Sygn. akt XVII AmE 2/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 27 stycznia 2021 roku Sąd Okręgowy w Warszawie XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: Sędzia (del.) Jolanta Stasińska Protokolant: sekretarz sądowy Wioleta Banaszek po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2021 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzenie kary pieniężnej na skutek odwołania (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 12 czerwca 2018 roku, Nr (...) (...)
(2)§ 1 pkt 3 k.p.c. pominął wniosek powoda o zwrócenie się do (...) o nadesłanie planu ograniczeń sporządzonego dla powoda, gdyż dowód ten był nieprzydatny. Jak wynika wprost z treści udzielonej odpowiedzi udzielonej przez (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. z dnia 6 października 2017 roku (k. 55-56 akt adm.):„ Zasady i tryb wprowadzania ograniczeń w poborze energii na użytkowanym przyłączu określa pkt 3 załącznika nr 1 do ww. umowy, natomiast w pkt 6 załącznika nr 1.1 do ww. umowy ustalono obowiązujący odbiorcę plan ograniczeń.”. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne w przypadku zagrożenia: 1) bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej polegającego na długookresowym braku równowagi na rynku paliwowo - energetycznym, 2) bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, 3) bezpieczeństwa osób, 4) wystąpieniem znacznych strat materialnych - na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części mogą być wprowadzone na czas oznaczony ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła. Zgodnie natomiast z ust. 6 Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb wprowadzania ograniczeń, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę znaczenie odbiorców dla gospodarki i funkcjonowania państwa, w szczególności zadania wykonywane przez tych odbiorców; zaś zgodnie z ust. 7, Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw energii, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić na czas oznaczony, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części, ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej i ciepła, w przypadku wystąpienia zagrożeń, o których mowa w ust.
- Zgodnie z art. 11c ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo energetyczne, w przypadku powstania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego może wprowadzić ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części do czasu wejścia w życie przepisów wydanych na podstawie art. 11 ust. 7, lecz nie dłużej niż na okres 72 godzin. Z treści powyższego przepisu wynika, iż w przypadku powstania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii do kompetencji OSP na mocy tej ustawy należało wprowadzenie ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii, na okres nie dłuższy niż 72 godziny. W dalszej kolejności ustawodawca przewidział, w treści art. 11d ust. 3 tej ustawy, iż w okresie występowania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej operatorzy systemu elektroenergetycznego mogą wprowadzać ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, w zakresie niezbędnym do usunięcia tego zagrożenia. Doprecyzowanie okresu na jaki OSP może wprowadzić przedmiotowe ograniczenia zostało zawarte treści art. 11c ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo energetyczne. Treść przedmiotowych regulacji prawnych tj. art. 11 c ust. 2 pkt 2 i 11 d ust. 3 ustawy – Prawo energetyczne pozostaje w ścisłym związku, albowiem dopiero łączna ich treść określająca podstawę do wprowadzenia ograniczenia przez OSP okresie występowania zagrożenia tj. art. 11 d ust. 3 oraz określająca możliwy okres, czemu służy art. 11c ust. 2 pkt 2, którego stosowanie jest możliwe już w sytuacji powstania zagrożenia, umożliwia skuteczne wprowadzenie przedmiotowego ograniczenia przez OSP, tj. w ściśle organicznym czasie i na ściśle określnym terytorium. Niewątpliwe zaś fakt „występowania zagrożenia” wynika wprost z treści komunikatu OSP, w którym stwierdził „wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej”. Wskazać przy tym należy, iż jedynie realizacja działań z zachowaniem przedstawionej wyżej kolejności umożliwiała uzyskanie podstawowego celu powołanej ustawy, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego w kraju. Bezsporna była okoliczność, iż powód nie należy do kręgu podmiotów, które w myśl §6 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła (Dz.U. z 2007r., Nr 133, poz. 924), podlegają ochronie przed wprowadzanymi ograniczeniami. Zgodnie z treścią art. 56 ust. 3a ustawy – Prawo energetyczne karze pieniężnej podlega ten, kto nie stosuje się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawie art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust.
- Z powyższego wynika, iż zastosowanie względem powoda sankcji zależy od wypełnienia przez powoda dyspozycji z cytowanego wyżej przepisu, w postaci niestosowania się do ograniczeń w poborze energii. Nie ulega zatem kwestii, iż ustaleniu powyższego służy przede wszystkim „plan ograniczeń”, o którym mowa w treści §8 wskazanego wyżej rozporządzenia. Zgodnie z treścią z §8 ust. 1 wskazanego Rozporządzenia operatorzy oraz przedsiębiorstwa energetyczne opracowują plany wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 11 ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne. Zgodnie natomiast z treścią ust. 2, plany ograniczeń dla energii elektrycznej określają wielkości maksymalnego poboru tej energii dla poszczególnych odbiorców i stopni zasilania. Plany te podlegają corocznej aktualizacji w terminie do dnia 31 sierpnia. Zgodnie z treścią ust. 3, plany ograniczeń i ich aktualizacje, o których mowa w ust. 2, podlegają uzgodnieniu z: 1) Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki - jeżeli są opracowywane przez operatorów systemu przesyłowego elektroenergetycznego; 2) właściwym operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego - jeżeli są opracowywane przez operatorów systemów dystrybucyjnych elektroenergetycznych lub operatorów elektroenergetycznych systemów połączonych. W odniesieniu do wielkości planowanych ograniczeń powołania wymaga treść §9 wspominanego rozporządzenia. Zgodnie z jego treścią, wielkości planowanych ograniczeń w poborze energii elektrycznej, ujęte w planach ograniczeń, określa się w stopniach zasilania od 11 do 20, przy czym: 1) 11 stopień zasilania określa, że odbiorca może pobierać moc do wysokości mocy umownej określonej w umowach, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy; 2) stopnie zasilania od 12 do 19 powinny zapewniać równomierne obniżanie mocy elektrycznej pobieranej przez odbiorcę; 3) 20 stopień zasilania określa, że odbiorca może pobierać moc do wysokości ustalonego minimum, niepowodującego zagrożeń i zakłóceń, o których mowa w § 3 ust.
- Mając powyższe na względzie należy wskazać przede wszystkim, że bezsporna była w niniejszej sprawie okoliczność, iż w czasie wprowadzonych ograniczeń w odniesieniu do punktu poboru pod adresem: (...), (...)-(...) R., powoda wiązała moc umowna w wysokości 4,900 MW, natomiast moc bezpieczna wynosiła wówczas 300 MW (k. 27 akt adm.), a wynikało to z treści umowy nr (...) o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej z dnia 27 kwietnia 2015 r. Bezsporne było również to, że wartości ograniczeń poboru energii obowiązujące w poszczególnych stopniach zasilania nie zostały zawarte w odrębnym dokumencie stanowiącym „Plan ograniczeń”, (który zasadniczo zawiera wartości mocy umownej i bezpiecznej, stanowiące wartości pochodne z umowy), lecz zostały określone bezpośrednio w treści umowy z dnia 27 kwietnia 2015 roku. Jak wskazał sam pozwany, w treści przedmiotowej umowy dnia 27 kwietnia 2015 r., a konkretnie w treści pkt 3 ppkt 5 załącznika nr 1 do umowy (techniczne warunki świadczenia usług dystrybucji – cześć ogólna), strony umowy określiły, że jeżeli żadna ze stron, w terminie 30 dni przed upływem okresu obowiązywania ograniczeń, nie zgłosi zmian w zapisach dotyczących wprowadzania ograniczeń, przyjmuje się, że obowiązują one przez kolejny rok. Oznacza to, że wiążąca jest również treść pkt 3 ust. 4 tego samego załącznika nr 1 do wspomnianej umowy, tj. że ograniczenia poboru mocy, o których mowa w ust. 2 powinny nastąpić jeżeli polecenie ograniczenia zostało wydane bez uprzedzenia - po czasie liczonym od momentu wydania polecenia tj. 3-6 godzin dla stopni zasilania 19 i 20 (k. 24 akt adm.). Powyższe w niniejszej sprawie ma istotne znacznie, gdyż w dniu 10 sierpnia 2015 roku zostały wprowadzone powyższe stopnie zasilania, w tym w godzinach od 11 do 13 (w których odnotowano przekroczenie, k. 42), obowiązywał 20 stopień zasilania. Należy tu również zwrócić uwagę na okoliczność, że jak wynika z treści zarówno świadka jak i strony powodowej, powód został pozbawiony możliwości negocjacji wartości poboru energii w poszczególnych stopniach zasilania (k. 27 akt adm.). Tym samym, wbrew przekonaniu pozwanego wyrażonego w odpowiedzi na odwołanie, nie można zarzucić powodowi, że to on odpowiada za brak uzgodnienia wyższej wartości mocy bezpiecznej obowiązującej przy 20 stopniu zasilania, która byłaby zgodna z treścią § 3 ust. 4 pkt 1 rozrządzenia, jako nie powodująca zagrożenia bezpieczeństwa osób oraz uszkodzenia lub zniszczenia obiektów technologicznych. Jedyne co powód był w stanie uzgodnić z drugą strony umowy dystrybucji, to czas, w jakim doprowadzi do poboru mocy, według wartości wskazanych w pkt 6 załącznika nr 1.1 do umowy, zmierzając do całkowitego zatrzymania produkcji entanolu. Jak wynika z treści powyższych zeznań, strona powoda dołożyła wszelkich starań, aby zadośćuczynić obowiązkom zawartym w treści umowy z dnia 27 kwietnia 2015 roku, tj. dostosować się do wartości 300 MW przy 20 stopniu zasilania w czasie umówionym z drugą stroną umowy, tj. w czasie od 3 do 6 godzin, a jednocześnie nie doprowadzić do uszkodzeń o jakich mowa w treści § 3 ust. 4 pkt 1 rozrządzenia. Powyższe zostało wykonane, co bezsprzecznie wynika z informacji (...) (k. 42), w ciągu trzech godzin – tj. w godzinach od 11 do
- W późniejszych godzinach tego dnia, ani też w pozostałym okresie ograniczeń, tj, od 11 do 31 sierpnia 2015 roku nie doszło do żadnych przekroczeń. Nie umknęła też uwadze Sądu okoliczność w postaci wysokiego stopnia zaangażowania i determinacji strony powodowej w podjętych działaniach, zmierzających do doprowadzenia do poboru energii nie przekraczającej 300 MW w umówionym czasie od 3 do 6 godzin, tj. tak aby dostosować się do treści umowy. Należy tu podkreślić, że pozwany nie polegał na planie ograniczeń sporządzonym odrębnie - w oderwaniu od pozostałej treści umowy, który zawierałby ewentualnie wartości pochodzące z umowy jedynie w tym zakresie, lecz czynił ustalenia, przyjmując wartości ograniczeń w wysokości umówionej przez strony w treści umowy dystrybucji. W tej sytuacji nie jest możliwe uwzględnienie stanowiska, że treść pkt 6.1 załącznika nr 1.1 do przedmiotowej umowy wpływa na zakres obowiązków powoda, a treść pkt 3.4.1.v załącznika nr 1 do umowy już nie. Powyższe potwierdza również treść informacji (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. z dnia 6 października 2017 roku, która wskazała nie tylko na okoliczność określenia wartości ograniczeń w pkt 6 załącznika nr 1.1, ale wskazała też, że „Zasady i tryb wprowadzania ograniczeń w poborze energii na użytkowanym przyłączu określa pkt 3 załącznika nr 1 do ww. umowy”. Zważywszy te wszystkie okoliczności przyjąć należało, że powód dostosował się do ograniczenia poboru energii w 20 stopniu zasilania w dniu 10 sierpnia 2015 roku, gdyż doprowadził do tego w ciągu 3 godzin, czyli zgodnie z treścią umowy dystrybucji z dnia 27 kwietnia 2015 roku. Tym samym nie budzi zdziwienia wielokrotnie wyrażane przez powoda przekonanie, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak również w treści odwołania, że powód nie dopuścił się przekroczenia poboru energii, gdyż dostosował się do wprowadzonych ograniczeń według zasad określonych umową. Z powyższych względów brak było podstaw do przyjęcia, że powód nie dostosował się do wprowadzonych ograniczeń w dniu 10 sierpnia 2015 roku. Tym samym, dokument z k. 42 akt administracyjnych - bez uwzględnienia treści pkt 3 ust. 4 załącznika nr 1 do umowy w relewantnym zakresie, nie mógł posłużyć pozwanemu do prawidłowego ustalenia, czy powód dokonał przekroczenia poboru energii przez powoda w dniu 10 sierpnia 2015 roku. W niniejszej sprawie należało również uwzględnić wykazaną przez powoda okoliczność, dotyczącą braku możliwości negocjacji przez powoda wartości poboru energii, w szczególności, przy przypadku 20 stopnia zasilania. W konsekwencji, brak było podstaw do nałożenia na powoda kary pieniężnej, wskazanej w punkcie 2 decyzji. Za powyższym przemawia również okoliczność, iż pozwany dokonał wymiaru kary ustalonej wprost proporcjonalnie do wartości ustalonego przez pozwanego przekroczenia. Tym samym, zarzut dokonania niewłaściwej oceny okoliczności faktycznych, podniesiony przez powoda okazał się uzasadniony. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 479 53 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach procesu, Sąd orzekł stosownie do wyników postępowania na podstawie art. 98 k.p.c. Na koszty procesu po stronie powoda złożyły się: opłata od odwołania w wysokości 100,00 zł, koszt zastępstwa procesowego w wysokości 720,00 zł. Sędzia (del.) Jolanta Stasińska