178b kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 14 lutego 2022 r., sygn. akt III K 1349/21 1. Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a) przyjmując, iż popełnione przez oskarżonego przestępstwa, opisane w pkt I i II, z modyfikacją przyjętą w pkt 3, stanowią jeden czyn wyczerpujący znamiona przestępstw z art.
178b kk w zw. z art. 11 § 2 kk, na podstawie art.
z art. 11 § 3 kk i w zw. z art. 37a § 1 kk wymierza oskarżonemu karę grzywny w ilości 170 (stu siedemdziesięciu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 (dwudziestu) zł,
☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Kontrola odwoławcza potwierdziła słuszność twierdzeń prokuratora o dopuszczeniu się przez Sąd Rejonowy obrazy przepisu prawa materialnego w postaci art. 43a § 2 kk. Zgodnie tym przepisem w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art.
179 kk lub art. 180 kk sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 kk na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5.000 zł, a w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art.
60.000 zł). Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że zgodnie z art. 43a § 2 kk orzeczenie świadczenia pieniężnego w kwocie co najmniej 10.000 zł jest obligatoryjne w wypadku skazania za przestępstwo z art.
Ustawa nie przewiduje od tego żadnego wyjątku ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt III KK 383/17, Legalis nr 1781525). Sąd Rejonowy zaniechał orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego wobec A. A. mimo przypisania mu odpowiedzialności karnej za czyn z art.
z art.
Uchybienie to stanowiło ewidentną obrazę przepisu prawa materialnego i wymagało ingerencji instancyjnej w treść zaskarżonego orzeczenia celem dostosowania jego treści do obowiązujących przepisów kodeksu karnego. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie dodatkowo wobec oskarżonego świadczenia na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 10.000 zł. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Kontrola odwoławcza zaskarżonego przez prokuratora orzeczenia doprowadziła do stwierdzenia obrazy przepisu prawa materialnego, tj. art. 43a § 2 kk wynikającego z zaniechania orzeczenia przez Sąd Rejonowy obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Wobec tego Sąd Okręgowy uwzględnił wniosek końcowy apelacji oskarżyciela publicznego i zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 43 § 2 kk orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w wysokości 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Przestępstwo z art. 178b kk jakiego A. A. dopuścił się dnia 13 września 2021 r. w miejscowości Ł. na ul. (...) pozostawało w zbiegu kumulatywnym z popełnionym przez w/wym w tożsamym miejscu i czasie przestępstwem z art.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Organ odwoławczy działając z urzędu, jednak z inicjatywy obrońcy oskarżonego podjętej na rozprawie apelacyjnej odbywającej się dnia 7 czerwca 2022 r., rozszerzył kontrolę odwoławczą zaskarżonego orzeczenia o zbadanie czy oba przestępstwa zarzucane A. A. w akcie oskarżenia nie pozostawały w zbiegu kumulatywnym, stanowiąc jeden czyn. Po przeanalizowaniu tej kwestii Sąd II instancji doszedł do wniosku, że tak w istocie było i oba zachowania jakich oskarżony dopuścił się w dniu 13 września 2021 r. w miejscowości Ł. na ul. (...) stanowiły jeden czyn wyczerpujący znamiona określone w dwóch przepisach ustawy karnej ( por. R. Stefański (red.), Kodeks karny. Komentarz do art. 178b kk, wydanie 26, 2021, Legalis). Jak wynika z ustaleń poczynionych w tej sprawie, nie kwestionowanych przez żadną ze stron, podsądny prowadził pojazd mechaniczny w ruchu lądowym pod wpływem środka narkotycznego w postaci amfetaminy w stężeniu 144 ng/ml, a także w tym samym miejscu i czasie nie zatrzymał się do kontroli drogowej i polecenia zatrzymania pojazdu mechanicznego, lecz kontynuował jazdę będąc pod wpływem narkotyków. W konsekwencji tego niezbędna była ingerencja w treść zaskarżonego wyroku, która zostanie szerzej opisana w pkt 5.
178b kk, zamiast przyjęcia, że tworzą one kumulatywny zbieg przepisów. Ten rzeczywisty zbieg przepisów polega bowiem na tym, że czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa określone w dwóch albo więcej przepisach i nie znajdują zastosowania reguły wyłączania wielości ocen. Dla ukazania pełnej treści kryminalnej czynu konieczne jest powołanie w jego kwalifikacji prawnej kilku przepisów, "gdyż każdy z nich dotyczy jakiegoś elementu popełnianego czynu, którego nie uwzględniają pozostałe przepisy" (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 maja 2004 r., II AKa 158/04, OSAG 2004, Nr 1–2, poz. 119). Poza tymi zmianami nie stwierdzono innych powodów, w tym zwłaszcza przesłanek procesowych z art. 439 i 440 kpk które wymagałyby interwencji Sądu odwoławczego. 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.11. Przedmiot i zakres zmiany Pkt 1 lit. a) Zaskarżony wyrok został zmieniony w ten sposób, że przyjęto, iż popełnione przez oskarżonego przestępstwa, opisane w pkt I i II, z modyfikacją przyjętą w pkt 3, stanowią jeden czyn wyczerpujący znamiona przestępstw z art.
178b kk w zw. z art. 11 § 2 kk. W konsekwencji przyjęcia, że oskarżony popełnił jeden czyn, nie dwa pozostające w zbiegu realnym, zachodziła konieczność wymierzenia za to oskarżonemu nowej, jednej kary. Dlatego na podstawie art.
z art. 11 § 3 kk i w zw. z art. 37a § 1 kk wymierzono oskarżonemu karę grzywny w ilości 170 stawek dziennych określając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł. Zwięźle o powodach zmiany Kontrola odwoławcza zaskarżonego orzeczenia potwierdziła słuszność sugestii obrońcy oskarżonego przestawionych na rozprawie apelacyjnej w dniu 7 czerwca 2022 r. o pozostawaniu w zbiegu kumulatywnym obu przypisanych A. A. przez Sąd I instancji przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W przypadku stwierdzenia powyższego konieczna była ingerencja instancyjna w treść zaskarżonego orzeczenia poprzez uznanie, że oba zachowania opisane w akcie oskarżenia (z modyfikacją przyjętą w pkt 3 wyroku) stanowiły jeden czyn zabroniony wyczerpujący znamiona określone w dwóch przepisach ustawy karnej materialnej, tj. art.
178 § 4 kk) oraz art. 178b kk. W związku z dokonaną zmianą niezbędne było określenie na nowo kary za ten czyn zabroniony. Z art. 11 § 3 kk wynika, że za przestępstwo, którego dotyczy rzeczywisty zbieg przepisów, wymierza się jedną karę, a za podstawę wymiaru kary przyjmuje się ten przepis uwzględniony w kumulatywnej kwalifikacji przestępstwa, który przewiduje najsurowsze ustawowe zagrożenie, a gdy pozostające w zbiegu przepisy przewidują takie same sankcje to należy wymierzać karę na podstawie tego przepisu, który lepiej charakteryzuje czyn przypisany oskarżonemu ( Wąsek, Kodeks karny, s. 172; wyr. SA w Łodzi z 26.7.2000 r., II AKa 109/00, Prok. i Pr. – wkł. 2001, Nr 5, poz. 19). W tym wypadku zagrożenie z art.
178b kk jest takie samo - kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Sąd II instancji stwierdził, że bardziej oddającym charakter czynu oskarżonego jest ten, który stanowi o prowadzeniu pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym pod wpływem środka odurzającego i dlatego przepis art.
11 § 3 kk powołany do podstawy wymiaru kary. Należało także, tak jak postąpił Sąd Rejonowy, zastosować art. 37a § 1 kk i na jego podstawie wymierzyć oskarżonemu nie karę pozbawienia wolności lecz karę grzywny. Sąd Okręgowy wymierzył zatem grzywnę w wysokości odpowiadającej karze łącznej orzeczonej w zaskarżonym wyroku, tj. w wymiarze 170 stawek dziennych przy przyjęciu jednostkowej stawki dziennej na kwotę 20 zł, uznając że jest to absolutne minimum jakie powinien otrzymać sprawca za przypisane mu bezprawne zachowania. Pomimo, że w instancji odwoławczej doszło do odmiennego ukształtowania części skazującej bo oskarżony został skazany za jeden czyn, to jednak zawierają się w nim wszystkie elementy zachowania zarzucone mu w akcie oskarżenia. Zatem ta zmiana nie spowodowała umniejszenia stopnia społecznej szkodliwości jego działań oraz poziomu zawinienia. Sąd odwoławczy z racji apelacji oskarżyciela publicznego na niekorzyść ale wniesionej wyłącznie w zakresie środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego za występek z art.
kk, nie mógł ingerować w wymiar innych elementów kary aby ją zaostrzyć, choć zważywszy na okoliczności przedmiotowe i dyrektywy sądowego wymiaru kary z art. 53 § 1 i 2 kk, orzeczona kara obiektywnie oceniając jest bardzo łagodna. W tej sytuacji należy zatem oczekiwać, że podsądny dobrze wykorzysta daną mu szansę poprawy swego zachowania i otrzymana najłagodniejsza kara wolnościowa w takim wymiarze spełni wszystkie stawiane jej cele, zwłaszcza w aspekcie prewencji indywidualnej. Określając wysokość stawki dziennej Sąd II instancji uwzględnił okoliczności, o jakich mowa w art. 33 § 3 kk. 0.0.12. Przedmiot i zakres zmiany Pkt 1 lit.
W takim przypadku Sąd odwoławczy wydał takie rozstrzygnięcie w pkt 1 lit.
178b kk, a także kary łącznej grzywny oraz łącznego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Skoro Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu I instancji uznając, że dwa zachowania oskarżonego opisane w akcie oskarżenia (z modyfikacją zawartą w pkt 3 zaskarżonego orzeczenia) stanowiły jeden czyn zabroniony wyczerpujący znamiona opisane w dwóch przepisach kodeksu karnego, konieczne było uchylenie wszystkich powyżej wymienionych rozstrzygnięć, w tym uchylenie kary łącznej grzywny. 0.0.14. Przedmiot i zakres zmiany Pkt 1 lit. d) Zaskarżony wyrok został zmieniony w ten sposób, że na podstawie art. 43a § 2 kk orzeczono wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w wysokości 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Zwięźle o powodach zmiany Kontrola instancyjna potwierdziła zasadność zarzutu prokuratora o dopuszczeniu się przez Sąd Rejonowy obrazy przepisów prawa materialnego w postaci art. 43a § 2 kk. Organ meriti zaniechał bowiem orzeczenia obligatoryjnego w przypadku skazania sprawcy za czyn z art.
kk świadczenia pieniężnego w kwocie co najmniej 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Uchybienie to wymagało odpowiedniej ingerencji ze strony organu odwoławczego poprzez dodanie takiego rozstrzygnięcia by wydany wyrok był zgodny z normami prawa karnego materialnego. Sąd Okręgowy orzekł świadczenie pieniężne w najniższej ustawowo wysokości za występek z art.
Określenie wspomnianego świadczenia pieniężnego na wyższym poziomie byłoby zbyt surowe i stanowiłoby dla oskarżonego nadmierna dolegliwość. 0.15.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.