Sygn. akt V U 743/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Leżańska Protokolant: st. sekr. sądowy Karolina Rudecka po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2022 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku K. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o emeryturę górniczą na skutek odwołania K. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 8 lipca 2021 r. sygn.: (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VU 743/21 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 8 lipca 2021 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił K. G. prawa do emerytury górniczej z tytułu ukończenia 50 lat z uwagi na brak wymaganego okresu pracy górniczej wynoszącego co najmniej 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej określonej w art. 50 c ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W uzasadnieniu organ podniósł, że wnioskodawca nie udowodnił żadnego okresu pracy górniczej. W odwołaniu od wyżej wymienionej decyzji pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o jej zmianę, poprzez zaliczenie do pracy górniczej okresów zatrudnienia wnioskodawcy od dnia 22 listopada 1988 roku do dnia 25 października 1989 roku, od dnia 7 maja 1991 roku do dnia 31 marca 1992 roku, od dnia 1 kwietnia 1992 roku do dnia 16 listopada 2006 roku, od dnia 17 listopada 2006 roku do nadal w (...) S.A z siedzibą R. i przyznanie prawa do emerytury górniczej. W odwołaniu podnosił, że w wyżej wymienionym okresach wnioskodawca wykonywał pracę górniczą na stanowisku operatora sprzętu pomocniczego i technologicznego na odkrywce oraz górnika na odkrywce. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Do stażu pracy górniczej nie zaliczono skarżącemu okresów pracy od dnia 22 listopada 1988 roku do dnia 25 października 1989 roku, od dnia 7 maja 1991 roku do dnia 31 marca 1992 roku z uwagi na to, że stanowisko operatora sprzętu rolniczego nie figurują w załączniku nr 2 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku, okresu od dnia 1 kwietnia 1992 roku do dnia 16 listopada 2006 roku z uwagi na to, że stanowisko kierowcy ciągnika również nie figuruje w powyższym Rozporządzeniu oraz okresu od dnia 17 listopada 2006 roku do nadal na stanowisku operatora sprzętu pomocniczego i technologicznego na odkrywce, ponieważ wnioskodawca wykonywał takie same czynności, jak przed 17 listopada 2006r. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: wnioskodawca K. G. urodzony w dniu (...), w dniu 6 maja 2021 roku wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury górniczej. Wnioskodawca wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na otwartym funduszu emerytalnym (OFE) na dochody budżety państwa (dowód: wniosek o emeryturę k. 1-3 akt emerytalnych ZUS). K. G. od dnia 22 listopada 1988 roku jest zatrudniony w (...) z siedzibą w R. (następca prawny (...)Spółka Akcyjna oraz (...)) (okoliczność bezsporna) Wnioskodawca w spornym okresie zatrudniony był: - na oddziale (...) jako operator sprzętu rolniczego od dnia 22 listopada 1988 roku do dnia 31 marca 1992 roku, z przerwą na odbywanie zasadniczej służby wojskowej w okresie od 26 października 1989 roku do dnia 6 maja 1991 roku, - na oddziale (...) jako kierowca ciągnika od dnia 1 kwietnia 1992 roku do dnia 16 listopada 2006r. - na oddziale (...) jako operator sprzętu pomocniczego i technologicznego na odkrywce od dnia 17 listopada 2006r.do 6 stycznia 2021 roku - w Oddziale Laboratoriów ( (...)) od dnia 7 stycznia 2021 roku jako górnik na odkrywce (dowód: umowa o pracę z dnia 22.11.1988r. k. 1, angaż z dnia 07.05.1991r. k. 16, angaż z dnia 1.04.1992r. k. 20, angaż z dnia 29.12.2006r. k. 46, angaż z dnia 05.01.2021r. k. 103 części (...) akt osobowych). W okresach zatrudnienia od dnia 22 listopada 1988 roku do dnia 25 października 1989 roku oraz od dnia 7 maja 1991 roku do dnia 31 marca 1992 roku wnioskodawca zatrudniony w oddziale (...), jako operator sprzętu rolniczego wykonywał transport narzędzi na określone miejsce pracy na terenie zwałowiska, prace transportowe elementów konstrukcyjnych oraz innych elementów urządzeń (...) niezbędnych do napraw i remontów przenośników taśmowych i zwałowarek, przewoził agregaty spawalnicze i gazy techniczne. Wykonywane prace transportowe wykonywał na rzecz oddziałów górniczych (...). Był to oddział (...) – oddział (...). Prace te wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na terenie odkrywki i zwałowiska. Charakter pracy nie zmienił się i był taki sam jak w czasie pracy na oddziale (...) (dowód: charakterystyka stanowiska pracy z dnia 14.06.2021r. k. 18 akt ZUS, zeznania wnioskodawcy K. G. nagranie od minuty 1:30 do minuty 18:08 protokołu rozprawy z dnia 22.04.2022r.). W oddziale (...) wnioskodawca wykonywał prace sprzętowe, na rzecz oddziałów górniczych, a jego praca była związana wyłącznie z obsługą wkopu i zwałowiska. Wnioskodawca obsługiwał ciągnik terenowy (...) (...). Praca na odkrywce była wykonywana w stale i w pełnym wymiarze godzin. Wnioskodawca otrzymywał dodatek za pracę na odkrywce. Ciągnik, który obsługiwał wnioskodawca pracując na oddziale (...) jest wyposażony standardowo, ale jego konstrukcja techniczna pozwala na szerokie spektrum zastosowania. Ciągnikami tymi można ciągnąć: przyczepy uniwersalne, samowyładowcze, elektrownie polowe, przyczepy układające kable energetyczne, kompresory, przyczepy do przewozu brygad roboczych. Ciągniki te mogą mieć podwieszone na tzw. trzypunktowym układzie zawieszenia narzędzi specjalistyczny osprzęt – np. agregaty smarownicze, ładowacze itp. Mogą one stanowić napęd mechaniczny za pośrednictwem wału odbioru mocy ( (...)) dla różnych urządzeń specjalistycznych np. pomp różnego przeznaczenia, rozsiewaczy itp. Ciągnikami tymi można wykonywać prace tzw. metodą zrywkową tj. przeciąganie na odpowiednio wykonanych cięgnach rur, kolumn filtracyjnych odwodnienia, członów przenośników taśmowych, odcinków taśmy przenośnikowej itp. (dowód: charakterystyka stanowiska pracy z dnia 14.06.2021r. k. 18 akt ZUS). Na oddziale (...) jako kierowca ciągnika oraz operator sprzętu pomocniczego i technologicznego na odkrywce wnioskodawca wykonywał te same prace, zmieniła się tylko nazwa stanowiska pracy. Praca K. G. polegała na obsłudze ciągnika (...) (...). Pojazd, którym jeździł odwołujący był zaopatrzony w wałek odbioru mocy i w podnośnik hydrauliczny. Ciągnik wykorzystywany był do obsługi agregatu prądotwórczego, agregatu smarowniczego, sprężarki. Agregat prądotwórczy służył do zasilania w maszyn podstawowych podczas ich awarii lub przesuwki W czasie normalnej pracy maszyny podstawowe były zasilane ze stałego źródła napięcia. Agregat smarowniczy służył do smarowania łożysk bębnów, znajdujących się na stacjach napędowych. Sprężarka przewożona na przyczepie, służyła do czyszczenia sprężonym powietrzem silników elektrycznych. Wnioskodawca zajmował się ich obsługą. (...) polegała na rozłożeniu przewodów, podłączeniu urządzenia, pilnowaniu jego pracy, wykonywaniu poleceń przekazywanych od przodowego czy mechaników. Prace przy użyciu agregatu smarowniczego wnioskodawca wykonywał, gdy był kierowany do oddziału mechanicznego. Agregat prądotwórczy i sprężarkę obsługiwał, gdy był kierowany na oddziały (...). K. G. przy użyciu ciągnika pomagał też przy wykonywaniu przez oddziały (...) tzw. (...) Podnośnikiem znajdującym się na ciągniku podnosił człon przenośnika w celu jego poziomowania. Kierując ciągnikiem, przy pomocy lin zamocowanych do ciągnika wykonywał też osiowanie przenośników, czyli ustawiał je w linii prostej. Przyczepą przewoził sprzęt potrzebny na danym oddziale np. klucze, liny, przekładnie, agregaty (dowód: zeznania świadka J. C. nagranie od minuty 09:40 do minuty 10:46 i dalej, zeznania świadka J. J. nagranie od minuty 42:23 do minuty 44:35 i dalej protokołu rozprawy z dnia 17 listopada 2021 roku, zeznania świadka R. S. nagranie od minuty 04:04 do minuty 04:38 i dalej protokołu rozprawy z dnia 19 stycznia 2022 roku, zeznania wnioskodawcy K. G. od minuty01:30 do minuty 18:08 protokołu rozprawy z dnia 22 kwietnia 2022 roku. charakterystyka stanowiska pracy z 14.06.2021 roku – k. 17 akt ZUS). Wnioskodawca pracował 8 godzin dziennie. Czas na dojazd z bazy do miejsca pracy we wkopie zajmował od pół godziny do godziny i adekwatnie powrót. Wnioskodawca pracę we wkopie wykonywał przez 6 godzin dziennie (dowód: zeznania świadka J. C. nagranie od minuty 34:11 do minuty 36:30, zeznania świadka J. J. nagranie od minuty 58:19 do minuty 59:14 protokołu rozprawy z dnia 17 listopada 2021 roku, zeznania świadka R. S. nagranie od minuty 38:55 do minuty 41:02 protokołu rozprawy z dnia 19 stycznia 2022 roku, charakterystyka stanowiska pracy z 14.06.2021 roku – k. 17 akt ZUS). Powołana przez pracodawcę wnioskodawcy Komisja Weryfikacyjna na posiedzeniu, które odbyło się w dniu 9 października 2020 roku ustaliła, że K. G. w okresach od 22 listopada 1988 roku do 25 października 1989 roku oraz od 7 maja 1991 roku do 31 marca 1992 roku pracował jako operator sprzętu pomocniczego i technologicznego na odkrywce tj. na stanowisku wymienionym w poz. 22 załącznika nr 2 do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty. Natomiast na posiedzeniu w dniu 16 października 2020 roku Komisja Weryfikacyjna ustaliła, że wnioskodawca taką samą pracę wykonywał w okresie od 1 kwietnia 1992 roku do 15 stycznia 2007 roku (dowód: protokół z posiedzenia Komisji z 09.10.2020r. k. 19, protokół z posiedzenia Komisji z 16.10.2020r. k. 20 akt emerytalnych ZUS). W dniu 19 kwietnia 2021 roku (...) z siedzibą w R. wystawiła wnioskodawcy świadectwo wykonywania pracy górniczej, w którym wskazała, że w okresie zatrudnienia od 22 listopada 1988 roku do nadal, w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę górniczą: od 22 listopada roku do 25 października 1989 roku i od 7 maja 1991 roku do 6 stycznia 2021 roku na stanowisku operatora sprzętu pomocniczego i technologicznego na odkrywce wymienionym w rozporządzeniu MPiPS z dnia 23 grudnia 1994 roku w Załączniku Nr 2 poz. 22., a od 7 stycznia 2021 roku do nadal na stanowisku górnik na odkrywce wymienionym w rozporządzeniu MPiPS z dnia 23 grudnia 1994 roku w Załączniku Nr 2 poz. 2 (dowód: świadectwo wykonywania pracy górniczej k. 5 akt emerytalnych ZUS). Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył co następuje: odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Przesłanki nabycia prawa do emerytury górniczej określa ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021r., poz.291 ze zm.). Zgodnie z art. 50 a ust 1 i 2 ustawy emerytura górnicza przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) ukończył 55 lat życia; 2) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1; 3) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat. Zgodnie z art. art. 50b w/w ustawy przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej uwzględnia się okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą, będące okresami składkowymi lub nieskładkowymi w rozumieniu ustawy, z tym że okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą uwzględnia się, jeżeli praca ta wykonywana była co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy. Z kolei zgodnie z art. 50 c ust. 1 pkt 4 za pracę górniczą uważa się zatrudnienie na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego przy ręcznym lub zmechanizowanym urabianiu, ładowaniu oraz przewozie nadkładu i złoża, przy pomiarach w zakresie miernictwa górniczego oraz przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych, a także w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty (...) dla kopalń siarki i węgla brunatnego, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki i ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa. Wykaz stanowisk pracy, na których zatrudnienie na odkrywce w kopalniach węgla brunatnego oraz przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty (...) dla kopalń węgla brunatnego uważa się za pracę górniczą zawiera załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty (Dz.U. z 1995r., Nr 2, poz. 8 ). W przedmiotowej sprawie kwestią sporną między stronami było to, czy wnioskodawca posiada wymagany 25-letni okres pracy górniczej. Organ rentowy zakwestionował bowiem, aby w spornym okresie zatrudnienia w (...) w B. (obecnie w (...) z siedzibą w R.) od dnia 22 listopada 1988 roku do dnia 25 października 1989 roku, od dnia 7 maja 1991 roku do dnia 31 marca 1992 roku, od dnia 1 kwietnia 1992 roku do dnia 16 listopada 2006 roku, od dnia 17 listopada 2006 roku do nadal wnioskodawca wykonywał pracę górniczą. Wnioskodawca dysponował świadectwem z dnia 19 kwietnia 2021 roku wystawionym przez (...) z siedzibą w R. potwierdzającym fakt wykonywania pracy górniczej w spornych okresach zatrudnienia od 22 listopada roku do 25 października 1989 roku i od 7 maja 1991 roku do 6 stycznia 2021 roku na stanowisku operatora sprzętu pomocniczego i technologicznego na odkrywce wymienionym w rozporządzeniu (...) z dnia 23 grudnia 1994 roku w Załączniku Nr 2 poz. 22., a od 7 stycznia 2021 roku do nadal na stanowisku górnik na odkrywce wymienionym w rozporządzeniu (...) z dnia 23 grudnia 1994 roku w Załączniku Nr 2 poz.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.