Warszawa, dnia 12 maja 2022 r. Sygn. akt VI Ka 1165/20
(2), R. W., E. S., M. B., R. P. oraz dowodów z dokumentów w postaci notatnika i zamieszczonych w nim zapisków sporządzonych przez pokrzywdzoną, faktury VAT oraz potwierdzenia wykonania przelewu, faktów, które bądź to nie miały miejsca, bądź też zostały przez Sąd zniekształcone, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych będących podstawą uznania, że oskarżona wyczerpała znamiona przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny. Kompleksowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że ustalenia faktyczne, jakie poczynił Sąd pierwszej instancji, są prawidłowe i odpowiadające tym dowodom. Sąd ten nie dopuścił się obrazy przepisów postępowania, ani nie popełnił błędów w ustaleniach faktycznych, przeprowadził niezbędne dla prawidłowego wyrokowania dowody i tak zgromadzony materiał ocenił w sposób wszechstronny oraz pozbawiony błędów natury faktycznej, czy też logicznej. W ocenie Sądu Odwoławczego wniesiony środek odwoławczy w zakresie w jakim kwestionuje on ustalenia sądu meriti, co do sprawstwa oskarżonej, nie zasługuje na uwzględnienie, a podnoszona argumentacja jest niezasadna. Zdaniem Sądu Okręgowego zarzuty sformułowane przez skarżącego są chybione. Przede wszystkim podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy oparł ustalenia faktyczne m.in. na zeznaniach świadków, notatnika z zapiskami pokrzywdzonej, protokołu kontroli podatkowej, dokumentacji z (...) S.A., faktury za imprezę turystyczną, potwierdzenia przelewu tytułem rezerwacji wypoczynku, kart informacyjnych leczenia szpitalnego, skoroszytów z wydrukami z terminala oraz rolki z kasy fiskalnej, a przede wszystkim opinii biegłej z zakresu księgowości finansów i rachunkowości. Wbrew twierdzeniom skarżącego wszystkie dowody i okoliczności sprawy, zostały poddane wnikliwej i wszechstronnej analizie, przeprowadzonej zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Pozostaje ona zatem pod ochroną art. 7 k.p.k. W wyniku tejże oceny, Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i należycie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, wywodząc trafny wniosek w przedmiocie winy oskarżonej i przypisania jej sprawstwa przestępstwa wyczerpującego znamiona czynu z art. art. 278 § 1 k.k. Tym samym nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż dokonana przez sąd meriti ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jest nietrafna. Sąd Rejonowy w sposób wyczerpujący omówił każdy z przeprowadzonych w sprawie dowodów, akcentując powody dla których jednym przyznał walor wiarygodności, a innym zaś tego przedmiotu odmówił. W istocie bowiem nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów procedury karnej wskazanych przez skarżącego, nie mniej konieczność uchylenia wydanego wyroku, jak już ustalono, podyktowana została zaistnieniem w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej. W związku z powyższym, w ocenie Sądu Odwoławczego, niecelowe byłoby szczegółowe odnoszenie się do wywiedzionych przez skarżącego zarzutów, ponieważ w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. Wniosek Uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania z uwagi na brak skargi uprawnionego oskarżyciela. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny. Z przyczyn wskazanych w części 3.1 niniejszego uzasadnienia wniosek prokuratora zasługiwał na uwzględnienie. Lp. Zarzut 3.3 Obrońca oskarżonej zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie:
- art. 7 k.p.k. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów wyrażające się w odmowie nadania waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonej w zakresie, w jakim nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego jej czynu oraz stosowaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów prowadzącej do błędnego przyjęcia, że oskarżona jest sprawcą zarzucanego jej czynu w sytuacji, gdy nie wskazuje na to zebrany materiał dowodowy
- art. 5 § 2 k.p.k. poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść oskarżonej pozostających w sprawie wątpliwości grupujących się wokół ustalenia sprawstwa i winy oskarżonej w zakresie zarzucanego jej czynu
- naruszenie art. 92 k.p.k. poprzez niewzięcie pod uwagę przez Sąd przy wydawaniu wyroku wszystkich okoliczności ujawnionych w trakcie postępowania, a mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. zeznań wszystkich świadków, wyjaśnień oskarżonej oraz innych okoliczności faktycznych jakie mają wpływ na rozstrzygnięcie skutkujące przyjęciem błędnych ustaleń faktycznych i uznaniem, że oskarżona dopuściła się popełnienia zarzucanego jej czynu ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny. Jak już Sąd wskazywał w części 3.2 niniejszego uzasadnienia kompleksowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że ustalenia faktyczne, jakie poczynił Sąd pierwszej instancji, są prawidłowe i odpowiadające tym dowodom. Sąd ten nie dopuścił się obrazy przepisów postępowania, ani nie popełnił błędów w ustaleniach faktycznych, przeprowadził niezbędne dla prawidłowego wyrokowania dowody i tak zgromadzony materiał ocenił w sposób wszechstronny oraz pozbawiony błędów natury faktycznej, czy też logicznej. W ocenie Sądu Okręgowego zarzut obrazy art. 7 k.p.k. poprzez odmowę nadania waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonej w zakresie, w jakim nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego jej czynu oraz stosowaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów prowadzącej do błędnego przyjęcia, że oskarżona jest sprawcą zarzucanego jej czynu w sytuacji, gdy nie wskazuje na to zebrany materiał dowodowy, jest chybiony. Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że podnoszona błędna ocena dowodów i będące ich konsekwencją błędne ustalenia faktyczne nie zaistniały. W rzeczywistości Sąd Rejonowy właściwie, zgodnie z regułami art. 7 k.p.k., ocenił zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy i poczynił trafne ustalenia faktyczne, uznając oskarżoną za winną popełnienia czynu z art. 278 § 1 k.k. W tym miejscu wskazać należy, że okoliczność jedynie odmiennej oceny dowodów nie jest wystarczającą podstawą do skutecznego podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd orzekający w pierwszej instancji, w szczególności - a tak jest w okolicznościach rozpoznawanej sprawy - gdy te oparte zostały o ocenę dowodów pozostającą pod ochroną art. 7 k.p.k., a w przeciwieństwie od przedstawionej przez apelującego, która była jedynie fragmentaryczna i nie uwzględniała wniosków wynikających z całościowej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. „Błąd ustaleń faktycznych zachodzi, gdy treść dokonanych ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd nie odpowiada zasadom rozumowania, a błąd mógł mieć wpływ na treść orzeczenia. Zarzut taki nie jest uzasadniony, gdy sprowadza się do zakwestionowania stanowiska sądu czy do polemiki z ustaleniami sądu. Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom odmiennego poglądu nie wystarcza do wniosku o popełnieniu przez sąd istotnego błędu ustaleń. Niezbędne jest też wskazanie nieprawidłowości w rozumowaniu sądu w zakresie istotnych ustaleń, czego skarżący nie czyni” (wyrok SA w Krakowie z dnia 6 czerwca 2019 r., w sprawie o sygn. akt II AKa 76/19), stąd też podniesiony w apelacji zarzut jawi się jako niezasadny. Co zaś się tyczy naruszenia art. 5 § 2 k.p.k., to dla oceny czy został naruszony zakaz in dubio pro reo nie są istotne wątpliwości strony procesowej, ale to jedynie, czy orzekający sąd takie wątpliwości powziął i rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonej, albo czy w realiach sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć. Gdy ustalenia faktyczne zależą od dania wiary tej lub innej grupie dowodów, nie można mówić o naruszeniu reguły in dubio pro reo, bo jedną z podstawowych prerogatyw sądu orzekającego jest swobodna ocena dowodów (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 19.
- 2019 r. , sygn. akt II AKa 328/2018 ). Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 grudnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt IV KK 51/2019 „naruszenie reguły in dubio pro reo możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy po przeprowadzonym prawidłowo postępowaniu dowodowym i odpowiadającej standardom wynikającym z art. 7 k.p.k. ocenie materiału dowodowego, nadal istnieją niedające się usunąć wątpliwości, które sąd rozstrzyga niezgodnie z kierunkiem określonym w przepisie art. 5 § 2 k.p.k. Oznacza to, że w przypadkach, w których skarżący kwestionuje ocenę poszczególnych dowodów, nie może być mowy o naruszeniu art. 5 § 2 k.p.k. Zarzuty obrazy art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. mają bowiem charakter rozłączny”. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu Okręgowego nie ma on zastosowania, albowiem w niniejszej sprawie nie zaistniały nie dające się usunąć wątpliwości, które należałoby rozstrzygać na korzyść oskarżonej. Jednakże jak już Sąd wyżej wskazywał, w związku z wystąpieniem w niniejszej sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, niecelowe byłoby szczegółowe odnoszenie się do wywiedzionych przez obrońcę oskarżonej zarzutów. Wniosek Uniewinnienie oskarżonej od postawionego jej zarzutu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i zwrot sprawy do ponownego rozpoznania przed Sądem Rejonowym. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny. Wobec braku oparcia wniosku w zgromadzonym materiale dowodowym, prawidłowo ocenionym przez Sąd Rejonowy zgodnie z wymogami art. 7 kpk oraz wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, brak jest podstaw do zmiany wyroku we wnioskowany sposób, jak również uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przed Sądem Rejonowym
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k.). Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności.
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji a. 1 Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy. 0.15.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji i.
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany. 0.15.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia Z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k) wynikającej z braku skargi uprawnionego oskarżyciela (art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k.) zaskarżony wyrok uchylono, a postępowanie karne należało umorzyć. ☒ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Zarówno wniesiona przez prokuratora jak i przez obrońcę oskarżonej apelacja uruchomiła kontrolę odwoławczą zaskarżonego wyroku, w skutek której Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że wyrok ten jest obciążony uchybieniem stanowiącym bezwzględną przyczynę odwoławczą wymienioną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Wniosek zawarty w apelacji prokuratora o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania z uwagi na brak skargi uprawnionego oskarżyciela z przyczyn wskazanych w części 3.1 niniejszego uzasadnienia zasługiwał na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy Prokuratura Rejonowa Warszawa Praga - Południe w Warszawie postanowieniem z dnia 8 września 2014 roku ponownie umorzyła śledztwo. Powyższe postanowienie zostało doręczone G. D. w dniu 24 września 2014 r. (k.44). Pokrzywdzona w toku postępowania była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z treścią art. 55 § 1 k.p.k. (w brzmieniu obowiązującym na dzień otrzymania odpisu postanowienia przez pokrzywdzoną) w razie powtórnego wydania postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania w wypadku, o którym mowa w art. 330 § 2, pokrzywdzony może w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu wnieść akt oskarżenia do sądu, dołączając po jednym odpisie dla każdego oskarżonego oraz dla prokuratora. Tym samym termin do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia upłynął w dniu 24 października 2014 r., a czynność procesowa dokonana po upływie tego terminu jest bezskuteczna. Natomiast subsydiarny akt oskarżenia złożony przez pełnomocnika pokrzywdzonej G. D. wpłynął do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w dniu 30 października 2014 roku. Również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, które Sąd Odwoławczy w pełni podziela, wskazuje się, że termin miesiąca na wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia, o jakim mowa w art. 55 § 1 k.p.k., należy liczyć od daty doręczenia pokrzywdzonemu zawiadomienia o powtórnym postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania albo o umorzeniu postępowania karnego, a nie od daty zawiadomienia o takim postanowieniu pełnomocnika pokrzywdzonego (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 lipca 2015 roku Sygn. akt II KK 98/15). W tym miejscu na marginesie wskazać należy, że ustalenie okoliczności, czy pełnomocnik oskarżycielki subsydiarnej złożył akt oskarżenia w dniu 28 października 2014 r. czy też 30 października 2014 r. nie miało żadnego znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem po pierwsze z literalnego brzmienia art. 55 § 1 k.p.k. jak już wyżej sąd wskazywał, wynika, że miesięczny termin zaczyna swój bieg od daty doręczenia pokrzywdzonemu postanowienia o umorzeniu postępowania. Podkreślić również należy, że pierwsze orzeczenie Sądu Najwyższego w tym przedmiocie zapadło w dniu 26 lutego 2014 r. w sprawie o sygn. akt III KK 6/14, a zatem na kilka miesięcy przed wniesieniem subsydiarnego aktu oskarżenia przez pełnomocnika pokrzywdzonej, a następnie potwierdzony kolejnymi orzeczeniami. Tym samym w ocenie sądu, brak okoliczności pozwalających na powzięcie wątpliwości w tymże zakresie. W związku z powyższym wystąpiła wada postępowania w postaci wniesienia do sądu aktu oskarżenia przez pełnomocnika pokrzywdzonej po upływie miesięcznego terminu. Tym samym musiało to skutkować, zgodnie z art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k., uchyleniem wyroku Sądu I instancji i umorzeniem postępowania w zakresie opartym na wadliwej skardze. Mając na uwadze powyższe zaskarżony wyrok należało uchylić i umorzyć postępowanie karne. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia.
- Konieczność warunkowego umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. 0.15.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.
- Inne rozstrzygnięcia z wyroku Lp. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności.
- Koszty Procesu Wskazać oskarżonego. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności. A. L. II i III Na podstawie § 4 ust 1 i 3 i § 17 ust. 2 pkt 4 i § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adw. D. R. kwotę 619,92 złotych, w tym podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną oskarżonej z urzędu w instancji odwoławczej. Biorąc pod uwagę, że obrońca reprezentowała oskarżoną w postępowaniu odwoławczym, jej wniosek w tym zakresie zasługiwał na uwzględnienie. Z uwagi na konieczność umorzenia postępowania, na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. kosztami procesu w sprawie obciążono Skarb Państwa.
- PODPIS SSR (del.) Małgorzata Nowak – Januchta 0.11.3 Granice zaskarżenia Wpisać kolejny numer załącznika - 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie, III Wydział Karny z dnia 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt III K 1000/14 0.11.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2 Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.
- Wnioski ☒ Uchylenie ☐ zmiana 0.11.3 Granice zaskarżenia Wpisać kolejny numer załącznika - 2 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonej Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie, III Wydział Karny z dnia 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt III K 1000/14 0.11.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2 Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.
- Wnioski ☒ Uchylenie ☒ zmiana