e zleconymi dyspozycjami, po poprawnym zalogowaniu się w serwisie internetowym loginem i hasłem powódki z adresu IP 77.252.47.244 oraz zostały zatwierdzone kodami sms wysłanymi na numer (...), podobnie jak otwarcie konta. Zdaniem pełnomocnika wystąpienie spornych transakcji zostało spowodowane nieprawidłowym zachowaniem powódki polegającym na nieprzestrzeganiu przez nią zasad bezpieczeństwa określonych m.in. w § 13 ust 3 szczegółowych warunków świadczenia usługi bankowości elektronicznej i usługi bankowości telefonicznej oraz składania świadczeń w (...) Banku (...) S.A. Reklamacje powódki nie mogły zostać uwzględnione gdyż w spornych transakcjach dokonanych na rachunku powódki nie doszło do złamania zabezpieczeń systemów bankowych, zalogowanie nastąpiło po prawidłowym podaniu loginu i haseł. Transakcje zostały zlecone po zalogowaniu numerami klienta i hasłem w serwisie internetowym i potwierdzone hasłami. Zabezpieczenia zastosowane przez Bank uniemożliwiają wykonanie dyspozycji w (...) bez działania ze strony klienta a bezpieczeństwo korzystania z Internetu zależy przede wszystkim od jego użytkownika. Pełnomocnik zwrócił uwagę, że przy korzystaniu z usług bankowości elektronicznej istotne jest zachowanie ostrożności i ograniczonego zaufania w stosunku do wiadomości e-mail lub SMS w których znajduje się prośba o podanie poufnych danych lub skorzystanie z linku. Takie wiadomości mają bowiem na celu nie tylko wyłudzenie od odbiorcy danych osobowych lub danych karty ale także zainstalowanie na jego komputerze lub w telefonie potencjalnie szkodliwych programów podglądających i śledzących jego działania. W sprawie nie doszło do przełamania zabezpieczeń strony pozwanej. Do realizacji transakcji doszło w wyniku niezastosowania się powódki do zasad bezpieczeństwa korzystania z bankowości elektronicznej. Transakcje zostały zrealizowane po udostępnieniu przez powódkę danych uwierzytelniających. Podanie osobom trzecim danych autoryzacyjnych musi być uznane za rażąco niedbałe, co
art. 46 ust 3 ustawy o usługach płatniczych skutkuje odpowiedzialnością klienta za nieautoryzowaną operację. Powódka doprowadziła do ujawnienia poufnych danych do logowania przez co dopuściła się naruszenia obowiązków o których mowa w art. 42 ustawy o usługach płatniczych oraz § 15 Regulaminu. Czynności autoryzacji i dyspozycji wypłat na rachunkach powódki były przeprowadzone poprawnie, przy wykorzystaniu właściwych narzędzi autoryzacyjnych. Brak podstaw by uznać, że te transakcje nie były transakcjami autoryzowanymi. W uzupełnieniu odpowiedzi na pozew pełnomocnik strony pozwanej przedstawił wraz z pismem z 24 listopada 2021 r. historię logowań do (...) (k. 222-226). W replice do odpowiedzi na pozew pełnomocnik powodów podniósł, że strona pozwana nie określa na czym miało polegać nieprawidłowe zachowanie powódki a także nie przedstawia na tę okoliczność żadnych dowodów a nadto zwrócił uwagę na odwrócony ciężar dowodu w sprawie. Pełnomocnik wskazał, że powódka w dniu 1 lipca 2020 r. przebywała w Z. a zatem przedstawiony przez stronę pozwaną IP logowania wskazujący na K. nie może odnosić się do transakcji jako zleconej i zatwierdzonej przez powódkę. Powódka nigdy nikomu nie udostępniła danych autoryzacyjnych logowania bankowego, nigdy nie użyczała nikomu swojego komputera, telefonu komórkowego, haseł czy kodu (...) do logowania (k.232-235). W odpowiedzi na pismo pełnomocnika powodów z dnia 21 grudnia 2021 r. pełnomocnik strony powodowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko (k. 238-245) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 13 lipca 2016 r. powód B. Z. i powódka M. W. zawarli ze stroną pozwaną (...) Bank (...) Spółką Akcyjną w W. umowę prowadzenia rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego (...) konto za zero o nr (...), umowę usług bankowości elektronicznej oraz karty debetowej. Rachunek bankowy był wspólny.
1 w zakresie nieuregulowanym w umowie zastosowanie znajdowały postanowienia regulaminów o których mowa w § 2 ust. 2 umowy, w tym regulaminu rachunków bankowych i kart debetowych dla klientów indywidualnych w (...) Banku (...) S.A. (dalej także jako „regulamin”, k. 53-68),
3 regulaminu zasady świadczenia usług bankowości elektronicznej dla klientów indywidualnych określa Regulamin świadczenia usług bankowości elektronicznej w (...) Banku (...) S.A. (dalej także jako ”regulamin bankowości elektronicznej”, k. 69-74).
6 regulamin zastępował „ogólne warunki prowadzenia rachunków bankowych i świadczenia usług dla klientów indywidualnych przez (...) Bank (...) S.A.” (k. 75-97), w tym „szczegółowe warunki świadczenia usługi bankowości elektronicznej i usługi bankowości telefonicznej oraz składania oświadczeń w (...) Banku (...) S.A.” (k. 98-105), które miały zastosowanie wcześniej do świadczonych przez stronę powodową usług. Powodowie aktywnie korzystali ze wspólnego rachunku bankowego w okresie od 13 lipca 2016 r. do 5 listopada 2021 r. (k. 106-195). Dowody: umowa rachunku bankowego (k.49-52); regulamin (k. 53-68); regulamin bankowości elektronicznej” (k. 69-74); ogólne warunki prowadzenia rachunków bankowych i świadczenia usług dla klientów indywidualnych przez (...) Bank (...) S.A. (k. 75-97); szczegółowe warunki świadczenia usługi bankowości elektronicznej i usługi bankowości telefonicznej oraz składania oświadczeń w (...) Banku (...) S.A. (k. 98-105) Rozdział 4 regulaminu bankowości elektronicznej (§ 11-17) zawiera postanowienia dotyczące bezpieczeństwa dostępu do bankowości elektronicznej: ROZDZIAŁ 4 BEZPIECZEŃSTWO DOSTĘPU §
zaleceniami producentów, 2) aktualnego oprogramowania antywirusowego i antyspamowego oraz zapory firewall, 3) najnowszych wersji przeglądarek internetowych, 4) haseł zabezpieczających przed nieuprawnionym dostępem do komputera osób trzecich.
e zleconymi dyspozycjami i brak podstaw do uznania za zasadną złożonej reklamacji. Poinformowano, że przelewy zostały zlecone po poprawnym zalogowaniu się w serwisie internetowym loginem i hasłem powódki z adresu IP 77.252.47.244 i zatwierdzone kodami sms wysłanymi na numer (...). Także dyspozycje otwarcia konta zostały potwierdzone sms-ami. Dowód: pismo z dnia 2 lipca 2020 r. (k. 14, k. 200-201) Powód B. Z. w dniu 2 lipca 2020 r. o godz. 14.30 złożył na Komisariacie Policji nr V w K. ustne zawiadomienie o przestępstwie polegającym na wykonaniu ze wspólnego rachunku powodów nieautoryzowanych dwóch transakcji na łączną kwotę 6.000,00 zł oraz pobraniu z tego rachunku opłat za natychmiastowe przelewy. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2020 r. zostało wszczęte dochodzenie o przestępstwo określone w art. 287 § 1 k.k. Pismem z dnia 7 września 2020 r. (...) S.A. w W. poinformował Prokuraturę Rejonową K., że posiadaczem rachunku o numerze (...) jest obywatel Republiki Białorusi A. T.. Umowa prowadzenia rachunku bankowego została zawarta w dniu 28 czerwca 2020 r. w placówce w W. w Galerii (...). Kwoty przelane na rachunek bankowy zostały w dniu 1 i 2 lipca 2020 r. wypłacone przy użyciu karty do konta w bankomatach w W.. Dochodzenie zostało zawieszone z uwagi na brak możliwości ustalenia aktualnego miejsca pobytu A. T.. Dowody: protokół przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie (k. 264-265); postanowienie z 7 lipca 2020 r. (k. 274); pismo z 7 września 2020 r. (k. 283); umowa rachunku bankowego (k. 284-286); historia operacji i transakcje kartą (k. 287); postanowienie z 22 grudnia 2020 r., (...) (k. 299); dokumenty dotyczące poszukiwania adresu A. T. (k. 300-311); przesłuchanie powoda na rozprawie w dniu 8 marca 2022 r. (00:36:34-00:48:27, k. 258v.-259). Pismem z dnia 21 lipca 2020 r. pełnomocnik powodów wezwał stronę pozwaną do zwrotu kwoty 6.009,98 zł w terminie 3 dni od dnia doręczenia pisma powołując się, że 2 transakcje na kwoty 3.000,00 zł w dniu 1 lipca 2020 r. nie były autoryzowane. Do pisma dołączono potwierdzenie złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. W odpowiedzi strona pozwana zaproponowała w piśmie z dnia 3 sierpnia 2020 r. zawarcie przez strony ugody polegającej m.in. na zwrocie na rachunek powodów żądanej kwoty oraz zrzeczeniu się przez powodów wszelkich dalszych roszczeń mogących powstać w przyszłości w związku ze zrealizowanymi przelewami. Powodowie zaproponowali zmiany w treści ugody na co strona pozwana nie wyraziła zgody. Strony nie doszły do porozumienia przez co nie doszło do zwrotu powodom środków za transakcje z dnia 1 lipca 2020 r. Dowód: pismo z dnia 21 lipca 2020 (k. 16-18); pismo z dnia 3 sierpnia 2020 r. (k. 19); pismo z 23 września 2020 r. (k. 20). Stan faktyczny w sprawie został ustalony na podstawie dołączonych przez strony dokumentów a także dokumentów zgromadzonych w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego pod sygn. akt PR 1Ds 888/2020 o które Sąd zwrócił się z urzędu. Te dokumenty nie były kwestionowane przez strony postępowania a także sąd nie znalazł podstaw do odmowy im wiarygodności. Za wiarygodne w całości Sąd uznał zeznania powodów, które były spójne ze sobą, uzupełniały się wzajemnie a także odpowiadają treści dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Nie były przydatne dla ustalenia stanu faktycznego dokumenty wskazujące na historię logowań do (...) gdyż te dokumenty nie są czytelne dla Sądu i w ocenie Sądu bez skorzystania z biegłego sądowego dysponującego wiedzą specjalną nie stanowią dowodu na okoliczności na jakie zostały powołane. Sąd zważył co następuje: Roszczenie powodów okazało się niemalże w całości uzasadnione. Powodów ze stroną pozwaną łączy umowa o prowadzenie wspólnego rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego (...) konto za zero o nr (...), umowa usług bankowości elektronicznej oraz karty debetowej o treści jak dołączona do akt sprawy, której postanowienia są uzupełnione o postanowienia niektórych z wzorców umownych złożonych w sprawie przez stronę pozwaną. Podstawą prawną zgłoszonego przez powodów roszczenia jest art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1907 – dalej także jako u.u.p.).
tym przepisem w przypadku wystąpienia nieautoryzowanej transakcji płatniczej dostawca płatnika niezwłocznie, nie później jednak niż do końca dnia roboczego następującego po dniu stwierdzenia wystąpienia nieautoryzowanej transakcji, którą został obciążony rachunek płatnika, lub po dniu otrzymania stosownego zgłoszenia, zwraca płatnikowi kwotę nieautoryzowanej transakcji płatniczej, z wyjątkiem przypadku, gdy dostawca płatnika ma uzasadnione i należycie udokumentowane podstawy, aby podejrzewać oszustwo i poinformuje o tym w formie pisemnej organy powołane do ścigania przestępstw. W przypadku, gdy płatnik korzysta z rachunku płatniczego, dostawca płatnika przywraca obciążony rachunek płatniczy do stanu jaki istniałby, gdyby nie miała miejsca nieautoryzowana transakcja płatnicza. Data waluty w odniesieniu do uznania rachunku płatniczego płatnika nie może być późniejsza od daty obciążenia tą kwotą. Podstawą do odmowy zwrotu przez dostawcę płatności może być zatem podejrzenie popełnienia oszustwa przez samego użytkownika ale już nie przez osobę trzecią. Przyjęcie interpretacji, iż podstawą odmowy zwrotu środków jest podejrzenie popełnienia przestępstwa oszustwa przez osobę trzecią prowadziłoby do paraliżu całej instytucji zwrotu nieautoryzowanej transakcji płatniczej, skoro istotą nieautoryzowanej transakcji płatniczej jest działanie oszukańcze osoby nieuprawnionej do dysponowania środkami pieniężnymi zdeponowanymi na rachunku użytkownika, czyli właśnie oszustwo na szkodę użytkownika.
przepisem art. 46 ust. 3 u.u.p. płatnik (powodowie) odpowiada za nieautoryzowane transakcje płatnicze w pełnej wysokości, jedynie wtedy gdy doprowadzi do nich umyślnie albo w wyniku umyślnego lub będącego skutkiem rażącego niedbalstwa naruszenia co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 u.u.p.
tym przepisem użytkownik uprawniony do korzystania z instrumentu płatniczego jest obowiązany: 1) korzystać z instrumentu płatniczego
umową ramową oraz 2) zgłaszać niezwłocznie dostawcy lub podmiotowi wskazanemu przez dostawcę stwierdzenie utraty, kradzieży, przywłaszczenia albo nieuprawnionego użycia instrumentu płatniczego lub nieuprawnionego dostępu do tego instrumentu. W celu spełnienia tych obowiązków użytkownik, z chwilą otrzymania instrumentu płatniczego, ma obowiązek podejmowania niezbędnych środków służących zapobieżeniu naruszeniu indywidualnych danych uwierzytelniających, w szczególności jest obowiązany do przechowywania instrumentu płatniczego z zachowaniem należytej staranności oraz nieudostępniania go osobom nieuprawnionym. Umowa ramowa z dostawcą płatności powinna zawierać obiektywne, niedyskryminujące i proporcjonalne postanowienia dotyczące wydawania i użytkowania instrumentu płatniczego.
art. 45 ust. 1 i 2 u.u.p. na dostawcy użytkownika spoczywa ciężar udowodnienia, że transakcja płatnicza została autoryzowana i prawidłowo zapisana w systemie służącym do obsługi transakcji płatniczych dostawcy oraz że nie miała na nią wpływu awaria techniczna ani innego rodzaju usterka związana z usługą płatniczą świadczoną przez tego dostawcę, w tym dostawcę świadczącego usługę inicjowania transakcji płatniczej. Wykazanie przez dostawcę zarejestrowanego użycia instrumentu płatniczego nie jest wystarczające do udowodnienia, że transakcja płatnicza została przez użytkownika autoryzowana albo, że płatnik umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa doprowadził do nieautoryzowanej transakcji płatniczej albo umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa dopuścił się naruszenia co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 u.u.p. Transakcję płatniczą uważa się za autoryzowaną tylko wówczas, jeżeli płatnik wyraził zgodę na jej wykonanie, przy czym zlecenie płatnicze nie może zostać odwołane od chwili jego otrzymania przez bank. Autoryzacja to zatem nic więcej jak wyrażenie zgody na wykonanie transakcji, przy czym sposoby autoryzacji określa umowa łącząca posiadacza rachunku i bank. Obowiązki Banku względem posiadacza rachunku kształtuje również przepis art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r., nr 72, poz. 665 z późn. zm.), który stanowi, iż bank jest zobowiązany do dołożenia szczególnej staranności w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa przechowywanych środków pieniężnych. Dodać należy, że przepis art. 46 u.u.p. jest przepisem szczególnym a zatem powodów nie mogą wiązać te postanowienia umowy i regulaminu odnośnie rachunków oszczędnościowych - rozliczeniowych, które są dla nich mniej korzystne niż przepisy ustawy o usługach płatniczych (por. art. 8 ust. 1 i 2 u.u.p). Zdaniem Sądu analiza umowy, regulaminu rachunków bankowych i kart debetowych dla klientów indywidualnych w (...) Banku (...) S.A. (k. 53-68) a także regulamin zasad świadczenia usług bankowości elektronicznej wskazuje że postanowienia umowne obowiązujące powodów nie są sprzeczne z powołaną ustawą. Zdaniem Sądu, strona pozwana w sprawie nie udowodniła że powodowie autoryzowali transakcję płatnicze z dnia 1 lipca 2020 r. na łączną kwotę 6.000,00 zł albo by umyślnie doprowadzili do nieautoryzowanej transakcji płatniczej czy też aby do tej transakcji doszło na skutek umyślnego lub rażącego niedbalstwa polegającego na naruszeniu co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 u.p.p. (w sprawie § 12 ust. 3 oraz § 13 ust. 1 regulaminu bankowości elektronicznej). Z zeznań powodów wynika, że korzystali wyłącznie z legalnego oprogramowania, posiadali oprogramowanie antywirusowe a informacje co do haseł uwierzytelniających nie były nikomu udostępniane (nawet sobie nawzajem). Strona pozwana nie wykazała aby powodowie w najmniejszym nawet stopniu przyczynili się do utraty środków z rachunku bankowego. Powodowie także niezwłocznie zawiadomili stronę pozwaną o nieautoryzowanych przelewach
art. 42 ust. 1 pkt 1 u.u.p. w zw. z § 13 ust. 1 regulaminu bankowości elektronicznej. Jak wskazują dokumenty zgromadzone w postępowaniu przygotowawczym o sygnaturze PR 1Ds 888/2020 przelewy rachunku bankowego powodów zostały wykonane na rachunek bankowy nieznanego z miejsca pobytu obywatel Republiki Białorusi, który niezwłocznie po otrzymaniu przelewów wypłacił środki z konta. Mimo braku korzystania przez powódkę z serwisu transakcyjnego oraz braku użycia przez nią kodów autoryzacyjnych otrzymanych SMS-em doszło do przelania środków na inny rachunek bankowy. Zdaniem Sądu to wskazuje, że strona pozwana nie zapewniła by indywidualne zabezpieczenia bankowości internetowej były dostępne wyłącznie dla użytkownika uprawnionego do korzystania z tego instrumentu do czego była zobowiązana na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 u.u.p. Gdyby bowiem zabezpieczenia transakcji elektronicznych stosowane przez stronę pozwaną w (...) były właściwe, nie doszłoby do dokonania na rachunku powodów transakcji przez nieuprawnioną do tego osobę. Strona pozwana - jako podmiot gospodarczy - prowadzi działalność na zasadzie ryzyka, w tym również w zakresie oferowanej przez siebie bankowości internetowej. Powodowie nie odpowiadają na zasadzie ryzyka, a skoro w postepowaniu tym nie wykazano im umyślności lub niedbalstwa przy dostępie do usług to nie mogą zostać obciążeni skutkami ataku hakerskiego. Strona pozwana powinna zatem niezwłocznie zwrócić powodom środki z nieautoryzowanych transakcji (kwota 6.000,00 zł oraz kwota 9,98 zł tytułem opłat)
art. 46 ust. 1 u.u.p. oraz § 14 ust. 2 regulaminu bankowości elektronicznej. Mając na uwadze powyższe, należało zasądzić od strony pozwanej na rzecz powodów łącznie kwotę 6.009,98 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od tej kwoty od dnia 4 lipca 2020 r. do dnia zapłaty (
żądaniem pozwu) Podstawą prawną żądania przez powodów odsetek jest przepis art. 481 § 1 i 2 k.c.,
którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
art. 46 ust. 1 u.u.p. strona pozwana miała zwrócić powodom kwotę nieautoryzowanych transakcji płatniczych niezwłocznie, nie później jednak niż do końca dnia roboczego następującego po dniu otrzymania stosownego zgłoszenia. Zgłoszenie nieautoryzowanej transakcji miało miejsce w dniu 2 lipca 2022 r., a zatem do dnia 3 lipca 2022 r. strona pozwana miała możliwość zwrócić środki powodom i od dnia 4 lipca 2020 r. jest w opóźnieniu. W pkt. II wyroku oddalono roszczenie powodów w zakresie kwoty 0,02 zł gdyż z konta powodów została pobrana kwota 6.009,98 zł a nie kwota 6.010,00 zł. Brak podstaw aby powodowie mogli dochodzić o strony pozwanej kwoty po zaokrągleniu w górę. O kosztach procesu orzeczono w punkcie III sentencji wyroku na podstawie art. 100 zd. 2 k.p.c. Powodowie wygrali sprawę niemalże w całości a ich roszczenie było nieuzasadnione wyłącznie co do 2 groszy. Z tego powodu powodowie powinni otrzymać łącznie do ich majątku wspólnego od pozwanego Banku koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na zasądzone koszty procesu złożyły się opłata sądowa od pozwu w wysokości 400,00 zł (ustalona na podstawie art. 28 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; Dz. U. 2018 r., poz. 300, ze zm. – dalej u.k.s.c.), opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł (ustalona na podstawie części IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej; Dz. U. 2020, poz. 1546), wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w kwocie 1.800,00 zł (ustalone na podstawie § 2 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie; Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Odsetki od kosztów procesu zasądzono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. Sygnatura akt I C 746/21/P upr ZARZĄDZENIE 1. odnotować uzasadnienie; 2. zakreślić wniosek o sporządzenie uzasadnienia; 3. odpis wyroku z dnia 31 maja 2022 r. wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi strony pozwanej przez portal informacyjny; 4. dokumenty z okładki
kolejnością wszyć do akt; 5. kal. 20 dni lub wraz z wpływem. K., dnia 23 czerwca 2022 roku Asesor sądowy Marek Kamionka
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.