Sygn. akt II AKa 113/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lipca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSA Rafał Kaniok Sędziowie SA Zbigniew Kapiński SA Katarzyna Capałowska (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Adriana Hyjek przy udziale prokuratora Adama Białasa po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2022 r. sprawy na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora T. C., urodz. (...) w K., syna E. i M., oskarżonego z art.297§1 kk w zb. z art.18§3 kk w zw. z art.296§1, 2 i 3 kk w zb. z art.284§2 kk w zw. z art.294§1 kk w zw. z art.11§ 2 kk, od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r. sygn. akt V K 296/19,
- zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że ustala w opisie czynu przypisanego, iż oskarżony działał poprzez wprowadzenie w błąd pracowników SKOK w W. a nadto ustala, iż przedmiot przestępstwa stanowiła pożyczka a nie kredyt;
- w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
- wydatkami za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa; UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 113/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sadu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r. 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty Nie prowadzono postępowania dowodowego przed Sądem Apelacyjnym. 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty Nie prowadzono postępowania dowodowego przed Sądem Apelacyjnym. 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzuty
- błędu w ustaleniach faktycznych; - stwierdzenie że oskarżony T. C. wprowadził w błąd Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo - Kredytową w W. co do swojej zdolności kredytowej oraz rzetelności dokumentów dotyczących zatrudnienia i dochodów, a także tożsamości osoby, na rzecz której kredyt został faktycznie udzielony, podczas gdy ze zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego, a w szczególności zeznań świadków M. C. i B. S., L. H., częściowo wyjaśnień oskarżonego T. C. oraz kopii dokumentacji pożyczkowej wynika, że członkowie zarządu tej instytucji finansowej, którzy zawarli umowę i podjęli decyzję o rozporządzeniu mieniem, mieli wiedzę o wymienionych okolicznościach, a oskarżony T. C. w ramach popełnionego przestępstwa ułatwił tym przedstawicielom Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej w W. oraz innym osobom wyrządzenie szkody majątkowej pokrzywdzonej instytucji oraz przywłaszczenie należącego do niej mienia; - ustalenie, że T. C. działał w celu uzyskania kredytu, podczas gdy z kopii dokumentacji pożyczkowej wynika, że przedmiot przestępstwa stanowiła pożyczka; - ustalenie miejsca popełnienia przestępstwa na W., z pominięciem że czyn popełniono także w B.;
- obrazy prawa materialnego, tj. art. 44 §2 kpk poprzez odstąpienie od orzeczenia przepadku przedmiotów, które służyły do popełnienia przestępstwa. ☐ zasadne ☒ częściowo zasadne ☐ niezasadne Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty przedstawione w apelacji prokuratora okazały się tylko częściowo zasadne. Ad 1/ Po pierwsze stwierdzić należy, że Sąd I instancji przeanalizował zarzucone zachowanie oskarżonemu pod kątem opisanym w zarzucie apelacyjnym a szczególnie w aspekcie kwalifikacji prawnej czynu w związku z art. 296 kk i zasadnie wywiódł, że w przedstawionym materiale dowodowym nie wykazano na współdziałanie oskarżonego w popełnieniu przestępstwa i przedstawicieli reprezentujących pokrzywdzonego. M. C., bowiem nie reprezentował pokrzywdzonego (...). M. C. przedstawiono zarzuty działania wspólnie i w porozumieniu z takim osobami, jednak on sam natomiast nie był osobą – przedstawicielem reprezentującym pokrzywdzonego. Podzielając pogląd Sądu Okręgowego i przyjęte ustalenia faktyczne oraz kwalifikację prawną, Sąd odwoławczy zwraca uwagę w szczególności na treść wyjaśnień oskarżonego, takich, że : nie znał on osób wchodzących w skład zarządu (...) i nie miał wiedzy na temat działania tych osób na szkodę SKOK oraz przywłaszczania mienia SKOK przez te osoby. Z wyjaśnień oskarżonego wynikało, że znał jedynie M. C., który wraz z G. M. namówili go na wzięcie kredytu, który miał być przeznaczony dla M. C. na zakup nieruchomości, a oskarżony miał mieć z tego określony zysk. Również z wyjaśnień M. C. nie wynikało aby oskarżony był informowany o procederach jakie miały miejsce w siedzibie (...). Depozycje oskarżonego i świadków w sprawie zostały w sposób prawidłowy ocenione zgodnie z treścią art. 7 kpk a ich ocena logicznie wytłumaczona w uzasadnieniu Sądu Okręgowego. Co więcej w swojej apelacji skierowanej na niekorzyść oskarżonego, prokurator nie zaskarżył dokonanej oceny dowodów przez Sąd I instancji. Zatem należy przyjąć, iż ocena dowodów dokonana przez ten Sąd pozostaje niezmienna. W konsekwencji nie zmieniając oceny dowodów- niezasadnym byłoby przyjęcie innych ustaleń faktycznych. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku nie może sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu, lecz powinien zasadnie zmierzać do wykazania, jakich konkretnie uchybień w zakresie logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego dopuścił się sąd, oceniając zebrany materiał dowodowy. Stwierdzić należy, że dokonana przez Sąd Okręgowy analiza i ocena zgromadzonych w sprawie dowodów w tym tych wymienionych przez autorów apelacji nie zawiera błędów natury logicznej i faktycznej, zgodna jest z zasadami wiedzy, logiki oraz doświadczenia życiowego i z tego względu zawarta w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku ocena zasługuje na akceptację ze strony Sądu odwoławczego – który to przecież nie proceduje w oderwaniu od akt sprawy. Sąd uznał zasadność zarzutów przedstawionych w apelacji prokuratora tylko w zakresie ustalenia, że przedmiot przestępstwa stanowiła pożyczka a nie kredyt. Wynika to bezpośrednio z dołączonych dokumentów do akt sprawy ( vide dokumentacja z załącznika nr 1). Stąd Sąd odwoławczy zmienił opis czynu przypisanego. ( Sąd Okręgowy w uzasadnieniu swojego judykatu str. 2-3, również wskazuje, iż przedmiotem przestępstwa była umowa pożyczki). Także zmieniając opis czynu przypisanego Sąd odwoławczy uznał zasadność zarzutu prokuratora, że przesłanka „wprowadzenia w błąd” dotyczy poszczególnych osób i ich świadomości ( nawet choćby nie ustalono ich danych personalnych) a nie pojęć zbiorowych, tworów organizacyjnych, przy czym organizacjom nie odbiera to przymiotu pozostawiania pokrzywdzonym. W pozostałym zakresie ( o czym mowa była powyżej) zarzuty apelacji prokuratora okazały się niezasadne. Niezmieniając wartości dowodowej wyjaśnień oskarżonego ( wobec niezaskarżenia oceny dowodów przez Sąd I instancji, a także uznając , iż Sąd Okręgowy nie dopuścił się błędnych ustaleń faktycznych) w konsekwencji należy stwierdzić, iż oskarżony T. C. swoją świadomością obejmował działanie na terenie W. w tamtejszej placówce (...) ( a nie jednocześnie w mieście B.). Ad 2/Jeśli chodzi o zarzut obrazy art. 44 §2 kk, Sąd odwoławczy doszedł do przekonania, że wobec braku orzeczenia o dowodach rzeczowych w wyroku Sądu I instancji nie doszło jednak do obraz prawa materialnego. Należy mieć bowiem na uwadze, że w przedmiocie dowodów rzeczowych nadal otwartą przed Sądem I instancji pozostaje procedura opisana w art. 420§1 kpk, która to może zostać rozpoczęta na wniosek jak i z urzędu. Wniosek O zmianę wyroku poprzez: - uznanie oskarżonego za winnego, w miejsce czynu przypisanego w wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie, czynu zabronionego polegającego na tym, że: w okresie od 28 do 30 marca 2012 roku w B. i W. działając w zamiarze, aby inne osoby dokonały czynu zabronionego, w celu uzyskania pożyczki zabezpieczonej hipoteką dla innych osób na swoje dane osobowe w kwocie 3.400.000 złotych, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przedłożył wraz z wnioskiem o udzielenie pożyczki nierzetelny i poświadczający nieprawdę dokument w postaci zaświadczenia datowanego na dzień 21 marca 2012 roku o zatrudnieniu go w (...) Sp. z o.o. w B. z wykazanym średnim wynagrodzeniem netto z trzech ostatnich miesięcy w kwocie 139.420 złotych wystawionego przez ustalone osoby, podczas gdy w rzeczywistości nie był zatrudniony w tej spółce, a jego roczny dochód za rok 2012 wyniósł 1.346,7 1 złotych oraz złożył pisemne nierzetelne oświadczenie, z którego wynikało, że jego wynagrodzenie miesięczne wynosiło 139.420 złotych, które to dokumenty i oświadczenie miały istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym ułatwił innym osobom, w tym będącym zobowiązanym na podstawie Statutu SKOK w W., Regulaminu Zarządu i Podziału Czynności Członków Zarządu do zajmowania się sprawami majątkowymi Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej w W. popełnienie czynu zabronionego polegającego na przywłaszczeniu i niekorzystnym rozporządzeniem mieniem SKOK w W., wyrządzając szkodę majątkową SKOK w W. w wielkich rozmiarach, poprzez nadużycie udzielonych uprawnień, które to osoby działały w ten sposób, że w celu uzyskania przez niego dla innych osób pożyczki zabezpieczonej hipoteką numer (...) w kwocie 3.400.000 złotych wzięły udział w udzieleniu ww. pożyczki na podstawie ww. poświadczających nieprawdę i nierzetelnych dokumentów, mając świadomość, że nie ma on zdolności kredytowej, a przedłożone przez niego dokumenty poświadczają nieprawdę i są nierzetelne, a ocena jego zdolności kredytowej i zabezpieczona hipoteką nieruchomość przyjęta do zabezpieczenia pożyczki były nieadekwatne w stosunku do jej wysokości oraz nie dawały gwarancji skutecznej egzekucji pożyczki i podjęły decyzję o przyznaniu pożyczki we wnioskowanej przez niego wysokości, w wyniku czego zawarł ww. umowę pożyczki, a uzyskaną sumę przekazał innym osobom, czym ułatwił też przywłaszczenie przez te osoby powierzonego mienia znacznej wartości ze Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej w W. w postaci pieniędzy w kwocie 3.400.000 złotych, tj. czynu z art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 296 § 1,§ 2 i §3 k.k. w zb. z art. 284 §2 k.k. w zw. z art. 29 4§1 k.k. w zw. z art. 11 2 k.k., w miejsce czynu przypisanego w wyroku oraz w konsekwencji odpowiednią zmianę podstawy prawnej skazania i wymiaru orzeczonej kary; - orzeczenie na podstawie art. 44 §2 k.k. przepadku przedmiotów, które służyły do popełnienia przestępstwa, a to kwestionariusza wywiadu pożyczkowego datowanego na dzień 28 marca 2012 roku oraz zaświadczenia datowanego na dzień 21 marca 2012 roku. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Przyczyny uwzględnienia wniosku apelacji w części, pozostają konsekwencją częściowego uwzględnienia zarzutów zawartych apelacji prokuratora ( i został opisane w części dotyczącej zarzutów).
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok skazujący oskarżonego T. C. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Powody zostały opisane w części dotyczącej omówienia zarzutów apelacyjnych. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Wskazanie w opisie czynu przypisanego , że przedmiotem przestępstwa była pożyczka a nie kredyt; Wskazanie, iż jedną z przesłanek czynu oskarżonego było wprowadzenie w błąd pracowników SKOK w W.. Zwięźle o powodach zmiany Powody zostały opisane w części dotyczącej omówienia zarzutów apelacyjnych. 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Wydatkami za postępowanie odwoławcze Sąd obciążył Skarb Państwa na zasadzie 636 §1 kpk i art. 624 §1 kpk, albowiem częściowo uwzględniono apelację prokuratora. Zmiana wyroku nie dotyczyła winy i kwalifikacji prawej czynu ani kary.
- PODPIS Katarzyna Capałowska Rafał Kaniok Zbigniew Kapiński 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Ustalenia faktyczne oraz brak rozstrzygnięcia o dowodach rzeczowych. 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana