Sygn. akt XI Ka 940/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 grudnia 2021 roku Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący Sędzia Dorota Dobrzańska Protokolant Marta Kańska przy udziale Prokuratora Marcina Szczepanowskiego po rozpoznaniu dnia 2 grudnia 2021 roku sprawy A. O. , syna L. i A. zd. Ł., ur. (...) w M. oskarżonego z art. 178 a § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim z dnia 25 sierpnia 2021 roku sygn. akt II K 732/20 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że okres zakazu określonego w punkcie 2 podwyższa do 5 (pięciu) lat; II. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa za postępowanie odwoławcze 300 (trzysta) złotych opłaty oraz 50 (pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu wydatków. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt XI Ka 940/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim z dnia 25 sierpnia 2021 roku wydany w sprawie II K 732/20 1.
- Podmiot wnoszący apelację x oskarżyciel publiczny albo prokurator ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐na korzyść X na niekorzyść ☐w całości X w części ☐ co do winy ☐ co do kary x co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art.438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia x art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art.439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie x zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1 A. O. Nie figuruje w kartotece Krajowego Rejestru Karnego. Dane o karalności 109 2 A. O. Zawarł dwie umowy o pracę na pełny etat z (...) SA w M. na stanowisku Aparatowego w (...) pierwszą na okres próbny od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r., a drugą na czas określony od dnia 1 maja 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2022 r. Umowy o pracę 106 107 3 A. O. Jest pracownikiem zdyscyplinowanym, zaangażowanym, punktualnym i sumiennym oraz posiada różne inne pozytywne cechy wskazane w przedmiotowej opinii. Opinia 105 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.
- Ocena dowodów 2.2.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 3 Opinia (...) Wystawiona i czytelnie podpisana przez (...) SA – A. K., w którym zatrudniony jest oskarżony A. O.. 2 Umowy o pracę Sporządzone w przypisanej prawem formie, jasno określają strony umowy i warunki zatrudnienia, podpisane przez strony – w tym A. O. - i zaopatrzone w daty. 1 Dane o karalności Wystawione przez uprawniony podmiot we właściwej formie i zaopatrzone we właściwe podpisy i pieczątki. 2.2.2.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1) Rażąca niewspółmierność środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, gdy powinien być orzeczony na okres co najmniej 5 lat. x zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny 2) Niezasadne wyłączenie z zakresu orzeczonego środka karnego uprawnień do prowadzenia pojazdów, do których wymagane jest posiadanie kategorii C i E. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny x niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny 1) Sąd I instancji prawidłowo uznał za udowodniony fakt, że 20 maja 2020 roku o godz. 14.10 zawartość alkoholu we krwi oskarżonego wynosiła 2,18 promila (patrz protokół z k. 18 i sprawozdanie z badania z k. 19). Bezsporna pozostaje także okoliczność, że ww. badanie na zawartość alkoholu we krwi przeprowadzono dopiero kilkadziesiąt minut po zakończeniu jazdy samochodem, a którego dokładny czas był niemożliwy do ustalenia. Jak jednak wynika z samych wyjaśnień oskarżonego (k. 74), większość alkoholu wypił tego dnia rano (godz. 9-10, cztery piwa), a później pił jeszcze alkohol jadąc samochodem (jedno piwo), bezpośrednio przed uderzeniem w ogrodzenie. Z powyższych okoliczności wynika, że to alkohol wypity rano odpowiadał niemal w całości za rezultat badania, a wynikające z niego maksymalne stężenie wystąpiło w okresie przed badaniem. Należy wnioskować, że w momencie popełnienia czynu stężenie alkoholu we krwi oskarżonego nie różniło się znacząco od tego wykrytego w badaniu. Niemożność jego dokładnego określenia nie może być traktowana jako przesłanka do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w najniższym możliwym okresie – czyli 3 lat – skoro pozostaje oczywiste, że rzeczywista zawartość alkoholu we krwi znacznie przekroczyła granicę stanu nietrzeźwości, tj. 0,5 promila. Środek karny powinien odpowiadać stopniowi winy i społecznej szkodliwości czynu, która to reguła nie została zachowana w niniejszej sprawie – byłoby istotnie niesprawiedliwe, gdyby osoba prowadząca pojazd w stanie nietrzeźwości 0,5 promila miała orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów na taki sam okres co oskarżony w niniejszej sprawie. Dla wysokości środka karnego zasadniczym punktem odniesienia jest miara przekroczenia ustawowo dopuszczalnego progu nietrzeźwości. Z tego powodu zasadny jest zarzut prokuratora co do rażąco niewspółmiernie niskiego okresu orzeczonego środka karnego. 2) Prawidłowe jest stanowisko Sądu w zakresie wyłączenia z zakazu prowadzenia pojazdów kategorii C i E. Ponieważ środek karny został orzeczony finalnie na okres 5 lat, należało ocenić w całości jego dolegliwość. Nie tracąc z pola widzenia wagi naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wskazać należy, że okoliczności osobiste oskarżonego przemawiały za zaakceptowaniem rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w omawianym zakresie. A. O. wykonywał zawód kierowcy, obecnie zmuszony został do pracy za znacznie niższe od poprzedniego wynagrodzenie, a posiada na utrzymaniu trójkę dzieci i niezdolną do pracy żonę. U podstaw wyłączenia 2 kategorii leżą fundamentalne zasady sprawiedliwości i słuszności, gdyż orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów w pełnym zakresie wywołałoby skutki zupełnie nieproporcjonalne do wagi popełnionego przestępstwa i to nie tylko dla oskarżonego, lecz również dla jego najbliższej rodziny. Odnośnie konieczności zapewnienia bezpieczeństwa w komunikacji należy zaś wskazać, że jak wynika z akt sprawy, oskarżony podjął z pozytywnym skutkiem leczenie w zakresie uzależnienia od alkoholu, tak też wbrew twierdzeniom prokuratora obecnie nie ma obawy, że oskarżony będzie prowadził pojazdy odpowiadające kategoriom C i E w stanie nietrzeźwości. W jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie podkreślano, że ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, a skoro tak, to nie można abstrahować od związku między rodzajem pojazdu, który sprawca prowadził, a zakresem orzeczonego przez sąd zakazu. Oznacza to, że z zakresu zakazu prowadzenia pojazdów nie mogą być wyłączone uprawnienia do prowadzenia pojazdu takiego rodzaju, który sprawca prowadził, dopuszczając się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2006 r. V KK 360/2006 OSNKW 2007/1 poz. 7). Analizowanemu wyłączeniu nie sprzeciwiają się również cele zapobiegawcze i wychowawcze, w szczególności ze względu na dotychczasową niekaralność oskarżonego. Podjęcie wskazanego wyżej leczenia przez oskarżonego również sugeruje, że postępowanie karne odniosło już wobec niego pożądany skutek, a w przyszłości będzie przestrzegał w porządku prawnego, w szczególności poprzez powstrzymywanie się od jazdy w stanie nietrzeźwości. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec A. O. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat. ☐ zasadny x częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. W części dotyczącej okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów wniosek jest zasadny, co wyjaśniono powyżej. W pozostałej części jest on niezasadny, co również wyjaśniono powyżej.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Brak. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Rozstrzygnięcia co do kary (punkt 1), co do świadczenia pieniężnego (punkt 3), co do zaliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy (punkt 4). Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Rozstrzygnięcia prawidłowe, nieobjęte zarzutami apelacji. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Podwyższenie okresu zakazu określonego w punkcie 2 wyroku sądu I instancji do 5 lat. Zwięźle o powodach zmiany Uznając za zasadny zarzut prokuratora i kierując się przesłankami wskazanymi w analizie zarzutu, sąd odwoławczy ustalił w/w okres na 5 lat, gdyż nie jest on nieproporcjonalnie wysoki w porównaniu do stopnia winy oskarżonego i społecznej szkodliwości popełnionego przez niego czynu, a o wyższy prokurator nie wnosił. 5.3.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art.439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III Opłatę ustalono na 300 zł jako 10% orzeczonej kary grzywny 150 stawek dziennych po 20 zł (czyli 3000zł) zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych. Wydatki obliczono jako sumę ryczałtu za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego (30zł) i ryczałtu za doręczenie pism w II instancji (20 zł) zgodnie z par. 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego i par. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym.
- PODPIS 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wymiar środka karnego 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana