← Polska

II K 15/14

Sygn. akt II K 15/14 WYROK ŁĄCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie, Wydział II Karny w składzie : Przewodniczący : SSO Agnieszka Śmiecińska Protoko

§ 3k.p.k. okoliczności powodujących wyłączenie zasady specjalności (akta (...)

Sądu Okręgowego w O.). Zasada specjalności sformułowana w art. 607e § 1 k.p.k. stanowi przesłankę ujemną dla orzeczenia kary łącznej obejmującej kary pozbawienia wolności, wymierzone za przestępstwa inne, niż te które stanowiły podstawę wydania na podstawie europejskiego nakazu aresztowania. Rażące naruszenie art.

§ 1k.p.k.

i zawartej w nim zasady specjalności stanowić będzie zarówno wydanie wyroku łącznego obejmującego kary pozbawienia wolności nie objęte decyzją o przekazaniu, niezależnie od zasady przyjętej za podstawę ukształtowania kary łącznej, jak i wykonanie uprzednio orzeczonej kary łącznej obejmującej takie kary (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2011 r., III KK 140/11, LEX nr 1044023). Zatem, niezależnie od relacji pomiędzy datami poszczególnych wyroków oraz datami popełnienia objętych nimi przestępstw, analizowanych na płaszczyźnie przesłanek instytucji zbiegu realnego, regulacja zawarta w art.

§ 1k.p.k.

pozwalała jedynie rozpatrywać możliwości orzeczenia kary łącznej w odniesieniu do kar pozbawienia wolności wymierzonych wobec P. T.w sprawach wymienionych powyżej w pkt 5-9, dla wykonania których został on wydany na podstawie ENA. W świetle tych uwag, biorąc pod uwagę wzajemne usytuowanie dat tych wyroków oraz czasu popełnienia przez skazanego poszczególnych, objętych nimi przestępstw wskazać należy, iż w sprawie zachodzą dwa realne zbiegi przestępstw. Pierwszy zachodzi pomiędzy przestępstwami, za które P. T.został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w O.z dnia (...) r., sygn. akt (...)(pkt 5) oraz Sądu Okręgowego w O.z dnia (...)r., sygn. akt (...)(pkt 9), albowiem czynu osądzonego tym drugim wyrokiem skazany dopuścił się w dniu (...)r., a zatem przed datą pierwszego ze wskazanych wyroków. Drugi natomiast zbieg realny zachodzi pomiędzy przestępstwami, za które P. T.został skazany wyrokami Sądu Rejonowego w O.w sprawach sygn. akt (...), (...)i (...)(pkt 6, 7 i 8), albowiem wszystkich objętych nimi czynów skazany dopuścił się przed datą wyroku Sądu Rejonowego w O.z dnia (...) r. , a jednocześnie po dacie wyroku Sądu Rejonowego w O.z dnia (...)r. , sygn. akt (...)zamykającej poprzedni zbieg realny przestępstw. Przy wymiarze kary łącznej należało rozważyć, którą z zasad – absorpcji, kumulacji czy asperacji – zastosować. Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, że zasadę absorpcji czy kumulacji, jako rozwiązania skrajne, powinny być rozstrzygnięciami o charakterze raczej wyjątkowym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 02 grudnia 1975r. sygn. akt Rw. 628/75, OSNKW 1976, z.2, poz.33). Identyczny pogląd prezentowany jest w doktrynie (Komentarz do Kodeksu Karnego część ogólna, red. A. Zoll, Zakamycze 1998r., str. 563). W ocenie Sądu zasada absorpcji winna w przedmiotowej sprawie znaleźć zastosowanie przy wymiarze kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej z połączenia kar jednostkowych wymierzonych w sprawach (...)Sądu Rejonowego w O.i (...) Sądu Okręgowego w O.. Wprawdzie czyny objęte tymi wyrokami były skierowane przeciwko różnym dobrom prawnym i dzieli je znaczny odstęp czasu, jednakże za wymiarem kary łącznej w wysokości najsurowszej kary jednostkowej przemawia istotna dysproporcja pomiędzy ciężarem gatunkowym zbiegających się przestępstw, mająca odzwierciedlenie w wymierzonych za nie karach jednostkowych. W przekonaniu Sądu, gdyby zbiegające się przestępstwa popełnione przez skazanego były przedmiotem osądu w jednym postępowaniu, wymierzona za nie kara łączna nie byłaby surowsza niż kara 2 lat pozbawienia wolności i dlatego Sąd orzekł taką karę jako karę łączną. Natomiast taka wyjątkowa sytuacja uzasadniająca zastosowanie zasady pełnej absorpcji nie zachodzi w przypadku drugiego zbiegu przestępstw, w skład którego wchodzą cztery czyny jednostkowe. Czyny te zostały wprawdzie popełnione w zbliżonym czasie (w okresie pomiędzy (...)r. a (...) r.), jednakże zostały skierowane przeciwko różnym dobrom prawnym, albowiem stanowią przestępstwa z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i przestępstwa przeciwko mieniu, a ponadto trzy z nich zostały popełnione w warunkach art. 64 § 1 k.k. Kara łączna nie może stanowić zbyt znacznej premii płynącej z faktu popełniania większej liczby przestępstw. W przypadku drugiego zbiegu przestępstw zachodzącego w przedmiotowej sprawie nie może być, w ocenie Sądu, mowy o wymierzeniu skazanemu P. T. kary łącznej na zasadzie absorpcji, gdyż pozostawałoby to w sprzeczności z zasadą kary sprawiedliwej. Podzielenie wniosku obrońcy skazanego i samego skazanego o wymierzenie mu kary łącznej za drugi zbieg przestępstw w wymiarze równym najsurowszej karze jednostkowej, to jest 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności, doprowadziłoby do sytuacji, w której kara łączna z połączenia dwóch kar jednostkowych za dwa przestępstwa byłaby surowsza niż kara łączna orzeczona z połączenia czterech kar jednostkowych i to w sytuacji, gdy oba rozpatrywane w sprawie zbiegi przestępstw dotyczą czynów zbliżonych rodzajowo. Kłóciłoby się to także z wymogami prewencji ogólnej i szczególnej, gdyż premiowałoby sprawcę popełniającego większą liczbę przestępstw i prowadziłoby w praktyce do bezkarności pewnych jego działań oraz uprzywilejowałoby sprawcę wielokrotnego w stosunku do sprawcy, który popełnia jedno przestępstwo. Ponadto należy zauważyć, że podobieństwo popełnianych przestępstw nie zawsze stanowi okoliczność łagodzącą w sprawie, ponieważ może również świadczyć o niepoprawności sprawcy i jego konsekwencji, czy wręcz premedytacji w dążeniu do łamania porządku prawnego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. II KK 172/10). Świadczy to również o utrwalonym ówcześnie u skazanego sposobie życia, polegającym na ciągłym naruszaniu porządku prawnego, co przemawia przeciwko zastosowaniu zasady absorpcji. „Przy wymiarze kary łącznej istotne znaczenie ma nie tylko kwestia istnienia lub nieistnienia bliskości związku podmiotowego i przedmiotowego lub nawet pewnej zwartości czasowej pomiędzy poszczególnymi czynami, lecz istotne jest także, jak wielki stopień społecznej szkodliwości charakteryzuje wszystkie czyny objęte karą łączną. Innymi słowy jedną z podstaw wymiaru kary łącznej jest globalna ocena stopnia społecznej szkodliwości wszystkich przestępstw, za które wymierzono kary jednostkowe (por. wyrok SN z 11 grudnia 1980 r., II KR 388/80, LEX nr 21888)”. Warto nadmienić również, iż orzeczenie kary łącznej nie musi przynosić skazanemu korzyści, to jest orzeczenia kary łącznej w wymiarze niższym od arytmetycznej sumy poszczególnych kar, czy też poprzez zastosowanie zasady absorpcji. Wymiar kary łącznej zależy od stopnia związku przedmiotowego i podmiotowego zbiegających się przestępstw. Decydujące znaczenie przy wymiarze kary łącznej ma także wzgląd na prewencyjne oddziaływanie kary, w znaczeniu prewencji indywidualnej i ogólnej. Popełnienie więcej niż dwóch przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji. Biorąc zatem pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał za zasadne przyjęcie przy wymiarze drugiej kary łącznej pozbawienia wolności zasady asperacji, tj. częściowej absorpcji i wymierzył skazanemu w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności orzeczonych za przestępstwa objęte wyrokami Sądu Rejonowego w O. opisanymi powyżej w pkt 6 – 8, karę łączną 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Na korzyść skazanego przy wymiarze tej kary Sąd uwzględnił zarówno pozytywną opinię o skazanym z zakładu karnego, jak i podniesione we wniosku o wydanie wyroku łącznego oraz na rozprawie okoliczności dotyczące sposobu życia skazanego za granicą, w okresie ukrywania się przed odbyciem przedmiotowych jednostkowych kar pozbawienia wolności. W szczególności z opinii o skazanym z Zakładu Karnego w B. wynika, że skazany nie sprawia problemów natury wychowawczej, nie był karany dyscyplinarnie, a dwukrotnie był nagradzany za wyróżniające się zachowanie. Karę pozbawienia wolności odbywa w systemie programowego oddziaływania, deklaruje krytyczny stosunek do popełnionych przestępstw (k.120). Okoliczności powyższe w powiązaniu z danymi dotyczącymi zachowania, leczenia, kształcenia się i ustabilizowanego trybu życia skazanego na terenie Wielkiej Brytanii przed przekazaniem, świadczą o pozytywnej prognozie na przyszłość. W tych warunkach Sąd uznał, iż adekwatną i sprawiedliwą za drugi zbieg przestępstw będzie kara łączna w wymiarze 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, czyli o rok i 6 miesięcy niższa od sumy kar orzeczonych łączonymi wyrokami. W ocenie Sądu jest to kara, która w należytym stopniu uwzględnia postępy w resocjalizacji skazanego, a jednocześnie oddaje rozmiar i charakter jego przestępczej działalności. Na poczet orzeczonej w pkt II kary łącznej pozbawienia wolności, w oparciu o art. 577 k.p.k., zaliczono skazanemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie (...)Sądu Rejonowego w O.w dniu (...)r. i w dniu (...). oraz okres kary dotychczas odbytej w tej sprawie od (...)., okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie (...)Sądu Rejonowego w O.od (...). oraz okres kary dotychczas odbytej w sprawie (...)Sądu Rejonowego w O.od (...) r. W myśl art. 576 §1 k.p.k. połączone wyroki w zakresie nie objętym wyrokiem łącznym będą podlegać odrębnemu wykonaniu. W pozostałym zakresie, z przyczyn opisanych powyżej, zgodnie z treścią art. 572 k.p.k. postępowanie należało umorzyć. Z uwagi na to, że skazany przebywa obecnie w zakładzie karnym i nie uzyskuje dochodów, w oparciu o art. 624 § 1 k.p.k. zwolniono go od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.