III Ca 483/21

Sygn. akt III Ca 483/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Roman Troll po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2022 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. S. i M. S. przeciwko O.-K. Bankowi Spółdzielczemu w K. o zapłatę na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 22 marca 2021 r., sygn. akt I C 1373/20 1) oddala apelację, 2) zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanego 135 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. SSO Roman Troll Sygn. akt III Ca 483/21 UZASADNIENIE Powodowie J. S. i M. S. wnieśli o zasądzenie od O.-K. Banku Spółdzielczego w K. 1200 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 30 listopada 2019 r. wraz z kosztami procesu, gdyż uiszczając pozwanemu taką kwotę nie wiedzieli, że jego roszczenie jest przedawnione. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powodów solidarnie na jego rzecz kosztów procesu, gdyż brak podstaw do zwrotu spełnionego świadczenia. Wyrokiem z 22 marca 2021 r. Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił powództwo (pkt 1.), a kosztami postępowania obciążył powodów i z tego tytułu zasądził od nich solidarnie na rzecz pozwanego 270 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (pkt 2.). Apelację tego wyroku złożyli powodowie, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie art. 411 pkt 3 k.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że spełnienie świadczenia w celu zadośćuczynienia przedawnione mu roszczeniu wyłącza możliwość zwrotu także wtedy, gdy osoba spełniająca działała w błędnym przekonaniu, że roszczenie nie uległo jeszcze przedawnieniu, podczas gdy prawidłowa interpretacja tej regulacji prowadzi do wniosku, iż znajduje ona zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy osoba spełniająca świadczenie działała w sposób intencjonalny, to jest chciała dobrowolnie spełnić przedawnione roszczenie. Przy tak postawionym zarzucie wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów postępowania apelacyjnego wraz z odsetkami za opóźnienie. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od powodów solidarnie na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sąd rozpoznawał sprawę w postępowaniu uproszczonym, gdyż dotyczy żądania zasadzenia świadczenia, które nie przekracza 20000 zł (art. 505 1 § 1 k.p.c.). Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, gdyż rozpoznanie jej na rozprawie nie było konieczne, a strony nie wnosiły o przeprowadzenie rozprawy (art. 374 k.p.c.). Jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie powinno zawierać jedynie wyśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa (art. 505 13 § 2 k.p.c.). Ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy są prawidłowe i jako takie Sąd Okręgowy uznaje za własne. Nie były one też kwestionowane w apelacji. Roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu, a po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia, lecz zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne (art. 117 § 1 i 2 k.c.). Oznacza to, że roszczenie przedawnione, przy podniesieniu zarzutu przedawniania przez dłużnika, może zostać oddalone przez sąd, chyba że zajdą przesłanki do nieuwzględnienia takiego zarzutu (por. art. 5 k.c., art. 117 1 k.c.). Po upływie terminu przedawnienia roszczenie istnieje nadal, ale przekształca się w zobowiązanie niezupełne (naturalne), co oznacza brak możliwości jego przymusowej realizacji (por. N. Rycko [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 2 (art. 56–125), red. J. Gudowski, Warszawa 2021, t. 11. do art. 117.). Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości (art. 405 k.c.). Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (art. 410 § 2 k.c.). Nie można żądać zwrotu świadczenia: