Sygn. akt: II AKa 91/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2021 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSA Wiesław Kosowski (spr.) Sędziowie SA Karina Maksym SA Wojciech Kopczyński Protokolant Agnieszka Bargieł przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Tychach Pawła Marcinkiewicza po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy 1. J. J.
(2)”. Zeznania K. B. i K. T. były natomiast jeszcze bardziej charakterystyczne. Mianowicie sprawcy ci, po dobrowolnym poddaniu się karze, obciążali tylko osoby, które jak oni karze się poddały, jednocześnie nie mówić nic o osobach, które ostatecznie nie przyznały się do stawianych im zarzutów. W tej sytuacji nie sposób tym zeznaniom przyznać walor wiarygodności. Nie wyklucza to rzecz jasna możliwości, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy świadkowie ci złożą zeznania również w zakresie istotnym z punktu widzenia rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Wówczas także będzie należało poddać ich wszystkie wypowiedzieć wszechstronnej ocenie ze wskazaniem, którym fragmentom sąd daje wiarę i dlaczego, a którym odmawia waloru wiarygodności. Wracając obecnie do kwestii związanej z oceną zeznań J. E. podnieść należy, iż zeznania te, w odniesieniu do udziału K. D. w przestępstwa zarzucanych oskarżonemu w punktach 188 i 189 aktu oskarżenia, były konkretne, a przede wszystkim niezmiernie konsekwentne. Ocena przez Sąd ponownie rozpoznający sprawę odnośnie poszczególnych czynów od popełnienia których, K. D., R. D., M. K. i M. B. zostali uniewinnieni, a w którym to zakresie wyrok uchylono celem ponownego rozpoznania, winna być dokonana przy uwzględnieniu materiałów niejawnych (o czym mowa w niejawnej części uzasadnienia), ale też wyników logowania telefonu w stacjach (...). Sąd Okręgowy rozpoznający niniejszą sprawę, jak się wydaje, nadmiernie zbagatelizował kwestię logowania się w stacjach (...) telefonów poszczególnych oskarżonych. Przyznaje on z jednej strony, że trudno uznać za zwykły zbieg okoliczności zalogowanie telefonu na obszarze, gdzie zaistniało przestępstwo. Z drugiej jednak strony uznaje, że łączenie z tym przestępstwem konkretnej osoby byłoby wnioskiem zbyt daleko idącym. Z takim stanowiskiem można by się zgodzić, gdyby w sprawie nie było żadnych innych dowodów (oprócz logowania telefonów poszczególnych oskarżonych w stacjach (...), w czasie i na obszarach, gdzie dokonano konkretnych przestępstw). W niniejszej sprawie mamy natomiast zarówno dowody w postaci oględzin miejsc zdarzeń, zeznań świadków, jak też dowody z części niejawnej. Istotą sprawy jest właśnie, w odniesieniu do poszczególnych czynów zarzucanych K. D. w pkt 188 – 199, R. D. w pkt 200 – 205, M. K. w pkt 206 - 209 odnośnie i M. B. w pkt 212 – 216 dokonanie całościowej oceny wszystkich dowodów. Rzeczywiście bowiem na chwilę obecną proces niniejszy w odniesieniu do części, w której sprawa zostaje uchylona do ponownego rozpoznania jest procesem poszlakowy. Brak bowiem dowodów bezpośrednich świadczących o popełnieniu przez: - R. D., K. D., M. K., M. B. w nocy 19 stycznia 2016r. włamania do pomieszczeń biurowych firmy (...), - R. D., K. D., M. K. 19 stycznia 2016r. włamania do sklepu (...), - R. D., K. D., M. K. 18/19 stycznia 2016r. zaboru w celu krótkotrwałego użycia samochodu V. (...), a następnie porzucenia go i spalenia, - R. D., K. D., M. B. 25/26 stycznia 2016r. zaboru w celu krótkotrwałego użycia samochodu V. (...), a następnie porzucenia go i spalenia, - R. D., K. D., M. B. 28 stycznia 2016r. włamania do pomieszczenia kasowego na Stacji Paliw (...), - R. D., M. B. 28 stycznia 2016r. włamania do sklepu (...), - K. D., M. K., M. B. 13 stycznia 2016r. włamania do sklepu (...), - K. D. wspólnie z innymi osobami 22 sierpnia 2015r. kradzieży z włamaniem V. (...) oraz w tym samym dniu kradzieży z włamaniem do sklepu (...), - K. D. wspólnie z innymi osobami 20 stycznia 2016r. kradzieży z włamaniem do sklepu (...), - K. D. wspólnie z innymi osobami 27/28 stycznia 2016r. kradzieży z włamaniem V. (...) oraz w tym samym dniu kradzieży z włamaniem do Centrum Medycznego (...), - K. D. wspólnie z innymi osobami ½ lutego 2016r. włamania i zaboru w celu krótkotrwałego użycia samochodu V. (...), - K. D. wspólnie z innymi osobami 3 lutego 2016r. rozboju na terenie hurtowni (...). Sąd jednak winien wnikliwe ocenić wszystkie zgromadzone w sprawie dowody, w tym również w powiązaniu z przyznaniem się oskarżonych, na pewnym etapie postępowania przygotowawczego, do wyżej wskazanych, a zarzucanych im czynów. Oczywiście przyznanie się nie jest „królową dowodów” tym niemniej nie można tej okoliczności pomijać, dodatkowo w powiązaniu z materiałem dowodowym tak zgromadzonym w części jawnej, jak i nie jawnej. Warto przy tym również pamiętać, iż trudno mówić w tym przypadku o jakimkolwiek przyznaniu wymuszonym, jeżeli weźmie się pod uwagę, że w czasie przesłuchań braci D. byli obecni ich obrońcy. Wniosek O uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie z uwagi na trafność zarzutów, o czym była mowa powyżej oraz w części niejawnej uzasadnienia.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
- Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.
- Uchylenie zaskarżonego wyroku w punktach: - XVII co do uniewinnienia oskarżonego K. D. od popełniania czynów opisanych w zarzutach aktu oskarżenia z pkt 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, - XVIII co do uniewinnienia oskarżonego R. D. od popełniania czynów opisanych w zarzutach aktu oskarżenia z pkt 200, 201, 202, 203, 204, 205, - XIX co do uniewinnienia oskarżonego M. K. od popełniania czynów opisanych w zarzutach aktu oskarżenia z pkt 206, 207, 208, 209, - XX co do uniewinnienia oskarżonego M. B. od popełniania czynów opisanych w zarzutach aktu oskarżenia z pkt 212, 213, 214, 215, 216 i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tychach. ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia W myśl art. 454 § 1 k.p.k. sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został w pierwszej instancji uniewinniony. Gdy więc sąd w postępowaniu odwoławczym dojdzie do przekonania, że oskarżony, którego w pierwszej instancji uniewinniono, jest winny i powinien zostać skazany, na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. powinien uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie w odniesieniu do uniewinnienia przez Sąd Okręgowy K. D. od popełniania czynów opisanych w zarzutach aktu oskarżenia z pkt 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, R. D. od popełniania czynów opisanych w zarzutach aktu oskarżenia z pkt 200, 201, 202, 203, 204, 205, M. K. od popełniania czynów opisanych w zarzutach aktu oskarżenia z pkt 206, 207, 208, 209 oraz M. B. od popełniania czynów opisanych w zarzutach aktu oskarżenia z pkt 212, 213, 214, 215,
- Mając natomiast na względzie, iż uchylenie zaskarżonego wyroku nastąpiło w zakresie występków należących do właściwości rzeczowej Sądu Rejonowego, wskazany został jako sąd właściwy do rozpoznania sprawy Sąd Rejonowy w Tychach. Na jego terenie rozpoczęto bowiem prowadzenie niniejszej sprawy. 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji przeprowadzi na nowo postępowanie dowodowe w zakresie w jakim jest to niezbędne z uwagi na czyny, których popełnienie zarzuca się oskarżonym. Następnie dokona oceny zgromadzonych dowodów tak z części jawnej, jak i niejawnej kierując się przy tym zasadami logiki i doświadczenia życiowego oraz mając na względzie uwagi poczynione powyżej w punkcie
- Winien przy tym pamiętać, iż jak wskazywał do Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 października 2020r., sygn.. akt III KK 317/19 w przeciętnym procesie poszlaki wzmacniają (albo nie) przekonanie co do dowodów bezpośrednich. Czasem jednak, sąd w procesie dysponuje samymi poszlakami, mamy wówczas do czynienia z procesem poszlakowym. Przyjmuje się, że wtedy poszlaki muszą tworzyć logiczną całość, tylko zamknięty łańcuch poszlak pozwala na przyjęcie w sposób niewątpliwy faktu głównego. Sąd osiągnąć powinien stan przekonania równego pewności co do domniemanego przebiegu zdarzenia. Dowody pośrednie oceniane być powinny tak jak wszystkie inne dowody, a więc z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Zasada swobodnej oceny dowodów dotyczy przy tym każdego z dowodów pośrednich z osobna, jak i zespołu, kompletu ujawnionych poszlak łącznie. Zarazem, podkreślić należy, że zalecenia sądu odwoławczego nie ograniczają zasady swobodnej oceny dowodów przez sąd I instancji, w szczególności nie zawierają wskazań co do oceny dowodów, gdyż byłoby to niedopuszczalne (postanowienie SN z 02.02.2009 r., II KK 224/08, Biul. PK 2009/3/46, LEX nr 492190; D. Świecki, Komentarz do art. 442 k.p.k., tezy 25-28 [w:] D. Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, tom II, wyd. II, WK 2015). Pamiętać trzeba, że udzielone przez sąd odwoławczy w trybie art. 442 § 3 k.p.k. zalecenia nie ukierunkowują wyniku rozstrzygnięcia sądu ponownie rozpoznającego sprawę, ale zawierają wskazówki o charakterze metodycznym i polecenia co do sposobu, w jaki należy przeprowadzić postępowanie, aby finalnym jego efektem był wyrok, będący rezultatem prawidłowego i wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy (postanowienie SN z 29.07.2016 r., V K.K. 2/16, OSNKW 2016/11/74, KZS 2016/11/35, Biul.SN 2016/11/18). Niezależnie od utrwalonego orzecznictwa, kwestię tę od dnia 5 października 2019 r. jednoznacznie reguluje art. 442 § 3 zd. 2 i 3 k.p.k. Dlatego też, naprowadzone wyżej rozważania nie determinują kierunku przyszłego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, który rozpoznając sprawę, winien przeprowadzić samodzielną ocenę dowodów zgodnie z regułami określonymi w art. 7 k.p.k., a o ile napotkane wątpliwości będą nieusuwalne – również z wykorzystaniem art. 5 § 2 k.p.k. Zarówno na etapie procedowania, jak i wyrokowania, sąd ponownie rozpoznający sprawę będzie związany zaprezentowanymi wyżej poglądami prawnymi, co powinno ułatwić mu sprawne zgromadzenie i przeprowadzenie dowodów w toku przewodu sądowego. 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- PODPIS SSA Karina Maksym SSA Wiesław Kosowski SSA Wojciech Kopczyński 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 10 listopada 2020r., sygn.. akt II K 216/17 odnośnie oskarżonych K. D., R. D., M. K. i M. B. w zakresie uniewinnienia ich od zarzutów z punktów 188-209 i 212-216 aktu oskarżenia. 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana