Warszawa, dnia 29 września 2022 r. Sygn. akt VI Ka 239/22 1. 2.WYROK 2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3.Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący:SSO Michał Bukiewicz protokolant: protokolant sądowy stażysta Weronika Zych 4.przy udziale prokuratora Waldemara Basteckiego po rozpoznaniu dnia 29 września 2022 r. 5.sprawy M. N.
(1), syna S. i H., ur. (...) w W. 6.oskarżonego o przestępstwo z art. 209 § 1 kk 7.na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego 8.od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie 9.z dnia 17 czerwca 2021 r. sygn. akt III K 1381/20 12.uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 239/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 17.06.2021r. sygn. akt III K 1381/20 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.1.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.
- Ustalenie faktów 1.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.
- M. N.
(1)oskarżony M. N.
(1)miał od dnia 13.08.2019 świadomość orzeczenia od niego alimentów w kwocie po 400 zł na rzecz dzieci M., M. i M. N.
(2)na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi P. w W. z dnia 21.09.2019 w sprawie V Rc 736/18 i prowadzonej przez komornika sadowego na rzecz uprawnionych reprezentowanych przez B. N. egzekucji tych świadczeń w sprawie Kmp 21/19 zawiadomienie o wszczęciu postępowania zabezpieczają-cego 194-195 informacja Komornika sądowego k. 559 potwierdzenie odbioru zawiadomienia o zajęciu wierzytelności k. 560 1.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.
- 1.
- Ocena dowodów 1.1.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.1 zawiadomienie o wszczęciu postępowania zabezpieczającego, informacja komornika sądowego, potwierdzenie odbioru zawiadomienia o zajęciu wierzytelności Sąd obdarzył wiarą informacje wraz z dołączonymi dokumentami pochodzące od komornika sądowego z których wynika, iż oskarżony osobiście odebrał w dniu 13.08.2019 zawiadomienie o wszczęciu postępowania zabezpieczającego na podstawie tytułu wykonawczego - postanowienia sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie z dnia 21.09.2019 w sprawie V Rc 736/10 i prowadzonej przez komornika sądowego na rzecz uprawnionych reprezentowanych przez B. N. egzekucji tych świadczeń - alimentów na rzecz dzieci w sprawie Kmp 21/19, w tym poprzez zajęcie wierzytelności. Dokumenty zostały wystawione przez uprawniony podmiot, pełniący funkcje publiczną , w zakresie jego kompetencji a treść nie budzi wątpliwości. Również strony nie zakwestionowały wiarygodności uzyskanych danych. 1.1.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.
- -obraza przepisów postępowania , która miał wpływ na treść wyroku - art. 7 kpk i dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów poprzez nadanie wyjaśnieniom oskarżonego nadmiernej wagi i wiarygodności i przyjęcie, że oskarżony nie wiedział o ciążącym na nim obowiązku alimentacyjnym wynikającym z orzeczenia sądowego gdy tymczasem wnioski prowadzące do dokonania ustaleń faktycznych w sprawie powinny być diametralnie odmienne - obraza przepisów postępowania , która miał wpływ na treść wyroku - art. 5 par 2 kpk poprzez niezasadne w okolicznościach sprawy zastosowanie wobec oskarżonego zasady rozstrzygania wadliwości korzyść oskarżonego albowiem przyjęcie tej reguły było przedwczesne , gdyż wątpliwości w tym zakresie można było usunąć poprzez dalszą analizę dokumentów zgromadzonych w sprawie ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Rejonowego wskazujące na wadliwą i wybiórczą ocenę dowodów i jak należy rozumieć błędne ustalenia faktyczne oraz niezasadne powołanie się na treść przepisu art. 5 pra 2 kpk okazały się trafne i zasługiwały na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd Okręgowy kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia pozwala na stwierdzenie, że sąd I instancji istotnie dokonał błędnych ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie. Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, zarzut błędu w ustaleniach faktycznych z art. 438 pkt 3 k.p.k. ma miejsce w sytuacji, gdy "w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy i trafnie oceniony co do wiarygodności, sąd ustalił fakty, które z tych dowodów nie wynikały (błąd dowolności) lub zaniechał ustalenia faktów, które z nich wynikały i miały znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie (błąd braku)" (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 27 października 2021 roku, sygn. akt II AKa 53/21). Zgodzić należy się ze skarżącym, że Sąd Rejonowy wydał rozstrzygnięcie uniewinniające oskarżonego od popełnienia czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia w oparciu o stan faktyczny, który ustalony został z pominięciem istotnej części materiału dowodowego i co sąd Okręgowy zauważa z urzędu przy braku wykazania stosownej inicjatywy dowodowej wymaganej w sprawie do podjęcia . Dane zgromadzone na k. 194-195 tj. kopii kierowanego do oskarżonego przez komornika zawiadomienia o wszczęciu postępowania zabezpieczającego wraz adnotacją o znajdującym się w aktach komorniczych zwrotnym potwierdzeniu odbiory pisma nie zostały przez sąd I instancji odpowiednio uwzględnione przy rozważaniu, czy oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 209 § 1 k.k. . Obligowało to Sąd Rejonowy do wnikliwego uzupełnienia postępowania dowodowego i co nie nastąpiło a znalazło miejsce dopiero na etapie postępowania odwoławczego . Tak zgromadzony materiał dowodowy wskazuje , iż oskarżony M. N.
(1)miał świadomość od dnia 13.08.2019 orzeczenia od niego alimentów w kwocie po 400 zł na rzecz dzieci M., M. i M. N.
(2)na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie z dnia 21.09.2019 w sprawie V Rc 736/18 i prowadzonej przez komornika sadowego na rzecz uprawnionych reprezentowanych przez B. N. egzekucji tych świadczeń w sprawie Kmp 21/
- Skarżący ma rację zarzucając Sądowi I Instancji ocenę materiału dowodowego w sposób wybiórczy i dowolny, z pominięciem dowodów niekorzystnych dla oskarżonego , gdzie sąd I Instancji przekroczył jednocześnie zasady prawidłowego wnioskowania , wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego. Umknęło Sądowi Rejonowemu , iż wyjaśnienia oskarżonego postępowania są niespójne i niekonsekwentne. Zaprzeczając świadomości obowiązku wskazał, iż o alimentach dowiedział się w kwietniu 2020r. a więc w dacie o wiele wcześniejszej niż to przyjął sąd rejonowy tj. wrzesień 2020r. W związku z poczynionymi powyżej ustaleniami stwierdzić należy, że o ile Sąd Rejonowy przy ustalaniu stanu faktycznego przedmiotowej sprawy słusznie ustalił, iż Sąd Rodzinny nie doręczył oskarżonemu postanowienia o zabezpieczeniu alimentów to pominięcie przez ten sąd znacznej części pozostałego materiału dowodowego, skutkujące uniewinnieniem oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu zabronionego z art. 209 § 1 k.k. w oparciu o podkreślony brak świadomości oskarżonego istnienia obowiązku zapłaty alimentów było niezasadne i istotnie stanowiło wynik błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na treść tego orzeczenia. Z prawidłowo zebranego i słusznie ocenionego jako wiarygodny przedmiotowego materiału dowodowego wynika wiele istotnych dla rozstrzygnięcia faktów, ustalenia których sąd I instancji zaniechał. Wydanie w niniejszej sprawie wyroku nieobarczonego błędem z art. 438 pkt 3 k.p.k. wymaga uprzedniego ustalenia stanu faktycznego sprawy w sposób pełny i kompleksowy, w oparciu o całokształt zgromadzonych dowodów tak rzeczowych, jak i osobowych. Wniosek o uchylenie wyroku sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec przyjęcia , iż ocena dowodów dokonana przez sąd I instancji jest wadliwa, mająca wpływ na treść orzeczenia i doprowadziła w konsekwencji do nieprawidłowych ustaleń faktycznych skutkujących uniewinnieniem oskarżonego wniosek apelacji należy uznać za zasadny.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
- Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.
- Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w I instancji ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Sąd II instancji, dokonując oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez pryzmat podniesionych w apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego zarzutów obrazy art. 7 k.p.k. i błędnych ustaleń faktycznych , doszedł do odmiennych niż Sąd I instancji konkluzji. Sąd odwoławczy nie zaaprobował oceny dokonanej przez Sąd I instancji w części prowadzącej do uniewinnienia oskarżonego, uznając ją za poczynioną z obrazą art. 7 k.p.k. uznając, że "ocena nie została poprzedzona rozważeniem wszystkich istotnych okoliczności wynikających z wyjaśnień oskarżonego , relacji przesłuchanych świadków i zgromadzonych danych z dokumentów. Sąd nie dokonał należytego skonfrontowania wyjaśnień oskarżonego z obciążającymi go zeznaniom świadków. Nadto został przeprowadzony nowy dowód na którego istnienie wskazywały dokumenty uprzednio zgromadzone , wykluczający jednoznacznie ustalenia sądu I Instancji . Dopiero prawidłowe dokonanie oceny dowodów pozwoli na ustalenie, czy oskarżony dopuścił się zarzuconego mu czynu. W konsekwencji Sąd II instancji nie podzielił ustalenia Sądu Rejonowego , jakoby zebrane w sprawie dowodów nie potwierdzały sprawstwa oskarżonego uznając te ustalenie za dowolne, zaś w kontekście zarzutów postawionych w apelacji za sprzeczne z art. 7 k.p.k. Wskazać jednoznacznie trzeba, że prawidłowa ocena zgromadzonych dotychczas w sprawie dowodów nie dawała podstaw do wydania wyroku uniewinniającego, a to z kolei rodzi potrzebę ponownego wypowiedzenia się w tej kwestii przez Sąd I instancji. 1.1.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Reasumując, ustalając ponownie stan faktyczny, Sąd Rejonowy winien dokonać kompleksowej oceny materiału dowodowego w tym wynikłego z dowodów przeprowadzonych przez Sąd Okręgowy. Przy ponownym rozpoznaniu Sąd Rejonowy po raz kolejny podejmie się ustalenia, czy oskarżony popełnił zarzucany mu aktem oskarżenia czyn zabroniony, przeprowadzając na nowo przewód sądowy z rozważeniem zastosowania art. 442§2 kpk. Zgromadzony materiał dowodowy Sąd winien poddać wszechstronnej i wnikliwej ocenie przy zachowaniu dyrektyw określonych w art. 7 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. i art. 4 k.p.k., dążąc do poczynienia precyzyjnych ustaleń faktycznych. 1.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Sąd nie zasądzał w wyroku Sądu II Instancji obowiązku zapłaty na rzecz pełnomocnika z urzędu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uznając, iż wobec uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przy ponownym rozstrzyganiu Sąd I instancji winien całościowo orzec co do konieczności poniesienia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej na wszystkich etapach postępowania w sprawie .
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- PODPIS 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok w całości Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie z dnia 17.06.2021r. sygn. akt III K 1381/20 0.1.1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana