Sygn. akt: II AKa 329/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 stycznia 2021 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSA Waldemar Szmidt (spr.) Sędziowie SA Michał Marzec SO del. Piotr Mika Protokolant Ewelina Polok przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Zawierciu Katarzyny Sacharczuk po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2021 roku sprawy I. P. (P.), syna I. i N., urodzonego (...) w m. I.-F. (Ukraina), oskarżonego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na skutek apelacji prokuratora i obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 19 czerwca 2020 roku, sygn. akt II K 160/19
- zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - uznaje oskarżonego I. P. za winnego tego, że w nocy z 30 na 31 maja 2019 roku w Z., działając w zamiarze ewentualnym pozbawienia życia Y. Z., poprzez ugodzenie go nożem w okolice istotnych dla życia organów, spowodował u wymienionego obrażenia ciała w postaci rany kłutej brzucha pod wyrostkiem mieczykowatym mostka, penetrującej pod prawy łuk żebrowy, rany ciętej uda lewego penetrującej do mięśnia, rany kłutej płata wątroby i krwawienia wewnętrznego do jamy otrzewnowej, które to obrażenia stanowiły ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na udzieloną pokrzywdzonemu pomoc medyczną – to jest przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w związku z art. 148 § 1 k.k. i art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. i za to na mocy art. 148 § 1 k.k. w związku z art. 14 § 1 k.k. i art. 11 § 3 k.k. skazuje go na karę 8 (ośmiu) lat pozbawienia wolności; - uchyla orzeczenie z pkt. 2 wyroku i w to miejsce na mocy art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zalicza oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 31 maja 2019 roku godz. 00:40 do 14 stycznia 2021 roku;
- w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
- zasądza od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowy w Częstochowie) na rzecz adwokata B. K. – Kancelaria Adwokacka w C. kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym 23 % VAT, tytułem kosztów obrony z urzędu udzielonej oskarżonemu I. P. w postępowaniu odwoławczym oraz kwotę 123,53 (sto dwadzieścia trzy 53/100) złotych tytułem zwrotu kosztów dojazdu do sądu;
- zwalnia oskarżonego I. P. od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa. SSO del. Piotr Mika SSA Waldemar Szmidt SSA Michał Marzec UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IIAka 329/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z 19 czerwca 2020 roku sygn. akt IIK 160/19 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☒ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.
- 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.
- 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.
- Apelacja Prokuratora. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że oskarżony nie działał z zamiarem pozbawienia życia Y. Z. i brak jest podstaw do przypisania mu przestępstwa z art. 13 par 1 w zw. z art. 148 par 1 k.k. , podczas gdy wnikliwa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku przeciwnego ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut apelacji prokuratora jest w znacznej części uzasadniony. Sąd I instancji orzekając i oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznając działanie oskarżonego jako wyczerpujące jedynie znamiona przestępstwa z art. 156 par 1 pkt 2 k.k. popełnił błąd. Sąd odwoławczy podziela argumentację oskarżyciela publicznego zawartą w apelacji, wskazującą, że prawidłowa analiza wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów musi prowadzić do wniosku o zasadności przypisania oskarżonemu popełnienia przestępstwa z art. 13 par 1 k.k. w zw. Z art. 148 par 1 k.k. i 156 par 2 k.k. w zw. z art. 11 par 2 k.k. W szczególności stwierdzić należy, że kluczowe w sprawie zagadnienie strony podmiotowej zachowania oskarżonego, a zatem zamiar z jakim działał zadając obrażenia pokrzywdzonemu determinuje nie tyko, jak to wynika z wywodów sądu I instancji zachowanie po zdarzeniu a także bezpośrednio przed jego zaistnieniem. W tym zakresie nie ulega wątpliwości, że konflikt oskarżonego z pokrzywdzonym nie był powiązany z zamiarem pozbawienia życia. Nie ulega również wątpliwości, że po dokonanym przestępstwie oskarżony żałował czynu którego się dopuścił i wykluczał uprzedni zamiar zabójstwa. Gdy jednak wziąć pod uwagę modus operandi, i towarzyszące mu okoliczności zewnętrzne nie ulega wątpliwości że oskarżony I. P. działając w zamiarze ewentualnym nagłym /dolus eventualis repentinus/, zmierzał in tempore crimins do pozbawienia życia Y. Ż.. Nie sposób inaczej interpretować użycia przez oskarżonego noża o długim ostrzu, zadawania ciosów z dużą siłą, w brzuch, w okolice mostka, w przednią część klatki piersiowej. Oskarżony kontynuował ciosy, kolejny w trakcie szarpaniny trafił w udo. Oskarżony nie zaprzestał agresji aż do interwencji współlokatorów, którzy odciągnęli go od pokrzywdzonego. Reasumując, mnogość zadanych obrażeń, sposób zadawania uderzeń, ich siła, oraz newralgiczny dla życia charakter organów w które były skierowane powodują o konieczności uznania zachowania oskarżonego jako realizującego znamiona przestępstw opisanych w akcie oskarżenia – tak jak to wnosił w apelacji oskarżyciel publiczny, z tym zastrzeżeniem, że zamiar z jakim oskarżony działał określić należy jako ewentualny /godzenie się na spowodowanie śmierci/, a nie jak to wskazano w akcie oskarżenia /apelujący nie przedstawił we wniesionym środku odwoławczym żadnych rozważań w tym przedmiocie/ - bezpośredni. Wniosek wniosek o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek o uchylenie wyroku sądu I instancji do ponownego rozpoznania jest bezzasadny. W sprawie nie zachodzą przyczyny, które uniemożliwiałyby sądowi odwoławczemu rozstrzygnięcie o charakterze reformatoryjnym, które ostatecznie zapadło. 3.
- Apelacja obrońcy. Zarzut rażącej niewspółmierności /surowości/orzeczonej wobec oskarżonego kary poprzez nienależyte uwzględnienie stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynu, podczas gdy należyta ocena wskazanych okoliczności uzasadnia przekonanie, że orzeczenie wobec oskarżonego kary 3 lat pozbawienia wolności spełni w zupełności cele postępowania karnego i wymiaru kary. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut apelacji jest bezzasadny w sposób oczywisty. Przede wszystkim nie może zostać uwzględniony, wobec uznania działania oskarżonego jako wyczerpującego znamiona zbrodni usiłowania zabójstwa. W dalszej kolejności wskazać należy, że argumentacja skarżącego w żaden sposób nie wykazała, aby hipotetyczna i domniemana niewspółmierność orzeczonej kary 4 lat pozbawienia wolności, miała charakter „rażący” w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. wobec postulowanej w apelacji kary 3 lat pozbawienia wolności. Wniosek wniosek o wymierzenie oskarżonemu kary 3 lat pozbawiania wolności i zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z przyczyn wskazanych wyżej /pkt 3.2/ wniosek o złagodzenie kary jest bezzasadny, na uwzględnienie zasługuje natomiast postulat zwolnienia oskarżonego od ponoszenia kosztów procesu, co też sąd odwoławczy uczynił.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
- Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
- Przedmiot i zakres zmiany Sąd Apelacyjny w Katowicach orzekając zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uznał oskarżonego I. P. za winnego tego, że w nocy z 30 na 31 maja 2019 roku w Z., działając w zamiarze ewentualnym pozbawienia życia Y. Z., poprzez ugodzenie go nożem w okolice istotnych dla życia organów, spowodował u wymienionego obrażenia ciała w postaci rany kłutej brzucha pod wyrostkiem mieczykowatym mostka, penetrującej pod prawy łuk żebrowy, rany ciętej uda lewego penetrującego do mięśnia, rany kłutej płata wątroby i krwawienia wewnętrznego do jamy otrzewnowej, które to obrażenia stanowiły ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu, lecz zamierzonego celu nie osiągnął, z uwagi na udzieloną pokrzywdzonemu pomoc medyczną – to jest przestępstwa z art. 13 par 1 k.k. w zw. z art. 148 par 1 k.k. i 156 par 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 par 2 k.k., i za to na mocy art. 148 par. 1 k.k. w zw. z art. 14 par 1 k.k. wymierzył mu karę 8 lat pozbawienia wolności. Ostateczne rozstrzygnięcie o karze stanowić musi wypadkową oceny wszystkich elementów składających się na stopień społecznej szkodliwości czynu i uwzględniać dyrektywy określone w rozdziale VI kodeksu karnego. Powyższe kryteria, gdy uwzględnić zachowanie oskarżonego tuż przez zdarzeniem, agresję która charakteryzowała również pokrzywdzonego, zamiar ewentualny - mający wyraźnie charakter nagłego /dolus repentinus/, a także wspomniane już czynności podjęte bezpośrednio po zdarzeniu, uzasadniają wymierzenie kary surowszej, niż to wynika z wyroku sądu okręgowego, niemniej jednak łagodniejszej niż postulowana we wnioskach prokuratora. Zwięźle o powodach zmiany Powodem zmiany jest odmienna wobec stanowiska Sądu Okręgowego w Częstochowie ocena stanu faktycznego sprawy i uznanie, że oskarżony dopuścił się przestępstwa usiłowania zabójstwa. 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności W pozostałej części zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy jako poprawny.
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 5 Z uwagi na bezmajętność oskarżony został zwolniony od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego, którymi obciążono Skarb Państwa.
- PODPIS SSA Michał Marzec SSA Waldemar Szmidt SSO del Piotr Mika 7.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator, obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sadu Okręgowego w Częstochowie z 19 czerwca 20120 roku sygn akt IIK 160/19 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana