Sygn. akt VII AGa 842/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2021 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie VII Wydział Gospodarczy i Własności Intelektualnej w składzie: Przewodniczący: Sę
§ 2k.p.c.
Apelację złożył zainteresowany M. sp. z o.o. zaskarżając wyrok w całości zarzucając mu naruszenie: 1. art.
§ 2k.p.c.
poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, 2. art.
§ 1k.p.c.
poprzez jego niezastosowanie i niewydanie wyroku oddalającego odwołanie, 3. art. 6 k.c. w związku z art. 77 k.p.a. oraz art. 27 f ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym zaopatrzaniu ścieków poprzez uznanie, że to organ regulacyjny zobowiązany jest wszechstronnie wyjaśnić okoliczność sprawy i jednoczesne zwolnienie odwołującego się z obowiązku dowodzenia swoich racji. Powołując się na podane zarzuty apelujący wnosił o zmianę wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od odwołującego na rzecz zainteresowanego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami. W odpowiedzi na apelację odwołujący się J. W. wnosił o jej oddalenie. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja zainteresowanego nie zasługiwała na uwzględnienie, ale z innych względów niż podnosił apelujący kierując zarzuty do oceny prawnej, na której oparto zaskarżony wyrok. Zarzut naruszenia art.
§ 1i 2 k.p.c.
jest niezasadny, a wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, mimo że oceny, które legły u podstaw jego wydania są przedwczesne. Sąd Apelacyjny w całości podzielił ustalenia faktyczne, dokonane w sprawie przez Sąd pierwszej instancji, czyniąc je jednocześnie podstawą swojego rozstrzygnięcia. Ustalenia te sprowadzają się do (
- i)wskazania prawa J. W. do działki zlokalizowanej przy ul. (...) (dz.nr (...) obręb (...)), (
- ii)domagania się właściciela od lat dziewięćdziesiątych rozbudowy sieci kanalizacyjnej w ul. (...) na odcinku tej ulicy w obrębie działki o nr (...) (droga gminna), (iii) zwrócenia się właściciela do (...) (...) (...) w B. po odmowie wykonania przyłączenia przez M. sp. z o.o. w B. i Urzędem Miasta B., (
- iv)wszczęcia postępowania w sprawie rozstrzygnięcia sporu przez (...) w G., do którego zgodnie z właściwością przekazana została sprawa przez (...) (...) (...) w B.. W takcie postępowania M. w B. poinformowało, że wybudowanie przyłącza kanalizacyjnego służącego tylko jednej nieruchomości może nastąpić jedynie przez osobę ubiegającą się o podłączenie danej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, (
- v)wydania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji powołał treść przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Wśród katalogu spraw spornych w art. 27e ust. 1 u.z.z.w. jest wymieniona sprawa odmowy przyłączenia do sieci nieruchomości osobie ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Rozstrzygnięcie organu regulacyjnego może polegać na nakazaniu przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu jednego z wymienionych w art. 27e ust. 2 u.z.z.w. nakazów. Dla sporu o odmowie przyłączenia do sieci odpowiedni nakaz z art. 27e ust. 2 pkt 4 u.z.z.w. polega na przyłączeniu do sieci. Odwołujący J. W. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu w przedmiocie podłączenia do miejskiej sieci kanalizacyjnej nieruchomości położonej przy ul. (...) w B.. Zakres sporu odpowiadał ustawowemu katalogowi z art. 27e ust. 1 u.z.z.w. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej (pkt 1), datę wydania (pkt 2), oznaczenie strony (pkt 3), powołanie podstawy prawnej (pkt 4), rozstrzygnięcie (pkt 5), uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 6), pouczenie czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie zrzeczenia się odwołania i skutkach (pkt 7) oraz podpis (pkt 8) oraz w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy (pkt 9). Decyzja (...) (...) (...) w G. za podstawę prawną wskazuje art. 27e ust. 1 pkt 2) w związku z ust. 2 pkt 4, art. 15 ust. 4 oraz art. 27a ust. 3 pkt 3) u.z.z.w. w związku z art. 104 k.p.a. spełniając tym samym wymóg z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. Wydana w sprawie decyzja organu zawiera zgodnie z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. rozstrzygnięcie, że na M. sp. z o.o. w B. nie ciąży obowiązek wykonania przyłącza do miejskiej sieci kanalizacyjnej nieruchomości J. W. położonej przy ul. (...), (...)-(...) B.. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że rozstrzygnięcie jest jednym z najważniejszych składników decyzji. Wynika to z władczego charakteru aktu administracyjnego, który kształtuje prawa i obowiązki strony i musi w związku z tym być jednoznaczny i precyzyjny. Obowiązek taki wynika z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności zawartej w art. 6 k.p.a. i zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Rozstrzygnięcie, określane mianem osnowy lub sentencji decyzji jest jej kwintesencją, stanowi bowiem o ustaleniu prawa, o usunięciu sporu co do niego lub o jego tworzeniu na rzecz określonych podmiotów albo też o zakończeniu postępowania w danej instancji bez orzekania w sprawie co do jej istoty. Wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku w kontekście określonych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Konkretyzacja prawa dokonuje się w rozstrzygnięciu, nie zaś w innych elementach decyzji (tak wyrok NSA 2 lipca 2018 r., I OSK 873/18). Organ administracji publicznej swoje działanie może prowadzić w takim zakresie, i tylko w takim, w jakim jest umocowany mocą przepisów prawa powszechnie obowiązującego (R. Hauser, M. Wierzbowski (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2021, komentarz do art. 107 k.p.a. Nb 23). Podając w decyzji administracyjnej podstawę prawną jej wydania, (...) (...) (...) w G. wskazał przepisy prawa materialnego (art. 27e ust. 1 pkt 2 u.z.z.w.), na których oparł swoje rozstrzygnięcie (art. 27e ust. 2 pkt 4 u.z.z.w.). Mocą podanych przepisów organ był umocowany do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty poprzez nakazanie przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu przyłączenia do sieci, bądź uznania, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie ma obowiązku przyłączenia do sieci. Rozstrzygnięcie (...) (...) (...) w G. nie mieści się w uprawnieniach organu z art. 27e ust. 2 u.z.z.w. Organ nie rozstrzygnął o przyłączeniu do sieci, a zamiast tego rozstrzygał o obowiązku wykonania przyłącza. Mimo, że w sensie faktów o przyłączeniu do sieci decyduje przyłącze, niemniej w sensie prawa decyzja może mieć za przedmiot tylko rozstrzygnięcie mieszczące się w kompetencji organu. Każda decyzja administracyjna, jako indywidualny, procesowy i rozstrzygający określoną sprawę akt administracyjny stanowi konkretyzację jednostkowej normy prawnej. Dopuszczalne rozstrzygnięcia organu regulacyjnego w art. 27e ust. 2 u.z.z.w. są zbiorem zamkniętym, a decyzja z dnia 12 października 2018 roku nie mieści się w tym katalogu. Kompetencje organu regulacyjnego nie ulegają rozszerzeniu w drodze jakiejkolwiek wykładni. Wniosek J. W. w sprawie rozstrzygnięcia sporu dotyczącego odmowy przyłączenia do miejskiej sieci kanalizacyjnej nieruchomości położonej przy ul. (...), (...)-(...) B. z dnia 26 lutego 2018 roku nie został rozpoznany. Z zasady praworządności – obowiązku działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa wynika, że nie mogą ostać się w obrocie prawnym decyzje wydane z naruszeniem przepisów prawa. Decyzja z 12 października 2018 roku nie może pozostać jako oczywiście wadliwa. Klasyczna doktryna prawa administracyjnego przy wypracowaniu koncepcji wadliwości decyzji administracyjnej przyjmowała, że wadliwość jest wynikiem naruszenia obowiązujących przepisów prawa (System Prawa Administracyjnego, tom 9, komentarz do art. 107 k.p.a. Nb 17). O ile w osnowie decyzji powołana została materialna podstawa prawna, tym niemniej rozstrzygnięcie nie odpowiada prawu materialnemu z art. 27 e ust. 2 pkt 4 u.z.z.w. Wydanie określonego rozstrzygnięcia procesowego powinno być uzależnione przede wszystkim od stopnia wadliwości decyzji organu. Orzecznictwo w sprawach regulacyjnych wykształciło zasadę, że uchylenie decyzji w całości powinno nastąpić wówczas, gdy wydanie jej nastąpiło bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa materialnego, jak i również wtedy, gdy została ona skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, a także gdy dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Podstawą do uchylenia decyzji Prezesa Urzędu jest także potrzeba dokonania w całości niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2009 r., III SK 5/09, OSNP 2011 nr 9-10, poz. 144). W konsekwencji w niniejszej sprawie nie zachodziła przeszkoda do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem powód wnosząc odwołanie od decyzji (...) (...) (...) w G. domagał się udzielenia mu ochrony prawnej polegającej na rozstrzygnięciu sporu co do przyłączenia do sieci. Sporu nie rozstrzyga decyzja z 12 października 2018 roku odnosząca się do wykonania przyłącza. Nie zachodzi potrzeba oceny zarzutu art. 6 k.c. w związku z art. 77 k.p.a. oraz art. 27f ust. 1 u.z.z.w. Sąd Apelacyjny wskazuje jedynie, że ocena Sądu pierwszej instancji co do uchylenia decyzji oparta była na potrzebie dokonania ustaleń faktycznych. Niemniej Sąd nie powinien się ograniczać tylko do wskazywania na braki ustaleń decyzji, skoro jest władny i obowiązany, jeżeli tylko znajduje to uzasadnienie w okolicznościach sprawy i zebranym materiale faktycznym i dowodowym, usunąć wady tej decyzji. Nie znajdując podstaw do zmiany wyroku Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 374 k.p.c. albowiem żadna ze stron nie złożyła wniosku o przeprowadzenie rozprawy. Skład Sądu Apelacyjnego wynikał z wynikał z art. 15 zzs 1 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu nadanym Dz.U. z 2020r, poz. 1090. Jolanta de Heij-Kaplińska