Przepis ten w brzmieniu obowiązującym od dnia 27 czerwca 2017 r. stanowi, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Zgodnie zaś z art.
1 k.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Z porównania obu przepisów wynika, że nowelizacja dokonana z dniem 27 czerwca 2017 r. polegała na uzupełnieniu mechanizmu obliczania trzyletniego terminu a tempore scientiae o przesłankę należytej staranności w dowiedzeniu się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Od dnia 27 czerwca 2017 r. bieg terminu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym może się więc rozpocząć nie tylko od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia (jak stanowił art.
w dotychczasowym brzmieniu), ale także od dnia, w którym poszkodowany przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o ww. okolicznościach. W dotychczasowym stanie prawnym dla rozpoczęcia biegu przedawnienia istotna natomiast była jedynie rzeczywista świadomość poszkodowanego, a nie starania podejmowane przez niego w celu ustalenia osoby zobowiązanej do naprawienia szkody (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt V CSK 680/15, LEX nr 2108514). W niniejszej sprawie powód twierdził, że nielegalny pobór energii miał miejsce w okresie od dnia 17 września 2014 r. do dnia 19 marca 2018 r. Delikt miał więc charakter ciągły. Jak zaś wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 maja 2014 r. (sygn. akt V CSK 370/13, LEX nr 1491334): „jeżeli źródłem szkody jest czyn o charakterze ciągłym, to przedawnienie rozpoczyna bieg dopiero od dnia ustania tego czynu; dotyczy to jednak tylko początku biegu dziesięcioletniego terminu przedawnienia (art.
zdanie drugie k.c.), liczonego od dnia nastąpienia zdarzenia wywołującego szkodę. Na bieg trzyletniego terminu, liczonego od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, wpływa to jedynie w ten sposób, że po upływie dziesięciu lat od ustania czynu o charakterze ciągłym będącego źródłem szkody, kończy bieg - jeżeli się rozpoczął - również ten trzyletni termin (jeżeli się on nie rozpoczął, to nie może on oczywiście już się rozpocząć)”. Innymi słowy, to, że delikt miał charakter ciągły nie zmienia faktu, że początek 3-letniego terminu przedawnienia a tempore scientiae jest powiązany z dowiedzeniem się przez poszkodowanego o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, zaś ustanie czynu ciągłego ma jedynie znaczenia dla biegu 10-letniego terminu przedawnienia a tempore facti. Dalej należy wyjaśnić, że w dacie rozpoczęcia rzekomego nielegalne poboru energii przez pozwanego obowiązywał art.
w dotychczasowym brzmieniu, który – jak wyjaśniono wyżej – łączył początek biegu przedawnienia z dowiedzeniem się przez poszkodowany o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Powód kontrolę w lokalu pozwanego przeprowadził natomiast dopiero po niecałych 4 latach od rzekomego rozpoczęcia nielegalnego pobierania energii, a w dniu 21 marca 2018 r. stwierdził w protokole, że pozwany pobierał energię bez zawarcia umowy. Teoretycznie, 3-letni termin przedawnienia powinien zatem rozpocząć swój bieg najpóźniej w dniu 21 marca 2018 r. Jak jednak wskazano wyżej, w dniu 27 czerwca 2017 r. wszedł w życie znowelizowany art.
łączący rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia także z dniem, w którym poszkodowany przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 21 kwietnia 2017 r. o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji (na podstawie której znowelizowano art.
k.c.) do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się przepis art.
33 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że jeżeli trzyletni termin przedawnienia rozpocząłby bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, termin ten rozpoczyna bieg w dniu jej wejścia w życie. W świetle tego przepisu należy zatem przyjąć, że stosując art.
w nowym brzmieniu termin przedawnienia rozpocząłby bieg przed dniem wejścia w życie ustawy, ponieważ powód – jako profesjonalny, duży podmiot działający na rynku energetycznym – przy zachowaniu należytej staranności z pewnością powinien dowiedzieć się o nielegalnym poborze energii wcześniej niż dopiero po kilku latach od rzekomego rozpoczęcia tego stanu. Innymi słowy, skoro powód twierdził, że nielegalny pobór rozpoczął się w dniu 17 września 2014 r. to przy zachowaniu należytej staranności (uwzględniając zawodowy charakter jego działalności) powinien dowiedzieć się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia przed 27 czerwca 2017 r. czy przed 19 lub 21 marca 2018 r. W świetle art. 38 ww. ustawy nowelizacyjnej należało zatem przyjąć, że 3-letni termin przedawnienia roszczenia powoda rozpoczął bieg w dniu 27 czerwca 2017 r. (a więc w dniu wejścia w życie ww. ustawy z dnia 21 kwietnia 2017 r.). Powództwo zostało natomiast wytoczone w dniu 24 grudnia 2019 r. (k. 30), a więc przed upływem terminu przedawnienia. Roszczenie powoda nie było więc przedawnione. Z tych przyczyn powództwo zostało oddalone, o czym orzeczono w pkt I wyroku. O kosztach procesu orzeczono w pkt II wyroku zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Powództwo zostało w całości oddalone, dlatego powód powinien zwrócić pozwanemu koszty procesu w kwocie 1.817 zł, na którą składały się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1.800 zł (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Od powyższej kwoty zasądzono odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty zgodnie z art. 98 § 1 1 k.p.c. asesor sądowy Paweł Bocian
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.