← Polska

IX U 599/20

UZASADNIENIE Decyzją z dnia 21 września 2020 r. znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonej M. B. prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od 1.08.2019 r. do 25.09.20

§ 1-4 k.p.

urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo albo w częściach nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia. Urlop rodzicielski jest udzielany bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego albo zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego, nie więcej niż w 4 częściach, przypadających bezpośrednio jedna po drugiej albo bezpośrednio po wykorzystaniu zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający części urlopu rodzicielskiego, w wymiarze wielokrotności tygodnia. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 186 8a k.p. Urlop rodzicielski w wymiarze do 16 tygodni może być udzielony w terminie nieprzypadającym bezpośrednio po poprzedniej części tego urlopu albo nieprzypadającym bezpośrednio po wykorzystaniu zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający części tego urlopu. Liczba wykorzystanych w tym trybie części urlopu pomniejsza liczbę części przysługującego urlopu wychowawczego. Żadna z części urlopu rodzicielskiego nie może być krótsza niż 8 tygodni, z wyjątkiem: 1) pierwszej części urlopu rodzicielskiego, która w przypadku:

  1. a)urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie nie może być krótsza niż 6 tygodni,
  2. b)przyjęcia przez pracownika, o którym mowa w art. 183 § 1, na wychowanie dziecka w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10 roku życia, nie może być krótsza niż 3 tygodnie; 2) sytuacji, gdy pozostała do wykorzystania część urlopu jest krótsza niż 8 tygodni. Art. 182 1d k.p. stanowi, że urlop rodzicielski jest udzielany na pisemny wniosek pracownika, składany w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 186 8a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika. Liczbę części urlopu ustala się w oparciu o liczbę złożonych wniosków o udzielenie urlopu. W liczbie wykorzystanych części urlopu uwzględnia się także liczbę wniosków o zasiłek macierzyński za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego albo jego części, złożonych przez ubezpieczoną - matkę dziecka lub ubezpieczonego - ojca dziecka. Pracownik może zrezygnować z korzystania z urlopu rodzicielskiego w każdym czasie za zgodą pracodawcy i powrócić do pracy. W myśl art. 182 1e § 1 k.p. pracownik może łączyć korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. W takim przypadku urlopu rodzicielskiego udziela się na pozostałą część wymiaru czasu pracy. I wreszcie zgodnie z treścią art. 182 1f § 1,3 i 5 k.p. w przypadku łączenia przez pracownika korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu, wymiar urlopu rodzicielskiego ulega wydłużeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy wykonywanej przez pracownika w trakcie korzystania z urlopu lub jego części, nie dłużej jednak niż do: 1) 64 tygodni - w przypadku, o którym mowa w art. 180 § 1 pkt 1; 2) 68 tygodni - w przypadkach, o których mowa w art. 180 § 1 pkt 2-5. W przypadku gdy łączenie korzystania z urlopu z wykonywaniem pracy, o którym mowa w § 1, odbywa się przez część urlopu rodzicielskiego, proporcjonalne wydłużenie wymiaru tego urlopu, następuje wyłącznie w odniesieniu do tej części urlopu rodzicielskiego. Część urlopu rodzicielskiego, o którą urlop został proporcjonalnie wydłużony zgodnie z § 1-4, wydłuża część urlopu rodzicielskiego, podczas której pracownik łączył korzystanie z urlopu z wykonywaniem pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy u pracodawcy udzielającego urlopu. Powyższe przepisy - ani żaden inny przepis Kodeksu pracy - nie określają jakie są skutki przerwania korzystania z części urlopu rodzicielskiego, a konkretnie, czy przerwanie to powoduje, że niewykorzystana dotychczas część urlopu rodzicielskiego przepada. W ocenie Sądu stanowisko organu rentowego, że przerwanie urlopu rodzicielskiego na wniosek pracownicy wiązało się automatycznie z rezygnacją z pozostałej części urlopu rodzicielskiego i całkowitą utratą prawa do późniejszego wykorzystania niewykorzystanej dotychczas części tego urlopu, jest błędne. Żaden z przepisów nie wskazuje na taki skutek przerwania urlopu, takiego wniosku nie da się też wyprowadzić z wymowy kodeksowych regulacji dot. zasad udzielania urlopu rodzicielskiego. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że pracownica przerwała korzystanie z urlopu rodzicielskiego proporcjonalnie wydłużonego w związku z łączeniem z pracą. W przypadku łączenia przez pracownika korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu, wymiar urlopu rodzicielskiego ulega proporcjonalnemu wydłużeniu, nie powstają zaś dodatkowe okresy, które należy traktować w sposób odmienny, bardziej rygorystyczny. Łączenie przez M. B. urlopu rodzicielskiego z pracą miało wpływ na wydłużenie tego urlopu i znalazło swoje odzwierciedlenie w ustaleniu pozostałego jej po przerwie wymiaru urlopu rodzicielskiego udzielonego przez pracodawcę. Pracodawca nie przekroczył przy tym ustawowego wymiaru urlopu rodzicielskiego. Najpierw udzielił pracownicy 6 tygodni urlopu rodzicielskiego (bez łączenia z pracą), następnie 26 tygodni, które w związku z łączeniem urlopu z pracą zostały przedłużone do 52 tygodni. Jako, że pracownica - za zgodą pracodawcy - przerwała korzystanie z tego urlopu po wykorzystaniu 44 tygodni urlopu łączonego z pracą, pracodawca udzielił jej w okresie od 1.08.2019 r. do 25.09.2019 r. pozostałych 8 tygodni urlopu rodzicielskiego - i tym razem przedłużonych, wobec łączenia urlopu z pracą w wymiarze 1/2 etatu. W realiach przedmiotowej sprawy pracownica spełniła wszelkie kodeksowe przesłanki udzielenia jej urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, w tym w okresie od dnia 1.08.2019 r. do 25.09.2019 r. W odpowiednich momentach składała wnioski o udzielenie urlopu, spełniła też wymogi dotyczące minimalnego czasu trwania jego poszczególnych części. Fakt, że przerwała drugą część urlopu rodzicielskiego - i że był to urlop przedłużony w związku z łączeniem go z pracą w wymiarze 1/2 etatu - nie powinien pozbawiać jej prawa do wykorzystania pozostałej części tego urlopu. Podkreślić przy tym należy, że przerwa w korzystaniu z urlopu i podjęcie pracy w pełnym wymiarze nie jest automatycznie równoznaczna z utratą uprawnień do niewykorzystanych części urlopu. Wskazuje na to pośrednio art.

§ 3

k.p., który stanowi, że urlop rodzicielski w wymiarze do 16 tygodni może być udzielony w terminie nieprzypadającym bezpośrednio po poprzedniej części tego urlopu albo nieprzypadającym bezpośrednio po wykorzystaniu zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający części tego urlopu. Liczba wykorzystanych w tym trybie części urlopu pomniejsza liczbę części przysługującego urlopu wychowawczego. W sytuacji przerwania ciągłości korzystania z poszczególnych części urlopu (w tym części wydłużonych w związku z wykonywaniem pracy) matka dziecka może skorzystać zatem z niewykorzystanej części, na warunkach określonych w art.

§ 3k.p.

W myśl art. 182 1d § 2 zd. 1 k.p. liczbę części urlopu ustala się w oparciu o liczbę złożonych wniosków o udzielenie urlopu. Wobec zatem złożenia kolejnego (trzeciego) wniosku o udzielenie części urlopu rodzicielskiego pracodawca był obowiązany uwzględnić ten wniosek (art. 182 1d § 2 zd. 3 k.p.). Udzielenie urlopu rodzicielskiego M. B. przez pracodawcę nie było zatem sprzeczne z przepisami Kodeksu pracy. Trudno też znaleźć jakiekolwiek podstawy do odmówienia pracownicy prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego, który został udzielony i wykorzystany, a nadto ustalony w porozumieniu i za zgodą pracodawcy (vide: wyjaśnienia pracodawcy k. 19-20). Nie należy też wyciągać negatywnych konsekwencji i sztucznie różnicować sytuacji pracownicy tylko dlatego, że jako drugą część urlopu rodzicielskiego wnioskowała o 26 tygodni tego urlopu (po przedłużeniu w związku z łączeniem urlopu z pracą - 52 tygodni) - czyli o cały pozostały do wykorzystania wymiar tego urlopu. Fakt, że nie wykorzystała całości tego urlopu w ramach tej części nie powinien skutkować pozbawieniem jej prawa do wykorzystania pozostałego czasu urlopu, w ramach następnej części urlopu rodzicielskiego, tym bardziej, że ilość części urlopu ustala się w oparciu o ilość wniosków, a pracownica złożyła kolejny wniosek. Tok myślenia i argumentacja organu rentowego, stawiałaby w uprzywilejowanej pozycji osoby, które z góry zakładałyby korzystanie z urlopu rodzicielskiego w czterech częściach, gdyż nie ponosiłyby one wówczas ryzyka przerwy urlopu i utraty prawa do niewykorzystanej części. Brak jest aksjologicznych podstaw do dokonania takiego rozróżnienia i wyciągania negatywnych konsekwencji w stosunku do pracownicy, która wniosła o wykorzystanie urlopu rodzicielskiego w ramach jednej, z góry ustalonej części. W ocenie Sądu nie doszło zatem do naruszenia przepisów o udzielaniu urlopu rodzicielskiego, a wobec tego ubezpieczonej, w myśl art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa przysługuje zasiłek macierzyński za cały okres korzystania z urlopu rodzicielskiego, w tym za sporny okres od 1 sierpnia 2019 r. do 25 września 2019 r., kiedy to ubezpieczona łączyła korzystanie z urlopu rodzicielskiego z pracą w wymiarze połowy pełnego wymiaru czasu pracy. Wobec powyższego, w oparciu o przepis art. 477 14 § 2 k.p.c., Sąd zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego, przyznając ubezpieczonej prawo do zasiłku macierzyńskiego od 1.08.2019 r. do 25.09.2019 r. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) S.,(...)

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.