i 2 k.p.c., wprowadzonego do kodeksu postepowania cywilnego na mocy przywołanej nowelizacji. Zgodnie z art.
139 § 1 zdanie drugie, nie odebrał pozwu lub innego pisma procesowego wywołującego potrzebę podjęcia obrony jego praw, a w sprawie nie doręczono mu wcześniej żadnego pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających i nie ma zastosowania art. 139 § 2-3 1 lub inny przepis szczególny przewidujący skutek doręczenia, przewodniczący zawiadamia o tym powoda, przesyłając mu przy tym odpis pisma dla pozwanego i zobowiązując do doręczenia tego pisma pozwanemu za pośrednictwem komornika. § 2 cytowanego artykułu stanowi, że powód w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia mu zobowiązania, o którym mowa w § 1, składa do akt potwierdzenie doręczenia pisma pozwanemu za pośrednictwem komornika albo zwraca pismo i wskazuje aktualny adres pozwanego lub dowód, że pozwany przebywa pod adresem wskazanym w pozwie. Po bezskutecznym upływie terminu stosuje się przepis art. 177 § 1 pkt 6. Tymczasem Sąd Rejonowy, dysponując wiedzą o wadliwości adresów, pod które kierowano korespondencję, nie ponowił próby doręczenia na ustalony adres, a dokonał tego dopiero na skutek pisma strony powodowej. Następnie, po zwrocie przesyłki jako dwukrotnie awizowanej od razu zawiesił postępowanie, nie wdrażając procedury wezwania strony do doręczenia pisma za pośrednictwem komornika. Wcześniejsze wezwanie było bezskuteczne procesowo, bowiem Sąd nie dokonał jeszcze żadnego doręczenia na właściwy adres. W konsekwencji wniosek strony powodowej z 21 grudnia 2020 roku (k. 69) o ustanowienie kuratora był przedwczesny wobec niewyczerpania procedury z art.
Co więcej, we wniosku o ustanowienie kuratora powód ograniczył się do wskazania, że podjął próby poszukiwania informacji umożliwiających weryfikację adresu uczestnika postępowania jednak okazało się to bezskuteczne. Poza informacją z bazy PESEL nie przedstawił jednak żadnych dokumentów potwierdzających próby ustalenia adresu pozwanej, ani nawet nie wskazał na czym konkretnie próby te polegały. W tym kontekście nie sposób uznać aby doszło do uprawdopodobnienia w rozumieniu art. 144 § 1 k.p.c. w zw. z art. 243 k.p.c., że miejsce pobytu strony nie jest znane. Sąd Okręgowy za Sądem Najwyższym wskazuje, że „[u]prawdopodobnienie, że miejsce pobytu strony nie jest znane (art. 144 § 1 k.p.c.), nie jest równoznaczne z udowodnieniem tej okoliczności (art. 243 k.p.c.), jednak z uwagi na znaczenie prawidłowości ustanowienia kuratora procesowego dla ważności postępowania, ustanowienie kuratora może nastąpić, gdy zostały wyczerpane powszechnie dostępne technicznie środki, w oparciu o które podjęte czynności poszukiwawcze nie przyniosły pozytywnych rezultatów. Chodzi więc o takie czynności poszukiwawcze, na które wskazują znane stronie wnioskującej o ustanowienie kuratora oraz sądowi okoliczności dotyczące osoby, dla której ma zostać ustanowiony kurator. Sąd na każdym etapie postępowania z udziałem kuratora procesowego powinien na bieżąco weryfikować aktualność podstaw jego ustanowienia, a w razie pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości w tej materii powinien podjąć stosowne działania z urzędu. Takie obowiązki ma również kurator.” (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 10 lipca 2020 r., III CZ 16/20, LEX nr 3054429). Ustanowienie kuratora było zatem wadliwe i przedwczesne, a nadto w aktach brak informacji, aby w toku postępowania Sąd lub kurator podejmowali działania zmierzające do prób ustalenia miejsca pobytu pozwanej. Pozwana w związku z wadliwym ustanowieniem dla niej kuratora w trybie art. 144 § 1 k.p.c. nie była zawiadamiana o terminie rozprawy, nie były doręczane jej pisma w sprawie, nie mogła merytorycznie odnieść się do pozwu, jak również nie mogła podejmować skutecznie żadnych czynności procesowych w toku postępowania, a czynności wadliwie ustanowionego kuratora nie wywołują wobec niej skutków. Z powyższych względów Sąd Okręgowy uznał, że doszło do nieważności postępowania i na podstawie art. 386 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie od dnia 15 lutego 2021 roku i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Jednocześnie w oparciu o art. 108 § 2 k.p.c. pozostawił temu Sądowi rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania odwoławczego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Rejonowy w pierwszej kolejności wezwie stronę pozwaną do doręczenia korespondencji pozwanej za pośrednictwem komornika, a następnie podejmie dalsze czynności wynikające z art.
k.p.c., o ile nie dojdzie do skutecznego doręczenia. SSO Zbigniew Zgud
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.