sygn akt I C 109/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2021 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Wioletta Sychnia
§ 1k.p.c.).
W postępowaniu uproszczonym zmiana powództwa jest niedopuszczalna (art. 505 4 § 1 k.p.c.). Tymczasem Powód rozszerzył powództwo po wydaniu opinii przez biegłego z zakresu mechaniki samochodowej, z której to opinii wynikało, że koszty naprawy uszkodzonego pojazdu wskutek kolizji z 9.02.2019 r. są wyższe, niż obliczył to sam Powód. Na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2021 roku Sąd, stosując przepis art.
§ 3
k.p.c., postanowił rozpoznać sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym. Przepis art.
§ 3k.p.c.
pozwala na rozpoznanie sprawy z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym, jeżeli może to przyczynić się do sprawniejszego rozwiązania sporu. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki zastosowania przytoczonego przepisu. Podkreślenia wymaga, że pominięcie przepisów o postępowaniu uproszczonym może mieć miejsce, jeżeli przyczyni się to do sprawniejszego rozwiązania sporu. Nie chodzi zatem o samo „załatwienie” sprawy, lecz o rozstrzygnięcie sporu stron. W realiach niniejszej sprawy pominięcie przepisów o postępowaniu uproszczonym pozwoliło Sądowi na uwzględnienie rozszerzenia powództwa, którego dokonał Powód. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do oceny wysokości roszczenia odszkodowawczego dochodzonego pozwem, które ostatecznie okazało się nieco wyższe niż ocenił to Powód na etapie występowania z pozwem. Uwzględnienie roszczenia Powoda w całości w niniejszej sprawie z pewnością przyczyni się to do sprawniejszego rozwiązania sporu i zapobiegnie kolejnemu wytoczeniu powództwa o dalszą część odszkodowania. To pozostaje zarówno w interesie stron, jak i wymiaru sprawiedliwości, prowadząc do ograniczenia ilości procesów i zapobiegając powielaniu postępowania dowodowego w kolejnym procesie. Wskazać należy również, że w niniejszej sprawie wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym po uprzednim umożliwieniu uczestnikom postępowania zajęcia stanowiska na piśmie, zgodnie z art. 15 zzs 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych zasadach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374,568,695). Postępowanie podlegało umorzeniu w części, a mianowicie co do kwoty 2017,98 złotych, ponieważ w takiej części Powód cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia w części. Cofnięcie pozwu jest skuteczne, nastąpiło przed rozpoczęciem rozprawy i jest połączone ze zrzeczeniem się roszczenia; tym samym nie wymagało zgody Pozwanego (art. 203 § 1 k.p.c.). Cofnięcie to nie jest sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego, ani nie zmierza do obejścia prawa, ponieważ jest spowodowane wypłatą przez Pozwanego tej części należności. Nie zachodzą więc przesłanki niedopuszczalności cofnięcia pozwu, o których mowa w art. 203 § 4 k.p.c. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 355 k.p.c. umorzył postępowanie w powyższej części. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że stosownie do art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Stosownie do treści § 4 cyt. przepisu uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Zgodnie zaś z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Dz.U. z 2021 r. poz. 854 t.j.), z ubezpieczenia OC przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Odpowiedzialność samoistnego posiadacza pojazdu mechanicznego reguluje art. 436 k.c. W odniesieniu do szkód powstałych w razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody, zgodnie z § 2 art. 436 k.c., odpowiedzialność ta następuje na zasadach ogólnych tj. na zasadzie winy sprawcy. Naprawienie szkody winno obejmować wszystkie straty, poniesione wskutek zaistnienia szkody, stanowiące normalne następstwo działania, z którego szkoda wynikła (art. 361 § 2 k.c.). Następuje ono według wyboru poszkodowanego: przez przywrócenie stanu poprzedniego bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Odszkodowanie ma zapewnić całkowitą kompensatę doznanego uszczerbku, ale przy zastrzeżeniu, że nie powoduje jednocześnie nieuzasadnionego wzbogacenia poszkodowanego. Naprawienie szkody przez ubezpieczyciela następuje poprzez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej – sumy niezbędnej do przywrócenia samochodu do stanu poprzedniego (art. 363 § 1 k.c.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd zgodnie z którym, w przypadku nieopłacalności naprawy uszkodzonego pojazdu, tzn. jeżeli koszt naprawy samochodu jest wyższy od jego wartości przed uszkodzeniem, odpowiedzialny za wypadek obowiązany jest do zapłacenia odszkodowania według wartości pojazdu przed wypadkiem, pomniejszonej o jego wartość po wypadku (tzw. szkoda całkowita). Wówczas szkoda wyraża się różnicą wartości pojazdu w stanie sprzed wypadku i w stanie uszkodzonym. W niniejszej sprawie strony były zgodne co do konieczności rozliczenia szkody jako całkowitej. Uwzględniając stanowiska stron, Sąd również obliczył wartość szkody jako różnicę pomiędzy wartością pojazdu przed szkodą i po zdarzeniu z dnia 9 lutego 2019 roku. Ustalenia w tym zakresie Sąd poczynił w oparciu o opinię biegłego G. P. i dowody z dokumentów, w szczególności przedstawioną przez powoda umowę sprzedaży uszkodzonego pojazdu. Podkreślenia wymaga, że opinia sporządzona przez biegłego G. P.
(2)nie budziła wątpliwości, ani stron, ani Sądu. Strony nie zgłosiły żadnych uwag do opinii biegłego, nie żądały jej uzupełnienia. W świetle wniosków sformułowanych przez biegłego sądowego nie budzi wątpliwości, że Pozwany zaniżył wypłacone odszkodowanie. Niewątpliwie koszty naprawy samochodu marki B. przekraczają jego wartość w stanie nieuszkodzonym. Dlatego odszkodowanie powinno być obliczone metodą dyferencyjną. Rzecz jednak w tym, że Pozwany zaniżył wartość samochodu w stanie nieuszkodzonym i zawyżył wartość wraku. Wartości te podlegały skorygowaniu przez Sąd w oparciu o opinii ę biegłego G. P.. Biegły ocenił wartość przedmiotowego pojazdu przed szkodą na kwotę 20 200 złotych, a pozostałości samochodu na 5 500 złotych. Powyższe wnioski Sąd przyjął jako własne. Z uwagi na charakter całkowity powstałej szkody należne odszkodowanie zostało wyliczone metodą dyferencyjną, stanowiące różnicę między wartością pojazdu sprzed i po szkodzie – tj. 14 700 złotych. Jako że w toku postępowania likwidacyjnego ubezpieczyciel wypłacił już 8 655 zł odszkodowania, do dopłaty pozostało 6045 zł. Z uwagi, że ostatecznie sformułowane roszczenie Powoda opiewało na kwotę 6 045 zł, powództwo podlegało uwzględnieniu w całości. Odnosząc się do kosztów sporządzenia tzw. prywatnej opinii rzeczoznawcy, Sąd podziela w pełni pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2019 roku w sprawie III CZP 99/18, że koszty te, jeżeli były uzasadnione i konieczne, mieszczą się w granicach wyznaczonych przez art. 361 § 1 k.c. W prawie cywilnym obowiązuje zasada pełnego odszkodowania (art. 361 § 2 k.c.), a ubezpieczyciel, który odpowiada z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jak ubezpieczony, również - co do zasady - odpowiada za całą szkodę w granicach związku przyczynowego w ujęciu art. 361 § 1 k.c. Pełne odszkodowanie obejmuje wszystkie szkodliwe skutki zdarzenia stanowiącego czyn niedozwolony, z którym ustawa łączy odpowiedzialność odszkodowawczą - zarówno powstałe wraz z tym zdarzeniem, jak i powstałe później - jeżeli tylko pozostają z tym zdarzeniem w adekwatnym związku przyczynowym, tj. stanowią jego normalne następstwo. Na gruncie cywilnej odpowiedzialności odszkodowawczej konieczne jest wskazanie zdarzenia, z którym osoba dochodząca odszkodowania wiąże powstanie szkody, oraz określenie szkody, a następnie ustalenie, czy wskazane zdarzenie jest przyczyną tej szkody, a więc, czy było ono koniecznym warunkiem jej wystąpienia, przy czym normalny związek przyczynowy zachodzi wtedy, gdy w zestawie wszystkich przyczyn i skutków określone przyczyny wywołują normalnie, w zwykłej kolejności rzeczy albo z wysokim stopniem prawdopodobieństwa lub zazwyczaj, tego rodzaju skutki. O tym, czy określone zdarzenia pozostają w normalnym związku przyczynowym, decyduje wiedza dostępna o tych zdarzeniach w chwili orzekania i zobiektywizowane kryteria wynikające m.in. z doświadczenia życiowego (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2012 r., I CSK 665/11). Wykonanie ekspertyzy na potrzeby dochodzenia odszkodowania od ubezpieczyciela pozostaje w normalnym związku przyczynowym w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. z wypadkiem komunikacyjnym, a jej koszt wchodzi w określony w art. 361 § 2 k.c. zakres szkody objętej należnym odszkodowaniem od ubezpieczonego i tym samym od ubezpieczyciela, jeżeli w stanie faktycznym sprawy, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności, zlecenie ekspertyzy, jak i jej koszt były celowe, niezbędne, konieczne, racjonalne oraz wystarczająco uzasadnione z punktu widzenia efektywnej realizacji roszczenia odszkodowawczego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, iż Powód zasadnie domaga się od Pozwanego zwrotu poniesionych kosztów ekspertyzy. Mając wątpliwości co do wyceny kosztów naprawy dokonanej przez pozwany Zakład (...), a samemu nie dysponując odpowiednią wiedzą i kompetencjami w tym zakresie, zmuszona była posiłkować się opinią prywatnego rzeczoznawcy, oceniając celowość wniesienia powództwa. Wywody Pozwanego co do powiązań pomiędzy Powodem a podmiotem wykonującym ekspertyzę techniczną nie zostały w żaden sposób udowodnione; są gołosłowne. Z uwagi na powyższe, Sąd w pkt. 1b wyroku zasądził na rzecz Powoda kwotę 250 zł tytułem zwrotu kosztów sporządzenia ekspertyzy. Sąd w pkt. 1 wyroku rozstrzygnął również o odsetkach z tytułu opóźnienia w wypłacie odszkodowania, na podstawie art. 817 § 1 k.c. w związku z art. 481 § 1 k.c. Wymagalność roszczenia w stosunku do zakładu ubezpieczeń powstaje w terminie 30 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia o wypadku, chyba, że w powyższym terminie wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia jego odpowiedzialności lub wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe. W przedmiotowej sprawie, poszkodowany zawiadomił ubezpieczyciela o szkodzie 11 lutego 2019 roku, co wynika z przedłożonych przez powoda akt szkodowych znajdujących się na płycie CD. Termin 30 – dniowy upłynął więc z dniem 13 marca 2019 roku. Odnośnie odsetek od kwoty 250 zł tytułem zwrotu kosztów ekspertyzy technicznej Sąd zasądził również odsetki zgodnie z żądaniem Powoda, a zatem od dnia wytoczenia powództwa (tj. od 10 stycznia 2020 roku). W przypadku kwoty 119,20 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie (liczonych od kwoty 2017,98 zł od dnia 14 marca 2019 roku do 16 stycznia 2020 roku), Sąd zasądził odsetki od dnia 29 maja 2019 roku – tj. od dnia zmiany powództwa do dnia zapłaty. Sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Powództwo zostało uwzględnione w całości, dlatego Pozwany ma obowiązek zwrotu kosztów procesu Powodowi. Na koszty postępowania poniesione przez Powoda składają się: opłata od pozwu w wysokości 400 zł i 30 zł, koszty zastępstwa prawnego w kwocie 900 zł (zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z 22 października 2015 r.), zaliczka na opinię biegłego w wysokości 1000 zł oraz opłaty skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł - razem 2317 zł. Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 98 k.p.c. Sąd obciążył Pozwanego nieuiszczonymi kosztami sądowymi, na które składają się kwota 370,22 zł tytułem kosztów wynagrodzenia biegłego, wydatkowanych tymczasowo z funduszy Skarbu Państwa.