Sygn. akt: II AKa 587/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2020 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSA Marek Charuza (spr.) Sędziowie SSA Gwidon Jaworski SSA Piotr Pośpiech Protokolant Agnieszka Przewoźnik przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Katowicach Jacka Zmysłowskiego po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2020 r. sprawy skazanego W. K. s. F. i D., ur. (...) w K. - o wydanie wyroku łącznego - na skutek apelacji prokuratora i obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 lipca 2019 roku sygn. akt XVI K 25/19
- uchyla zaskarżony wyrok w punktach I, II oraz V i w tym zakresie umarza postępowanie o wydanie wyroku łącznego;
- w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
- zasądza od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Katowicach) na rzecz adwokat A. B. – Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych, w tym 23 % VAT, tytułem obrony z urzędu udzielonej skazanemu w postępowaniu odwoławczym;
- zwalnia skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa. SSA Piotr Pośpiech SSA Marek Charuza SSA Gwidon Jaworski UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 587/19 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok łączny Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 lipca 2019 r. sygn. akt XVI K 25/19 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzuty obrazy prawa materialnego oraz obrazy prawa procesowego podniesione w apelacji prokuratora ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Prokurator zasadnie zwrócił uwagę na zaistniałą obrazę prawa materialnego w zakresie podstawy wymiaru kary łącznej grzywny za przestępstwa i przestępstwa skarbowe – pkt III zaskarżonego wyroku. Sąd orzekający łącząc kary grzywny orzeczone za przestępstwa i przestępstwa skarbowe wyrokami Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia: 8 grudnia 2000 r., 12 grudnia 2001 r. i 9 listopada 2006 r. oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 6 marca 2015 r., pominął w podstawie prawnej kary łącznej grzywny przepis art. 39 § 2 k.k.s. w zw. z art. 39 § 1 k.k.s., a nadto przepis art. 85 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 20 § 2 k.k.s. – por. wyrok SA w Katowicach z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. akt II AKa 18/2018 LEX nr
- Odnośnie zarzutu obrazy prawa procesowego w zakresie określenia połączonych kar jednostkowych z wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z dnia 26 czerwca 2017 r., wbrew zdaniu skarżącego sąd orzekający wskazał te kary właściwie – wyrokiem łącznym objęto w sumie 145 kar po 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 3 i 4 wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi – k. 125). Wniosek zawarty w pisemnej apelacji, a skorygowany na rozprawie odwoławczej ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ponieważ sytuacja prawna skazanego nie uległaby zmianie pomimo zaistniałej obrazy prawa materialnego w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia o karze łącznej grzywny za przestępstwa i przestępstwa skarbowe, wyrok Sądu Okręgowego w przedmiotowym zakresie nie podlegał korekcie (art. 438 pkt 1a k.p.k. w brzmieniu po nowelizacji z dnia 19 lipca 2019 r.), na co słusznie zwrócił uwagę prokurator na rozprawie odwoławczej Lp. Zarzut rażącej niewspółmierności kary łącznej pozbawienia wolności ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Odnośnie tej części zaskarżonego wyroku łącznego, która dotyczyła kary łącznej 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej na podstawie kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami: - Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 29 maja 2015 r. za czyn z 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. ( kara 2 lat pozbawienia wolności objęta wymierzoną tymże wyrokiem karą łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat), - Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z dnia 26 czerwca 2017 r. (kara łączna 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat), - Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 14 lipca 2017 r. ( kara 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności odbyta w całości do dnia 2 września 2019 r.), pkt I zaskarżonego wyroku uchylono i umorzono postępowanie w zakresie kary łącznej pozbawienia wolności obejmującej wymienione wyżej skazania na kary pozbawienia wolności ( art. 572 k.p.k.). W toku postępowania odwoławczego należało bowiem uwzględnić nową okoliczność (trafnie podniesioną w apelacji obrońcy oskarżonego), dotyczącą odbycia przez skazanego w całości w dniu 2 września 2019 r. kary 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 14 lipca 2017 r. sygn. akt VI 45/17 - por. uchwała SN z dnia 28 czerwca 2018 r., I KZP 3/18, OSNK 2018/8/55; wyrok SN z dnia 27 czerwca 2019 r., V KK 235/18, LEX nr
- Ponieważ wszystkie pozostałe kary pozbawienia wolności objęte zaskarżoną karą łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności wymierzone zostały z warunkowym zawieszeniem ich wykonania - przy czym nie zarządzono wykonania żadnej z tych kar, a w przypadku kary orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 29 maja 2015 r. upłynął już okres próby - brak jest obecnie podstaw do wymierzenia skazanemu kary łącznej pozbawienia wolności obejmującej wykonaną już karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z 14 lipca 2017 r. W związku z tym, stosując wobec skazanego co do reguł orzekania kar łącznych art. 85 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 r. umożliwiającym łączenie jedynie kar podlegających wykonaniu (jednocześnie nie znajdując w tym zakresie warunków do zastosowania reguły z art. 4 § 1 k.k. albowiem poprzednie unormowania nie są korzystniejsze dla skazanego), w odpowiedniej części umorzono postępowanie w przedmiocie kary łącznej. Zaznaczyć wypada, że w odniesieniu do przestępstw rozpatrywanych w kontekście możliwości orzeczenia kary łącznej obejmującej owe określone przestępstwa, mając na względzie intertemporalną zasadę stosowania jednej ustawy, umorzono postępowanie nadto w odniesieniu do kary łącznej grzywny wymierzonej na podstawie kar grzywny orzeczonych wyrokami: - Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt II K 773/15, - Sądu Rejonowego w Łodzi dla Łodzi Śródmieście z dnia 26 czerwca 2017 r. sygn. akt VI K 1593/
- Jak to wyżej wskazano, wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z dnia 26 czerwca 2017 r. sygn. akt VI K 1593/16 był już podstawą orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności w zakresie której, stosując obecnie obowiązujące unormowania, konieczne stało się umorzenie postępowania. Tymczasem orzekając o karze łącznej grzywny obejmującej powyższe skazania, sąd I instancji, przy wykorzystaniu reguły z art. 4 § 1 k.k., zastosował art. 85 k.k. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015 r. Skoro jednak nie jest możliwe w odniesieniu do tych samych przestępstw stosowanie kilku ustaw jako podstawy rozstrzygnięcia, uwzględniając wskazane wyżej okoliczności zaistniałe na etapie postępowania odwoławczego, umorzono postępowanie w zakresie kary łącznej grzywny mającej obejmować grzywny orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim i Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi ( pkt V zaskarżonego wyroku). Odmienna sytuacja zachodzi w przypadku kary łącznej grzywny obejmującej grzywny orzeczone za przestępstwa i przestępstwa skarbowe wyrokami Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 8 grudnia 2000 r., 12 grudnia 2001 r. i 9 listopada 2006 r. oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 6 marca 2015 r. ( pkt III zaskarżonego wyroku). W zakresie wszystkich przestępstw objętych powyższymi wyrokami orzeczono jedynie karę łączną grzywny, a w toku postępowania odwoławczego nie ujawniły się w tym zakresie żadne okoliczności, które wskazywałyby na potrzebę uwzględnienia innych reguł orzekania kary łącznej niźli wskazane przez orzekający przepisy art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Wniosek ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Umorzenie postępowania w przedmiocie kary łącznej pozbawienia wolności uczyniło bezprzedmiotowym wniosek skarżącego o zaostrzenie wymierzonej zaskarżonym wyrokiem kary łącznej 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Orzeczenia o karze łącznej grzywny zawarte w pkt III zaskarżonego wyroku oraz o umorzeniu postępowania w przedmiocie kary łącznej – pkt VI zaskarżonego wyroku . Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wyrok łączny należało utrzymać w mocy w części dotyczącej kary łącznej grzywny obejmującej grzywny za przestępstwa i przestępstwa skarbowe wymierzone wyrokami Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 8 grudnia 2000 r., 12 grudnia 2001 r. i 9 listopada 2006 r. oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 6 marca 2015 r. W zakresie wszystkich przestępstw objętych powyższymi wyrokami orzeczono jedynie karę łączną grzywny, a w toku postępowania odwoławczego nie ujawniły się w tym zakresie żadne okoliczności, które wskazywałyby na potrzebę uwzględnienia innych reguł orzekania kary łącznej niźli wskazane przez sąd orzekający przepisy art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności oraz karze łącznej grzywny ( pkt I,II oraz V zaskarżonego wyroku) – umorzenie postępowania na zasadzie art. 572 k.p.k. Zwięźle o powodach zmiany Wskazana wyżej konieczność zastosowania ustawy obowiązującej w czasie orzekania, spowodowała potrzebę umorzenia postępowania w zakresie kary łącznej pozbawienia wolności. W odniesieniu do przestępstw rozpatrywanych w kontekście możliwości orzeczenia kary łącznej, mając na względzie intertemporalną zasadę stosowania jednej ustawy, umorzono postępowanie i w odniesieniu do kary łącznej grzywny wymierzonej na podstawie kar grzywny orzeczonych wyrokami: - Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt II K 773/15, - Sądu Rejonowego w Łodzi dla Łodzi Śródmieście z dnia 26 czerwca 2017 r. sygn. akt VI K 1593/
- Jak to wyżej wskazano, wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z dnia 26 czerwca 2017 r. sygn. akt VI K 1593/16 był już podstawą orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności w zakresie której, stosując obecnie obowiązujące unormowania, konieczne stało się umorzenie postępowania. Jednakże orzekając co do kary łącznej grzywny obejmującej powyższe skazania, sąd orzekający przy wykorzystaniu reguły z art. 4 § 1 k.k. zastosował art. 85 k.k. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015 r. Skoro nie jest możliwe w odniesieniu do tych samych przestępstw stosowanie kilku ustaw jako podstawy rozstrzygnięcia, biorąc pod uwagę okoliczności zaistniałe na etapie postępowania odwoławczego, umorzono postępowanie w zakresie kary łącznej grzywny mającej obejmować grzywny orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim i Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Ponieważ zarzuty apelacji prokuratora zasadniczo oceniono jako bezzasadne, a z kolei w przeważającej mierze trafne okazały się zarzuty apelacji obrońcy skazanego, kosztami sądowymi postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa zwalniając od nich skazanego W. K.
- PODPIS SSA Piotr Pośpiech SSA Marek Charuza SSA Gwidon Jaworski 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok łączny Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 lipca 2019 r. sygn. akt XVI K 25/19 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację obrońca skazanego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 lipca 2019 r. sygn. akt XVI K 25/19 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana