Przepis ten został wprowadzony ustawą z dnia 17 czerwca 2004 roku o zmianie ustawy – Kodeks Cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 162, poz 1692) i wszedł w życie od 1 września 2004 roku. Rację ma Sąd Okręgowy , iż art. 5 ustawy nowelizacyjnej kodeks cywilny stanowił, że do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepis art. 417 k.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy. Niemniej Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2009 roku (SK 34/08) uznał, że art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o zmianie ustawy – kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1692) w zakresie, w jakim wyłącza skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia sądu wyrządzającego szkodę, które stało się prawomocne po dniu wejścia w życie Konstytucji RP, jest niezgodny z art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej W ślad za powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, z dniem 22 lipca 2010 roku została uchwalona kolejna ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny …(Dz. U. nr 155 poz. 1037). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tejże ustawy przepis art.
w brzmieniu nadanym tą ustawą ma zastosowanie do orzeczeń, które uprawomocniły się od dnia 17 października 1997 roku. Według zaś art.
w brzmieniu nadanym ustawą z 22 lipca 2010 roku „jeżeli szkoda zostałam wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej (…). Zatem z powyższych unormowań wynika, że do roszczenia o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez wydanie prawomocnego orzeczenia z dnia 9 stycznia 2002 roku powinien mieć zastosowanie art.
Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia możliwe jest w drodze wniesienia skargi w trybie przepisów art. 424 1 do 42412 k.p.c. Wydane orzeczenie w trybie tego postępowania stanowi prejudykat. Co do zasady zgodnie z treścią art. 424 1§ 1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Według art. 424 1b k.p.c. w wypadku prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba, że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Skoro więc Z. N. nie zaskarżyła wyroku zaocznego z dnia 9 stycznia 2002 roku nakazującego jej eksmisję, nie może domagać się obecnie odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia, które w jej ocenie miałoby być niezgodne z prawem. Z powyższych względów powództwo o odszkodowanie w niniejszej sprawie winno zostać oddalone. Zarzut naruszenia art. 193 Konstytucji RP przez Sąd Rejonowy (...)wŁ.który wydał wyrok z dnia 9 stycznia 2002 roku jest bezprzedmiotowy. W tej sytuacji niezasadny jest zarzut naruszenia art. 6 k.c. poprzez pominięcie ciężaru dowodu obciążającego strony i bezpodstawnie przyjęcie, że Sąd Rejonowy (...)wŁ.( orzekając w przedmiocie eksmisji) nie badał podstaw ani zasadności wykluczenia powódki z grona członków spółdzielni i nie dokonywał wykładni art. 227 art. 1 ustawy Prawo Spółdzielcze. Skoro powódka nie może obecnie dochodzić odszkodowania za ewentualną szkodę powstałą w wyniku wydania prawomocnego orzeczenia – w związku z treścią powołanych wcześniej przepisów – Sąd Okręgowy nie był uprawniony do badania podstaw, czy zasadności wyroku Sądu Rejonowego (...)w Ł. z 9 stycznia 2002 roku. Sąd nie miał również potrzeby badania dokumentów ustalających wysokość opłat za lokal powódki oraz rozliczania opłat wnoszonych przez powódkę, gdyż było to zbędne, wobec braku możliwości na gruncie obecnie obowiązujących przepisów i bezczynności powódki w zakresie zaskarżenia kwestionowanego wyroku, uznania tegoż wyroku za niezgodny z prawem i dochodzenia na tej podstawie odszkodowania. Zarzuty naruszenia art. 227 k.p.c. w związku z art. 217 § 2 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. oraz 231 k.p.c. i 230 k.p.c., a także art. 328 § 2 k.p.c. są zatem bezzasadne. Nie doszło również do naruszenia przez sąd art. 23 k.c., 24 § 1 k.c. oraz 448 k.c. Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że poprzez wydanie wyroku przez Sąd Rejonowy (...)w Ł.nie doszło do naruszenia tej dobra osobistego, a nawet gdyby tak uznać, to działanie Sądu nie miało charakteru bezprawnego Rację ma Sąd I instancji, iż skoro wyrok nakazujący eksmisję nie został wykonany, to w ogóle nie narusza, dobra osobistego powódki w postaci nietykalności mieszkania. Należy też się zgodzić ze stanowiskiem Sądu, iż wyrok nakazujący opróżnienie lokalu mieszkalnego w ogóle nie może rodzić naruszenia dobra osobistego w postaci nietykalności mieszkania, gdyż w takim wypadku nie może być mowy o bezprawnym wtargnięciu w prywatną przestrzeń osoby zajmującej lokal. Skoro nie ma też możliwości na obecnym etapie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, nie ma więc mowy o bezprawności działania Sądu, zatem nie ma przesłanek odpowiedzialności Sądu z art. 23 i 24 k.c., to bezprzedmiotowe byłoby badanie związku przyczynowego pomiędzy wydaniem wyroku o eksmisję z 9 stycznia 2002 roku, a zgłoszonymi przez powódkę problemami zdrowotnymi zarówno w sferze zdrowia fizycznego i psychicznego. Sąd Okręgowy nie naruszał zatem art. 217 § 2 k.p.c. nie dopuszczając dowodu z opinii biegłych lekarzy dla ustalenia stanu zdrowia powódki i związku przyczynowego pomiędzy złym stanem zdrowia a wydanym przez Sąd wyrokiem o eksmisję powódki. Wbrew zarzutowi apelacji nie ma podstawy prawnej wyroku oddalającego powództwo, Sąd wskazuje jedynie, że nie zostały spełnione przesłanki z przepisów, które stanowiły podstawę zgłoszonego w pozwie żądania. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu podstawy żądania i przesłanki odpowiedzialności strony pozwanej odmówił, dochodząc do wniosku, że nie zostały one spełnione. Mimo, że w części uzasadnienie odnosi się do innych przepisów niż powinny być powołane i omówione, orzeczenie odpowiada prawu. Dlatego apelacja na podstawie art. 385 k.p.c. podlegała oddaleniu. Wobec tego, że powódka sama prowadzi gospodarstwo domowe, jej emerytura w momencie wnoszenia pozwu wynosiła jedynie 760 zł netto, a wydatki na czynsz i opłaty eksploatacyjne wynoszą około 330 zł, zaś na leki 150 -200 zł, nie ma też ona tytułu prawnego do zajmowanego mieszkania, należało uznać że jest to wypadek szczególnie uzasadniony, dający podstawę w oparciu o art. 102 k.p.c. do nieobciążenia powódki kosztami postępowania apelacyjnego. O wynagrodzeniu adwokata z urzędu ustanowionego dla powódki orzeczono na podstawie § 19 i § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku, w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.