☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy po dokonaniu analizy akt przedmiotowej sprawy oraz prześledzeniu czynności podejmowanych przez Sąd Rejonowy doszedł do wniosku, że rację miał apelujący oskarżyciel publiczny wskazując na naruszenie przepisów postępowania art. 387 § 1 i 2 kpk regulującego zasady rozpoznania wniosku oskarżonego o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionej kary oraz środków karnych, a następczo również obrazę przepisów prawa materialnego art. 69 § 1 i 2 kk w zw. z art.
Konieczne jest w tym miejscu przypomnienie zasad wydawania wyroku karnego w trybie konsensualnym przewidzianym w art. 387 kpk. Brzmienie art. 387 § 2 kpk nie pozostawia żadnej wątpliwości co do tego, że z instytucji dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej można korzystać wówczas, gdy okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy w całości, a strony postępowania nie sprzeciwią się temu wnioskowi. Ten brak wątpliwości dotyczy wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. Badaniu - w kontekście sprawdzenia istotnych okoliczności - podlega nie tylko kwestia sprawstwa czynu przez określoną osobę, ale wszelkie te aspekty, które są istotne dla ustaleń o odpowiedzialności karnej sprawcy. Stwierdzenie "Okoliczności popełnienia przestępstwa nie budziły wątpliwości" odnosi się nie tylko do zasadniczej kwestii samego sprawstwa oskarżonego zarzucanego mu czynu, ale i do wszelkich okoliczności ważących na kształcie i rozmiarze odpowiedzialności karnej za taki czyn. ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt IV KK 278/14, Legalis nr 1062221; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt V KK 169/21, Legalis nr 2625329; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II KK 362/13, Legalis nr 776815). Tylko tak szeroko pojmowana dodatnia synteza „istotnych okoliczności sprawy” może prowadzić do uwzględnienia wniosku o dobrowolne poddanie się odpowiedzialności. Rolą sądu rozpoznającego sprawę w sytuacji wyrażenia przez oskarżonego na rozprawie chęci wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w trybie konsensualnym jest weryfikacja nie tylko wymogów formalnych wniosku określonych w art. 387 § 1 kpk, lecz również przesłanek procesowych określonych w § 2 tego przepisu. W przypadku uznania przez sąd, że zaproponowany przez oskarżonego wniosek nie odpowiada prawu procesowemu lub materialnemu, jego obowiązkiem jest modyfikowanie wniosku w taki sposób, aby finalna treść w pełni respektowała obowiązujące przepisy prawa, a także uzyskanie akceptacji oskarżonego co do tak zmodyfikowanego wniosku, zaś w przypadku braku zgody oskarżonego, nieuwzględnienie wniosku i przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości, na zasadach ogólnych ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt V KK 169/21, Legalis nr 2625329). Przenosząc przedstawione rozważania teoretyczne na grunt kontrolowanej sprawy, Sąd odwoławczy stwierdził, że orzekający w I instancji Sąd Rejonowy w Gnieźnie nie dochował tych wymogów proceduralnych warunkujących podjęcie decyzji o wydaniu wyroku w trybie konsensualnym, po uwzględnieniu wniosku oskarżonego o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy. Sąd Rejonowy nie zbadał bowiem należycie czy zaproponowane przez oskarżonego kara oraz środki karne są zgodne z regulacjami prawa karnego materialnego. W materiale dowodowym zebranym przez prokuratora i wskazanym w akcie oskarżenia znajdowała się karta karna M. C.. Wynikało z niej, iż jeszcze przed popełnieniem występku z art. 207 § 1 kk będącego przedmiotem niniejszego postępowania, popełnił on przestępstwo niealimentacji, za które został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu państwa członkowskiego Unii Europejskiej – O. (...) ((...)) z dnia 21 września 2020 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata i 6 miesięcy. Należy z tego miejsca nawiązać do art.
kk, stanowiącego że wyrokiem skazującym jest również prawomocne orzeczenie skazujące za popełnienie przestępstwa wydane przez sąd właściwy w sprawach karnych w państwie członkowskim Unii Europejskiej, chyba że według ustawy karnej polskiej czyn nie stanowi przestępstwa, sprawca nie podlega karze albo orzeczono karę nieznaną ustawie. Przepisu tego nie stosuje się także, jeżeli informacje uzyskane z rejestru karnego lub od sądu państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie są wystarczające do ustalenia skazania albo orzeczona kara podlega darowaniu w państwie, w którym nastąpiło skazanie. Sąd Rejonowy błędnie zatem w ogóle nie uwzględnił powyżej wskazanego wyroku karnego sądu zagranicznego. A na chwilę orzekania przez Sąd Okręgowy nie stwierdzono aby zachodziła jedna z podanych wyżej okoliczności uniemożliwiających uwzględnienie tegoż wyroku M. C. z sądu w C.. Czyn polegający na niealimentacji stanowi bowiem przestępstwo również w Polsce, nie zachodziły żadne warunki wyłączające karalność tego czynu, wymierzona podsądnemu kara pozbawienia wolności jest znana polskiej ustawie karnej, informacje uzyskane z rejestru karnego były wystarczające do ustalenia skazania, a orzeczona kara nie podlegała darowaniu w państwie, w którym nastąpiło skazanie. Sąd Rejonowy nie zwrócił uwagi na wspomniany wyżej wyrok skazujący wydany wobec M. C. przez sąd w C., które to orzeczenie wobec treści art.
kk winno być ocenione jako wyrok skazujący w rozumieniu polskiej ustawy karnej i w konsekwencji nie dostrzegł przeszkody do wydania orzeczenia w trybie konsensualnym zgodnego z wnioskiem oskarżonego złożonym na rozprawie. Wobec powyższego prokurator ma rację podnosząc, iż skoro podsądny w chwili popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 207 § 1 kk był już prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności to zachodziła przeszkoda materialna dla uwzględnienia wniosku o wymierzenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Zgodnie bowiem z art. 69 § 1 kk sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Przy czym wskazany w art. 69 § 1 kk warunek braku skazania na karę pozbawienia wolności obejmuje zarówno skazanie na karę bezwzględnego pozbawienia wolności, jak i na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt IV KK 459/21, Legalis nr 2689719). W sytuacji kiedy Sąd Rejonowy zaniechał zweryfikowania czy proponowane przez oskarżonego wydanie orzeczenia skazującego w trybie art. 387 § 1 kpk odpowiada przepisom prawa materialnego i wydał wyrok w trybie konsensualnym, który narusza regulacje kodeksu karnego, doszło do obrazy przepisów proceduralnych ustalających zasady orzekania w trybie art. 387 § 1 i 2 kpk. Ponadto organ meriti dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego art. 69 § 1 kk w zw. z art.
kk poprzez orzeczenie wobec sprawcy kary pozbawienia wolności z zastosowaniem środka probacyjnego w postaci warunkowego zawieszenia wykonania kary w sytuacji kiedy zachodziła jedna z przesłanek negatywnych uniemożliwiających wymierzenie tego typu kary. Sąd I instancji powinien dostrzec wspomnianą przeszkodę dla zastosowania omawianego środka probacyjnego jeszcze przed wydaniem zaskarżonego wyroku i uzależnić uwzględnienie wniosku oskarżonego o wydanie orzeczenia w trybie art. 387 § 1 kpk od dokonania w nim określonych przez sąd zmian. Organ meriti powinien także umożliwić ustosunkowanie się do proponowanych modyfikacji również prokuratorowi oraz pokrzywdzonemu, jeżeli byliby obecni na rozprawie głównej. Dopiero w przypadku uzyskania aprobaty wszystkich podmiotów mających w takiej sytuacji prawo do wyrażenia swojego stanowiska możliwe byłoby wydanie zgodnego z przepisami proceduralnymi wyroku w trybie konsensualnym. Wniosek Uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec potwierdzonych w postępowaniu odwoławczym nieprawidłowości proceduralnych po stronie Sądu I instancji niezbędna okazała się ingerencja w zaskarżone orzeczenie. Sąd Okręgowy uwzględnił wniosek apelującego prokuratora o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Gnieźnie do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy zdecydował tak, gdyż stwierdzone w toku kontroli odwoławczej uchybienia procesowe wymagały przeprowadzenia przez Sąd Rejonowy na nowo przewodu sądowego zgodnie z obowiązującymi przepisami proceduralnymi regulującymi wyrokowanie w trybie konsensualnym. Lp. Zarzut 3.
Powodowało to konieczność wydania w instancji odwoławczej orzeczenia o charakterze kasatoryjnym i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji w celu przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości, z zagwarantowaniem zgodnego z regułami proceduralnymi rozstrzygnięcia ewentualnego wniosku w trybie art. 387 § 1 kpk. 3.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.