Sygn. akt VI C 850/21 UZASADNIENIE Przedmiot i przebieg procesu
(132), a także z zestawienia transakcji (k. 129). Kwota 30 450 zł została wypłacona na wskazany w umowie przez pozwanego numer konta bankowego, ponadto Bank pobrał prowizję i składki na ubezpieczenia w wysokości określonej w umowie, co również wynika z ww. dokumentów.
- Kurator zakwestionował także skuteczność wypowiedzenia umowy przez powoda. Niewątpliwie ocena skuteczności dokonanego przez jedną ze stron umowy wypowiedzenia łączy się zarówno z badaniem istnienia podstawy do wypowiedzenia, jak i ustaleniem, czy oświadczenie o wypowiedzeniu dotarło do adresata w sposób umożliwiający mu zapoznanie się z jego treścią. Kurator w odpowiedzi na pozew nie podnosił zarzutów o braku podstaw do wypowiedzenia umowy kredytu. Nie zaprzeczył, aby pozwany zaprzestał spłacania rat kredytu (w istocie podnosząc od początku brak skutecznego zawarcia umowy pożyczki). Kurator podniósł jedynie, że zarówno wezwanie do zapłaty, jak i wypowiedzenie umowy nie zostało skutecznie doręczone przez powoda pozwanemu.
- W tym miejscu zaznaczyć należy, że z treści art. 61 k.c. wynika, że w zakresie składania oświadczenia woli kodeks cywilny przyjął teorię doręczenia, wprowadzając domniemanie złożenia oświadczenia woli innej osobie z chwilą, gdy oświadczenie to dotarło do adresata w taki sposób, aby mógł zapoznać się z jego treścią. Istotnym jest, że art. 61 k.c. nie wymaga, aby adresat oświadczenia woli faktycznie zapoznał się z jego treścią; decydujące jest to, żeby miał możliwość zapoznania się z nim. Jest to rozwiązanie ułatwiające składającemu oświadczenie woli sprostanie ciężarowi wykazania, że doszło do skutecznego złożenia oświadczenia woli przez przedstawienie jedynie dowodu, że dotarło ono do adresata w sposób umożliwiający mu- według zasad doświadczenia życiowego- zapoznanie się z jego treścią, bez konieczności wykazywania, że adresat oświadczenia faktycznie poznał tę treść.
- W rozumieniu art. 61 § 1 k.c. możliwość zapoznania się z treścią oświadczenia przez adresata nie może być utożsamiana z rzeczywistym zapoznaniem się przez niego z tym oświadczeniem, co oznacza, że skuteczne złożenie oświadczenia woli następuje także w sytuacji, w której co prawda adresat oświadczenia woli nie zna jego treści, ale miał realną możliwość zapoznania się z nią, gdyż doszła ona do niego w taki sposób, że mógł się z nią zapoznać. Na składającym oświadczenie woli spoczywa zatem ciężar dowodu, że doszło ono do adresata w sposób umożliwiający mu zapoznanie się z jego treścią (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2017 r., III CSK 148/16, Lex nr 2352146).
- W ocenie Sądu powód skutecznie wypowiedział pozwanemu umowę pożyczki. Przed złożeniem oświadczenia w tym zakresie, wezwał pozwanego do zapłaty, pouczył o możliwości restrukturyzacji zadłużenia, a także poinformował, że brak uregulowania zaległości skutkował będzie wypowiedzeniem umowy. Tym samym strona powodowa wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 75c ust. 1 i 2 Prawa bankowego.
- Zarówno ww. wezwanie do zapłaty, jak i następnie oświadczenie o wypowiedzeniu umowy, zostało wysłane do pozwanego listem poleconym na adres ul. (...), (...)-(...) W.. Adres ten nie widnieje wprawdzie w treści zawartej umowy, jednakowoż jest on wskazany przez Bank w wyciągach z konta bankowego pozwanego już od grudnia 2017 r. (k. 132). Mając na uwadze fakt, iż powód wielokrotnie zmieniał adresy pobytu: z akt sprawy wynika, że posługiwał się adresem: ul. (...), (...)-(...) W. (k. 19), ul. (...), (...)-(...) W. (k. 73), ul. (...), (...)-(...) W. (k.73) Sąd przyjął, iż wysłanie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy pod adresem ul. (...) było prawidłowe. Jednocześnie kurator pozwanego nie wykazywał, aby adres, na jaki zostało wysłano zarówno wezwanie, jak i wypowiedzenie zostało przesłane na błędny adres, wskazywał jedynie, że adresat wypowiedzenia nie otrzymał, przez co wypowiedzenie nie doszło do skutku. W tej sprawie należało jednak uznać, że pozwany mógł się zapoznać z kierowanym do niego wezwaniem do zapłaty w dniu 4 kwietnia 2018 r. (data pierwszej awizacji korespondencji – k. 23v), a z oświadczeniem powoda o wypowiedzeniu umowy – 30 maja 2018 r. (data pierwszej awizacji korespondencji – k. 26v), skoro pisma te zostały wysłane na prawidłowy adres, pod którym jak wynika z akt sprawy – pozwany powinien był przebywać. Natomiast jak już wskazano powyżej, okoliczność niepodjęcia korespondencji przez powoda samoistnie nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że nie miał on możliwości zapoznania się z treścią oświadczenia. Nadto kurator pozwanego nie wskazywał, aby znane mu były inne adresy, którymi mógłby posługiwać się pozwany w korespondencji z Bankiem w niniejszej sprawie.
- Ponadto jak wynika z treści § 14 ust. 1 i 3 regulaminu kredytobiorca zobowiązany jest w okresie kredytowania do informowania Banku o każdej zmianie swoich danych osobowych, w szczególności o zmianie adresu do korespondencji. Bank zaś wysyła pisma na ostatni podany przez kredytobiorcę adres korespondencyjny. Bank więc wyraźnie w treści regulaminu określił, iż to na kredytobiorcy ciąży obowiązek wskazania swoich aktualnych danych adresowych. Skoro więc zarówno wezwanie do zapłaty jak i wypowiedzenie umowy zostało przesłane na adres ul. (...) w W., należy przyjąć, iż pozwany dokładnie ten adres podawał jako ostatni jego adres korespondencyjny (na ten adres wysyłano mu wcześniej wyciągi z konta, począwszy od tego za grudzień 2017 r.). Bank zaś jak wynika z treści regulaminu nie ma obowiązku każdorazowego badania, przed kierowaniem korespondencji, jaki jest aktualny adres klienta banku, obowiązek podania adresu właściwego scedował na samego kredytobiorcę. Ponadto jak wynika z § 14 ust. 2, Bank nie odpowiada za szkody wynikłe z niepowiadomienia go o zmianie adresu do korespondencji, tym samym negatywne konsekwencje niemożności skomunikowania się z kredytobiorcą w miejscu, w którym kontakt ten według wszelkiego prawdopodobieństwa powinien być możliwy, obciążają w całości jego samego. Jednocześnie bank nie nałożyć – ani w umowie, ani w regulaminie – na swoją rzecz uprawnienia do uznawania korespondencji za skutecznie doręczoną w zakresie szerszym, niż to wynika z art. 61 k.c.
- Tym samym Sąd uznał, iż oświadczenie o wypowiedzeniu pozwanemu umowy pożyczki, wbrew zarzutom strony pozwanej, wywołało określone umownie skutki, tj. doprowadziło do rozwiązania umowy z upływem 30-dniowego terminu wypowiedzenia. W tej sytuacji należało również uznać, że roszczenie dochodzone przez powoda stało się wymagalne przed dniem złożenia pozwu w tej sprawie i może być skuteczne dochodzone na drodze procesu sądowego.
- Jak wynikało z zawartej przy zawarciu umowy pożyczki umowy ubezpieczenia, nie obejmowała ona ubezpieczenia banku lub pożyczkobiorcy na wypadek popadnięcia przez pozwanego w opóźnienie ze spłatą pożyczki. Brak podstaw do podejrzeń, że któreś ze zdarzeń ubezpieczeniowych wymienionych we wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia się ziściło (zgon, poważne zachorowanie, niezdolność do pracy, inwalidztwo pożyczkodawcy, utrata przez niego stałych źródeł dochodów, hospitalizacja, czasowa niezdolność do pracy, zgon w wyniku nieszczęśliwego wypadku). Nietrafny był więc zarzut kuratora pozwanego, jakoby pożyczka została zapewne już spłacona przez ubezpieczyciela.
- Zdaniem Sądu umowa pożyczki nie zawierała postanowień niedozwolonych (przynajmniej w takim zakresie, jaki wpływałby na uprawnienie do jej wypowiedzenia albo wysokości zasądzonego roszczenia). W szczególności na uwagę zasługuje fakt, że pobrana od pozwanego przy zawarciu umowy składka ubezpieczeniowa została, po wypowiedzeniu umowy, w części zwrócona poprzez zmniejszenie kwoty kredytu pozostałego do spłaty. Ubezpieczenie nie stanowiło więc ukrytego przychodu banku.
- W konsekwencji, Sąd uznał więc za roszczenie powoda za w pełni zasadne i zasądził od pozwanego A. J. na rzecz powoda Banku (...) S.A. z siedzibą w W. kwotę 33 846,14 zł wraz z odsetkami umownymi od kwoty 31 426,41 zł w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP z tym, że nie mogą one przewyższać odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonych od dnia 9 listopada 2018 r. do dnia zapłaty, zgodnie z żądaniem pozwu. Na kwotę tę składały się należność główna (31 426,41 zł), odsetki umowne w wysokości 1 434,21 zł liczone od należności głównej od dnia 12 lutego 2018 r. do dnia 18 lipca 2018 r. oraz odsetki przeterminowane „karne” w wysokości 985,52 zł naliczone od należności głównej za okres od dnia 13 marca 2018 r. do dnia 8 listopada 2018 r. (pkt 1) Koszty postępowania
- O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty procesu po stronie powoda w łącznej wysokości 2 510 zł złożyły się: opłata sądowa od pozwu w łącznej wysokości 1 693 zł ( 424 zł – opłata wniesiona w elektronicznym postępowaniu upominawczym oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz kwota 800 zł tytułem zaliczki na poczet wynagrodzenia kuratora. Powód nie był w sprawie reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, dlatego nie poniósł kosztów zastępstwa procesowego. Z kolei pozwany nie poniósł żadnych kosztów, gdyż jako nieznany z miejsca pobytu, był reprezentowany w sprawie przez komornika. Dlatego też Sąd zasądził od pozwanego A. J. na rzecz powoda Banku (...) S.A. z siedzibą w W. kwotę 2 510 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 2)
- Jak stanowi art. 2 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.k.s.c., wydatki obejmują w szczególności wynagrodzenie i zwrot kosztów poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w danej sprawie.
- W myśl § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej „kuratorem”, ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze. Jak stanowi § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy – powyżej 10 000 zł do 50 000 zł – 3 600 zł.
- Na tej podstawie, zgodnie z wyżej powołanymi przepisami, stawkę należną kuratorowi ustanowionemu dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego tytułem wynagrodzenia ustalono w kwocie 1 771,20 zł brutto (3 600 zł x 0,4 = 1440 zł), w tym kwotę 331,20 zł na poczet należnego podatku od towarów i usług zgodnie z treścią uchwały Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2022 r., III CZP 37/
- Sąd przyznał kuratorowi również kwotę 12,20 zł tytułem zwrotu wydatków związanych z pełnieniem funkcji (nadanie dwóch pism procesowych, k. 109, 138). Kwotę wynagrodzenia kuratora nakazano wypłacić częściowo z zaliczki uiszczonej przez powoda (k. 97) w kwocie 800 zł i częściowo tymczasowo z sum Skarbu Państwa w kwocie 983,40 zł (pkt 3 i 4).
- Mając na uwadze wynik procesu, na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd nakazał pobrać od pozwanego A. J. na rzecz Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia kwotę 983,40 zł tytułem kosztów sądowych tymczasowo poniesionych tymczasowo z sum Skarbu Państwa (pkt 5). Zarządzenia: Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć kuratorowi pozwanego z pouczeniem o apelacji i zażaleniu na koszty.