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. J. Z. od 1.06.2012 do 30.06.2015 podlegał ustawodawstwu polskiemu z tytułu wykonywania pracy. Niemiecka instytucja łącznikowa nie potwierdziła przebytych okresów ubezpieczenia w Niemczech i stwierdziła brak zgłoszenia skarżącego do ubezpieczeń społecznych na terenie Niemiec w okresie od 1.06.2012 r. do 30.06.2015 r. Płatnik składek w dniu 15.10.2014 r. złożył wniosek o umorzenie składek na podstawie ustawy z 9.11.2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Wniósł o umorzenie należności składkowych za okres od 1.01.1999 do 28.02.2009. Organ rentowy postanowieniem z 24.10.2014 r. zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależne jest od ustalenia bezspornego okresu podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu w okresie wskazanym w art. 1 ust. 1 ustawy abolicyjnej – do czasu uprawomocnienia się decyzji w sprawie podlegania tym ubezpieczeniom, tj. decyzji (...) Oddział w Z. z 21.04.2010 r. nr (...). J. Z. pismem z 6.12.2016 r. złożył w ZUS wniosek o wyrażenie zgody na zawarcie układu ratalnego w celu spłacenia należności wobec ZUS. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie wystawionych tytułów wykonawczych, wystawionych zarówno na niego jak i na jego żonę B. Z., a także o częściowe umorzenie płatności. W odpowiedzi na wniosek ubezpieczonego, pismem z dnia 16.12.2016 organ rentowy poinformował skarżącego, że zakres wniosku z 6.12.2016 r. jest tożsamy z zakresem wniosku o umorzenie nieopłaconych należności z 16.10.2014 r., a w tej sprawie nie została dotychczas wydana decyzja. Wobec tego ZUS nie nadał biegu wnioskowi z 6.12.2016 r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze w sprawie IV U 1113/10 z odwołania (...) Sp. z o.o. w Z. m.in. od decyzji ZUS z 21.10.2010 r. nr (...) w sprawie dotyczącej J. Z., postanowieniem z 29.06.2018 r. umorzył postępowanie, bowiem postanowieniem z 12.04.2018 r. Sąd Rejonowy w Zielonej Górze VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego rozwiązał Spółkę (...). Ubezpieczony zawarł z organem rentowym w dniu 1.04.2019 r. umowę o rozłożenie na raty należności z tytułu składek, za okres zadłużenia: - ubezpieczenie społeczne – od 04/2004 do 07/2018; - ubezpieczenie zdrowotne – od 05/2004 do 07/2018; - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych – od 04/2004 do 07/2018; w łącznej kwocie 194 66,98 zł. Postanowieniem z 8.04.2019 r., nr (...) organ rozłożył na raty zapłatę kosztów egzekucyjnych według stanu na dzień 4.04.2019, w łącznej kwocie 10.652,38 zł (tytuły wykonawcze za okres od 04/2004 do 07/2018). ZUS poinformował ubezpieczonego pismem z 9.08.2019 r., że w związku z zaistnieniem warunku wymienionego w (...) umowy nr (...) z 1.04.2019 r., umowa uległa rozwiązaniu z dniem 7.08.2019 r., bowiem dłużnik, w terminie wyznaczonym przez ZUS, nie uregulował różnicy wraz z odsetkami za zwłokę, naliczonymi na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej do dnia wpłaty włącznie. Pismem z tego samego dnia poinformował również, że koszty egzekucyjne są wymagalne od 7.08.2019 r., nieuregulowane koszty egzekucyjne stają się natychmiast wymagalne i podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Organ rentowy w dniu 29.07.2019 r. dokonał rozliczenia wpłat, które wpłynęły na konto skarżącego od 1.01.2018 r. i ustalił niedopłatę na: - ubezpieczenie społeczne – 93 382,47 zł za okres od 04/2004 do 06/2019; - ubezpieczenie zdrowotne – 31 247,31 zł za okres od 06/2004 do 06/2019; - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – 8 306,23 zł za okres od 04/2004 do 06/2019. Zadłużenie objęte układem ratalnym. Organ decyzją z 15.11.2019 r. określił wysokość zadłużenia ubezpieczonego z tytułu składek w wysokości 7 481,52 zł, w tym na: - ubezpieczenie społeczne za okres od 03/2019 do 08/2019 w kwocie 5 007,30 zł, oraz należne odsetki w kwocie 156,00 zł; - ubezpieczenie zdrowotne za okres od 03/2019 do 08/2019 w kwocie 2 053,92 zł, oraz należne odsetki w kwocie 59,00 zł; - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 03/2019 do 08/2019 w kwocie 420,30 zł oraz należne odsetki w wysokości 0,00 zł. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. decyzją z 27.01.2020, znak: (...), dokonał rozliczenia konta J. Z. na dzień 27.01.2020 i ustalił niedopłatę w wysokości: - ubezpieczenia społeczne w kwocie 121 731,76 zł, za okres od lipca 2004 do grudnia 2019; - ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 42 712,05 zł, za okres od września 2004 do grudnia 2019; - Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 10 659,19 zł, za okres od lipca 2004 do grudnia 2019. Do wskazanych kwot zadłużenia powinny zostać również doliczone odsetki. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. zawiadomieniem z 20.05.2020 r. poinformował J. Z., iż wznowione zostało postępowanie w sprawie wniosku ubezpieczonego z 15.10.2014 r. ZUS dnia 22.05.2019 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia ustawodawstwa właściwego oraz obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym przez skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 1.06.2012 do 30.06.2015, i ustalił, że w w/w okresie płatnik podlegał ustawodawstwu polskiemu. ZUS postanowieniem z 13.07.2020 r. zawiesił postępowanie w sprawie z wniosku z 15.10.2014 r. do czasu zakończenia postępowania sądowego. Organ rentowy zawiadomieniem z 8.09.2020 r. poinformował ubezpieczonego o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie z wniosku z 15.10.2014 r. Organ rentowy decyzją z 5.10.2020 r. nr 4880 określił, że według stanu na dzień 16.10.2014 r. umorzeniu będą podlegały należności z tytułu składek na:
przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że organ rentowy wydał sporną „decyzję" i stronie przeciwnej przysługiwało odwołanie w sytuacji gdy pozwany nie wydał żadnej decyzji w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe zarzuty organ wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części, dotyczącej jego pkt. I i odrzucenie odwołania. Ubezpieczeni natomiast, w apelacji wnieśli o zmianę wyroku w części - uchylenie roszczeń ZUS w zakresie nieopłaconych składek do 28.02.2009 r. Wskazali, że podstawą jest złożony wniosek do ZUS 16.10.2014 r. Powodem braku decyzji ZUS odnośnie abolicji było toczące się postępowanie w sprawie firmy (...) w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Forma zatrudnienia przez (...) była akceptowana przez ZUS. Postępowanie zostało umorzone. Wniosek został prawidłowo złożony a ustawa o abolicji zawiera umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres 01.01.1999 r. do 28.02.2009 r., oraz należnych odsetek, kosztów upomnienia I kosztów prolongacyjnych. Skarżący wnieśli też o uchylenie roszczeń ZUS w zakresie nieopłaconych składek za okres 1.03.2011 do 30.06.2015 r. na podstawie decyzji ZUS o podleganiu pod inne ustawodawstwo z dnia 15.06.2011 r. Apelujący wskazali, że decyzja została zmieniona po przystąpieniu do ubezpieczenia w ZUS i wtedy nastąpiła wymagalność spłaty składek jako zaległości. ZUS przed podjęciem decyzji o podleganiu pod inne ustawodawstwo otrzymywał dane co do formy i miejsca zatrudnienia, ale ten temat wyjaśniał po ustaniu umów, które sam zamykałem nabierając podejrzeń co do legalności zatrudnienia w K.. Skarżący wnieśli o uchylenie wyroku i ponowne naliczenie zadłużenia. Sąd Apelacyjny rozważył sprawę i uznał, że apelacja organu jest zasadna. W ocenie Sądu Apelacyjnego, ustalenia Sądu pierwszej instancji nie pozwalają na zdefiniowanie materialnej podstawy rozstrzygnięcia. Ustalenia sprawy w istocie sprowadzają się do opisania historii stosunku publicznoprawnego łączącego ubezpieczonych z organem. Sąd Apelacyjny, dla przejrzystości historię tę ujął w formie tabeli, co przedstawia się następująco: wnioski płatników okres niepodlegania ubezp. społ. zadłużenie decyzje ZUS orzeczenia SO 1.01.2006 – 28.02.2006 decyzja z 21.04.2010 r. nr (...), k.10 29.06.2018 r. umorzenie postępowania IVU 113/10, k.15 1.03.2011 – 30.05.2011 bezsporne 15.10.2014 o umorzenie na podst. ustawy abolicyjnej, k. 1 akta ZUS 1.01.1999 do 28.02.2009 a-ubezpieczenie społeczne za okres: 05-09,11/2004; 01,09/2006; 07/2007-02/2009; 23 540,01 zł b-ubezpieczenie zdrowotne za okres: 06-09,11/2004; 07-10,12/2007; 01/2008-02/2009; 8 344,49 zł; c-FP za okres: 05-09,11/2004; 01,09/2006; 07,08,10-12/2007; 01/2008-02/2009; 2 153,46 zł ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe za okres: 05-11/2004; 01,09/2006; 07/2007-02/2009 ubezpieczenie zdrowotne za okres: 06-09,11/2004; 07/2007-02/2009 FP, FGSP za okres: 04-09,11/2004; 01,09/2006; 07/2007-02/2009 Należności j.w. Wysokość niedopłaty z tytułu należności głównych za okres 05/2004 - 12/2019 wynosi: -FUS – 91 721,54 zł; -FUZ – 30 241,44 zł; -FP, FGŚP – 7 830,56 zawiesza postanowieniem z 24.10.2014, k.4 decyzja z 5.10.2020 r., określa, że według stanu na dzień 16.10.2014 umorzeniu będą podlegały należności z tytułu składek k.34 decyzja z 5.10.2020 r. umorzenie postępowania w zakresie nieopłaconych należności, k.36 6.12.2016 r. o układ ratalny, k.7 ubezpieczenie społeczne 4/2004-7/2018; ubezpieczenie zdrowotne 5/2004-7/2018; FP, FGŚP 4/2004-7/2018 194 66,98 zł 1.04.2019, umowa o rozłożenie na raty k.7 rozwiązanie umowy z dniem 7.08.2019 bez wniosku; pismo informacyjne ubezpieczenie społeczne 4/2004-6/2019; 93 382,47 zł ubezpieczenie zdrowotne 6/2004-6/2019; 31 247,31 zł FP, FGŚP 4/2004-6/2019; 8 306,23zł Zadłużenie objęte układem ratalnym. rozliczenie wpłat 29.07.2019 Ubezpieczenie społeczne 3/2019-8/2019; 5 007,30 odsetki 156 zł; ubezpieczenie zdrowotne 3/2019-8/2019 2 053,92 odsetki 59 zł; FP, FGŚP 3/2019-8/2019 420,30 decyzją z 15.11.2019 r określa wysokość należności składkowych bez wniosku; pismo informacyjne ubezpieczenia społeczne 7.2004-12.2019; 121 731,76 zł, ubezpieczenie zdrowotne, 9.2004-12.2019; 42 712,05 zł FP, FGŚP 7.2004-12.2019; 10 659,19 zł rozliczenie konta 27.01.2020 Powyższe wskazuje, że sytuacja faktyczna płatników jest złożona, jeśli chodzi o rozliczenie należności składkowych, i wskutek aktywności płatników, podlega ciągłym modyfikacjom. W nawiązaniu do wniosków sądu pierwszej instancji, istotne jest także, że na skutek wniosku płatnika z 15.10.2014 r. o umorzenie zaległych składek na podstawie ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r. poz. 1551) tzw. ustawy abolicyjnej, organ wydał decyzję warunkową z 5.10.2020 r., jednak wobec nie spełnienia przez płatników warunków, umorzył to postępowanie, ale nie umorzył należności składkowych. Kwestią kluczową w sprawie jest także trafna ocena Sądu pierwszej instancji, że na odwołującym, który prowadził działalność gospodarczą i który był płatnikiem składek, spoczywał obowiązek obliczania, rozliczania oraz opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy. Bowiem zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z 13.01.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Obowiązek samoobliczenia i opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne powstaje z mocy prawa za każdy okres ubezpieczenia (miesiąc kalendarzowy), a ewentualna decyzja organu ubezpieczeń społecznych ustalająca wysokość zobowiązania składkowego lub zaległości z tytułu nieopłaconych w terminie zobowiązań składkowych ma charakter deklaratoryjny. W powyższym kontekście, rozważanie, czy wysłane do ubezpieczonego, systemowo generowane pismo ZUS z 27.01.2020 r. stanowi decyzję, czy jest to jedynie pismo informacyjne o saldzie rozliczenia konta, prowadzi do odpowiedzi, że płatnik otrzymał pismo, które jest jedynie informacją o saldzie konta, a przy tym do pisma załączono szczegółowe zestawienie zadłużenia wg stanu na 27.01.2020 r. Wynika to jednoznacznie z treści pisma - jest to dokument systemowy WRI, wysyłany przez Centralę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ramach masowej wysyłki informacji o rozliczeniu wpłat na 31.12.2019 r. Nie jest zatem decyzją w rozumieniu art. 87 ustawy systemowej w zw. z art. 107 §1 k.p.a., już chociażby z tego względu, że nie zawiera rozstrzygnięcia określonej sprawy, jak również uzasadnienia faktycznego i prawnego. Należy też zauważyć, że w związku z pismem z 27.01.2020 r. nie toczyło się w sprawie płatników żadne postępowanie, które wymagałoby rozstrzygnięcia organu. Ani płatnicy nie złożyli wniosku o ustalenie zaległych należności składkowych, ani też organ nie wszczął w tym przedmiocie postępowania z urzędu. Pismo z 27.01.2020 r. nie stanowiło więc wyniku jakiegokolwiek postępowania z udziałem płatników. Co więcej płatnicy już wcześniej otrzymywali analogiczne rozliczenia wpłat, tj. wg stanu na 31.12.2018 r. , k.5 akt ZUS, potem rozliczenie wpłat wg stanu na 29.07.2019 r. wraz z pismem informacyjnym z 29.07.2019 r. Płatnicy nie kwestionowali tych rozliczeń. Co więcej organ decyzją z 15.11.2019 r. określił wysokość zadłużenia na dzień 15.11.2019 za okres marzec-sierpień 2019 r. - decyzja nie została zakwestionowana. Istotne jest również to, że ustalenia salda rachunku i określenie wysokości zadłużenia, nie skutkuje powstaniem zobowiązania po stronie płatnika i ma walor typowo porządkujący. Jest tak ponieważ to płatnik, w myśl art. 46 ust. 1 ustawy systemowej ma obowiązek ustalania i rozliczania składek, a organ podejmuje czynności wyjaśniające, ewentualnie wydaje decyzje wymiarowe. Wymaga wreszcie podkreślenia, że zgodnie z art. 83 ustawy systemowej: 1. Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 1a) ustalania płatnika składek; 2) przebiegu ubezpieczeń; 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek; 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych; 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W katalogu kompetencji organu ustawodawca nie zamieścił więc zagadnienia ustalania zadłużenia z tytułu należności składkowych, co jest oczywiste, ponieważ płatnik ma prawny obowiązek samodzielnego ustalania wysokości składek i terminowej zapłaty. Analizowane pismo organu z 27.01.2020 r. nie było zatem decyzją, ponieważ po pierwsze nie stanowiło przedmiotu rozstrzygnięcia sprawy płatnika, ani podjętej na wniosek, ani wszczętej z urzędu, a po drugie dotyczyło ustalenia salda należności składkowych na określoną datę, które to zagadnienie nie stanowi przedmiotu decyzji organu w rozumieniu art. 83 ustawy systemowej. Płatnik nie mógł zatem skutecznie prawnie złożyć odwołania o decyzji, gdyż w sprawie ustalenia wymiaru należności składkowych nie toczyło się żadne postępowanie, które wymagałoby rozstrzygnięcia. W tym kontekście, nie ma żadnego znaczenia prawnego to, że pismo organu ma zasadnicze elementy decyzji i mogło być potraktowane jako decyzja. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie są to wystarczające przesłanki do uznania wydania decyzji, ponieważ brak prawnego substratu decyzji, jak też postępowania w tym przedmiocie. Idąc tokiem rozumowania Sądu Okręgowego należałoby uznać, że każde pismo informacyjne organu stanowi decyzję administracyjną z prawem odwołania do sądu, czemu zdecydowanie przeczy treść art. 83 ustawy systemowej. Sąd Apelacyjny nie miał wątpliwości, że pismo organu z dnia 17.01.2020 r. jest w istocie adresowaną do skarżących informacją o stanie zadłużenia. Stanowi czynność materialno-techniczną, a nie decyzję administracyjną, a zatem nie może być przedmiotem odwołania (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2.03.2010 r., II SA/Wa 2023/09, LEX nr 605621). Podsumowując, odwołujący nie zgłosili wniosku o dokonanie przez organ przeliczenia zadłużenia, organ w tym przedmiocie nie prowadził postępowania i nie wydał żadnej decyzji. Należy przypomnieć, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są rozpoznawane w postępowaniu odrębnym, przewidującym szczególne uregulowania. W sprawach tych, zgodnie z art.
k.p.c. droga sądowa rozpoczyna się - po zakończeniu postępowania administracyjnego przed organem rentowym - wniesieniem odwołania od decyzji tego organu. Oznacza to, że dochodzenie przed sądem ubezpieczeń społecznych prawa, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego, jest niedopuszczalne z wyjątkiem przewidzianym w art.
W przedmiotowym postępowaniu, rozpatrywanie odwołania ubezpieczonych było więc niedopuszczalne, ponieważ organ nie wydał decyzji. W sprawie, ani Sąd Okręgowy, ani Sąd Apelacyjny nie były więc uprawnione do orzekania o ewentualnych należnościach składkowych wnioskodawców, które nie były przedmiotem postępowania przed organem i w efekcie rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny, zgodnie z art. 386 § 3 k.p.c. w zw. z art. 199 §1 pkt 1 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i odrzucił odwołanie ubezpieczonych. W konsekwencji zaistniałego stanu procesowego sprawy, apelacje ubezpieczonych były bezprzedmiotowe i nie podlegały rozpoznaniu. Na podstawie art. 98 k.p,c, orzeczono o kosztach procesu liczonych według norm przepisowych, obciążających strony przegrywające sprawę. Beata Górska Jolanta Hawryszko Gabriela Horodnicka- Stelmaszczuk
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.