Sygn. akt VI Ka 337/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 września 2021 r. Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Elżbieta Kosecka - Sobczak Protokolant: stażysta Anna Pikulska przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Elblągu Małgorzaty Lewko po rozpoznaniu w dniu 16 września 2021 r. w Elblągu sprawy W. B. s. W. i H. ur. (...) w O. oskarżonego o czyn z art. 209 § 1 kk z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Iławie z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt II K 518/20 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. M. S. 516,60 zł brutto za obronę udzieloną oskarżonemu z urzędu przed sądem II instancji oraz 183,88 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu do sądu, III. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie przed sądem II instancji. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 337/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Iławie z 18 marca 2021r. w spr. II K 518/20 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1 W. B. Karalność oskarżonego Czyn przypisany z art. 209§1kk Informacja z KRK k.251-252 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1 Informacja z KRK Dokument został sporządzony przez organ do tego uprawniony, nie był kwestionowany przez strony, stąd zasługuje na wiarygodność. 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut
- obrazy art. 7 kpk, co doprowadziło sąd I instancji do błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że w opisie czynu przypisanego przyjęto, że oskarżonych uchylał się od obowiązku alimentacyjnego w okresie od września 2018r. do grudnia 2019r. Okres przypisanego czynu w zakresie daty początkowej należy zaś utożsamić z tym, że oskarżony był zarejestrowany w urzędzie pracy do sierpnia 2018r., a daty końcowej z tym, że pod koniec 2019r. nie otrzymał wynagrodzenia za pracę i złożył pozew o zapłatę zaległego wynagrodzenia za grudzień 2019r. i styczeń 2020r., a sąd uznał, że między tymi datami oskarżony wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 209§1kk. Stąd okoliczności powstałe przed i po okresie czynu przypisanego – a podnoszone w apelacji- nie mają znaczenia dla rozpoznania sprawy. Nie ma więc większego znaczenia to, że oskarżony przed wrześniem 2018r. poszukiwał matki czy to, że w trakcie, gdy był zarejestrowany w urzędzie pracy, to do września 2018r. poszukiwał zatrudnienia za pośrednictwem tego urzędu. Nie ma też znaczenia okoliczność zaszła po grudniu 2019r. tj. przyznany zeznaniami żony oskarżonego i relacją samego oskarżonego fakt zachorowania A. B.
(1)na nowotwór na początku roku 2020 (nota bene A. B. na rozprawie w dniu 28 stycznia 2021r. zeznała, że jej problemy zdrowotne pojawiły się na początku 2020r., opisała swój proces leczenia w trakcie 2020r., zeznając że teraz osiąga niższy dochód bo jest na zwolnieniu lekarskim, przy czym jednocześnie podała, że na zwolnieniu jest od maja 2019r., ale ta ostatnia okoliczność jako sprzeczna z pozostałą częścią zeznań A. B. nie może prowadzić do wniosku by A. B.
(1)osiągała niższy dochód przebywając na zwolnieniu chorobowym już od maja 2019r., gdy i sama świadek A. B.
(1)i oskarżony konsekwentnie i spójnie podawali, że żona oskarżonego zaczęła chorować dopiero od stycznia 2020r. i dopiero w maju 2020r. zdiagnozowana jej chorobę i rozpoczęto leczenie). Nie można się zgodzić ze skarżącym by sąd I instancji dokonał błędnej oceny zebranych dowodów i w ten sposób postąpił niezgodnie z treścią art. 7 kpk. Bowiem w okresie czynu przypisanego oskarżony wykonywał płatne prace dorywcze, odbył też płatny 3-miesięczny staż, płatny kurs, sam był w tym czasie zdrowy i jego obecna żona jeszcze nie chorowała. Zachodziły więc w czasie czynu przypisanego warunki by oskarżony płacił tytułem alimentów na córkę J. regularnie kwoty wyższe niż te które czasami wpłacał, a które wynikają z dokumentów nadesłanych przez komornika. A płacenie czasami po 100zł/miesiąc wskazywało na negatywny stosunek oskarżonego do ciążącego na nim obowiązku systematycznego łożenia na utrzymanie córki J., co doprowadziło do ponad 3-miesięcznych zaległości w płatności alimentów w określonej wyrokiem sądu wysokości po 600zł miesięcznie. Wniosek ten jest tym bardziej uprawniony, że obecnie, gdy żona oskarżonego choruje i osiąga niższy dochód i gdy oskarżony pracując na ¼ etatu też osiąga niewielki dochód, to oskarżony płaci całą należną kwotę tytułem alimentów a nawet stara się nadpłacać, by spłacać zaległe alimenty. Dlatego argumenty obrońcy, że porównywalne z obecnymi dochody i żony oskarżonego i samego oskarżonego z czasu czynu nie pozwalały W. B. na płacenie w okresie od września 2018r. do grudnia 2019r. wyższych kwot tytułem alimentów na córkę J., nie podlegały uwzględnieniu. Nie mógł temu służyć też argument, iż rodzina oskarżonego korzysta z pomocy finansowej teścia, gdyż oskarżony nie sprecyzował w wyjaśnieniach od kiedy taką pomoc z żoną otrzymują i czy jest ona regularna. Przy czym w sytuacji, gdy oskarżony w czasie czynu osiągał dochody od 500zł do 2000 zł miesięcznie, jego żona przed chorobą pracowała osiągając dochód miesięczny w wysokości 4.500zł netto (a przy dwójce dzieci z pewnością dodatkowo dostawała co miesiąc 1000zł z programu 500+), to nie można zgodzić się obrońcą by byli oni na granicy ubóstwa. Trzeba zaś podkreślić, że oskarżony zakładając nową rodzinę nie przestał być biologicznym ojcem małoletniej J., o której byt też powinien się troszczyć, a nie tylko uwzględniać potrzeby nowej rodziny i przerzucać koszty utrzymania J. na byłą żonę (której sytuacja finansowa nie była zbyt dobra i która musiała korzystać z pomocy finansowej rodziców czy aktualnie partnera). Nawiązując zaś do podkreślenia przez obrońcę, że oskarżony z żoną ma rozdzielność majątkową, to należy zauważyć, że z relacji oskarżonego i A. B.
(1)nie wynika by prowadzili oni osobne gospodarstwa domowe, by nie mieli wiedzy o sytuacji majątkowej współmałżonka. Dlatego nie można było się zgodzić z obrońcą, że sąd I instancji powinien uwzględnić zapewnienia zawarte w zeznaniach obecnej żony oskarżonego, że oskarżony nie mógł w okresie czynu uiszczać systematycznie wyższych kwot alimentów na rzecz córki J. czy nawiązujące do tego relacje oskarżonego. Wniosek o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z przyczyn dla których nie uwzględniono zarzutu obrazy art. 7 kpk Lp. Zarzut
- błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Jak wskazano w rozważaniach dot. zarzutu obrazy art. 7 kpk, to sąd I instancji prawidłowo ocenił cały materiał dowodowy i w oparciu o tą ocenę właściwie ustalił, że oskarżony popełnił czyn mu przypisany, bo wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 209§1kk. Natomiast wybiórczo przytoczone przez obrońcę okoliczności, nawiązujące tylko do pewnych dowodów, które oceniono powyżej, nie mogły służyć do zakwestionowania prawidłowości orzeczenia sądu I instancji czy wykazania wadliwości poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń stanu faktycznego. Wniosek o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z przyczyn dla których nie uwzględniono zarzutów obrazy art. 7 kpk i błędnych ustaleń faktycznych. Lp. Zarzut
- rażąco niewspółmiernej kary ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Nie podlegał uwzględnieniu zarzut rażąco niewspółmiernej kary. Obrona na jego poparcie odwołała się do tego, że oskarżony pracuje, zajmuje się dziećmi i chorą żoną, obecnie płaci alimenty. Przywołano więc same okoliczności na korzyść oskarżonego. Trzeba jednak zaznaczyć, że okres przypisanej niealimentacji oskarżonego nie był krótki, bo trwał ponad rok i przez swój czyn pozbawił w tym czasie biologiczną małoletnią córkę należnego jej od niego źródła utrzymania (gdy matka dziecka nie otrzymywała alimentów z Funduszu Alimentacyjnego). Obowiązek łożenia przez oskarżonego na utrzymanie J. wynikał zaś tak z norm moralnych, przepisów prawnych, jak i wprosi wyroku sądu, do czego oskarżony się nie stosował uznając, że musi zapewnić byt sobie i członkom aktualnej rodziny. Ponadto oskarżony był uprzednio karany. Stąd orzeczona kara ograniczenia wolności nie mogła być wymierzona w minimalnym rozmiarze. Nadto kara nie może być symboliczna i cele kary w niniejszej sprawie może spełnić tylko kara orzeczona, gdyż postulowana kara nie ma szans by cele prewencyjne, tak wobec oskarżonego jak i członków społeczeństwa, za przypisaną wielomiesięczną niealimentację córki spełnić, bo orzeczenie kary niższej mogłoby zachęcić innych do wielomiesięcznego uchylania się od płacenia alimentów w nadziei że sąd orzeknie za to minimalną karę. Nawet gdy oskarżony zrozumiał naganność swojego zachowania i zaczął płacić na bieżąco alimenty, to już znalazło odzwierciedlenie w tym, że wymierzono tylko 4 miesiące kary ograniczenia wolności, gdy sąd mógł orzec karę w znacznie wyższym wymiarze. Stąd nie można było zgodzić się z obrońcą, że kara wymierzona to kara rażąco surowa, w stopniu, który nie da się zaakceptować. Skoro zaś celem postępowania karnego jest taka odpłata karna, która ma pomóc w zwalczaniu przestępstw, zapobiec im oraz umocnić i innych i samego oskarżonego w poszanowaniu prawa i zasad współżycia społecznego, to kara wymierzona przez sąd I instancji, ma szansę cele takie zapewnić. Dlatego kara w takiej postaci i wymiarze jak to uczynił sąd I instancji jest jak najbardziej sprawiedliwa i uwzględniająca zarazem wszystkie dyrektywy wymiaru kary. Ponadto skoro oskarżony pracuje na ¼ etatu, a dzieci są w wieku szkolnym, to nie koliduje to z możliwością wykonywania przez niego kary ograniczenia wolności po 30 godzin w stosunku miesięcznym, nawet jeżeli oskarżony jeszcze opiekuje się chorą żoną. Wniosek o zmianę wyroku i wymierzenie kary 1 miesiąca ograniczenia wolności przy zobowiązaniu oskarżonego do 20 godzin pracy w stosunku miesięcznym ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z przyczyn dla których nie uwzględniono zarzutu rażąco niewspółmiernej kary.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy cały zaskarżony wyrok Zwięźle o powodach utrzymania w mocy z przyczyn dla których nie uwzględniono zarzutów z apelacji obrońcy oskarżonego 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności pkt. II, III - ponieważ oskarżonego w postępowaniu odwoławczym reprezentował obrońca ustanowiony z urzędu, to należało zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz kancelarii tego obrońcy kwotę 516,60zł brutto tj. uwzględniającą podatek VAT (art. 29 ust. 1 prawa o adwokaturze, §4 ust.1i3, §17ust.2 pkt.4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu) oraz 183,88zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu do sądu, - w ustalonych okolicznościach sprawy, pomimo iż apelacja obrońcy oskarżonego nie zasługiwała na uwzględnienie, to zachodziły podstawy do zwolnienia oskarżonego od kosztów postępowania odwoławczego z uwagi na sytuację materialno-rodzinną (art. 624§1kpk).
- PODPIS