← Polska

XVII AmE 118/20

Sygn. akt XVII AmE 118/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Witold

§ 2k.p.c.

wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania został sformułowany przez powoda nieprawidłowo. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: Pismem z dnia 5 marca 2018 r. Prezes URE na podstawie art. 28 ust. 1 Pe oraz art. 70 ustawy OZE wezwał Przedsiębiorcę do przedstawienia, w ciągu 21 dni od dnia otrzymania wezwania, informacji dotyczących dokonanej w okresie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. sprzedaży energii elektrycznej oraz realizacji obowiązków w zakresie uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia lub świadectw pochodzenia biogazu rolniczego, względnie uiszczenia stosownych opłat zastępczych. Pismo z dnia 5 marca 2018 r. zostało wysłane do powoda dwukrotnie i doręczone powodowi skutecznie w dniach 28 maja 2018 r. oraz 2 stycznia 2019 r. (k. 1-9 akt adm.) Przedsiębiorca nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwania. (bezsporne) Wobec nieudzielenia przez powoda odpowiedzi na wezwania, Prezes URE pismem z dnia 17 maja 2019 r. zawiadomił Przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z niewywiązaniem się obowiązku wynikającego z art. 70 pkt 2 ustawy OZE oraz wezwał Przedsiębiorcę do przedłożenia szczegółowych wyjaśnień oraz przesłania dokumentów mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu. (k. 10-12 akt adm.) W piśmie z dnia 19 czerwca 2019 r. Przedsiębiorca wyjaśnił, że w zw. z treścią załącznika 1A uznał, że nie był on zobowiązany do wypełnienia tego załącznika. Razem z pismem Przedsiębiorca przekazał żądane przez Prezesa URE informacje. (k. 13-15 akt adm.) Pismem z dnia 8 listopada 2019 r. Prezes URE zawiadomił Przedsiębiorcę o zakończeniu postępowania oraz o przysługującym mu prawie do zapoznania się z całością zebranego materiału w sprawie materiału dowodowego oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożenia dodatkowych uwag i wyjaśnień. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji Przedsiębiorca nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia. (k. 16-17 akt adm.) Opisany stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych powyżej dowodów zebranych w postępowaniu administracyjnym, twierdzeń stron przedstawionych w pismach procesowych oraz faktów powszechnie znanych. Sąd przyznał moc dowodową wszystkim zebranym w sprawie dokumentom, które nie były przez strony kwestionowane i nie budziły wątpliwości Sądu. Na podstawie dokonanych ustaleń Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powód jest przedsiębiorcą, który wytwarzał energię elektryczną w mikroinstalacji i otrzymał świadectwa pochodzenia OZE za energie elektryczną wytworzoną w 2016 r. W zw. z tym, zgodnie z art. 70 pkt 2 ustawy OZE Prezes URE uprawniony był do żądania od powoda przedstawienia dokumentów lub informacji mających znaczenie dla oceny wykonania obowiązków, o których mowa m. in. w art. 52-55, w szczególności o dokonanej w okresie od dnia 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. sprzedaży energii elektrycznej i realizacji obowiązków, o których mowa w art. 52 ust. 1 ustawy OZE. W sprawie bezsporne jest, że mimo dwukrotnego doręczenia wezwania do złożenia informacji w trybie art. 70 pkt 2 ustawy OZE, do dnia wszczęcia przez Prezesa URE postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej powód nie wykonał obowiązku i nie przedstawił Prezesowi URE wymaganych informacji. Zgodnie z art. 168 pkt 11a ustawy OZE, kto odmawia wglądu lub nie przedstawia Prezesowi URE dokumentów lub informacji, o których mowa w art. 70 pkt 1 lub 2 ustawy OZE, podlega karze pieniężnej. Wobec stwierdzenia, że Przedsiębiorca nie przedstawił wymaganych w wezwaniu z dnia 5 marca 2018 r. informacji, Prezes URE na podstawie powołanego wyżej przepisu zobligowany był do wydania decyzji o nałożeniu na powoda kary pieniężnej. Dodatkowo wskazać należy, iż zgodnie z obowiązującą na gruncie przepisów ustawy OZE oraz Prawa energetycznego zasadą obiektywnego charakteru odpowiedzialności, do nałożenia w zaskarżonej decyzji na powoda kary pieniężnej wystraczające było ustalenie przez Prezesa URE, że Przedsiębiorca nie wykonał obowiązku wynikającego z doręczonego mu wezwania. Do wydania decyzji o nałożeniu na powoda kary pieniężnej z tytułu stwierdzenia naruszenia pozwany nie był więc zobowiązany do wykazania winy Przedsiębiorcy. Na powyższe ocenę nie ma wpływu podnoszona w odwołaniu okoliczność, że wyłączną działalnością Przedsiębiorcy nie było wytwarzanie energii elektrycznej. Mając na uwadze, że wezwanie z dnia 5 marca 2018 r. pochodziło od Prezesa URE i dotyczyło wyłącznie działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, przyjęcie przez powoda założenia, że nie jest adresatem skierowanego wyraźnie do niego wezwania i nie był uprawniony do jego wypełnienia, było błędne. Jak słusznie w odpowiedzi na odwołanie zauważył Prezes URE, załącznik nr 1A dotyczył podmiotów, które wyłącznie wytwarzają energię elektryczną, a nie zajmują się dodatkowo jej dystrybucją czy sprzedażą. Słowo „wyłącznie” odnosiło się do działalności podmiotu, wykonywanej na podstawie przepisów ustawy OZE w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, a nie do całej działalności gospodarczej Przedsiębiorcy. Nawet jeżeli przedstawione w odwołaniu stanowisko powoda mogło wynikać z braku odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, to jednak wbrew twierdzeniu odwołania, przy zachowaniu logiki i zdrowego rozsądku, w świetle przepisów obowiązującego prawa, w szczególności przepisu art. 355 § 2 k.c. dotyczącego podmiotów profesjonalnych, wskazane okoliczności nie mogą usprawiedliwiać zachowania powoda jako podmiotu wytwarzającego energię w mikroinstalacji (odnawialnym źródle energii) i stanowić podstawy do zwolnienia z odpowiedzialności za niewykonanie obowiązku wynikającego z przepisów ustawy OZE. Stosownie do art. 170 ust. 4 pkt 1 ustawy OZE wysokość kary pieniężnej za nieprzedstawienie Prezesowi URE dokumentów lub informacji, o których mowa w art. 70 pkt 2 wynosi 10 000 zł. Podkreślenia wymaga, iż ze względu na zastosowanie przez ustawodawcę w art. 170 ust. 4 pkt 1 ustawy OZE kategorycznego sformułowania i ustalenia w wysokości kary pieniężnej wymierzanej z tytułu naruszenia, o którym mowa w art. 168 ustawy w sposób sztywny, Prezes URE nie był uprawniony do miarkowania nałożonej w zaskarżonej decyzji kary. W tym stanie podniesiony w odwołaniu zarzut błędnego ustalenia, że powód nie wykonał określonego w art. 70 pkt 2 ustawy OZE obowiązku i wymierzenia za jego niewykonanie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł, jako bezzasadny, nie zasługiwał na uwzględnienie i nie mógł stanowić podstawy do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji zgodnie z żądaniem odwołania. Z uwagi na przedstawione okoliczności również twierdzenie odwołania, że Prezes URE powinien odstąpić od nałożenia na powoda kary pieniężnej, należało uznać za pozbawione uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. W odniesieniu do zarzutów powoda dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazać należało, że poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji postępowanie administracyjne było przeprowadzone przez Prezesa URE w sposób wyczerpujący i pozwalający na dokonanie prawidłowych ustaleń, wystarczających do wydania decyzji o nałożeniu na powoda kary pieniężnej. Ponadto podkreślenia wymaga, iż zgodnie z przyjętym w ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiskiem Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK) jest sądem cywilnym i prowadzi sprawę cywilną, wszczętą w wyniku wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Urzędu, według reguł kontradyktoryjnego postępowania cywilnego. W prowadzonym po wniesieniu odwołania postępowaniu SOKiK nie ogranicza się wyłącznie do badania legalności decyzji administracyjnej, jak to czynią sądy administracyjne w postępowaniu sądowo-administracyjnym. SOKiK zobowiązany jest do wszechstronnego zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu obowiązujących w postępowaniu cywilnym zasad rozkładu ciężaru dowodu i obowiązków stron w postępowaniu dowodowym. W świetle powyższego nawet gdyby przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym doszło do uchybień proceduralnych to, o ile nie stanowią one podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, nie mogą one prowadzić do uchylenia decyzji i nie mogą być przedmiotem postępowania sądowego mającego na celu merytoryczne rozstrzygnięcie sporu. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1991 roku sygn. akt III CRN 120/91 OSNC 1992 Nr 5, poz. 87; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 1998 roku sygn. akt I CKN 265/98 OSP 2000 Nr 5 poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1999 roku sygn. akt 351/99 OSNC 2000 Nr 3 poz. 47; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2001 roku sygn. akt I CKN 1036/98 LEX Nr 52708; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2005 roku, sygn. akt III SZP 2/05 OSNP 2006/19-20/312). Trafna była również zawarta w odpowiedzi na odwołanie uwaga pozwanego, iż żądanie powoda dotyczące umorzenia postępowania lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania po uchyleniu zaskarżonej decyzji było niezgodne z treścią art.

§ 2k.p.c. Na podstawie ww. przepisu SOKi

K nie jest uprawniony do uchylenia postępowania, które było prowadzone przez organ administracji. Ponadto SOKiK nie jest organem drugiej instancji do organu administracji, który wydał zaskarżoną decyzję. W świetle powołanego wyżej orzecznictwa Sądu Najwyższego wydanie zaskarżonej decyzji jest jedynie warunkiem sine qua non do wniesienia odwołania. W prowadzonym przed SOKiK z uwzględnieniem zasady równości stron postępowaniu cywilnym przedmiotem sporu jest właśnie wydana przez organ administracji decyzja administracyjna. W prowadzonym postępowaniu wszystkie zgłoszone przez powoda w odwołaniu dowody, które znajdowały się również w aktach administracyjnych, zostały uwzględnione przez Sąd z urzędu. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd Okręgowy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia oddalił odwołanie, jako bezzasadne – art.

§ 1k.p.c.

O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na zasadzie art. 98 k.p.c., stosownie do wyniku sporu, ustalając wysokość należnych pozwanemu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 720 zł, na podstawie par. 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia odwołania. Po zapoznaniu się ze stanowiskami stron Sąd uznając, że w świetle przytoczonych przez strony twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych przeprowadzenie rozprawy nie było konieczne, na podstawie art. 148 1 § 1 k.p.c. rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. Sędzia SO Witold Rękosiewicz.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.