← Polska

IX U 176/21

Sygn. akt IXU 176/21 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 14 stycznia 2021r. nr KWP/02/21 Komendant Wojewódzki Policji w S. przyznał P. I. prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku pozostającego w

§ 31 k.p.c.

Przewidywał on w ówczesnym brzmieniu, iż sąd odrzuca odwołanie w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, a podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli osoba zainteresowana nie wniosła sprzeciwu od tego orzeczenia do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odwołanie jest oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia. Tą samą ustawą, którą wprowadzono wskazany przepis, dokonano zmiany przepisów dotyczących orzekania o niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji zawartych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (wówczas t.j. Dz.U. 04.39.353, obecnie tekst jednolity Dz.U. 2022.504). Przed zmianą orzeczenia w omawianym zakresie wydawał wyłącznie lekarz orzecznik ZUS, po zmianie jego orzeczenie podlega już zaskarżeniu sprzeciwem i zarzutem wadliwości do komisji lekarskiej ZUS. Dwuinstancyjność postępowania orzeczniczego została w ramach powszechnego systemu ubezpieczeń wprowadzona nie tylko w sprawach o świadczenia warunkowane niezdolnością do pracy i samodzielnej egzystencji (a więc wprost wskazanych w art.

§ 31 k.p.c.

w ówczesnym brzmieniu), ale i w sprawach o odszkodowanie z tytułu wypadków przy pracy lub chorób zawodowych, w których ocenie lekarskiej podlega uszczerbek na zdrowiu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (obecnie tekst jednolity Dz. U 2019.1205). Niewskazanie w art.

§ 31 k.p.c.

spraw o świadczenia, do których prawo uzależnione jest od stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu powodowało rozbieżności orzecznicze co do możliwości odrzucania odwołań od decyzji odszkodowawczych ZUS wydanych na podstawie orzeczeń lekarza orzecznika ZUS (niezaskarżonych do komisji lekarskiej ZUS). Ostatecznie ustawą z dnia 15 stycznia 2015r. o zmianie ustawy Kodeks postepowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015.218) ustawodawca znowelizował z dniem 20 marca 2015r. art.

§ 31 k.p.c.

wymieniając wśród świadczeń, w sprawie których odwołanie podlega odrzuceniu wobec niewyczerpania trybu orzeczniczego w ZUS, także te uzależnione od stwierdzenia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Konieczność zmiany wskazanego przepisu oraz art. 477 14 § 4 k.p.c. dotyczącego innej kwestii, ale zawierającego tożsame wyszczególnienie spraw, uzasadniano w projekcie właśnie rozbieżnościami w orzecznictwie. Tą sama ustawą zmieniającą dodano do art.

k.p.c. § 3 3 nakazujący stosowanie art.

§ 31 k.p.c.

odpowiednio w sprawach świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników, w których od 1 stycznia 1997r. obowiązywał dwuinstancyjny tryb orzeczniczy (art. 46 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. ubezpieczeniu społecznym rolników /obecnie t.j. 2022.933/). Projektodawca wskazał w uzasadnieniu propozycji powyższych obu zmian (dostępny na stronie Sejmu RP druk (...) z 2014r.), że celowe jest dokonanie zmiany przepisów „poprzez wyraźne wskazanie, w jakich sprawach te przepisy stosuje się”. Nadto zaznaczył, że „proponuje się też dopuszczenie możliwości stosowania tych przepisów w takim samym zakresie w sprawach o odszkodowania z tytułu wypadków przy pracy w gospodarstwie rolnym” (wcześniej art.

§ 31 k.p.c.

stosowano do spraw o świadczenia z ubezpieczenia społecznego rolników na mocy odesłania zawartego w uchylonym wraz z omawianymi zmianami art. 477 16 k.p.c.). Przy opisanych wyżej zmianach procedury cywilnej w zakresie postepowań w sprawach z ubezpieczeń społecznych, do których zgodnie z art. 476 § 2 pkt 5 k.p.c. zaliczało się wówczas i zalicza nadal sprawy odszkodowań z tytułu wypadków pozostających w związku ze służbą w Policji nie została wprowadzona analogiczna regulacja (dotycząca odrzucania odwołań w przypadku niewyczerpania trybu orzeczniczego) w sprawach o takie odszkodowania, choć i w 2005r. i w 2015r. również w sprawach uszczerbkowych policjantów obowiązywał dwuinstancyjny tryb orzeczniczy, a do modyfikacji z 2015r. doszło już pod rządami ustawy o komisjach lekarskich. Wykładnia językowa art.

§ 31 i 3 3 k.p.c.

przeczy możliwości stosowania regulacji w sprawach odszkodowań wypłacanych służbom mundurowym w związku z uszczerbkiem na zdrowiu. Również uzasadnienie zmian wprowadzonych do k.p.c. w 2015r. nie daje podstaw do takiego stosowania. Wprawdzie projektodawca wskazał w cytowanym wyżej uzasadnianiu projektu zmian, że zmierza do ujednolicenia trybu postępowania w sprawach, w których odwołanie od decyzji opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących orzeczeń lekarskich, jednak uczynił to przy proponowanej zmianie w świadczeniach z ubezpieczenia społecznego rolników nie odnosząc się nigdzie do innych świadczeń, o których orzekają sądy ubezpieczeń społecznych. Nie ma zatem podstaw do odstąpienia przez sąd od merytorycznego rozpoznania sprawy, gdy decyzja odszkodowawcza w sprawie funkcjonariusza Policji wydana jest na podstawie orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej. Orzeczenie o kosztach wydane zostało w oparciu o art. 98 § 1 i 3 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu), do których zalicza się wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. Zasądzona na rzecz ubezpieczonego kwota odpowiada stawce przewidzianej w § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.Dz.U. 2018.265) ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) 4. Z pismami lub za 21 dni

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.