Sygn. akt VIII Ga 123/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy, w składzie: Przewodniczący: sędzia Artur Fornal po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2022 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) z siedzibą w Ś. przeciwko (...) z siedzibą w R. przy udziale po stronie powodowej interwenienta ubocznego (...) z siedzibą w (...) z siedzibą w B. o zapłatę na skutek apelacji interwenienta ubocznego od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 3 marca 2021 r., sygn. akt VIII GC 291/20 1. oddala apelację; 2. zasądza od interwenienta ubocznego na rzecz pozwanego kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego; 3. nakazuje zwrócić interwenientowi ubocznemu ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bydgoszczy kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem opłatą należną od apelacji, a kwotą uiszczoną z tego tytułu. Na oryginale właściwy podpis Sygn. akt VIII Ga 123/21 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 marca 2021 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił powództwo (...) w Ś. w sprawie przeciwko (...) w R. o zapłatę kwoty 5 279,48 zł z odsetkami. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy oparł o opisane poniżej ustalenia faktyczne i rozważania. W ramach prowadzonej działalności, strony zawarły umowę, na mocy której powodowa spółka sprzedała pozwanemu czternaście szklanych szyb, służących do wypełnienia metalowych balustrad balkonowych i osłon w budynkach osiedla mieszkaniowego w P.. Powód nabył przedmiotowy towar od występującego w tej sprawie po stronie powodowej interwenienta ubocznego (...) w B.. Zakupione szyby dostarczone zostały przez powoda zgodnie z zamówieniem, przy czym podczas ich wydania ujawniono, że jedna z nich posiada pęknięcie wokół wiercenia. Co do pozostałego towaru, nie podniesiono żadnych uwag czy zastrzeżeń. W związku z realizacją tej umowy w dniu 28 listopada 2018 r. powód wystawił na rzecz pozwanego fakturę VAT opiewającą na kwotę 5 730,20 zł brutto, z tytułu sprzedaży 14 szyb. Z uwagi na ww. uszkodzenie jednego z elementów, w dniu 20 grudnia 2018 r. powód wystawił fakturę korygującą, pomniejszając wynagrodzenie z tytułu realizacji umowy o kwotę 450,72 zł brutto. W celu montażu przedmiotowych szyb na balkonach, pracownicy pozwanego docięli je do odpowiednich rozmiarów, a następnie przykręcili do balustrad za pomocą śrub. Po umieszczeniu 13 szyb w miejscach ich przeznaczania okazało się, że w przypadku 10 z nich, w okolicach śrub montujących doszło do pęknięć szkła. Z uwagi na charakterystyczny, żółtawy odcień dostarczonego przez powoda szkła, pozwany zdecydował się na demontaż wszystkich zakupionych szyb i zamówił w ich miejsce oszklenia od innego dostawcy. Pozwana spółka zgłosiła powodowi przedmiotowe uszkodzenia poprzez wiadomość e-mail. W dniu 2 stycznia 2019 r. skierowała do powoda wiadomość, w której wskazała, iż podtrzymuje przedmiotową reklamację oraz zażądała zdemontowania i wywiezienia z budowy uszkodzonych szyb w terminie do 18 stycznia 2019 r. Jak to ocenił Sąd pierwszej instancji intencją tego pisma było odstąpienie od umowy sprzedaży przez pozwanego w związku z wadami szkła. W odpowiedzi strona powodowa podniosła, że nie uznaje reklamacji pozwanego, albowiem w dniu odbioru szyb były one wolne od wad oraz uszkodzeń, a sam proces pękania wystąpił podczas montażu. Ustosunkowując się do powyższych twierdzeń pozwany zwrócił z kolei uwagę na fakt, że jedna z dostarczonych szyb posiadała identyczną wadę jeszcze przed jej montażem, żądając aby przedstawiciel powoda zjawił się na budowie. W dniu 29 stycznia 2019 r. miały miejsce oględziny uszkodzeń, jednakże powód nie zmieniła swojego stanowiska w kwestii przyczynienia się pozwanego do powstałych pęknięć. W wiadomości e-mail z dnia 28 lutego 2019 r., a następnie z dnia 4 marca 2019 r., powód wezwał pozwanego do opłacenia spornej faktury. Pozwany odmówił spełnienia świadczenia. Pismem z 10 kwietnia 2019 r. pozwany zażądał od powoda, aby zdemontował reklamowane szkło do dnia 30 kwietnia 2019 r. Przyczyną pękania szkła zakupionego przez stronę pozwaną było wadliwe wykonanie otworów w szybach warstwowych, przeznaczonych do zabudowy barierek balkonowych. Po wykonaniu otworów, powinny one zostać oszlifowane lub wypolerowane, albowiem w innym przypadku miejsca wierceń pozostają poszarpane i powstają w nich niewidoczne gołym okiem mikrosprężenia, które w warunkach użytkowania prowadzą następnie do pęknięć szkła. Sąd Rejonowy dokonał powyższych ustaleń faktycznych na podstawie uznanych za wiarygodne dokumentów i wydruków przedłożonych przez strony, a także w oparciu o zeznania prokurenta pozwanej spółki - (...), jak i na podstawie opinii biegłego sądowego z dziedziny produkcji, przetwórstwa i stosowania szkła, jednoznacznie wskazującej na niezachowanie należytej staranności przy wywiercaniu otworów montażowych, a także nieoszlifowanie szczelin wewnątrz tych otworów jako przyczynę pęknięć szyb. Na rozprawie biegły wyjaśnił, że wszystkie szyby, które oglądał, te cechy przedstawiały (spękania od krawędzi otworów). Jeśli chodzi o możliwość pęknięcia szkła przez niewłaściwy montaż to biegły wskazał, że w tej sprawie pierwszeństwo wadliwości wynika z wadliwego nawiercenia szkła. Przyczyna pęknięcia nie leżała w odporności termicznej szkła. Biegły wyjaśnił także, że deklaracja właściwości użytkowych nie mogłaby zmienić jego opinii, chociaż jej brak skutkował uznaniem, że wyrób budowlany w postaci szyby, nie spełnia polskich norm. Co prawda przepisy normalizacyjne nie mówią o konieczności wyszlifowania, ale mówią o staranności wykonania (zawsze gdy nawierca się szkło, trzeba je wyszlifować). Zdaniem biegłego wada ta jest oczywista, widoczna i udokumentowana. Skutkowała ona uznaniem, że ww. szyby były nieprzydatne do zwykłego użytku, czyli do zamontowania ich na zewnątrz. Wniosek interwenienta ubocznego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego podlegał natomiast pominięciu, a to wobec uznania przez Sąd pierwszej instancji, że istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności zostały dostatecznie wyjaśnione. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że wobec pęknięcia jednej z zamówionych szyb przy dostawie ostatecznie kupującemu (pozwanemu) wydano 13 sztuk oszklenia. Okoliczność ta skutkowała korektą faktury VAT wystawionej przez powoda, w związku z czym wynagrodzenie należne sprzedającemu (powodowi) uległo stosownemu obniżeniu. Pozwany zarzucił natomiast, że w 10 z 13 zakupionych elementów, po ich przytwierdzeniu ujawniły się wady, w postaci pęknięć wokół śrub montażowych, a wobec specyficznego koloru przeszkleń, wszystkie dostarczone przez powoda szyby zostały zdemontowane. Pozwany twierdził, że w związku z ujawnionymi wadami, odstąpił od umowy łączącej strony, domagając się odbioru ww. elementów. Interwenient uboczny – popierając w sprawie stanowisko powoda – podnosił, że wyprodukowane przez niego szkło nie było wadliwe, spełniało odpowiednie normy, a jego parametry były zgodne z zamówieniem złożonym przez pozwaną spółkę. Wskazywał natomiast, że do przedmiotowych szkód doszło na skutek ich wadliwego montażu przez kupującego (pozwanego). Sąd Rejonowy zważył, że zgodnie z art. 535 § 1 k.c. przez umowę sprzedaży, sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać oraz zapłacić sprzedawcy cenę. Zgodnie zaś z art. 556 k.c., sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną (rękojmia). Stosownie do art. 556 1 § 1 k.c., wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W szczególności będzie tak, gdy rzecz nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia, bądź też takich o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, ewentualnie gdy nie nadaje się ona do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia, a wreszcie gdy została kupującemu wydana w stanie niezupełnym. W takich przypadkach kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady (art. 560 § 1 k.c.). Uprawnienie to ma normatywną postać prawa podmiotowego o charakterze kształtującym, prowadząc do powstania, ukształtowania lub ustania stosunku cywilnoprawnego poprzez dokonanie przez kupującego jednostronnej czynności prawnej, której adresatem jest sprzedawca. Sprzedawcy, przysługuje natomiast kontruprawnienie, którego wykonanie (poprzez niezwłoczne dokonanie wymiany rzeczy wadliwej na wolną od wad albo usunięcie wady) może uniemożliwić kupującemu realizację odstąpienia od umowy. Kupujący nie może także odstąpić od umowy, jeżeli wada jest nieistotna (art. 560 § 4 k.c.). W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że ujawniona wada ma charakter istotny. Zgodnie z art. 355 § 2 k.c., należytą staranność w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu jej zawodowego charakteru. Profesjonalizm powinien przejawiać się w dwóch podstawowych cechach zachowania: postępowaniu zgodnym z regułami fachowej wiedzy oraz sumienności. Obok fachowych kwalifikacji od profesjonalisty wymaga się zwiększonego zaangażowania w podjęte działania przygotowujące i realizujące świadczenie. Chodzi o większą zapobiegliwość, rzetelność, dokładność w działaniu. Od producenta szyb (interwenienta ubocznego) należało więc oczekiwać precyzji i należytej staranności w wykonanych czynnościach. Tymczasem otwory w szybach wykonane zostały niezgodnie z powszechną w tymże przedmiocie praktyką. Jeszcze przed montażem szyb, doszło do uszkodzenia jednej z nich, a ze sporządzonej w tym zakresie przez powoda adnotacji wynika, że wada powstała w miejscach wywierceń. Zdaniem Sądu Rejonowego to nieprawidłowe działanie interwenienta ubocznego doprowadziło w pierwszej kolejności do powstania przedmiotowych szkód, które niewątpliwie miały istotny charakter, co potwierdził biegły. Zastrzeżenia interwenienta ubocznego względem opinii Sąd ten uznał za niezasadne. Przedstawiciel interwenienta nie był ponadto obecny podczas oględzin szyb przez biegłego. Nie przedłożył – również na dalszym etapie postępowania – deklaracji właściwości użytkowych dostarczonego szkła. W ocenie Sądu pierwszej instancji w sprawie nie zachodził przypadek z art. 563 § 1 k.c., zgodnie z którym przy sprzedaży między przedsiębiorcami kupujący traci uprawnienia z tytułu rękojmi, jeżeli nie zbadał rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomił niezwłocznie sprzedawcy o wadzie, a w przypadku gdy wada wyszła na jaw dopiero później – jeżeli nie zawiadomił sprzedawcy niezwłocznie po jej stwierdzeniu. Pozwany poinformował bowiem powoda o wystąpieniu ww. uszkodzeń niedługo (niezwłocznie) po ich ujawnieniu. Biegły podał, że wskazana wada skutkowała tym, że te szyby były nieprzydatne do zwykłego użytku, czyli do zamontowania ich na zewnątrz. Tym samym wada była istotna. Powódka nie wymieniła szyb ani ich nie naprawiła. W konsekwencji Sąd Rejonowy uznał, że strona pozwana wykazała, że skutecznie odstąpiła od umowy z powodem. W ocenie tego Sądu analiza korespondencji stron oraz zeznań prokurenta pozwanej spółki prowadzą do wniosku, że wolą kupującego było takie odstąpienie. Nie miało znaczenia, że oświadczenie takie nie zostało literalnie wyrażone w żadnym z przedłożonych dokumentów. Sąd Rejonowy doszedł przy tym do przekonania, że zakres i charakter uszkodzeń, jak i powtarzające się żądanie pozwanego o odebranie wadliwych szyb oraz fakt, że nabył on w ich miejsce przeszklenia od innego podmiotu, prowadzą do uznania zasadności i skuteczności odstąpienia od umowy. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że uszkodzenia wokół nawierceń powstały w większości dostarczonych szyb (10 z 13), uzasadnione było więc, że strona pozwana zdemontowała wszystkie z nich, zwłaszcza że, przeszklenia posiadały charakterystyczną barwę. Zgodnie z art. 565 k.c., jeżeli spośród rzeczy sprzedanych tylko niektóre są wadliwe i dają się odłączyć od rzeczy wolnych od wad, bez szkody dla stron obu, uprawnienie kupującego do odstąpienia od umowy ogranicza się do rzeczy wadliwych. Umowa dotyczyła 13 szyb, przy czym każda z nich stanowiła niejako „odrębny” przedmiot, podlegający montażowi do poszczególnych balustrad. Nie było więc utrudnione, aby dokonać demontażu jedynie części z przeszkleń, w których ujawniły się ww. wady, co mogłoby prowadzić do uznania, że odstąpienie od umowy powinno odnosić się jedynie do nich. W ocenie Sądu pierwszej instancji analizy przesłanek wynikających z normy art. 565 k.c., nie można jednak dokonywać w oderwaniu od stanu faktycznego danej sprawy, z którego wynikało, że dostarczone przez powoda szkło posiadało charakterystyczne wybarwienie. Tym samym nie było oczywiste, że dostawca szyb będzie dysponował produktem o takim samym kolorze, niezależnie od tego czy byłby to powód, czy też inny podmiot. Skoro więc przeważająca części szyb posiadała wady, to wobec ich odmiennej kolorystyki Sąd Rejonowy uznał za uzasadnione, że pozwany dokonał demontażu wszystkich z nich, zwłaszcza że przeszklenia zakupione w ich miejsce były przezroczyste (wobec wad szyb zmieniono całkowicie koncepcję w zakresie ich wyglądu na balkonach. Ponadto biegły podał na rozprawie, że wszystkie szyby – które zbadał podczas oględzin – miały mikropęknięcia. Przyczyną tego było niewyszlifowanie otworów, które były wywiercone przez producenta (interwenienta ubocznego). Wobec odstąpienia od umowy powództwo o zapłatę ceny podlegało oddaleniu (art. 560 § 1 w zw. z art. 535 k.c. a contrario). Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu stanowiły przepis art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. Interwenient uboczny nie został obciążony kosztami procesu, bowiem dokonał on żadnych samoistnych czynności, którymi kosztami mógłby być obciążony (art. 107 k.p.c. a contrario). Apelację od powyższego wyroku wniósł interwenient uboczny (...) w B., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.